I C 230/20
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Rejonowy w Gdyni nakazał wydanie samochodu powodowi i zasądził zwrot kosztów procesu, uznając, że prawo zastawu wynajmującego nie obejmuje pojazdu niebędącego własnością najemcy i niebędącego przedmiotem najmu.
Powód (...) sp. z o.o. domagał się wydania samochodu, który został zajęty przez pozwaną P. M. na podstawie rzekomego prawa zastawu wynikającego z umowy najmu. Sąd Rejonowy w Gdyni uwzględnił powództwo, stwierdzając, że samochód stanowił własność powoda, a nie najemcy, i nie został wniesiony do przedmiotu najmu. Zasądzono również zwrot kosztów procesu.
Sprawa dotyczyła żądania wydania samochodu marki M. przez powoda (...) sp. z o.o. w P. od pozwanej P. M. Pozwana dokonała zajęcia pojazdu na podstawie prawa zastawu, które przysługuje wynajmującemu w przypadku zaległości czynszowych najemcy. Sąd Rejonowy w Gdyni uznał powództwo za zasadne z dwóch głównych powodów. Po pierwsze, samochód był własnością powoda, a nie najemcy, co zostało udowodnione umową sprzedaży, zeznaniami świadków oraz ewidencją środków trwałych. Pozwana nie wykazała tytułu prawnego do posiadania pojazdu. Po drugie, sąd zinterpretował umowę najmu obiektu budowlanego i stwierdził, że przedmiotem najmu był wyłącznie budynek, a nie teren posesji, na którym zaparkowany był samochód. Zajęcie pojazdu zaparkowanego poza przedmiotem najmu nie mogło zatem być skuteczne na podstawie art. 670 k.c. Sąd zasądził od pozwanej na rzecz powoda zwrot kosztów procesu, obejmujących opłatę sądową, wynagrodzenie radcy prawnego i opłatę skarbową.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, prawo zastawu może dotyczyć tylko rzeczy stanowiących własność najemcy i wniesionych do przedmiotu najmu.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że powód udowodnił własność samochodu, a pozwana nie wykazała, aby samochód należał do najemcy. Ponadto, sąd zinterpretował umowę najmu i uznał, że przedmiotem najmu był jedynie budynek, a nie teren posesji, na którym zaparkowano samochód. Zajęcie rzeczy znajdującej się poza przedmiotem najmu nie jest objęte art. 670 k.c.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uwzględnienie powództwa
Strona wygrywająca
(...) sp. z o.o.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| (...) sp. z o.o. | spółka | powód |
| P. M. | osoba_fizyczna | pozwana |
Przepisy (5)
Główne
k.c. art. 670
Kodeks cywilny
Prawo zastawu wynajmującego może dotyczyć tylko rzeczy stanowiących własność najemcy i wniesionych do przedmiotu najmu.
k.c. art. 222 § 1
Kodeks cywilny
Właściciel może żądać od osoby posiadającej jego rzecz, jeżeli posiadanie to nie wynika z uprawnienia strony sądowej, aby rzecz została mu wydana, chyba że osobie tej przysługuje skuteczne względem właściciela uprawnienie do władania rzeczą.
k.p.c. art. 98 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Strona wygrywająca sprawę ma prawo do zwrotu niezbędnych kosztów procesu od strony przegrywającej.
Pomocnicze
k.c. art. 65 § 1
Kodeks cywilny
Oświadczenie woli należy tak tłumaczyć, jak tego wymagają, z uwzględnieniem wszystkich okoliczności, w których złożono je, zasad współżycia społecznego oraz celów, do jakich przy składaniu oświadczenia dążono.
k.c. art. 65 § 2
Kodeks cywilny
W umowach należy raczej badać, jaki był zgodny zamiar stron i cel umowy, aniżeli opierać się na jej dosłownym brzmieniu.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Samochód stanowi własność powoda, a nie najemcy. Samochód nie został wniesiony do przedmiotu najmu. Przedmiotem najmu był budynek, a nie teren posesji. Prawo zastawu wynajmującego nie obejmuje rzeczy niebędących własnością najemcy ani niebędących przedmiotem najmu.
Odrzucone argumenty
Pozwana miała prawo do zajęcia samochodu na podstawie prawa zastawu. Umowa najmu obejmowała teren posesji. Umowa sprzedaży samochodu była fikcyjna.
Godne uwagi sformułowania
zajęcie w postaci ustawowego prawa zastawu uregulowanego w art. 670 k.c. może dotyczyć tylko rzeczy stanowiących własność najemcy. Sama gołosłowna deklaracja pozwanej, że zapewne owa umowa jest „fikcyjna” i wykreowana na potrzeby niniejszego procesu, musi być potraktowana wyłącznie jako nieudolna forma obrony. Sąd uznaje, że przepis może dotyczyć także np. sytuacji, gdy pojazd jest zajęty na placu (terenie) stanowiącym przedmiot najmu. Zastosowano więc zobietywizowane kryteria wykładni umów ( art. 65 par. 1 k.c. ), w istocie abstrahujące od subiektywnych poglądów stron.
Skład orzekający
Tadeusz Kotuk
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja zakresu przedmiotu najmu, stosowanie prawa zastawu wynajmującego do rzeczy ruchomych, wykładnia umów w kontekście rozbieżnych stanowisk stron."
Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznego stanu faktycznego i interpretacji konkretnej umowy najmu. Wnioski dotyczące prawa zastawu są zgodne z ogólnymi zasadami.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje praktyczne zastosowanie przepisów dotyczących prawa zastawu i wykładni umów, co jest istotne dla prawników praktyków. Pokazuje, jak ważne jest precyzyjne określenie przedmiotu najmu.
“Czy wynajmujący może zająć samochód stojący na posesji? Sąd wyjaśnia granice prawa zastawu.”
Dane finansowe
zwrot kosztów procesu: 4717 PLN
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt I C 230/20 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 17 września 2020 r. Sąd Rejonowy w Gdyni I Wydział Cywilny: Przewodniczący: sędzia Tadeusz Kotuk Protokolant: st. sekr. sąd. Anna Szymańska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 września 2020 r. w G. sprawy z powództwa (...) sp. z o.o. w P. przeciwko P. M. o wydanie I. nakazuje pozwanej P. M. , aby wydała powodowi (...) sp. z o.o. w P. samochód M. (...) nr VIN: (...) , nr rej. (...) ; II. zasądza od pozwanej P. M. na rzecz powoda (...) sp. z o.o. w P. kwotę 4717 zł (cztery tysiące siedemset siedemnaście złotych) tytułem zwrotu kosztów procesu. Dnia 7 grudnia 2020 r. Sąd Rejonowy w Gdyni stwierdza, że niniejszy tytuł uprawnia do egzekucji w całości na rzecz wierzyciela (...) sp. z o.o. w P. (KRS (...) ) przeciwko P. M. ( PESEL (...) ) oraz poleca wszystkim organom, urzędom oraz osobom, których to może dotyczyć, aby postanowienia tytułu niniejszego wykonały, a gdy o to prawnie będą wezwane udzieliły pomocy. Koszty postępowania klauzulowego należne wierzycielowi od dłużnika wynoszą 140zł (słownie sto dwadzieścia złotych). Orzeczenie podlega wykonaniu jako prawomocne od dnia 11 listopada 2020 roku. Sędzia T. K. Tytuł wykonawczy wydano pełnomocnikowi wierzyciela r. pr. M. Ż. Sygn. akt I C 230/20 UZASADNIENIE Stan faktyczny Samochód M. (...) nr VIN: (...) nr rej. (...) jest własnością (...) sp. z o.o. w P. (od grudnia 2018 r.). Dowód: umowa sprzedaży, k. 6 zeznania J. S. , k. 108 verso – 110 zeznania zeznania K. A. , k. 101-102 ewidencja środków trwałych, k. 104-105 W dniu 11 stycznia 2019 r. pomiędzy J. S. (2) (reprezentowaną przez pełnomocnika P. K. (1) ) a P. M. (reprezentowanego przez pełnomocnika A. M. ) doszło do zawarcia umowy najmu całego obiektu budowlanego znajdującego się na posesji przy ul. (...) w G. na potrzeby zakwaterowania pracowników budowlanych. Dowód: umowa, k. 36-40 zeznania P. K. , k. 85 verso – 86 zeznania J. S. , k. 108 verso – 110 Wobec powstania sporu pomiędzy stronami umowy najmu na tle zaległości w płatności czynszu P. M. dokonała zajęcia zaparkowanego wewnątrz w/w posesji samochodu M. (...) nr VIN: (...) nr rej. (...) . Okoliczność bezsporna Sąd zważył, co następuje: Powództwo jest zasadne z dwóch przyczyn. Po pierwsze , zajęcie w postaci ustawowego prawa zastawu uregulowanego w art. 670 k.c. może dotyczyć tylko rzeczy stanowiących własność najemcy. W niniejszej sprawie powód – nie będący najemcą – udowodnił, że jest właścicielem zajętego pojazdu. Dowodami potwierdzającymi są: zeznania zbywcy ( J. S. ), zeznania przedstawiciela nabywcy ( K. A. ), umowa sprzedaży, wyciąg z ewidencji środków trwałych. Dowody te są wzajemnie spójne i nie budzą wątpliwości. Jeżeli strony umowy sprzedaży w swoich zeznaniach wyraźnie potwierdzają, że ją zawarły i doszło do sprzedaży i wydania rzeczy, a sama umowa sprzedaży samochodu w może być zawarta nawet w formie ustnej, przy czym jednocześnie sprzedaż używanych samochodów jest w dzisiejszych warunkach jedną z częściej zawieranych umów cywilnoprawnych, to odmówienie wiary tym dowodom przez Sąd musiałoby wynikać z jakichś wyjątkowych okoliczności lub w oparciu o istotne przeciwdowody. Sama gołosłowna deklaracja pozwanej, że zapewne owa umowa jest „fikcyjna” i wykreowana na potrzeby niniejszego procesu, musi być potraktowana wyłącznie jako nieudolna forma obrony. Fakt, że nie doszło do chwili obecnej do zgłoszenia zbycia pojazdu organowi administracji nie świadczy o niczym więcej, jak tylko o niedopełnieniu przez strony obowiązku administracyjnego, co jest zjawiskiem dość częstym statystycznie. Także fakt, że strony umowy sprzedaży były powiązane biznesowo wcale nie świadczy o nierzeczywistym charakterze umowy, bo obrót mieniem pomiędzy współpracującymi przedsiębiorcami jest zjawiskiem jak najbardziej naturalnym. Skoro więc zajęcie dotyczyło mienia nie będącego mieniem najemcy, powództwo musiało być uwzględnione z mocy art. 222 par. 1 k.c. , gdyż pozwana nie wykazała tytułu prawnego do posiadania spornego pojazdu, a powód jest jego właścicielem. Drugi powód uwzględnienia powództwa to fakt, że zajęty pojazd nie został „wniesiony do przedmiotu najmu”. Mimo cytowanego sformułowania ustawowego, sugerującego, że ma nastąpić „wniesienie”, a więc umieszczenie w pomieszczeniu, Sąd uznaje, że przepis może dotyczyć także np. sytuacji, gdy pojazd jest zajęty na placu (terenie) stanowiącym przedmiot najmu. W niniejszej sprawie Sąd uznał, że teren posesji poza obiektem budowlanym, nie był „przedmiotem najmu”. Po pierwsze, wykładnia umowy najmu w tej sprawie nie mogła następować wg dyrektyw przewidzianych w art. 65 par. 2 k.c. , gdyż strony (pełnomocnicy) nie potwierdzili zgodnie, że umową najmu objęto także teren posesji (z zeznań pozwanej i jej matki wynika, że rozumiały one umowę zupełnie inaczej niż druga strona). Zastosowano więc zobietywizowane kryteria wykładni umów ( art. 65 par. 1 k.c. ), w istocie abstrahujące od subiektywnych poglądów stron. Literalna treść umowy pisemnej stron skupia się zdecydowanie na zagadnieniach związanych z najmem pomieszczeń na potrzeby zakwaterowania pracowników budowlanych. Oczywistym jest, że nie zaspokajają potrzeb mieszkaniowych koczując na posesji, lecz mieszkają w budynku mieszkalnym. Przekreślenie i dopisek w okolicach par. 1 ust. 3 ppkt 1) umowy stron (tj. przekreślenie „pokoje”, dopisek: „cały obiekt”) w tym kontekście odwołuje się do rozumienia „obiektu” jako obiektu budowlanego, czyli budynku (podobne rozumienie tego rodzaju sformułowań znajdujemy m.in. w Prawie budowlanym ). To uproszczenie miało tylko ten cel, że w umowie nie trzeba było wymieniać i nazywać wszystkich pomieszczeń znajdujących się w budynku. To, że w umowie chodziło przedmiot najmu w postaci budynku na potrzeby kwaterunku pracowników, a nie także posesji, wynika z licznych jej dalszych postanowień, w których jest mowa o „sprawnych instalacjach i urządzeniach”, „umeblowaniu”, „wyposażeniu”, „zaspokojeniu potrzeb mieszkaniowych”, „porządku domowym”, „opróżnieniu lokalu po zakończeniu najmu”. Zagadnienie posesji wokół budynku pojawia się w umowie wyłącznie w kontekście dodatkowych obowiązków najemcy ( accidentalia negotii ), wyraźnie wyodrębnionych redakcyjnie i dotyczących „utrzymywania ładu i porządku w otoczeniu budynku” (par. 6 ust. 1). Także postanowienia umowy dotyczące pozostawienia po zakończeniu najmu mienia najemcy są jednoznacznie sformułowane jako dotyczące pozostawienia tego mienia „w pomieszczeniach”, a nie na posesji (por. par. 9). Reasumując, uznanie przez sąd, że przedmiotem najmu był także teren posesji byłoby w okolicznościach sprawy błędne i dalece dowolne. Nie można też zdaniem Sądu przyjmować, że skoro wynajmująca nie protestowała przeciwko parkowaniu samochodu na posesji, to przedmiot najmu został „rozszerzony” na posesję. Byłoby to rozumowanie błędne, gdyż zgoda na owo parkowanie, skoro nie ustalono żadnego dodatkowego czynszu za najem posesji, może być traktowana wyłącznie w kategoriach umowy użyczenia (powiązanej funkcjonalnie z odrębną umową najmu), w przypadku której nie obowiązują przepisy analogiczne do art. 670 k.c. właśnie dlatego, że jest umowa użyczenia jest umową nieodpłatną. Reasumując, pozwana w ogóle nie mogła powoływać się na przepis art. 670 k.c. z tego względu, że sporny przedmiot nie znajdował się na przedmiocie najmu, lecz poza nim. Mając powyższe na uwadze orzeczono jak w punkcie I . sentencji na mocy art. 222 par. 1 k.c. (oraz biorąc pod uwagę art. 670 k.c. a contrario ). Sąd wyrokując, uznawał, że zeznający w sprawie zeznawali wiarygodnie, choć kluczowe w sprawie zagadnienie zakresu przedmiotu najmu zostało opisane w przeciwstawny sposób. Skutkiem powyższego jest odwołanie się do innych dyrektyw wykładni umów, a nie odmówienie wiary jednej z wersji zeznań, gdyż zawierający umowy pisemne mogą po prostu różnie jej interpretować, stąd zresztą potrzeba obowiązywania art. 65 k.c. Inną kwestią jest to, że zeznania najemczyni i jej pełnomocnika są zbieżne z wynikiem zobiektywizowanej wykładni treści umowy stron. Czy tę okoliczność można potraktować jako cechę ich „wiarygodności”, czy po prostu „trafności”, Sąd pozostawia otwartą, gdyż jest to tylko problem czysto stylistyczny. Koszty O kosztach orzeczono na mocy art. 98 par. 1 k.p.c. Przegrywająca pozwana jest obowiązana zwrócić wygrywającemu koszty procesu, na które składa się: opłata sądowa od pozwu (1.100 zł), opłata za czynności radcy prawnego w stawce minimalnej (3.600 zł, par. 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych, ze zm.), opłata skarbowa od pełnomocnictwa (17 zł) – punkt II . sentencji.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI