I C 2284/12
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła powództwa Skarbu Państwa – Prezesa Sądu Okręgowego w Warszawie przeciwko (...) Spółka Akcyjna w W. o zapłatę kary umownej w wysokości 17 442 671,06 zł, wynikającej z umowy o roboty budowlane nr (...) z dnia 29 grudnia 2003 r. Powód dochodził kary z tytułu zwłoki w usunięciu wad wykonanego obiektu budowlanego, polegających na niedogrzaniu pomieszczeń. Pozwany (...) Spółka Akcyjna w W. wniósł o oddalenie powództwa, argumentując, że problemy z ogrzewaniem wynikały w dużej mierze z błędów projektowych, wadliwego wykonania, a także niewłaściwej eksploatacji i konserwacji przez użytkownika budynku. Sąd Okręgowy w Płocku, po przeprowadzeniu postępowania dowodowego, w tym opinii biegłych, ustalił, że budynek posiadał wady istotne, skutkujące niedogrzaniem, które obciążały wykonawcę zarówno z powodu błędów projektowych, jak i wykonawczych. Sąd nie podzielił zarzutu pozwanego o wygaśnięciu roszczeń z powodu wyboru reżimu gwarancyjnego, podkreślając niezależność instytucji rękojmi i gwarancji. Uznano, że kara umowna została naliczona zasadnie, jednak jej wysokość była rażąco wygórowana. Sąd, stosując instytucję miarkowania kary umownej (art. 484 § 2 k.c.), obniżył dochodzoną kwotę o 90%, zasądzając ostatecznie 1 744 267,07 zł. W pozostałym zakresie powództwo oddalono. Rozstrzygnięto również o kosztach procesu, zasądzając od powoda na rzecz pozwanego 113 553,49 zł tytułem zwrotu kosztów, a także nakazano ściągnięcie nieuiszczonych kosztów sądowych od powoda.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących kar umownych, rękojmi i gwarancji w umowach o roboty budowlane, a także zasady miarkowania kar umownych.
Orzeczenie dotyczy specyficznych okoliczności faktycznych i zapisów umowy, a także przepisów obowiązujących przed zmianami w k.c. z 2014 r. w zakresie gwarancji.
Zagadnienia prawne (3)
Czy kara umowna naliczona z tytułu zwłoki w usunięciu wad budynku może być miarkowana, gdy jej wysokość jest rażąco wygórowana w stosunku do wartości wykonanych prac i poniesionej szkody?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, kara umowna może być miarkowana, gdy jest rażąco wygórowana, co sąd ocenia na podstawie relacji kary do odszkodowania należnego na zasadach ogólnych, przyczynienia się wierzyciela, stopnia winy dłużnika oraz wartości wykonanego zobowiązania.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że mimo zasadności naliczenia kary umownej, jej pierwotna wysokość była rażąco wygórowana w stosunku do wartości wykonanych prac i potencjalnej szkody. Uwzględniono również zaniedbania inwestora oraz fakt, że prace zostały ostatecznie wykonane, co uzasadnia obniżenie kary o 90%.
Czy wybór przez inwestora reżimu gwarancji wyłącza możliwość dochodzenia roszczeń z tytułu rękojmi za wady w umowie o roboty budowlane?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, instytucje rękojmi i gwarancji są niezależne, a wybór jednej z nich nie wyłącza możliwości skorzystania z drugiej, zwłaszcza gdy umowa nie stanowi inaczej.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że na gruncie przepisów obowiązujących w czasie zawarcia umowy, rękojmia i gwarancja miały status niezależny. Korespondencja stron nie wykazała wiążącego wyboru reżimu gwarancyjnego, a sama umowa nie powiązała kary umownej ściśle z rękojmią.
Czy wykonawca ponosi odpowiedzialność za wady obiektu budowlanego, jeśli były one wynikiem błędów projektowych, niewłaściwej eksploatacji przez użytkownika oraz wadliwego montażu okien i izolacji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, wykonawca ponosi odpowiedzialność, zwłaszcza jeśli umowa stanowi, że ponosi pełną odpowiedzialność za skutki błędów projektowych i nie może uwolnić się od odpowiedzialności z tytułu rękojmi za wady wynikające z wprowadzonych przez siebie rozwiązań lub niewłaściwych metod wykonania.
Uzasadnienie
Sąd oparł się na zapisach umowy, które obciążały wykonawcę odpowiedzialnością za błędy projektowe i wykonawcze. Mimo przyczynienia się użytkownika do problemów, wykonawca nie został zwolniony z odpowiedzialności, szczególnie że nie przekazał instrukcji użytkowania instalacji.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Skarb Państwa – Prezes Sądu Okręgowego w Warszawie | organ_państwowy | powód |
| (...) Spółka Akcyjna w W. | spółka | pozwany |
Przepisy (17)
Główne
k.c. art. 647
Kodeks cywilny
Definicja umowy o roboty budowlane.
k.c. art. 471
Kodeks cywilny
Odpowiedzialność dłużnika za niewykonanie lub nienależyte wykonanie zobowiązania.
k.c. art. 484 § 2
Kodeks cywilny
Miarkowanie kary umownej, gdy jest rażąco wygórowana.
Pomocnicze
k.c. art. 651
Kodeks cywilny
Obowiązek wykonawcy zawiadomienia inwestora o przeszkodach w wykonaniu robót.
k.c. art. 353 § 1
Kodeks cywilny
Treść i cel zobowiązania.
k.c. art. 354
Kodeks cywilny
Sposób wykonania zobowiązania i współdziałanie wierzyciela.
k.c. art. 355
Kodeks cywilny
Należyta staranność, w tym zawodowa.
k.c. art. 361
Kodeks cywilny
Zakres odszkodowania (straty i utracone korzyści).
k.c. art. 556
Kodeks cywilny
Rękojmia przy sprzedaży.
k.c. art. 577 § 1
Kodeks cywilny
Gwarancja jakości.
k.c. art. 579 § 1
Kodeks cywilny
Niezależność uprawnień z rękojmi i gwarancji.
k.c. art. 579 § 2
Kodeks cywilny
Wykonanie uprawnień z gwarancji nie wpływa na odpowiedzialność z tytułu rękojmi (po zmianie w 2014 r.).
k.c. art. 638
Kodeks cywilny
Odpowiedzialność za wady dzieła stosowana odpowiednio do rękojmi przy sprzedaży.
k.c. art. 656 § 1
Kodeks cywilny
Stosowanie przepisów o umowie o dzieło do umowy o roboty budowlane (rękojmia, kary umowne).
k.p.c. art. 100
Kodeks postępowania cywilnego
Rozstrzyganie o kosztach procesu.
Dz. U. z 2016 r., poz. 623 art. 113 ust. 1
Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych
Obowiązek ponoszenia kosztów sądowych.
Dz. U. z 2016 r., poz. 623 art. 94 a contrario
Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych
Obowiązek ponoszenia kosztów sądowych.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Kara umowna jako forma odszkodowania za nienależyte wykonanie zobowiązania. • Możliwość miarkowania kary umownej, gdy jest rażąco wygórowana. • Odpowiedzialność wykonawcy za wady wynikające z błędów projektowych i wykonawczych. • Niezależność instytucji rękojmi i gwarancji.
Odrzucone argumenty
Wyłączne dochodzenie roszczeń w reżimie gwarancji. • Brak odpowiedzialności wykonawcy z powodu błędów użytkownika i wadliwego montażu okien/izolacji. • Niemożność naliczenia kary umownej z powodu braku szkody lub jej nieudowodnienia. • Okres naliczania kary umownej jako nieuzasadniony.
Godne uwagi sformułowania
kara umowna stanowi swoisty surogat odszkodowania • miarkowanie kary umownej jest przejawem prawa sądu do ingerencji w stosunki umowne równorzędnych podmiotów • nie jest także oczywiście dopuszczalne formułowanie roszczenia hybrydowego • nieprawidłowe użytkowanie instalacji przez użytkowników obiektu i służby konserwatorskie również nie może w całości zwalniać z odpowiedzialności wykonawcę za wady
Skład orzekający
Radosław Jeznach
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących kar umownych, rękojmi i gwarancji w umowach o roboty budowlane, a także zasady miarkowania kar umownych."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznych okoliczności faktycznych i zapisów umowy, a także przepisów obowiązujących przed zmianami w k.c. z 2014 r. w zakresie gwarancji.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy dużej kwoty kary umownej i skomplikowanego sporu o wady budowlane, co jest interesujące dla prawników specjalizujących się w prawie budowlanym i kontraktowym. Pokazuje praktyczne zastosowanie instytucji miarkowania kary umownej.
“Gigantyczna kara umowna za niedogrzany budynek: sąd obniża żądanie o 90%!”
Dane finansowe
WPS: 17 442 671,06 PLN
kara_umowna: 1 744 267,07 PLN
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.