I C 224/17
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd zasądził od pozwanego na rzecz funduszu sekurytyzacyjnego część dochodzonej kwoty z tytułu umowy pożyczki, oddalając powództwo w pozostałej części, w tym koszty upomnień uznane za abuzywne.
Powód, fundusz sekurytyzacyjny, dochodził zapłaty od pozwanego kwoty z tytułu umowy pożyczki zawartej na odległość. Pozwany nie stawił się na rozprawie, a sąd wydał wyrok zaoczny. Sąd uznał za zasadne żądanie dotyczące kapitału pożyczki i odsetek, jednak oddalił część dotyczącą kosztów upomnień i monitów, uznając te postanowienia za klauzule abuzywne naruszające interes konsumenta.
Sąd Rejonowy w Szczytnie rozpoznał sprawę z powództwa (...) Niestandaryzowanego Sekurytyzacyjnego Funduszu Inwestycyjnego Zamkniętego przeciwko M. N. o zapłatę. Powód dochodził kwoty 3.717,15 zł wraz z odsetkami, wywodząc swoje roszczenie z umowy pożyczki zawartej przez pozwanego z pierwotnym pożyczkodawcą, a następnie nabytej przez fundusz w drodze kolejnych cesji. Pozwany, prawidłowo zawiadomiony o terminie rozprawy, nie stawił się i nie usprawiedliwił swojej nieobecności, co skutkowało wydaniem wyroku zaocznego. Sąd, przyjmując za prawdziwe twierdzenia powoda co do faktów, zbadał jednak roszczenie pod kątem prawa materialnego. Ustalono, że pozwany zawarł umowę pożyczki na kwotę 2.500 zł, która miała zostać zwrócona do 10 sierpnia 2015 roku. Sąd uznał za zasadne żądanie dotyczące zwrotu kapitału pożyczki (2.500 zł) oraz skapitalizowanych odsetek za opóźnienie (299,52 zł), naliczonych zgodnie z umową, ale nieprzekraczających odsetek maksymalnych. Natomiast żądanie dotyczące kosztów upomnień i monitów w kwocie 203 zł zostało oddalone. Sąd uznał te postanowienia umowne za niedozwolone klauzule abuzywne w rozumieniu art. 385¹ k.c., które rażąco naruszają interes konsumenta i dobre obyczaje, nie stanowiąc przy tym odzwierciedlenia rzeczywistych kosztów pożyczkodawcy, a jedynie dodatkowe źródło jego zysku. W konsekwencji, sąd zasądził od pozwanego na rzecz powoda łącznie 3.300,52 zł wraz z dalszymi odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia wniesienia pozwu, oddalając powództwo w pozostałej części. O kosztach procesu orzeczono stosunkowo, zasądzając od pozwanego na rzecz powoda kwotę 905,13 zł. Wyrokowi nadano rygor natychmiastowej wykonalności.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, postanowienia umowy pożyczki dotyczące kosztów upomnień i monitów, które nie odzwierciedlają rzeczywistych kosztów i stanowią dodatkowe źródło dochodu pożyczkodawcy, są niedozwolonymi klauzulami umownymi w rozumieniu art. 385¹ k.c. i nie wiążą konsumenta.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że opłaty za upomnienia i monity, naliczane w oderwaniu od rzeczywistych kosztów i stanowiące potencjalne źródło zysku pożyczkodawcy, rażąco naruszają interes konsumenta i dobre obyczaje. Klauzule te nie dotyczą głównych świadczeń stron i nie były indywidualnie negocjowane, co czyni je abuzywnymi.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
zasądzenie części roszczenia
Strona wygrywająca
(...) Niestandaryzowany Sekurytyzacyjny Fundusz Inwestycyjny Zamknięty w W.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| (...) Niestandaryzowany Sekurytyzacyjny Fundusz Inwestycyjny Zamknięty w W. | instytucja | powód |
| M. N. | osoba_fizyczna | pozwany |
Przepisy (8)
Główne
k.c. art. 720
Kodeks cywilny
Definicja umowy pożyczki i wymóg formy pisemnej dla umów powyżej 500 zł.
k.c. art. 481
Kodeks cywilny
Uprawnienie wierzyciela do żądania odsetek za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego.
k.c. art. 385¹
Kodeks cywilny
Definicja niedozwolonych postanowień umownych (klauzul abuzywnych) w umowach z konsumentami.
Pomocnicze
k.c. art. 359 § § 2¹
Kodeks cywilny
Określenie odsetek maksymalnych jako czterokrotności stopy kredytu lombardowego NBP.
u.k.k. art. 3 § ust. 1 i ust. 2 pkt 1
Ustawa z dnia 12 maja 2011 roku o kredycie konsumenckim
Definicja umowy o kredyt konsumencki, w tym umowy pożyczki.
k.p.c. art. 339 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Domniemanie prawdziwości twierdzeń powoda przy wydawaniu wyroku zaocznego.
k.p.c. art. 100
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada wzajemnego zniesienia lub stosunkowego rozdzielenia kosztów procesu.
k.p.c. art. 333 § § 1 pkt 3
Kodeks postępowania cywilnego
Możliwość nadania rygoru natychmiastowej wykonalności wyrokowi zaocznemu.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Skuteczność nabycia wierzytelności przez powoda na podstawie umów przelewu. Zasada przyjęcia za prawdziwe twierdzeń powoda o faktach przy wydaniu wyroku zaocznego. Zasada zgodności dochodzonego roszczenia z prawem materialnym, w tym zasadność naliczenia kapitału pożyczki i odsetek.
Odrzucone argumenty
Roszczenie dotyczące kosztów upomnień i monitów jako zasadne.
Godne uwagi sformułowania
Sąd przyjmuje za prawdziwe twierdzenia powoda o okolicznościach faktycznych przytoczonych w pozwie lub w pismach procesowych doręczonych pozwanemu przed rozprawą, chyba że budzą one uzasadnione wątpliwości albo zostały przytoczone w celu obejścia prawa. Domniemanie prawdziwości twierdzeń powoda przewidziane w art. 339 § 2 k.p.c. dotyczy wyłącznie strony faktycznej wyroku i nie obowiązuje w zakresie prawa materialnego. Postanowienia umowy zawieranej z konsumentem nieuzgodnione indywidualnie nie wiążą go, jeżeli kształtują jego prawa i obowiązki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy (niedozwolone postanowienia umowne). Opłaty windykacyjne mogą co najwyżej odnosić się do rzeczywistych czynności, odzwierciedlać ich rzeczywisty koszt i nie mogą stanowić źródła dochodu pożyczkodawcy.
Skład orzekający
Małgorzata Banaszewska
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja klauzul abuzywnych dotyczących kosztów windykacji w umowach pożyczek konsumenckich, stosowanie art. 385¹ k.c. w kontekście opłat za monity i upomnienia."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego i postanowień umownych. Wartość precedensowa może być ograniczona do podobnych umów i klauzul.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak sądy chronią konsumentów przed nieuczciwymi praktykami firm pożyczkowych, szczególnie w kontekście ukrytych kosztów i klauzul abuzywnych. Jest to temat ważny dla wielu osób.
“Czy opłaty za monity w umowie pożyczki mogą być uznane za nielegalne? Sąd odpowiada!”
Dane finansowe
WPS: 3717,15 PLN
kapitał pożyczki i odsetki: 3300,52 PLN
zwrot kosztów procesu: 905,13 PLN
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt: I C 224/17 upr. WYROK ZAOCZNY W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 21 lipca 2017 roku Sąd Rejonowy w Szczytnie I Wydział Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący: SSR Małgorzata Banaszewska Protokolant: starszy sekretarz sądowy Monika Nalewajk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 lipca 2017 roku w S. , sprawy z powództwa (...) Niestandaryzowanego Sekurytyzacyjnego Funduszu Inwestycyjnego Zamkniętego w W. , przeciwko M. N. o zapłatę I. zasądza od pozwanego M. N. na rzecz powoda (...) Niestandaryzowanego Sekurytyzacyjnego Funduszu Inwestycyjnego Zamkniętego w W. kwotę 3.300,52 (trzy tysiące trzysta złotych pięćdziesiąt dwa grosze) złotych wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 23 grudnia 2016 roku do dnia zapłaty, II. oddala powództwo w pozostałej części, III. zasądza od pozwanego na rzecz powoda kwotę 905,13 (dziewięćset pięć złotych trzynaście groszy) złotych tytułem zwrotu kosztów procesu, IV. nadaje wyrokowi w pkt I i III rygor natychmiastowej wykonalności Sygn. akt I C 224/17 upr. UZASADNIENIE Powód (...) Niestandaryzowany Sekurytyzacyjny Fundusz Inwestycyjny Zamknięty z siedzibą w W. wniósł w elektronicznym postępowaniu upominawczym pozew przeciwko M. N. o zapłatę kwoty 3.717,15 złotych wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie w wysokości dwukrotności wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie liczonymi od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty oraz zasądzenie kosztów procesu. W uzasadnieniu pozwu strona powodowa wskazała, iż dnia 11 czerwca 2015 roku pozwany zawarł umowę pożyczki na odległość za pośrednictwem pośrednika (...) Sp. z o.o. z siedzibą w W. , działającego w imieniu i na rzecz pożyczkodawcy (...) Sp. z o.o. S.K.A. z siedzibą w W. . Pozwany złożył wniosek o pożyczkę za pośrednictwem formularza na stronie internetowej pożyczkodawcy. Następnie dokonał rejestracji w systemie informatycznym, po czym wygenerowany został profil klienta, dzięki czemu pozwany otrzymał od pożyczkodawcy Ramową Umowę P. z wygenerowanym dla tej umowy unikalnym numerem. Zaakceptowanie warunków Ramowej Umowy P. nastąpiło poprzez przelanie na rachunek pożyczkodawcy – z rachunku bankowego pozwanego – kwoty 0,01 złotych oraz wpisanie w tytule przelewu unikalnego kodu potwierdzającego Ramową Umowę P. . Pozwany otrzymał kwotę pożyczki przelewem na rachunek bankowy. Zgodnie z postanowieniami umowy pozwany zobowiązany był do zwrotu pożyczonej kwoty wraz z odsetkami do dnia 10 sierpnia 2015 roku. Z uwagi na niezwrócenie całości pożyczki, pozwany na dzień wytoczenia powództwa zobowiązany jest do zwrotu kwoty 3.717,15 złotych na którą składa się: - kwota 2.500 złotych tytułem niespłaconego kapitału, - kwota 501,00 złotych tytułem niespłaconej prowizji za udzielenie pożyczki, - kwota 203,00 złotych tytułem kosztów upomnień i monitów, - kwota 513,15 złotych tytułem skapitalizowanych odsetek umownych w wysokości czterokrotności stopy lombardowej NBP nie wyższe niż odsetki ustawowe za opóźnienie w wysokości maksymalnej wyliczone od kwoty niespłaconego kapitału pożyczki, prowizji oraz ubezpieczenia – od dnia ich wymagalności, tj. od 11 sierpnia 2015 roku do dnia poprzedzającego dzień wniesienia pozwu. Stronie powodowej przysługiwała legitymacja procesowa czynna w niniejszej sprawie, albowiem na podstawie umowy przelewu wierzytelności z dnia 28 listopada 2016 roku zawartej przez powoda ze spółką (...) Sp. z o.o. , powód skutecznie nabył wierzytelność przysługującą względem pozwanego od (...) Sp. z.o.o. , która uprzednio nabyła skutecznie wierzytelność na podstawie umowy przelewu wierzytelności zawartej ze spółką (...) S.A. w dniu 28 listopada 2016 roku, posiadającą tytuł prawny do dochodzenia wierzytelności na podstawie skutecznie zawartej umowy przelewu wierzytelności z dnia 10 lutego 2016 roku wraz z Porozumieniem nr 1 z wierzycielem pierwotnym (...) Sp. z o.o. S.K.A. Sąd Rejonowy Lublin – Zachód w Lublinie postanowieniem z dnia 31 stycznia 2017 roku przekazał sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Szczytnie. Pozwany M. N. zawiadomiony o terminie rozprawy, nie stawił się na rozprawę, nie usprawiedliwił swojej nieobecności, nie złożył odpowiedzi na pozew i nie zajął stanowiska w sprawie. Sąd ustalił, co następuje: W dniu 11 czerwca 2015 roku M. N. zawarł umowę pożyczki na odległość za pośrednictwem pośrednika (...) Sp. z o.o. z siedzibą w W. , działającego w imieniu i na rzecz pożyczkodawcy (...) Sp. z o.o. S.K.A. z siedzibą w W. . W celu zawarcia umowy pozwany złożył wniosek o pożyczkę za pośrednictwem formularza zamieszczonego na stronie internetowej pożyczkodawcy. Następnie pozwany dokonał rejestracji w systemie informatycznym pożyczkodawcy, po czym wygenerowany został profil klienta. Po jego utworzeniu pozwany otrzymał Ramową Umowę P. . Zaakceptowanie warunków Ramowej Umowy P. nastąpiło poprzez przelanie na rachunek pożyczkodawcy – z indywidualnego rachunku bankowego pozwanego – kwoty 0,01 złotych oraz wpisanie w tytule przelewu unikalnego kodu potwierdzającego Ramową Umowę P. . Następnie kwota pożyczki w wysokości 2.500 złotych została przekazana przez pożyczkodawcę przelewem na rachunek bankowy pozwanego. Zgodnie z postanowieniami Ramowej Umowy P. termin spłaty pożyczki wyznaczony został na dzień 10 sierpnia 2015 roku. Zgodnie z ust. 13.1. Ramowej Umowy P. , na całkowity koszt pożyczki składała się prowizja za udzielenie pożyczki, składka ubezpieczeniowa oraz kapitał pożyczki, zgodnie z tabelą opłat przedstawioną na stronie internetowej pośrednika. W umowie wskazano również, iż w przypadku nieterminowej spłaty pożyczki, całkowity koszt pożyczki ulega powiększeniu o koszt ubezpieczenia o którym mowa w ust. 4.7. umowy. W ust. 17.3. umowy zastrzeżono, iż odsetki za czas opóźnienia naliczane będą w wysokości odsetek maksymalnych określonych w art. 359 §2 1 k.c. , tj. czterokrotnej wysokości kredytu lombardowego NBP. (dowód: harmonogram k. 61, ramowa umowa pożyczki k. 62-67, wyciąg z rachunku bankowego k.68-69) W dniu 10 lutego 2016 roku pomiędzy (...) Spółką z ograniczoną odpowiedzialności Spółką komandytowo-akcyjną z siedzibą w W. a (...) Spółką akcyjną z siedzibą w Ł. zawarta została Umowa Ramowa Przelewu Wierzytelności. Przedmiotem umowy było ustalenie zasad w oparciu o które następować miało przenoszenie wierzytelności w rozumieniu art. 509 i nast. kodeksu cywilnego . Tego samego dnia w/w strony zawarły Porozumienie nr 1 do Umowy Ramowej Przelewu Wierzytelności, na mocy którego (...) Spółka Akcyjna z siedzibą w Ł. nabyła wierzytelności wynikające z zawartych umów pożyczek gotówkowych. Wśród przenoszonych wierzytelności, pod numerem klienta (...) widniała wierzytelność wynikająca z umowy pożyczki nr (...) przeciwko M. N. na kwotę 3.321,79 złotych. (dowód: Umowa Ramowa Przelewu Wierzytelności k. 22-28, Porozumienie nr 1 z dnia (...) . do Umowy Ramowej Przelewu Wierzytelności k.28v.-29, załącznik k. 30-34) W dniu 28 listopada 2016 roku (...) Spółka Akcyjna z siedzibą w Ł. oraz (...) Spółka Akcyjna z siedzibą w Ł. zawarły z (...) Spółką z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł. umowę przelewu wierzytelności, wymienionych w Załączniku nr 2 do Umowy, m.in. przysługujących od M. N. z tytułu umowy pożyczki o nr (...) . (dowód: umowa przelewu wierzytelności k. 35-39, odpis KRS: (...) k. 39-41, odpis KRS: (...) k. 42-44, odpis KRS: (...) k. 44v.-47, wypis z Rep. A (...) k. 48-50, wykaz wierzytelności k. 51) Tego samego dnia, tj. 28 listopada 2016 roku (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł. zbyła na rzecz Obligo Niestandaryzowanego Sekurytyzacyjnego Funduszu Inwestycyjnego Zamkniętego z siedzibą w W. pakiet wierzytelności przysługujących mu wobec dłużników. Nabyte przez powoda wierzytelności określone zostały szczegółowo w Załączniku nr 3 do Umowy. Wskazano w nim m.in. wierzytelność wynikająca z umowy pożyczki nr (...) przeciwko M. N. . (dowód: umowa przelewu wierzytelności z dn. 28.11.2016r. k. 52-55, odpis KRS: (...) k. 55v.-58, wypis z Rep. A nr (...) k.58v.-59, wykaz wierzytelności k. 60) Powód (...) Niestandaryzowany Sekurytyzacyjny Fundusz Inwestycyjny Zamknięty z siedzibą w W. skierował do pozwanego M. N. wezwanie do zapłaty po przelewie wierzytelności, wskazując, iż na dzień 15 lutego 2017 roku zadłużenie pozwanego wynosi 3.459,39 złotych. (dowód: wezwanie do zapłaty k. 70) Sąd zważył, co następuje: Powództwo co do zasady zasługuje na uwzględnienie, zaś co do wysokości zasadne jest jedynie w części. Sąd w sprawie niniejszej wydał wyrok zaoczny, albowiem pozwany M. N. zawiadomiony o terminie rozprawy nie stawił się na termin rozprawy i nie wypowiedział się co do żądań pozwu. W myśl przepisu art. 339 § 2 k.p.c. wydając wyrok zaoczny sąd przyjmuje za prawdziwe twierdzenia powoda o okolicznościach faktycznych przytoczonych w pozwie lub w pismach procesowych doręczonych pozwanemu przed rozprawą, chyba że budzą one uzasadnione wątpliwości albo zostały przytoczone w celu obejścia prawa. Wydanie wyroku zaocznego nie zwalania więc sądu od badania roszczenia pod kątem jego zgodności z prawem. Sąd Najwyższy w stanowisku wyrażonym w wyroku z dnia 31 marca 1999 roku (I CKU 176/97 , LEX nr 37430), podkreślił, że domniemanie prawdziwości twierdzeń powoda przewidziane w art. 339 § 2 k.p.c. dotyczy wyłącznie strony faktycznej wyroku i nie obowiązuje w zakresie prawa materialnego. Obowiązkiem sądu rozpoznającego sprawę w warunkach zaoczności jest zawsze rozważenie, czy w świetle przepisów prawa materialnego twierdzenia strony powodowej uzasadniają uwzględnienie żądania. Ustalenia stanu faktycznego Sąd poczynił w oparciu o dokumenty przedłożone przez powoda w postaci Umowy Ramowej P. , harmonogramu spłat, umów przelewu wierzytelności zawieranych pomiędzy kolejnymi wierzycielami wraz z wymaganymi załącznikami. Dokumenty te były ze sobą zgodne i tworzyły spójny obraz stanu faktycznego, który przez pozwanego nie został w żaden sposób zakwestionowany. Nie oznacza to jednakże, że żądanie pozwu w kształcie zgłoszonym przez powoda zasługiwało w całości na uwzględnienie. Zgodnie z przepisem art. 720 k.c. przez umowę pożyczki dający pożyczkę zobowiązuje się przenieść na własność biorącego określoną ilość pieniędzy albo rzeczy oznaczonych tylko co do gatunku, a biorący zobowiązuje się zwrócić tę samą ilość pieniędzy albo tę samą ilość rzeczy tego samego gatunku i tej samej jakości. Umowa pożyczki, której wartość przenosi pięćset złotych, powinna być stwierdzona pismem. Zgodnie zaś z przepisem art. 3 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 12 maja 2011 roku o kredycie konsumenckim (t.j. Dz.U. 2014r., poz. 1497 ze zm.) przez umowę o kredyt konsumencki rozumie się umowę o kredyt w wysokości nie większej niż 255.550 złotych albo równowartość tej kwoty w walucie innej niż waluta polska, który kredytodawca w zakresie swojej działalności udziela lub daje przyrzeczenie udzielenia konsumentowi, przy czym za umowę o kredyt konsumencki uważa się między innymi umowę pożyczki. W warunkach niniejszej sprawy zawarcie przez pozwanego i wierzyciela pierwotnego tj. (...) Sp. z o.o. S.K.A., umowy pożyczki było niewątpliwe. Okoliczność tą potwierdza Umowa Ramowa P. załączona do pozwu oraz harmonogram spłat pożyczki. Pozwany, któremu wraz z odpisem pozwu doręczono wskazane dokumenty nie zakwestionował faktu wypłaty kwoty pożyczki na podstawie zawartej umowy w wysokości 2.500 złotych. Wątpliwości Sądu nie budził również fakt występowania po stronie powoda legitymacji czynnej procesowej, którą nabył on w związku z umową o przelew wierzytelności z dnia 28 listopada 2016 roku od poprzedniego wierzyciela. Wobec powyższego jako zasadne uznać należy żądanie pozwu w zakresie kwoty 2.500,00 złotych tytułem niespłaconego kapitału pożyczki. Uzasadnione jest również żądanie powoda zasądzenia skapitalizowanych odsetek za opóźnienie. Zgodnie z art. 481 k.c. jeżeli dłużnik opóźnia się ze spełnieniem świadczenia pieniężnego, wierzyciel może żądać odsetek za czas opóźnienia, chociażby nie poniósł żadnej szkody i chociażby opóźnienie było następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi. Przy czym jeżeli stopa odsetek za opóźnienie nie była z góry oznaczona, należą się odsetki ustawowe. Jednakże gdy wierzytelność jest oprocentowana według stopy wyższej niż stopa ustawowa, wierzyciel może żądać odsetek za opóźnienie według tej wyższej stopy. Wprawdzie strony w umowie pierwotnej przewidziały odsetki za opóźnienie w wysokości czterokrotności stopy kredytu lombardowego Narodowego Banku Polskiego, jednakże w uzasadnieniu pozwu powód wskazał, iż domaga się odsetek umownych w wysokości 4-krotnosci stopy lombardowej NBP, jednakże nie wyższych niż odsetki ustawowe za opóźnienie w wysokości maksymalnej i w związku z tym Sąd takie odsetki zastosował. Mając powyższe na uwadze Sąd zasądził kwotę 299,52 złotych tytułem skapitalizowanych odsetek umownych w wysokości 4-krotności stopy lombardowej NBP nie wyższych niż odsetki ustawowe za opóźnienie, ustalonych od kwoty niespłaconego kapitału oraz prowizji (3001,00 złotych) – od dnia wymagalności tj. od 11 sierpnia 2015 roku do dnia 22 grudnia 2016 roku, tj. do dnia poprzedzającego dzień złożenia pozwu – zgodnie z żądaniem powoda zawartym w uzasadnieniu pozwu. W ocenie Sądu niezasadne jest natomiast żądanie pozwu ponad wskazane powyżej kwoty, a obejmujące koszty upomnień i monitów. Łączna kwota tych opłat stanowić miała kwotę 203 złotych. Zdaniem Sądu postanowienia umowy w tym zakresie nie wiążą pozwanego. Sąd wskazuje, że przy umowie pożyczki, głównymi świadczeniami stron są: po stronie pożyczkodawcy udostępnienie określonych środków finansowych do korzystania na określony okres czasu, a ze strony pożyczkobiorcy, zwrot tych środków (tak zwany depozyt nieprawidłowy). Umowa pożyczki została przy tym ukształtowania w kodeksie cywilnym w taki sposób, że co do zasady może być zarówno umową odpłatną, jak i nieodpłatną. W przypadku zawarcia przez strony odpłatnej umowy pożyczki, wynagrodzenie pożyczkodawcy winno być wyraźnie określone w umowie. Zwyczajowo formę wynagrodzenia za korzystanie z cudzego kapitału stanowią odsetki, ewentualnie zapłata prowizji. Ustawodawca, aby przeciwdziałać ocenianemu negatywnie w świetle zasad współżycia społecznego zjawisku lichwy oraz aby chronić interesy słabszych uczestników obrotu gospodarczego, jakimi zazwyczaj są konsumenci, wprowadził przy tym do kodeksu cywilnego instytucję odsetek maksymalnych ( art. 359 § 2 1 k.c. ), których wysokość winna stanowić podstawowe odniesienie do oceny ekwiwalentności wysokości wynagrodzenia pożyczkodawcy ustalonego w umowie. Stopa tych odsetek ustalana jest w odniesieniu do aktualnej stopy kredytu lombardowego Narodowego Banku Polskiego i odzwierciedla bieżący układ stosunków gospodarczych, „cenę” pieniądza w obrocie międzybankowym i poziom inflacji, zapewnia więc pożyczkodawcom godziwy zysk. Z drugiej strony jej wprowadzenie nie pozwala podmiotom uprzywilejowanym, jakim zwykle w obrocie z konsumentami znajdującymi się w trudnej sytuacji materialnej, niewykształconymi lub mającymi trudności intelektualne z rozeznaniem konsekwencji swojego działania, są pożyczkodawcy, na wykorzystywanie przymusowego położenia słabszej strony umowy. Odsetki, obok prowizji za udzielenie pożyczki, stanowią wynagrodzenie pożyczkodawcy za korzystanie przez kredytobiorcę z jego środków finansowych. Trzeba też podkreślić, że umowa pożyczki, sformułowana zgodnie z zasadami uczciwego i rzetelnego obrotu na rynku kapitałowym, powinna jasno określać, które opłaty i prowizje stanowią zysk pożyczkodawcy, a które są pobierane na pokrycie konkretnych kosztów ponoszonych przez niego w związku z zawartą umową i jej obsługą. Te ostatnie powinny zostać przy tym określone w wysokości rzeczywiście ponoszonej przez pożyczkodawcę tak aby nie stawić ukrytego źródła zysku. Tymczasem w rozpoznawanej sprawie powód nie przedstawił żadnych dowodów wskazujących, że wykonał jakiekolwiek czynności faktyczne, czy to drogą telefoniczną, czy drogą elektroniczną, poprzez wysłanie wiadomości SMS lub w jakiejkolwiek innej formie. Nie wskazał on kiedy i jakie czynności podjął. W aktach niniejszej sprawy znajduje się jedynie pisemne wezwanie do zapłaty, jednakże bez dowodu doręczenia tego pisma pozwanemu. Nadto jak wynika z treści ust. 17.4. Ramowej Umowy P. , w przypadku gdy pożyczka lub jej część nie została uiszczona w terminie, pożyczkobiorca zapłaci pożyczkodawcy opłatę upominawczą w kwocie 15 zł za każdy monit wysłany do pożyczkobiorcy przez pożyczkodawcę lub osobę trzecią działając w imieniu pożyczkodawcy po 16 oraz 26 dniu zaległości oraz 25 zł za wezwanie do zapłaty wysłane do pożyczkobiorcy przez pożyczkodawcę lub osobę trzecią działającą w imieniu pożyczkodawcy po 90 dniu zaległości. Łączna opłata jaką pożyczkobiorca będzie zobowiązany zapłacić pożyczkodawcy za wysłane monity oraz wezwanie do zapłaty wynosi 55 złotych. W kontekście powyższych ustaleń umowy wątpliwości budzi zatem żądanie powoda zapłaty kwoty 203 złotych tytułem kosztów upomnień i monitów. W końcu w ocenie Sądu umowa pożyczki, jaką zawarł wierzyciel pierwotny z pozwanym w zakresie opłat za upomnienia i monity, nawet w sytuacji gdyby takie czynności faktyczne miały miejsce jest niedozwoloną klauzula umowną i jako taka nie wiąże pozwanego. Zgodnie z art. 385 1 k.c. postanowienia umowy zawieranej z konsumentem nieuzgodnione indywidualnie nie wiążą go, jeżeli kształtują jego prawa i obowiązki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy (niedozwolone postanowienia umowne). Nie dotyczy to postanowień określających główne świadczenia stron, w tym cenę lub wynagrodzenie, jeżeli zostały sformułowane w sposób jednoznaczny. Ustawa za nieuzgodnione indywidualnie postanowienia umowy, nakazuje traktować te na których treść konsument nie miał rzeczywistego wpływu. W szczególności odnosi się to do postanowień umowy przejętych z wzorca umowy zaproponowanego konsumentowi przez kontrahenta. Nie może być wątpliwości że pozwany w sprawie jest konsumentem, który zawarł umowę pożyczki z przedsiębiorcą. Nie budzi również wątpliwości że postanowienia dotyczące opłat windykacyjnych nie dotyczą głównych świadczeń stron. Jak słusznie wskazał Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 8 czerwca 2004 roku (I CK 635/03) pojęcie „głównych świadczeń stron” ( art. 385 1 § 1 zd. 2. k.c. ) należy interpretować raczej wąsko, w nawiązaniu do elementów przedmiotowo istotnych umowy. Opłaty windykacyjne z cała pewnością nie nalezą do istoty umowy pożyczki. W końcu nie może podlegać również dyskusji, iż postanowienia umowne dotyczące opłat za upomnienia i pisemne monity nie zostały indywidualnie uzgodnione z pozwanym. Są one częścią umowy ramowej i tabeli opłat, którą wierzyciel pierwotny stosował do wszystkich klientów. Zastrzeżenie w umowie na niekorzyść klienta opłat za upomnienia czy to drogą telefoniczną, czy drogą elektroniczną oraz w formie SMS i pisemnego monitu, bez jakiekolwiek związku z rzeczywistymi kosztami tych czynności rażąco narusza interes konsumenta i dobre obyczaje. Opłaty windykacyjne mogą co najwyższej odnosić się do rzeczywistych czynności, odzwierciedlać ich rzeczywisty koszt i nie mogą stanowić źródła dochodu pożyczkodawcy. W stanie faktycznym sprawy postanowienia dotyczące kosztów upomnień i monitów są oderwane od rzeczywistych kosztów czynności i ma stanowić jedynie dodatkowe źródło dochodu pożyczkodawcy. Sąd wskazuje iż analogiczne klauzule umowne zostały już uznane wielokrotnie za abuzywne. Przykładowo: w sprawie sygn. akt XVII AmC 103/04 Sąd Okręgowy w Warszawie – Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów uznał za niedopuszczalne postanowienie umowne (...) Sp. z o.o. w G. o treści: „W przypadku zalegania z co najmniej dwoma ratami pożyczkodawca może również wystosować (nie częściej niż raz w tygodniu) upomnienie. Każdorazowe wystawienie upomnienia podlega opłacie w wysokości 50,00 zł”; w sprawie sygn. akt XVII AmC 101/05 Sąd Okręgowy w Warszawie – Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów uznał za niedopuszczalne postanowienie umowne (...) Sp. z o.o. z siedzibą w K. o treści „Opłaty dodatkowe, które ponosi Zleceniodawca: - (...) - za przyznanie okresu karencji w spłacie rat na 1 miesiąc – 50 PLN - za przyznanie okresu karencji w spłacie rat na 2 miesiące – 100 PLN - za wysłanie upomnienia za zwłokę w zapłacie raty – 20 PLN - za wysłanie wezwania do zapłaty raty – 30 PLN - za wysłanie przedsądowego wezwania do zapłaty – 50 PLN - za wizytę indykatorów w związku z brakiem spłaty 2 rat – 100 PLN - (…) - za telegram informujący o zadłużeniu przeterminowanym – 30 PLN - za monit telefoniczny – 20 PLN - (...)”; w sprawie sygn. akt XVII AmC 12374/12 Sąd Okręgowy w Warszawie - Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów uznał za niedopuszczalne postanowienie umowne (...) sp. z o.o. w W. o treści "1. W przypadku powstania zadłużenia przeterminowanego, Pożyczkodawca ma prawo wszcząć postępowanie windykacyjne mające na celu doprowadzenie do dobrowolnej spłaty należności, którego koszty ponosi pożyczkobiorca. W związku z tym postępowaniem, Pożyczkodawca ma prawo: a) wysłać wezwanie do zapłaty (monit) pocztą tradycyjną, przy czym opłata za jedno wezwanie obciąża pożyczkobiorcę i wynosi 100 zł (maksymalna liczba wezwań do zapłaty wysłanych pocztą tradycyjną w jednym miesiącu wynosi 30 sztuk); b) wysłać wezwanie do zapłaty (monit) pocztą email, przy czym opłata za jedno wezwanie obciąża Pożyczkobiorcę i wynosi 100 zł (maksymalna liczba wezwań do zapłaty wysłanych pocztą email w jednym miesiącu wynosi 30 sztuk); c) wysłać wezwanie do zapłaty (monit) za pomocą wiadomości SMS, przy czym opłata za jedno wezwanie obciąża Pożyczkobiorcę i wynosi 100 zł (maksymalna liczba wezwań do zapłaty wysłanych za pomocą wiadomości SMS w jednym miesiącu wynosi 30 sztuk); d) wezwać telefonicznie Pożyczkobiorcę do spłaty pożyczki, przy czym za każdy telefon do Pożyczkobiorcy Pożyczkodawca nalicza opłatę w wysokości 100 zł (maksymalna liczba wezwań telefonicznych nie może przekroczyć 30 w jednym miesiącu). 2. Pożyczkodawca ma prawo także w związku z czynnościami windykacyjnymi do wizyty w miejscu zamieszkania/zameldowania lub w miejscu pracy Pożyczkobiorcy, na co Pożyczkobiorca niniejszym wyraża zgodę. Opłata za jedną wizytę w miejscu zamieszkania/zameldowania lub w miejscu pracy Pożyczkobiorcy wynosi 100 zł i opłatą tą obciążany jest Pożyczkobiorca, przy czym maksymalna liczba wizyt wynosi 30 w jednym miesiącu". Reasumując, zapisy umowy pożyczki dotyczące opłat poniesionych przez pożyczkodawcę tytułem kosztów upomnień i monitów jako niedozwolone klauzule umowne, zgodnie z art. 385 1 § 1 k.c. , nie wiązały pozwanego. Wobec powyższego Sąd na podstawie art. 720 k.c. w zw. z art. 385 1 § 1 i 2 k.c. i art. 481 § 2 k.c. zasadził od pozwanego na rzecz powoda kwotę należności głównej i skapitalizowanych odsetek umownych łącznie 3.300,52 złotych wraz z dalszymi odsetkami ustawowymi od dnia wniesienia pozwu w elektronicznym postępowaniu upominawczym tj. od dnia 23 grudnia 2016 roku do dnia zapłaty, oddalając powództwo w pozostałej części. O kosztach procesu Sąd orzekł w myśl przepisu art. 100 k.p.c. , dokonując ich stosunkowego rozdzielenia. Przy przyjęciu wartości przedmiotu spory na kwotę 3717 złotych powód wygrał sprawę co do kwoty 3.300,52 złotych, a więc w około 89%. Na koszty procesu składały się: opłata od pozwu w kwocie 100 złotych, opłata od udzielonego pełnomocnictwa w kwocie 17 złotych oraz wynagrodzenie pełnomocnika procesowego będącego adwokatem w wysokości 900 złotych. Łącznie koszty procesu wyniosły 1.017,00 złotych. Uwzględniając więc część w jakiej powód proces wygrał Sąd zasądził na jego rzecz od pozwanego kwotę 905,13 złotych tytułem zwrotu kosztów procesu. Mając na uwadze, iż wydany wyrok jest wyrokiem zaocznym, Sąd w punkcie I i III wyroku, na podstawie art. 333 § 1 pkt 3 k.p.c. nadał mu rygor natychmiastowej wykonalności. ZARZĄDZENIE 1. (...) 2. (...) 3. (...) S. , (...)
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI