I C 2248/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowód (...) Bank (...) S.A. w W. wniósł pozew przeciwko M. K. o zasądzenie kwoty 490 000 zł tytułem zwrotu kapitału kredytu wraz z odsetkami, a także o zmianę wysokości świadczenia poprzez waloryzację do kwoty 661 737,16 zł lub ewentualnie zasądzenie kwoty 171 737,16 zł tytułem zwrotu kwoty należnej ponad nominalny kapitał. Pozwana wniosła o oddalenie powództwa, podnosząc zarzut potrącenia swoich wierzytelności z tytułu spłaconych rat (490 695,91 zł) z wierzytelnością banku o zwrot kapitału (490 000 zł). Wskazała również, że umowa kredytu jest nieważna, co zostało potwierdzone prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w B. Sąd Okręgowy, związany prawomocnym wyrokiem ustalającym nieważność umowy, uznał, że wzajemne wierzytelności stron umorzyły się w drodze potrącenia do wysokości niższej wierzytelności (490 000 zł). W związku z tym powództwo o zwrot kapitału zostało oddalone jako dotyczące wierzytelności nieistniejącej. Sąd oddalił również żądania waloryzacji, powołując się na art. 358¹ § 4 k.c., który wyłącza możliwość żądania waloryzacji przez przedsiębiorcę, gdy świadczenie pozostaje w związku z prowadzeniem przedsiębiorstwa. Dodatkowo sąd odwołał się do orzecznictwa TSUE i uchwały SN III CZP 25/22, zgodnie z którymi banki nie mogą dochodzić dodatkowych świadczeń, w tym wynagrodzenia za korzystanie z kapitału, w przypadku nieważności umowy z powodu klauzul abuzywnych. W konsekwencji, powództwo zostało oddalone w całości, a bank został obciążony kosztami procesu na rzecz pozwanej.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie skuteczności zarzutu potrącenia w sprawach o zwrot kapitału kredytu po stwierdzeniu nieważności umowy, ograniczenia w dochodzeniu waloryzacji przez banki, interpretacja przepisów o zwrocie nienależnego świadczenia w kontekście prawa UE i uchwały SN.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji nieważności umowy kredytu z powodu klauzul abuzywnych i prawomocnego ustalenia tej nieważności. Interpretacja art. 358¹ § 4 k.c. może być przedmiotem dalszych sporów.
Zagadnienia prawne (3)
Czy bank może dochodzić zwrotu kapitału kredytu i waloryzacji świadczenia po prawomocnym ustaleniu nieważności umowy kredytu z powodu klauzul abuzywnych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, bank nie może dochodzić zwrotu kapitału kredytu ani waloryzacji świadczenia, ponieważ wzajemne wierzytelności stron umorzyły się w drodze potrącenia, a waloryzacji nie może żądać przedsiębiorca.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że umowa kredytu jest nieważna, a wierzytelności stron umorzyły się wzajemnie w drodze potrącenia. Dodatkowo, art. 358¹ § 4 k.c. wyłącza możliwość żądania waloryzacji przez przedsiębiorcę, a orzecznictwo TSUE i SN potwierdza brak możliwości dochodzenia przez bank dodatkowych świadczeń ponad zwrot kapitału w przypadku nieważności umowy.
Czy zarzut potrącenia wierzytelności pozwanej z tytułu spłat rat z wierzytelnością banku o zwrot kapitału jest skuteczny?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, zarzut potrącenia jest skuteczny i prowadzi do umorzenia wzajemnych wierzytelności.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że wierzytelności stron umorzyły się wzajemnie do wysokości niższej wierzytelności (490 000 zł) na skutek potrącenia dokonanego przez pozwaną, co skutkowało oddaleniem powództwa banku o zwrot kapitału.
Jaki jest termin przedawnienia roszczeń banku w przypadku nieważności umowy kredytu?
Odpowiedź sądu
Sąd uznał, że termin przedawnienia nie upłynął, licząc go od daty wydania prawomocnego wyroku ustalającego nieważność umowy.
Uzasadnienie
Sąd argumentował, że nie można wymagać od banku wytaczania powództwa opartego na konstrukcji nieważności umowy, z którą bank się nie zgadza, a początek biegu przedawnienia należy liczyć od daty prawomocnego wyroku.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| (...) Bank (...) Spółki Akcyjnej | spółka | powód |
| M. K. | osoba_fizyczna | pozwana |
Przepisy (10)
Główne
k.c. art. 358¹ § 4
Kodeks cywilny
Wyłącza możliwość żądania waloryzacji przez przedsiębiorcę, jeżeli świadczenie pozostaje w związku z prowadzeniem przedsiębiorstwa.
k.c. art. 498 § 2
Kodeks cywilny
Określa skutek potrącenia - umorzenie wzajemnych wierzytelności do wysokości wierzytelności niższej.
k.p.c. art. 365 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Określa moc wiążącą prawomocnego orzeczenia.
Pomocnicze
k.c. art. 410
Kodeks cywilny
Podstawa żądania zwrotu nienależnego świadczenia.
k.c. art. 405
Kodeks cywilny
Podstawa żądania zwrotu nienależnego świadczenia.
k.c. art. 358¹ § 3
Kodeks cywilny
Podstawa żądania waloryzacji sądowej.
k.p.c. art. 203 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa zarzutu potrącenia.
k.c. art. 118
Kodeks cywilny
Dotyczy terminu przedawnienia roszczeń związanych z działalnością gospodarczą.
k.c. art. 455
Kodeks cywilny
Dotyczy wymagalności świadczenia bezterminowego.
k.p.c. art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy zwrotu kosztów procesu.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Nieważność umowy kredytu potwierdzona prawomocnym wyrokiem. • Skuteczne potrącenie wierzytelności pozwanej z tytułu spłat rat z wierzytelnością banku o zwrot kapitału. • Brak możliwości żądania waloryzacji przez przedsiębiorcę na podstawie art. 358¹ § 4 k.c. • Orzecznictwo TSUE i SN wykluczające dochodzenie przez bank dodatkowych świadczeń ponad zwrot kapitału.
Odrzucone argumenty
Roszczenie banku o zwrot kapitału kredytu. • Roszczenie banku o waloryzację świadczenia. • Argumentacja banku dotycząca związku świadczenia z prowadzeniem przedsiębiorstwa.
Godne uwagi sformułowania
Sąd w niniejszej sprawie jest związany na podstawie art. 365 § 1 k.p.c. • Prawo to powodowi nie przysługuje, podobnie jak związane z nim roszczenia o zapłatę. • Prawo Unii Europejskiej stoi na przeszkodzie, aby banki mogły żądać od kredytobiorców dodatkowych świadczeń, w tym wynagrodzenia za korzystanie z kapitału.
Skład orzekający
Rafał Kubicki
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie skuteczności zarzutu potrącenia w sprawach o zwrot kapitału kredytu po stwierdzeniu nieważności umowy, ograniczenia w dochodzeniu waloryzacji przez banki, interpretacja przepisów o zwrocie nienależnego świadczenia w kontekście prawa UE i uchwały SN."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji nieważności umowy kredytu z powodu klauzul abuzywnych i prawomocnego ustalenia tej nieważności. Interpretacja art. 358¹ § 4 k.c. może być przedmiotem dalszych sporów.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy popularnego tematu kredytów frankowych (choć tu kredyt był w PLN, ale mechanizm nieważności i rozliczeń jest podobny) i pokazuje, jak prawomocne orzeczenie o nieważności umowy może wpłynąć na późniejsze rozliczenia, a także jak banki próbują dochodzić dodatkowych roszczeń, które są skutecznie zwalczane przez konsumentów.
“Bank chciał zwrotu kredytu i waloryzacji, dostał... oddalenie powództwa i zwrot kosztów dla klienta! Kluczowe potrącenie i nieważność umowy.”
Dane finansowe
WPS: 490 000 PLN
zwrot kosztów procesu: 10 817 PLN
Sektor
bankowość
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.