I C 2285/13

Sąd Rejonowy dla Warszawy ŚródmieściaWarszawa2014-03-26
SAOSCywilnezobowiązaniaŚredniarejonowy
umowa przelewuwarunkowa umowaodstąpienie od umowyskuteczność oświadczeniazapłata cenyroszczeniekoszty procesu

Sąd zasądził od pozwanej spółki na rzecz powoda kwotę 1509 zł wraz z odsetkami i kosztami procesu, uznając, że oświadczenie pozwanej o odstąpieniu od umowy przelewu wierzytelności było nieskuteczne.

Powód dochodził zapłaty 1509 zł z tytułu warunkowej umowy przelewu wierzytelności. Pozwana spółka próbowała odstąpić od umowy, twierdząc, że powód nie wywiązał się z § 3 umowy dotyczącego zaprzestania działań egzekucyjnych. Sąd uznał jednak, że pozwanej nie przysługiwało prawo odstąpienia od umowy, ponieważ nie było ono przewidziane w umowie ani nie zaszły przesłanki ustawowe. W konsekwencji sąd zasądził dochodzoną kwotę wraz z odsetkami i kosztami procesu.

Sprawa dotyczyła powództwa o zapłatę kwoty 1509 zł, wywodzącej się z warunkowej umowy przelewu wierzytelności zawartej między powodem P. M. a pozwaną spółką (...) sp. z o.o. Powód domagał się zapłaty części ceny za przelaną wierzytelność. Pozwana spółka próbowała uchylić się od zapłaty, składając oświadczenie o odstąpieniu od umowy, argumentując, że powód naruszył § 3 umowy, który zobowiązywał go do zaprzestania działań egzekucyjnych wobec dłużnika przelanej wierzytelności. Sąd Rejonowy dla Warszawy-Śródmieścia, po analizie materiału dowodowego, uznał powództwo za zasadne w całości. Sąd stwierdził, że pozwanej spółce nie przysługiwało prawo do odstąpienia od umowy, ponieważ ani umowa, ani przepisy prawa (art. 491-494 k.c. czy art. 395 k.c.) nie dawały jej takiej możliwości w okolicznościach tej sprawy. Sąd podkreślił, że umowa nie zawierała klauzuli umownego odstąpienia, a przesłanki ustawowego odstąpienia również nie zostały spełnione. Ponadto, sąd uznał, że umowa nie była zawarta pod warunkiem rozwiązującym związanym z § 3. W związku z tym, że oświadczenie o odstąpieniu było nieskuteczne, powód miał prawo dochodzić zapłaty pozostałej części ceny za wierzytelność. Sąd zasądził dochodzoną kwotę 1509 zł wraz z ustawowymi odsetkami od dnia 15.01.2013 r. oraz zasądził od pozwanej na rzecz powoda zwrot kosztów procesu w wysokości 647 zł.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, oświadczenie pozwanej o odstąpieniu od umowy było nieskuteczne.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że pozwanej spółce nie przysługiwało prawo do odstąpienia od umowy, ponieważ ani umowa nie zawierała takiego zastrzeżenia, ani nie zaszły przesłanki ustawowe do odstąpienia (zwłoka powoda lub niemożność świadczenia). Umowa nie była też zawarta pod warunkiem rozwiązującym związanym z § 3.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

zasądzenie zapłaty i kosztów

Strona wygrywająca

P. M.

Strony

NazwaTypRola
P. M.osoba_fizycznapowód
(...) sp. z o.o. w W.spółkapozwana

Przepisy (10)

Główne

k.c. art. 353 § 1

Kodeks cywilny

Zobowiązanie polega na tym, że wierzyciel może żądać od dłużnika świadczenia, a dłużnik powinien je spełnić.

k.c. art. 353 § 1

Kodeks cywilny

Strony mogą ułożyć stosunek prawny według swego uznania, byleby jego treść lub cel nie sprzeciwiały się właściwości (naturze) stosunku, ustawie ani zasadom współżycia społecznego.

k.c. art. 481 § 1

Kodeks cywilny

Wierzyciel może domagać się odsetek za okres opóźnienia w spełnieniu świadczenia pieniężnego.

k.p.c. art. 98 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony.

Pomocnicze

k.c. art. 491

Kodeks cywilny

k.c. art. 492

Kodeks cywilny

k.c. art. 493

Kodeks cywilny

k.c. art. 494

Kodeks cywilny

k.c. art. 395 § 1

Kodeks cywilny

Prawo odstąpienia od umowy wymaga zastrzeżenia w umowie i oznaczonego terminu.

k.c. art. 395 § 2

Kodeks cywilny

Wykonanie prawa odstąpienia powoduje, że umowa jest uważana za niezawartą.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Nieskuteczność oświadczenia pozwanej o odstąpieniu od umowy z powodu braku podstaw umownych i ustawowych. Umowa przelewu wierzytelności wiąże strony, a powodowi przysługuje roszczenie o zapłatę ceny. Prawidłowość wyliczenia dochodzonej kwoty i odsetek przez powoda.

Odrzucone argumenty

Niewykonanie przez powoda § 3 umowy (zaprzestanie działań egzekucyjnych) uzasadnia odstąpienie od umowy. Umowa nie wiąże stron z powodu naruszenia przez powoda postanowień umowy.

Godne uwagi sformułowania

Sąd zważył, co następuje: Powództwo jako zasadne zasługiwało na uwzględnienie w całości. Wobec powyższego sporu rozważyć należało, czy wobec złożonego oświadczenia umowa z dnia 29.12.2010 r. uległa rozwiązaniu, a tym samym czy oświadczenie złożone przez pozwanego zostało złożone skutecznie. W ocenie Sądu nie sposób było nadto podzielić twierdzenia pozwanego, który podnosił, iż umowa nie wiąże stron wskutek niewykonania przez powoda postanowienia zawartego w § 3 przedmiotowej umowy. Reasumując, uznać należało, że oświadczenie o odstąpieniu od umowy nie zostało przez pozwanego złożone skutecznie.

Skład orzekający

Anna Ogińska-Łągiewka

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja warunków skutecznego odstąpienia od umowy w polskim prawie cywilnym, zwłaszcza w kontekście umów przelewu wierzytelności i klauzul umownych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego stanu faktycznego i postanowień umowy. Nie stanowi przełomu w orzecznictwie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje praktyczne znaczenie precyzyjnego formułowania umów i konsekwencji nieskutecznego odstąpienia od nich. Jest to typowy przykład sporu o wykonanie zobowiązania, który może być interesujący dla prawników zajmujących się prawem umów.

Nieskuteczne odstąpienie od umowy: kiedy próba wycofania się z kontraktu kończy się porażką?

Dane finansowe

WPS: 1509 PLN

zapłata: 1509 PLN

koszty procesu: 647 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt I C 2285/13 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 26 marca 2014 roku Sąd Rejonowy dla Warszawy Śródmieścia Wydział I Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący SSR Anna Ogińska-Łągiewka Protokolant Ewelina Wardzińska Po rozpoznaniu na rozprawie sprawy z powództwa P. M. przeciwko (...) sp. z.o.o. w W. o zapłatę 1. zasądza od pozwanej (...) sp. z.o.o. w W. na rzecz powoda P. M. kwotę 1509,00 (tysiąc pięćset dziewięć) złotych wraz z ustawowymi odsetkami od dnia 15.01.2013r. do dnia zapłaty. 2. zasądza od pozwanej (...) sp. z.o.o. w W. na rzecz powoda P. M. kwotę 647.00 (sześćset czterdzieści siedem) złotych tytułem kosztów procesu Sygn. akt I C 2285/13 UZASADNIENIE Pozwem z dnia 14.01.2013 r. powód P. M. wniósł przeciwko (...) sp. z o.o. w O. o zasądzenie kwoty 1.509, 00 zł wraz z ustawowymi odsetkami od dnia 15.01.2013r. do dnia zapłaty, a także o zwrot kosztów procesu. W uzasadnieniu powód wskazał, iż kwota dochodzona pozwem wynika z warunkowej umowy przelewu wierzytelności z dnia 29.12.2010 r., na podstawie której powód posiada roszczenie o zapłatę ceny względem pozwanej spółki w wysokości 250.000, 00 zł, pomniejszoną o dokonaną wpłatę w wysokości 12.000, 00 zł w dniu jej zawarcia oraz dalsze wpłaty w łącznej wysokości 23.300, 00 zł w okresie od stycznie 2011 r. do 11.10.2012 r. wraz z ustawowymi odsetkami. We wskazanej umowie strony uzgodniły, że do 20 dnia każdego miesiąca pozwany będzie dokonywał płatności za wierzytelność w wysokości nie mniejszej niż 2.000, 00 zł miesięcznie. Na kwotę 1.506, 00 zł składają się należne, a niezapłacone części rat (pozew – k. 1-4). Nakazem zapłaty w postępowaniu upominawczym Sąd Rejonowy dla Warszawy-Śródmieścia w Warszawie nakazał pozwanemu, aby zapłacił na rzecz powoda dochodzoną pozwem kwotę wraz z ustawowymi odsetkami, a także kwotę 187, 50 zł tytułem kosztów procesu w terminie dwóch tygodni od dnia doręczenia nakazu zapłaty, bądź aby w tym terminie wniósł do Sądu sprzeciw (nakaz – k. 46). Postanowieniem z dnia 21.05.2013 r. Sąd uchylił postanowienie zawarte w punkcie 1 ww. nakazu zapłaty w zakresie dotyczącym kosztów i nakazał pozwanemu, aby zapłacił na rzecz powoda kwotę 607, 50 tytułem zwrotu kosztów procesu w terminie dwóch tygodni od dnia doręczenia nakazu zapłaty (k. 69). W sprzeciwie od wydanego nakazu zapłaty pozwany wniósł o oddalenie powództwa oraz zasądzenie na jego rzecz kosztów procesu. W uzasadnieniu pozwany wskazał, iż na skutek niewykonania przez powoda postanowień § 3 warunkowej umowy przelewu wierzytelności, przedmiotowa umowa nie wiąże już stron (sprzeciw – k. 5458). Sąd ustalił następujący stan faktyczny: W dniu 29.12.2010 r. pomiędzy P. się M. , a (...) sp. z o.o. w O. zawarta została warunkowa umowa przelewu wierzytelności, mocą której P. M. zobowiązał się przenieść na (...) sp. z o.o. wierzytelność wynikającą z zawartych z W. K. umów pożyczek w dniach: 9.12.2004 r. na kwotę 24.000, 00 zł, 3.01.2005 r. na kwotę 35.000, 00 zł, 3.02. (...) . na kwotę 40.000, 00 zł oraz 10.03.2005 r. na kwotę 30.000, 00 zł, za cenę 250.000, 00 zł. Strony ustaliły, że w dniu podpisania umowy (...) sp. z o.o. wpłaci na rzecz P. M. kwotę 12.000, 00 zł. Ustalono również, że (...) sp. z o.o. uiści na jego rzecz kwotę 144.000, 00 zł otrzymaną w wyniku prowadzonego postępowania egzekucyjnego z nieruchomości, nadzorowanego przez Sąd Rejonowy w Nowym Dworze Mazowieckim, pod sygn. akt I Co 829/07. Uzgodniono nadto, że począwszy od stycznia 2011 r. (...) sp. z o.o. będzie uiszczał na rzecz P. M. kwotę nie mniejszą niż 2.000, 00 zł miesięcznie, zaś płatność następowała będzie do 20 dnia każdego miesiąca. Całkowite rozliczenie wraz z ustawowymi odsetkami nastąpić miało najpóźniej do dnia 31.12.2013 r. W § 3 umowy ustalono, że od momentu jej podpisania P. M. nie będzie wszczynał żadnych czynności egzekucyjnych wobec W. K. , a toczące się postępowania zawiesi (warunkowa umowa przelewu wierzytelności – k. 11-12). W wykonaniu ww. umowy (...) sp. z o.o. uiścił na rzecz P. M. kwotę 31.800, 00 zł (bezsporne). Pismem z dnia 12.02.2012 r. (...) sp. z o.o. oświadczył, iż odstępuje od warunkowej umowy przelewu wierzytelności z dnia 29.12.2010 r., jako przyczynę odstąpienia od umowy wskazując niewywiązanie się przez P. M. z obowiązku przewidzianego w § 3 umowy. W piśmie wskazano, iż w dniu 5.05.2011 r. W. K. otrzymała od zastępcy Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym dla Warszawy-Woli w Warszawie wezwanie do zapłaty należności wynikającej z nakazu zapłaty wydanego przez Sąd Okręgowy Warszawa- Praga (sygn. akt II Nc 13/06). W dniu 9.01.2013 r. Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym dla Warszawy-Woli w Warszawie wydał nadto postanowienie w przedmiocie podjęcia postępowania egzekucyjnego w stosunku m.in. do W. K. , prowadzonego na podstawie nakazu zapłaty wydanego przez Sad Okręgowy Warszawa- Praga w sprawie II Nc 13/06 (oświadczenie o odstąpieniu od umowy – k. 64). W odpowiedzi P. M. wskazał, że D. ” sp. z o.o. nie przysługiwało i nie przysługuje prawo odstąpienia od zawartej umowy (k. 62). W dniu 1.04.2012 r. P. M. wezwał (...) sp. z o.o. do zapłaty do dnia 10.04.2012 r. kwoty 225.000, 00 zł wraz z odsetkami ustawowymi od dnia wymagalności poszczególnych rat do dnia zapłaty (wezwanie do zapłaty – k. 20). Natomiast pismem z dnia 19.03.2013 r. (...) sp. z o.o. wezwał P. M. do zapłaty kwoty 31.800, 00 zł w związku ze złożonym oświadczeniem o odstąpieniu od warunkowej umowy przelewu wierzytelności (k. 61). Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie dołączonych do akt sprawy i wskazanych wyżej dokumentów, których prawdziwość i wiarygodność nie budziła wątpliwości Sądu i nie była kwestionowana przez żadną ze stron postępowania. Sąd zważył, co następuje: Powództwo jako zasadne zasługiwało na uwzględnienie w całości. W toku niniejszego postępowania powód dochodził od pozwanego zapłaty kwoty 1.509, 00 zł wskazując, iż kwota ta stanowi część ceny wynikającej z zawartej pomiędzy stronami warunkowej umowy przelewu wierzytelności. Pozwany podnosił natomiast, że w wyniku niewywiązania się przez powoda z § 3 umowy złożył oświadczenie o odstąpieniu od umowy, wobec czego niezasadnym jest wywodzenie przez powoda z umowy jakichkolwiek roszczeń. Wobec powyższego sporu rozważyć należało, czy wobec złożonego oświadczenia umowa z dnia 29.12.2010 r. uległa rozwiązaniu, a tym samym czy oświadczenie złożone przez pozwanego zostało złożone skutecznie. Wskazać należy, że Kodeks cywilny wyróżnia instytucję umownego odstąpienia od umowy oraz ustawowego odstąpienia od umowy. Instytucja ustawowego odstąpienia od umowy została przewidziana w przepisach kodeksu cywilnego dotyczących wykonania zobowiązań wzajemnych, a mianowicie w art. 491-494 k.c. Stosownie do wskazanych regulacji ustawowe prawo odstąpienia od umowy uzasadniać może zwłoka w wykonaniu zobowiązania z umowy wzajemnej lub niemożność wykonania zobowiązania wskutek okoliczności, za które odpowiedzialność ponosi strona zobowiązana. O umownym odstąpieniu od umowy stanowi zaś art. 395 k.c. , zgodnie z którym można zastrzec, że jednej lub obu stronom przysługiwać będzie w ciągu oznaczonego terminu prawo odstąpienia od umowy. Prawo to wykonywa się przez oświadczenie złożone drugiej stronie (§ 1). W myśl § 2 wskazanej regulacji w razie wykonania prawa odstąpienia umowa uważana jest za niezawartą. To, co strony już świadczyły, ulega zwrotowi w stanie niezmienionym, chyba że zmiana była konieczna w granicach zwykłego zarządu. Za świadczone usługi oraz za korzystanie z rzeczy należy się drugiej stronie odpowiednie wynagrodzenie. Z powyższego wynika zatem, że dla skutecznego zastrzeżenia prawa odstąpienia strony muszą zawrzeć ważną umowę i ograniczyć przyznaną kompetencję terminem końcowym. Po dokonaniu wszechstronnej analizy materiału dowodowego zgromadzonego w niniejszej sprawie Sąd doszedł do wniosku, iż pozwanemu - (...) sp. z o.o. w O. nie przysługiwało uprawnienie do odstąpienia od zawartej w dniu 29.12.2010 r. warunkowej umowy przeniesienia wierzytelności. W pierwszej kolejności wskazać należało, że przedmiotowa umowa nie zawierała zastrzeżenia w przedmiocie możliwości odstąpienia od umowy. Pozwany w toku postępowania nie wykazał również, aby w sprawie zaszły przesłanki umożliwiające odstąpienie od umowy na podstawie przepisów ustawy. Nie zostało zatem wykazane, aby powód dopuszczał się zwłoki w wykonaniu zobowiązania (zwłaszcza, że łącząca strony umowa przewidywała przeniesienie wierzytelności dopiero po uiszczeniu przez pozwanego na rzecz powoda całej ceny wraz z odsetkami ustawowymi), jak i że świadczenie wzajemne stało się niemożliwe wskutek okoliczności, za które odpowiedzialność ponosi strona powodowa. W ocenie Sądu nie sposób było nadto podzielić twierdzenia pozwanego, który podnosił, iż umowa nie wiąże stron wskutek niewykonania przez powoda postanowienia zawartego w § 3 przedmiotowej umowy. Sąd zważył bowiem, że umowa ta nie została zawarta pod warunkiem rozwiązującym, jej istnienie nie było uzależnione od wykonania przez powoda obowiązku określonego w § 3. Reasumując, uznać należało, że oświadczenie o odstąpieniu od umowy nie zostało przez pozwanego złożone skutecznie. Wobec powyższego powodowi przysługiwało roszczenie o zapłatę ceny wynikające z przedmiotowej umowy. Zgodnie bowiem z art. 353 § 1 k.c. zobowiązanie polega na tym, że wierzyciel może żądać od dłużnika świadczenia, a dłużnik powinien świadczenie spełnić. Na podstawie zaś art. 353 1 k.c. strony zawierające umowę mogą ułożyć stosunek prawny według swego uznania, byleby jego treść lub cel nie sprzeciwiały się właściwości (naturze) stosunku, ustawie ani zasadom współżycia społecznego. W toku postępowania powód domagał się zapłaty części raty z miesiąca listopada 2011 r. wysokości 830, 00 zł oraz części raty należnej w styczniu 2012 r. w kwocie 500, 00 zł. Z umowy z dnia 29.12.2010 r. wynikało, że pozwany winien był uiszczać na rzecz powoda tytułem zapłaty ceny, do dnia 20 każdego miesiąca, kwotę nie mniejszą, aniżeli 2.000, 00 zł. Pozwany nie kwestionował przy tym wysokości dochodzonego żądania. Wobec powyższego roszczenie w zakresie kwoty 1.330, 00 zł należało uznać za zasadne. W ocenie Sądu zasadnym było nadto żądanie powoda w zakresie skapitalizowanych odsetek od kwot 830, 00 zł oraz 500, 00 zł. Powód dołączył do akt sprawy szczegółowe wyliczenie przedmiotowych odsetek, wskazując kwoty od jakich zostały one wyliczone oraz okresy, za które przysługują. Pozwany nie kwestionował nadto w toku postępowania prawidłowości ich wyliczenia. Sąd uwzględnił również żądanie odsetkowe strony powodowej wyrażone w pozwie, które uzasadnione było dyspozycją przepisu art. 481 § 1 k.c. , wedle którego wierzyciel może domagać się odsetek za okres opóźnienia w spełnieniu przez dłużnika świadczenia pieniężnego, chociażby nie poniósł żadnej szkody i chociażby opóźnienie było następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi. W niniejszej sprawie powód domagał się zasądzenia odsetek od dnia 15.01.2013 r. W dniu 1.04.2012 r. wezwał pozwanego do zapłaty kwoty 225.000, 00 zł wraz z odsetkami ustawowymi do dnia 10.04.2012 r. Pozew został zaś wniesiony w dniu 14.01.2013 r. Nie ulegało zatem wątpliwości, iż w dniu 15.01.2013 r. pozwany pozostawał już w opóźnieniu ze spełnieniem świadczenia. Mając na uwadze powyższe na podstawie art. 353 § 1 k.c. w zw. z art. 353 1 k.c. i art. 481 § 1 k.c. Sąd orzekł jak w punkcie 1 wyroku. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 98 § 1 k.p.c. , kreującym zasadę odpowiedzialności za wynik postępowania. Zgodnie z tą regulacją strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony (koszty procesu). Warunkiem zasądzenia od strony przegrywającej na rzecz przeciwnika kosztów procesu jest zgłoszenie żądania, który to w niniejszej sprawie został spełniony, albowiem wniosek taki został zgłoszony już w pozwie. Mając na uwadze powyższe orzeczono jak w punkcie 2 wyroku. Zarządzenie: Odpis wyroku wraz z uzasadnieniem doręczyć pozwanemu.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI