I C 230/13
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła roszczeń K. J. i J. J. (1) o zasądzenie zadośćuczynienia od (...) SA z siedzibą w S. za śmierć ich rodziców w wypadku komunikacyjnym z dnia 14 maja 2008 roku. Powodowie domagali się kwot po 180.000 zł i 140.000 zł (później sprecyzowanych). Pozwany ubezpieczyciel kwestionował zasadność roszczeń i podnosił 50% przyczynienie się zmarłych do wypadku. Sąd Okręgowy ustalił, że sprawca wypadku został skazany prawomocnym wyrokiem. Analizując stan faktyczny, sąd oparł się na zeznaniach powodów oraz opiniach biegłych z zakresu rekonstrukcji wypadków i psychologii. Biegły ds. wypadków wskazał na nieprawidłowe poruszanie się pieszych, ale ocenił ich przyczynienie jako niewielkie w stosunku do błędów kierowcy. Biegła psycholog stwierdziła u powodów zaburzenia lękowo-depresyjne spowodowane traumą po śmierci rodziców. Sąd uznał, że więź rodzinna jest dobrem osobistym podlegającym ochronie, a śmierć rodziców spowodowała u powodów znaczną krzywdę. Uwzględniając 20% przyczynienie się zmarłych do wypadku, sąd zasądził od pozwanego na rzecz każdego z powodów po 48.000 zł tytułem zadośćuczynienia za śmierć każdego z rodziców, z ustawowymi odsetkami od dnia 29 października 2013 r. W pozostałym zakresie powództwo oddalono. Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania nastąpiło na zasadzie wzajemnego zniesienia lub stosunkowego rozdzielenia.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUznanie więzi rodzinnej za dobro osobiste, zasady ustalania zadośćuczynienia za śmierć osoby bliskiej w przypadku przyczynienia się zmarłego do wypadku, interpretacja przepisów dotyczących odpowiedzialności ubezpieczycieli OC.
Dotyczy stanu prawnego obowiązującego przed nowelizacją art. 446 k.c. z 2008 r. w zakresie daty zdarzenia.
Zagadnienia prawne (3)
Czy najbliższym członkom rodziny zmarłego przysługuje zadośćuczynienie za śmierć osoby bliskiej na podstawie art. 448 k.c. w związku z art. 24 § 1 k.c., gdy śmierć nastąpiła na skutek deliktu przed dniem 3 sierpnia 2008 r.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, najbliższemu członkowi rodziny zmarłego przysługuje zadośćuczynienie pieniężne za doznaną krzywdę na podstawie art. 448 k.c. w związku z art. 24 § 1 k.c., gdy śmierć nastąpiła na skutek deliktu, który miał miejsce przed dniem 3 sierpnia 2008 r.
Uzasadnienie
Sąd powołuje się na konsekwentne orzecznictwo Sądu Najwyższego, które likwiduje pozorną lukę prawną i potwierdza możliwość dochodzenia zadośćuczynienia na podstawie art. 448 k.c. nawet w przypadku śmierci przed nowelizacją art. 446 k.c.
Jak należy ustalić wysokość zadośćuczynienia, gdy poszkodowany przyczynił się do powstania szkody?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Obowiązek naprawienia szkody ulega odpowiedniemu zmniejszeniu stosownie do okoliczności, a zwłaszcza do stopnia winy obu stron (art. 362 k.c.). W przypadku odpowiedzialności na zasadzie ryzyka, decydującym kryterium zmniejszenia odszkodowania może być porównanie wielkości niebezpieczeństwa związanego z ruchem pojazdu z rozmiarem i wagą uchybień poszkodowanego.
Uzasadnienie
Sąd stosuje art. 362 k.c., uwzględniając, że rodzice powodów przyczynili się do wypadku w 20%, co uzasadnia obniżenie należnego zadośćuczynienia. Sąd odrzuca twierdzenie pozwanego o 50% przyczynieniu się zmarłych.
Czy więź emocjonalna łącząca osoby bliskie może być zaliczona do katalogu dóbr osobistych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, więź rodzinna, której zerwanie powoduje ból, cierpienie i poczucie krzywdy, może być zaliczona do katalogu dóbr osobistych.
Uzasadnienie
Sąd argumentuje, że więź rodzinna stanowi fundament prawidłowego funkcjonowania rodziny i podlega ochronie prawnej. Zerwanie silnej więzi, np. między rodzicami a dziećmi, stanowi naruszenie dobra osobistego.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| K. J. | osoba_fizyczna | powódka |
| J. J. (1) | osoba_fizyczna | powód |
| (...) SA | spółka | pozwany |
Przepisy (19)
Główne
k.c. art. 448
Kodeks cywilny
k.c. art. 24 § § 1
Kodeks cywilny
k.c. art. 362
Kodeks cywilny
Pomocnicze
k.c. art. 822
Kodeks cywilny
u.u.o. art. 34 § ust. 1
Ustawa o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych
u.u.o. art. 35
Ustawa o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych
u.u.o. art. 36 § ust. 1
Ustawa o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych
k.c. art. 435 § § 1
Kodeks cywilny
k.c. art. 436 § § 1
Kodeks cywilny
Ustawa o zmianie ustawy – Kodeks cywilny oraz niektórych innych ustaw art. 1
k.c. art. 446 § § 4
Kodeks cywilny
k.c. art. 445 § § 1
Kodeks cywilny
k.p.c. art. 232
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 252
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 253
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 11
Kodeks postępowania cywilnego
k.c. art. 455
Kodeks cywilny
k.c. art. 481 § § 1
Kodeks cywilny
k.p.c. art. 100
Kodeks postępowania cywilnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Więź rodzinna jako dobro osobiste podlegające ochronie. • Możliwość dochodzenia zadośćuczynienia za śmierć osoby bliskiej na podstawie art. 448 k.c. w związku z art. 24 § 1 k.c. nawet w przypadku śmierci przed 3 sierpnia 2008 r. • Niewielkie przyczynienie się zmarłych do wypadku (20%) w stosunku do winy kierowcy.
Odrzucone argumenty
Brak podstaw do zasądzenia zadośćuczynienia na podstawie art. 448 k.c. dla śmierci przed 3 sierpnia 2008 r. • 50% przyczynienie się zmarłych do wypadku. • Roszczenie o zadośćuczynienie nie jest uzasadnione ze względu na brak wystarczająco silnej więzi rodzinnej.
Godne uwagi sformułowania
śmierć rodziców była dla powodów ogromną tragedią i niepowetowaną stratą • zerwanie więzi emocjonalnych • zaburzenia lękowo – depresyjne • brak ostrych granic pomiędzy poszczególnymi dobrami • więź rodzinna łącząca osoby bliskie może być zaliczona do katalogu dóbr osobistych • nie każdą jednak więź rodzinną niejako automatycznie należy zaliczyć do katalogu dóbr osobistych, lecz jedynie taką, której zerwanie powoduje ból, cierpienie, rodzi poczucie krzywdy • spowodowanie wypadku komunikacyjnego, w konsekwencji którego śmierć ponieśli oboje rodzice powodów, było bezprawnym naruszeniem ich dóbr osobistych w postaci prawa do życia w pełnej rodzinie, prawa do utrzymania więzi rodzinnych • powodowie w wieku 15 i 18 lat zostali osieroceni. Ich życie diametralnie się zmieniło, nastąpiło przerwanie szczęśliwego, beztroskiego dzieciństwa.
Skład orzekający
Przemysław Majkowski
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uznanie więzi rodzinnej za dobro osobiste, zasady ustalania zadośćuczynienia za śmierć osoby bliskiej w przypadku przyczynienia się zmarłego do wypadku, interpretacja przepisów dotyczących odpowiedzialności ubezpieczycieli OC."
Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego obowiązującego przed nowelizacją art. 446 k.c. z 2008 r. w zakresie daty zdarzenia.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa porusza emocjonalny temat śmierci rodziców w wypadku i pokazuje, jak prawo chroni więzi rodzinne, nawet w kontekście przyczynienia się zmarłych do zdarzenia.
“Zadośćuczynienie za śmierć rodziców: Jak sąd ocenia przyczynienie się ofiar do wypadku?”
Dane finansowe
zadośćuczynienie: 48 000 PLN
zadośćuczynienie: 48 000 PLN
zadośćuczynienie: 48 000 PLN
zadośćuczynienie: 48 000 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.