I C 2232/23
Podsumowanie
Sąd Okręgowy w Olsztynie częściowo oddalił powództwo banku o zwrot kapitału kredytu, uwzględniając zarzut potrącenia zgłoszony przez pozwanych.
Bank dochodził zwrotu kapitału kredytu w kwocie 160.873,36 zł po ustaleniu nieważności umowy. Pozwani wnieśli o potrącenie swoich wierzytelności z tytułu spłaconych rat. Sąd umorzył postępowanie w części cofniętej przez bank i uwzględnił zarzut potrącenia, zasądzając jedynie niewielką kwotę 832,83 zł na rzecz banku, a pozostałą część powództwa oddalił.
Powódka (...) Bank (...) S.A. wniosła o zasądzenie od pozwanych solidarnie kwoty 160.873,36 zł tytułem zwrotu kapitału kredytu wypłaconego po ustaleniu nieważności umowy. Pozwani wnieśli o potrącenie swoich wierzytelności z tytułu spłaconych rat. Sąd Okręgowy w Olsztynie, związany prawomocnym wyrokiem ustalającym nieważność umowy, umorzył postępowanie w części cofniętej przez bank (100.731,89 zł). Uwzględniając zarzut potrącenia zgłoszony przez pozwanych (A. N., D. N. (1), Ł. N.) na kwotę 59.308,64 zł, sąd uznał, że wierzytelności wzajemnie się umorzyły. W konsekwencji, bankowi przysługiwała jedynie kwota 832,83 zł (różnica między kapitałem a potrąconą kwotą). Sąd zasądził tę kwotę solidarnie od pozwanych, oddalając powództwo w pozostałej części. Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania nastąpiło na korzyść pozwanych, obciążając powódkę całością kosztów.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Bankowi przysługuje roszczenie o zwrot kapitału, ale jego wysokość została zredukowana przez zarzut potrącenia zgłoszony przez pozwanych.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że po prawomocnym ustaleniu nieważności umowy kredytu, każdej stronie przysługuje roszczenie o zwrot nienależnie spełnionych świadczeń. Bankowi przysługuje zwrot kapitału, a kredytobiorcom zwrot rat. Sąd uwzględnił zarzut potrącenia wierzytelności pozwanych z wierzytelnością banku, co doprowadziło do umorzenia większości roszczenia banku.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
częściowe uwzględnienie powództwa i umorzenie postępowania
Strona wygrywająca
pozwani (w zakresie potrącenia i kosztów)
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| (...) Bank (...) Spółka Akcyjna | spółka | powód |
| Ł. N. | osoba_fizyczna | pozwany |
| A. N. | osoba_fizyczna | pozwana |
| D. N. (1) | osoba_fizyczna | pozwana |
| D. N. (2) | osoba_fizyczna | pozwana |
Przepisy (12)
Główne
k.c. art. 405
Kodeks cywilny
k.c. art. 410
Kodeks cywilny
k.p.c. art. 355
Kodeks postępowania cywilnego
umorzenie postępowania wobec cofnięcia pozwu
k.p.c. art. 203 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
skutki cofnięcia pozwu
k.c. art. 498 § 1
Kodeks cywilny
potrącenie wierzytelności
k.c. art. 451 § 1
Kodeks cywilny
zaliczenie zapłaty na poczet należności
k.c. art. 1034 § 1 zd. 1
Kodeks cywilny
solidarna odpowiedzialność spadkobierców za długi spadkowe
k.p.c. art. 100
Kodeks postępowania cywilnego
zasądzenie kosztów procesu
k.p.c. art. 365
Kodeks postępowania cywilnego
związanie prawomocnym orzeczeniem
k.p.c. art. 366
Kodeks postępowania cywilnego
powaga rzeczy osądzonej
Pomocnicze
k.c. art. 358 § 3
Kodeks cywilny
wniesiono o zmianę wysokości świadczenia poprzez waloryzację sądową
k.c. art. 499 zd. 2
Kodeks cywilny
czasowe skutki potrącenia
Argumenty
Skuteczne argumenty
Skuteczność zarzutu potrącenia zgłoszonego przez pozwanych. Solidarna odpowiedzialność spadkobierców za długi spadkowe. Możliwość zaliczenia wpłat na odsetki, a następnie na kapitał.
Odrzucone argumenty
Roszczenie banku o zwrot pełnej kwoty kapitału bez uwzględnienia potrącenia. Bezzasadność roszczenia waloryzacyjnego.
Godne uwagi sformułowania
Sąd Najwyższy nadał wskazanej uchwale moc zasady prawnej. Ostatecznie zatem świadczenia te podlegają zwrotowi niezależnie od siebie, bez konieczności badania z urzędu, czy ich wzajemna wysokość prowadzi do powstania stanu wzbogacenia, który byłby miarą zwrotu różnicy między tymi świadczeniami. Do chwili działu spadku spadkobiercy ponoszą solidarną odpowiedzialność za długi spadkowe.
Skład orzekający
Juliusz Ciejek
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Rozliczenia kredytów frankowych po stwierdzeniu ich nieważności, skutki zarzutu potrącenia, odpowiedzialność solidarna spadkobierców."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji nieważności umowy kredytu i zgłoszenia zarzutu potrącenia.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy rozliczeń po stwierdzeniu nieważności kredytu frankowego, co jest tematem budzącym duże zainteresowanie. Pokazuje praktyczne zastosowanie zarzutu potrącenia i odpowiedzialności spadkobierców.
“Nieważność kredytu frankowego: jak potrącenie rat z kapitałem zredukowało roszczenie banku do minimum?”
Dane finansowe
WPS: 160 873,36 PLN
zwrot kapitału kredytu: 832,83 PLN
Sektor
bankowość
Lexedit Research — analiza prawna z AI
Zadaj pytanie prawne i otrzymaj dogłębną analizę opartą o orzecznictwo, przepisy i doktrynę. Agent AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne przepisy.
Analiza orzecznictwa
Wyszukiwanie i analiza orzeczeń sądów powszechnych, SN i NSA
Aktualne przepisy
Treść ustaw i kodeksów w brzmieniu na dowolną datę z ISAP
Komentarze doktrynalne
Dostęp do komentarzy do kluczowych przepisów prawa
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt: I C 2232/23 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 13 maja 2025 r. Sąd Okręgowy w Olsztynie I Wydział Cywilny w składzie: Przewodniczący: sędzia Juliusz Ciejek Protokolant: starszy sekretarz sądowy Anna Kosowska po rozpoznaniu w dniu 13 maja 2025 r. w Olsztynie na rozprawie sprawy z powództwa (...) Bank (...) Spółki Akcyjnej z siedzibą w W. przeciwko Ł. N. , A. N. , D. N. (1) i D. N. (2) o zapłatę I. umarza postępowanie w zakresie żądania zapłaty kwoty 100.731 zł 89 gr (sto tysięcy siedemset trzydzieści jeden złotych osiemdziesiąt dziewięć groszy, II. zasądza solidarnie od pozwanych na rzecz powoda kwotę 832 zł 83 gr (osiemset trzydzieści dwa złote osiemdziesiąt trzy grosze), z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 21 lutego 2024 r. do dnia zapłaty, III. w pozostałym zakresie powództwo oddala, IV. zasądza od powoda na rzecz pozwanych kwotę 5.468 (pięć tysięcy czterysta sześćdziesiąt osiem) zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się orzeczenia do dnia zapłaty. Sygn. akt I C 2232/23 UZASADNIENIE Pozwem wniesionym w dniu 28.12.2023 r. przeciwko A. N. , D. N. (1) , Ł. N. i D. N. (2) powódka (...) Bank (...) Spółka Akcyjna z siedzibą w W. , wniosła o: I. zasądzenie solidarnie od pozwanych na rzecz powoda kwoty 160.873,36 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 20.11.2023 r. do dnia zapłaty, tytułem zwrotu świadczenia w postaci kapitału kredytu wypłaconego stronie pozwanej (jako świadczenia nienależnego) ewentualnie, gdyby Sąd uznał, że nie ma podstaw do zasądzenia ww. kwot solidarnie wniósł o zasądzenie ich w częściach równych tj. po 40.218,34 zł od każdego z pozwanych wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 20.11.2023 r. do dnia zapłaty, oraz II. na podstawie art. 358 1 § 3 k.c. wniósł o: 1. zmianę wysokości (ukształtowanie) dochodzonego przez powoda w punkcie I powyżej świadczenia w walucie polskiej w kwocie 160.873,36 zł poprzez podanie należności Banku do strony pozwanej z tytułu rozliczenia nieważności bądź bezskuteczności umowy kredytu mieszkaniowego (...) K. (...) nr (...) (...) z dnia 22.10.2007 r. waloryzacji sądowej w ten sposób, że poza roszczeniem o zwrot środków wypłaconych przy uruchomieniu kredytu w ich nominalnej wysokości powodowi przysługuje dodatkowe świadczenie w postaci kwoty 30.238,04 zł, wynikające z istotnej zmiany siły nabywczej pieniądza, 2. zasądzenie solidarnie od pozwanych na rzecz powoda kwoty 30.238,04 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się wyroku w niniejszej sprawie do dnia zapłaty, stanowiącej dodatkową (ponad wskazaną w pkt I powyżej), o którą należy zwaloryzować roszczenie o zwrot świadczenia w postaci kapitału kredytu wypłaconego stronie pozwanej (jako świadczenia nienależnego) bądź w przypadku gdyby Sąd uznał, że nie ma podstaw do zasądzenia ww. kwot solidarnie – wnieśli o zasądzenie ich w częściach równych tj. po 7.559,51 zł od każdego z pozwanych, wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od dnia uprawomocnienia się wyroku w niniejszej sprawie do dnia zapłaty. Ponadto, powódka wniosła o zasądzenie solidarnie od pozwanych na jego rzecz zwrotu kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych wraz z opłatą skarbową od pełnomocnictwa wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się orzeczenia wydanego w niniejszej sprawie do dnia zapłaty. Powódka wniosła o zawieszenie postępowania do czasu ostatecznego zakończenia sprawy z powództwa strony pozwanej będącej na etapie postępowania przed Sądem Najwyższym ( (...) ), w której Sąd Najwyższy rozstrzygnie spór z powództwa strony pozwanej również dotyczący spornej umowy. W uzasadnieniu powódka wskazała, że wniosła niniejszy pozew w celu rozstrzygnięcia kwestii spornych, które powstały w związku z zarzutem pozwanego dotyczącym nieważności umowy kredytu. Powódka zgłasza roszczenie o zapłatę zmierzające do rozliczenia należności wynikających z nieważności umowy. Podstawę prawną roszczenia o zapłatę stanowi art. 405 k.c. w zw. z art. 410 k.c. , gdyby Sąd przyjął, że umowa kredytu jest nieważna (trwale bezskuteczna) w całości. Wskazał, że w niniejszej sprawie przesłanka wystąpienia istotnej siły nabywczej pieniądza została wypełniona. Sformułowane roszczenie powódki w zakresie waloryzacji odpowiada zasadom współżycia społecznego i stanowi przejaw uwzględnienia interesu obu stron w określeniu wysokości świadczenia waloryzacyjnego. Powódka wskazała, że jego roszczenie nie jest przedawnione. (pozew k. 4-18) Powódka pismem z dnia 25.01.2024 r. cofnęła pozew w części dotyczącej waloryzacji tj. roszczenia zawartego w pkt II. 1-2 pozwu. (pismo powoda – k. 101) Postanowieniem z dnia 17.02.2024 r. Sąd Okręgowy na podstawie art. 355 w zw. z art. 203 § 1 k.p.c. umorzył postępowanie w sprawie części obejmującej żądanie zmiany wysokości świadczenia (pkt II. 1 żądania pozwu) i zapłaty kwoty 30.238,04 zł wobec skutecznego cofnięcia pozwu w tym zakresie. Zarządzono też zwrot powódce kwoty 726 zł tytułem części opłaty. (postanowienie Sądu – k. 109) W odpowiedzi na pozew pozwani wnieśli o oddalenie powództwa w całości i zasądzenie od powódki na rzecz pozwanych kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się orzeczenia o kosztach do dnia zapłaty. W uzasadnieniu wskazali, że bezsporny jest fakt zawarcia umowy kredytu mieszkaniowego (...) K. (...) nr (...) (...) z dnia 22.10.2007 r., wypłaty na jej podstawie kwoty 160.873,36 zł oraz istnienia prawomocnego wyroku Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z dnia 28.02.2023 r. ustalającego nieważność w całości wskazanej wyżej umowy. Pozwani podnieśli zarzut potrącenia wierzytelności powódki o zapłatę kwoty 160.873,36 zł z wzajemną wierzytelnością: - pozwanej A. N. o zwrot kwoty 106.728,37 zł, - pozwanej D. N. (1) o zwrot kwoty 29.654,32 zł, - pozwanego Ł. N. o zwrot kwoty 29.654,32 zł. Wskazali, że wierzytelność powódki uległa umorzeniu, a tym samym powództwo powinno ulec oddaleniu w całości. (odpowiedź na pozew k. 120-127) Powódka zakwestionowała skuteczność złożonych przez pozwanych oświadczeń o potrąceniu. (pismo powódki – k. 203) Na rozprawie w dniu 13.05.2025 r. powódka złożyła oświadczenie o cofnięciu pozwu w części tj. co do kwoty 100.731,89 zł, a tym samym wnosząc o zasądzenie solidarnie od pozwanych na rzecz powoda kwoty 60.141,47 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 21.02.2024 r. do dnia zapłaty, tytułem zwrotu świadczenia w postaci kapitału kredytu wypłaconego stronie pozwanej (jako świadczenia nienależnego) ewentualnie, gdyby Sąd uznał, że nie ma podstaw do zasądzenia ww. kwot solidarnie wniósł o zasądzenie ich w częściach równych tj. po 15.035,36 zł od każdego z pozwanych wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 21.02.2024 r. do dnia zapłaty. Wskazała, że odsetki ustawowe za opóźnienie od kwoty 160.873,36 zł wyliczone na dzień 20.02. (...) . wynosiły 5.996,48 zł. Powódka w pierwszej kolejności zaliczyła potrącenie na poczet odsetek, a dopiero następnie na poczet kapitału. Do rozliczenia po realizacji oświadczenia o potrąceniu pozostała wierzytelność Banku z tytułu wypłaconego kapitału w wysokości nominalnej 60.141,47 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 21.02.2024 r. do dnia zapłaty. (pismo powódki – k. 207) Pozwani oświadczyli, że nie sprzeciwiają się cofnięciu pozwu. (protokół rozprawy – k. 208) Sąd ustalił następujący stan faktyczny: W dniu 22 października 2007 r. A. N. i B. N. z powódką podpisali umowę o kredyt mieszkaniowy (...) K. (...) (...) . Bank udzielił pozwanym kredytu w kwocie stanowiącej równowartość 75.592,51 CHF na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego położonego w miejscowości O. (§ 2 ust. 1 umowy). Zgodnie z § 5 umowy wypłata kredytu miała nastąpić w transzach na wskazany przez kredytobiorców rachunek. Zgodnie z § 5 ust. 3 pkt 2 i ust. 4 umowy wypłata miała nastąpić w złotych na finansowanie zobowiązań w kraju, według kursu kupna dla dewiz (aktualna Tabela kursów) obowiązujący w (...) SA w dniu realizacji zlecenia płatniczego. Kredyt został udzielony do dnia 10.10.2034 r., i miał być spłacany w miesięcznych ratach annuitetowych w wysokości podanej w zawiadomieniu (§ 12 ust. 4). Spłata kredytu i odsetek następowała w drodze potrącenia przez Bank środków zgromadzonych na rachunku oszczędnościowo-rozliczeniowego. Potrącenie następowało w terminie pierwszego dnia każdego miesiąca w wysokości wynikającej z zawiadomienia (§ 13 ust. 1 i ust 7 umowy). Środki z rachunku (...) pobierane były w walucie polskiej w wysokości stanowiącej równowartość kredytu lub raty spłaty kredytu w walucie wymienialnej, w której udzielony był kredytu, według obowiązującego w (...) S.A. w dniu wymagalności, kursu sprzedaży dla dewiz (aktualna Tabela kursów) (§ 22 ust. 2 pkt 1). (dowód: umowa k. 32-38, aneks nr (...) – k. 39) Kredyt został wypłacony kredytobiorcom w kwocie 160.873,36 zł. (dowód: zaświadczenie – k. 50-54, informacja banku – k. 60) W okresie od 10.12.2007 r. do dnia 10.02.2023 r. na rzecz powódki zostały dokonane spłaty z tytułu rat kredytu w łącznej kwocie 192.834,17 zł. (dowód: zaświadczenie – k. 50-54, informacja banku – k. 55-59, informacja (...) Banku (...) – k. 132-136, zaświadczenie – k. 151-152v) Wyrokiem z dnia 20 maja 2021 r. Sąd Okręgowy w O. , I Wydział Cywilny w sprawie (sygn. akt (...) ) z powództwa A. N. i B. N. przeciwko powodowi w niniejszej sprawie ( (...) S.A. z siedzibą w W. ): - zasądził od powoda w niniejszym sporze na rzecz kredytobiorców kwotę 39.077,68 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie za okres od 25.11.2020 r. do dnia zapłaty (pkt I wyroku), - ustalił nieważność umowy kredytu mieszkaniowego (...) K. (...) (...) zawartej 22.10.2007 r. między powodami, a pozwaną (pkt II wyroku). Od powyższego wyroku Bank wywiódł apelację, na skutek której Sąd Apelacyjny w B. , I Wydział Cywilny wyrokiem z dnia 28.02.2023 r. (sygn. akt (...) ) zmienił zaskarżony wyrok w punkcie w ten sposób, że zasądził od powoda w niniejszym sporze na rzecz A. N. , D. N. (2) , Ł. N. i D. N. (1) kwotę 39.077,68 zł na równoczesnym zaofiarowaniem przez pozwanych w niniejszym sporze kwoty 160.873,36 zł lub zabezpieczeniem roszczenia o jej zwrot i oddalił powództwo w pozostałej części (pkt I wyroku) oraz oddalił apelację w pozostałej części (pkt II wyroku). (dowód: wyrok Sądu Okręgowego w O. z dnia 20.05.2021 r. – k. 77, wyrok Sądu Apelacyjnego w B. wraz z uzasadnieniem z dnia 28.02.2023 r. – k. 78-86v.) W dniu 04.12.2019 r. Sąd Okręgowy w O. rozwiązał przez rozwód małżeństwo A. N. i B. N. . W dniu 07.09.2021 r. zmarł kredytobiorca B. N. . Do spadku z mocy ustawy po spadkodawcy zostali powołani: - córka D. N. (1) w udziale wynoszącym 1/3, - syn Ł. N. w udziale wynoszącym 1/3, - syn D. N. (2) w udziale wynoszącym 1/3. Spadkobiercy nie dokonali działu spadku. (dowód: wyrok zaoczny z dnia 04.12.2019 r. sygn. akt (...) – k. 137-138, odpis skrócony aktu zgonu – k. 48, akt poświadczenia dziedziczenia akt notarialny repertorium A nr (...) – k. 43-44, protokół dziedziczenia repertorium A nr (...) – k. 45-46) Powódka pismem z dnia 06.10.2023 r. wezwała pozwaną do zapłaty kwoty 160.873,36 zł w terminie miesiąca od doręczenia pisma. Pozwana odebrała wezwanie w dniu 19.10.2023 r. (dowód: pisma powódki z dnia 06.10.2023 r. wraz z potwierdzeniem odbioru – k. 61-59) Pismem z dnia 14.02.2024 r. pozwana A. N. wezwała powódkę do zapłaty na jej rzecz kwoty 106.728,37 zł tytułem zwrotu świadczeń nienależnie przez nią spełnionych w wykonaniu umowy kredytu mieszkaniowego. Termin na spełnienie świadczenia został wyznaczony na 3 dni od dnia odebrania wezwania. Wezwanie zostało odebrane w dniu 16.02.2024 r. Pismem z dnia 14.02.2024 r. pozwana D. N. (1) wezwała powódkę do zapłaty na jej rzecz kwoty 29.654,32 zł tytułem zwrotu świadczeń nienależnie przez nią spełnionych w wykonaniu umowy kredytu mieszkaniowego. Termin na spełnienie świadczenia został wyznaczony na 3 dni od dnia odebrania wezwania. Wezwanie zostało odebrane w dniu 16.02.2024 r. Pismem z dnia 14.02.2024 r. pozwany Ł. N. wezwał powódkę do zapłaty na jego rzecz kwoty 29.654,32 zł tytułem zwrotu świadczeń nienależnie przez niego spełnionych w wykonaniu umowy kredytu mieszkaniowego. Termin na spełnienie świadczenia został wyznaczony na 3 dni od dnia odebrania wezwania. Wezwanie zostało odebrane w dniu 16.02.2024 r. (dowód: pisma z dnia 14.02.2024 r. wraz z potwierdzeniem nadania i zwrotnym potwierdzeniem odbioru – k. 153-170) Pismem z dnia 25.02.2024 r. pozwana A. N. złożyła powódce oświadczenie o potrąceniu wierzytelności przysługującej pozwanej w kwocie 106.728,37 zł z tytułu świadczeń uiszczonych z tytułu kredytu z wierzytelnością powódki o zwrot udostępnionego kapitału w kwocie 160.873,36 zł. Oświadczenie zostało doręczone powódce w dniu 27.02.2024 r. Pismem z dnia 25.02.2024 r. pozwana D. N. (1) złożyła powódce oświadczenie o potrąceniu wierzytelności przysługującej pozwanej w kwocie 29.654,32 zł z tytułu świadczeń uiszczonych z tytułu kredytu z wierzytelnością powódki o zwrot udostępnionego kapitału w kwocie 160.873,36 zł. Oświadczenie zostało doręczone powódce w dniu 27.02.2024 r. Pismem z dnia 25.02.2024 r. pozwany Ł. N. złożył powódce oświadczenie o potrąceniu wierzytelności przysługującej pozwanemu w kwocie 29.654,32 zł z tytułu świadczeń uiszczonych z tytułu kredytu z wierzytelnością powódki o zwrot udostępnionego kapitału w kwocie 160.873,36 zł. Oświadczenie zostało doręczone powódce w dniu 27.02.2024 r. (dowód: oświadczenia o potrąceniu wierzytelności wraz z potwierdzeniem nadania i dowodem doręczenia – k. 171- 182) Sąd zważył, co następuje: Postępowanie zostało umorzone w zakresie ostatecznego roszczenia powódki o zapłatę kwoty 100.731,89 zł z tytułu zwrotu udostępnionego kapitału wobec cofnięcia pozwu w tym zakresie. Roszczenie powoda o zapłatę pozostałej kwoty z tytułu udostępnionego kapitału 60.141,47 zł podlegało oddaleniu w przeważającej części. Sąd uznał za zasadne roszczeni jedynie co do kwoty 832,83 zł. Sąd dokonał ustaleń faktycznych w sprawie w oparciu o załączone do akt i niekwestionowane przez strony dokumenty. W niniejszej sprawie okoliczności faktyczne nie były sporne, a jedynie występował spór co do prawa – w jakiej kwocie przysługuje powódce roszczenie o zwrot udostępnionego kapitału oraz czy złożone oświadczenia o potrąceniu były skuteczne. Ostatecznie powódka domagała się zasądzenia kwoty 160.873,36 zł tytułem zwrotu świadczenia w postaci kapitału wypłaconego stronie pozwanej (jako świadczenia nienależnego). Pismem z dnia 13.05.2025 r. powódka cofnęła powództwo w części tj. co do kwoty 100.731,89 zł wobec zgłoszonego przez pozwanych zarzutu potrącenia. Pozwani nie sprzeciwili się cofnięciu pozwu. W ocenie Sądu czynność powódki nie jest sprzeczna z zasadami współżycia społecznego, z prawem ani nie zmierza do obejścia prawa, a więc dopuszczalna. Wobec skutecznego cofnięcia powództwa w części przez powódkę, Sąd na podstawie art. 355 w zw. z art. 203 § 1 k.p.c. umorzył postępowania w zakresie żądania zapłaty na rzecz powódki kwoty 100.731,89 zł, o czym orzekł jak w punkcie I sentencji wyroku. Powódka domagała się zatem ostatecznie zasądzenia kwoty 60.141,47 zł tytułem zwrotu świadczenia w postaci kapitału wypłaconego stronie pozwanej. Powódka żądanie opierała na tym, iż w wyniku postępowania sądowego toczącego się przed Sądem Okręgowym w O. (...) ), a następnie przed Sądem Apelacyjnym w B. ( (...) ) ustalona została nieważność umowy kredytu łączącej strony. Sąd orzekający w niniejszej sprawie na podstawie art. 365 i 366 k.p.c. jest związany prawomocnym wyrokiem wydanym przez Sąd Okręgowy w O. i Sąd Apelacyjny w B. w zakresie ustalenia nieważności umowy kredytu. Zgodnie z poglądem przyjętym przez Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 7.05.2021 r. w sprawie III CZP 6/21, w przypadku następczej nieważności umowy kredytowej po obu jej stronach powstają odrębne roszczenia o zwrot świadczeń nienależnie spełnionych. Ostatecznie zatem świadczenia te podlegają zwrotowi niezależnie od siebie, bez konieczności badania z urzędu, czy ich wzajemna wysokość prowadzi do powstania stanu wzbogacenia, który byłby miarą zwrotu różnicy między tymi świadczeniami. Sąd Najwyższy nadał wskazanej uchwale moc zasady prawnej. Bezsporne w niniejszej sprawie było to, że umowa kredytu mieszkaniowego (...) K. (...) (...) z dnia 22.10.2007 r., jest nieważna. Powyższa okoliczność została prawomocnie przesądzona przez Sąd powszechny. Wobec czego każdej stronie przysługuje roszczenie – kredytobiorcom o zwrot uiszczonych nienależnie rat kapitałowo-odsetkowych, zaś bankowi o zwrot udostępnionego kapitału. Pozwani w dniu 27.02.2024 r. złożyli powódce oświadczenia o potrąceniu uiszczonych przez nich rat z wierzytelnością powódki z tytułu udostępnionego kapitału. W ocenie pozwanych powyższe potrącenie w całości umorzyło wierzytelność z tytułu udostępnionego kapitału. Powódka zaś stoi na stanowisku, że do umorzenia powyższej wierzytelności nie doszło z uwagi na brak skutecznego złożenia oświadczeń przez pozwanych D. N. (1) i Ł. N. . Ponadto wskazała, że zaliczenie potrącanej kwoty zgłoszonej przez pozwaną A. N. nastąpiło w pierwszej kolejności na odsetki, a następnie na należność główną – na podstawie art. 503 k.c. w zw. z art. 451 § 1 k.c. Nie ulega wątpliwości, że zgodnie z art. 451 § 1 k.c. osoba zaspokająca dług może wskazać jaką wierzytelność chce uregulować. Jednakże to wierzyciel decyduje czy zaliczy daną wpłatę w pierwszej kolejności na należności uboczne czy świadczenie główne. Mając na uwadze powyższe, powódka co do zasady była uprawniona do dokonania wedle swojego uznania zaliczenia określonej kwoty na odsetki, a dopiero później na należność główną. Jednak, aby można było dokonać takiego zaliczenia, w pierwszej kolejności istotne jest ustalenie, że rzeczywiście wierzytelność, która podlegała potrąceniu istniała. Powódka wskazał, że przysługiwała jej wierzytelność w kwocie 5.996,48 zł z tytułu odsetek za opóźnienie od kwoty udostępnionego kapitału w kwocie 160.873,36 zł od dnia 20.11.2023 r. do dnia 20.02.2024 r. Wskazał, że pismem z dnia 06.10.2023 r. (k. 61-69) wezwał pozwanych do zwrotu udostępnionego kapitału wyznaczając termin 1-miesiąca na zapłatę. Wezwanie zostało odebrane w dniu 19.11.2023 r. Wobec powyższego, pozwani pozostawali w opóźnieniu w spełnieniu świadczenia powodowi od dnia 20.11.2023 r. Wezwanie do zapłaty zostało skierowane kilka miesięcy po tym, jak Sąd Apelacyjny w Białymstoku prawomocnie rozstrzygnął o nieważności umowy kredytu. Z tego względu strona pozwana miała wiedzę i świadomość konieczności zapłaty na rzecz powódki kwoty 160.873,36 zł. Wskazać należy, że pozwani w pierwszej kolejności wezwali powoda do zapłaty, a następnie w dniu 27.02.2024 r. złożyli oświadczenie o potrąceniu wzajemnych wierzytelności. Sąd Najwyższy w uzasadnieniu wyroku z dnia 27.11.2003 r. w sprawie o sygn. akt (...) wskazał, że „Należy stwierdzić, że przepis art. 499 zd. 2 KC nie tworzy przesłanki dopuszczalności potrącenia ustawowego, natomiast reguluje jedynie zagadnienie skutków prawnych potrącenia w aspekcie czasowym. Oznacza to, że złożone skutecznie oświadczenie o potrąceniu wywiera skutki prawne (określone w art. 498 § 2 KC ) od chwili, kiedy potrącenie stało się w ogóle możliwe, a więc od daty, w której istniał tzw. stan potrącalności obu wierzytelności.” Stan potrącalności w niniejszej sprawie, powstał z dniem upływu terminu wyznaczonego przez pozwanych w wezwaniu z dnia 14.02.2024 r. tj. w dniu 20.02.2024 r. Wobec powyższego uznać należy, że mimo złożenia przez pozwanych oświadczenia powódce w dniu 27.02.2024 r. to wierzytelności zostały potrącone z dniem 20.02.2024 r. Podsumowując, powódce przysługiwały odsetki od kwoty 160.873,36 zł od dnia 20.11.2023 r. do dnia 20.02.2024 r. z uwagi na fakt, iż wierzytelność była wymagalna już w dniu 20.11.2023 r. Wysokość odsetek za ten okres wynosi 5.996,48 zł – wyliczenie powódki nie było kwestionowane przez pozwanych. W konsekwencji powódka słusznie zaliczyła w pierwszej kolejności kwotę przedstawioną przez pozwaną do potrącenia w pierwszej kolejności na odsetki, a w dalszej kolejności na należność główną. Z tego względu powódce, po potrąceniu wzajemnych wierzytelności z pozwaną A. N. , pozostaje roszczenie o zapłatę kwoty 60.141,47 zł. Jednakże pozwani w toku niniejszej sprawy zgłosili zarzut potrącenia. Zgodnie z art. 498 § 1 k.c. „Gdy dwie osoby są jednocześnie względem siebie dłużnikami i wierzycielami, każda z nich może potrącić swoją wierzytelność z wierzytelności drugiej strony, jeżeli przedmiotem obu wierzytelności są pieniądze lub rzeczy tej samej jakości oznaczone tylko co do gatunku, a obie wierzytelności są wymagalne i mogą być dochodzone przed sądem lub przed innym organem państwowym.”. Jak wynika z powyższego przepisu mogą zostać potrącone wierzytelności jeżeli przedmiotem ich są pieniądze – warunek spełniony w niniejszym stanie faktycznym. Potrącenie wierzytelności jest uzależnione od złożenia odpowiedniego oświadczenia drugiej stronie. Pozwani Ł. N. i D. N. (1) w piśmie z dnia 25.02.2023 r. złożyli oświadczenie o potrąceniu wierzytelności w łącznej kwocie 59.308,64 zł. Powódka nie przywołała żadnych okoliczności, które uzasadniałyby nieskuteczność tego potrącenia. Pozwani nabyli udział w spadku po zmarłym ojcu z mocy ustawy. W skład spadku wchodziło również jego roszczenie restytucyjne przeciwko bankowi. Przeszło na nich też jego zobowiązanie zwrotne wobec banku. W związku z tym Sąd uwzględnił zarzut potrącenia, ponieważ oświadczenie o potrąceniu zostało skutecznie złożone, a tym samym wierzytelności stron wzajemnie się umorzyły do kwoty 59.308,64 zł. Tym samym powodowi przysługuje od pozwanych jedynie kwota stanowiąca różnicę pomiędzy pozostałą kwotą udostępnionego kapitału, a kwotą przedstawioną do potrącenia tj. 832,83 zł (60.141,47 zł - 59.308,64 zł). Z uwagi na powyższe w oparciu o art. 410 § 2 k.c. w zw. z art. 405 k.c. , Sąd zasądził solidarnie od pozwanych na rzecz powoda kwotę 832,83 zł, o czym orzekł jak w punkcie II sentencji wyroku. Jednocześnie, przy uwzględnieniu zarzutu potrącenia, Sąd oddalił powództwo o zapłatę kwoty 59.308,64 zł tytułem zwrotu kapitału udostępnionego pozwanym, o czym orzekł jak w punkcie III sentencji wyroku. Sąd zasądził powyższą kwotę solidarnie od pozwanych na rzecz powódki. Zgodnie z art. 369 k.c. zobowiązanie jest solidarne, jeżeli wynika to z ustawy lub czynności prawnej. Przepis art. 1034 § 1 zd. 1 k.c. stanowi, że Do chwili działu spadku spadkobiercy ponoszą solidarną odpowiedzialność za długi spadkowe. Z okoliczności niniejszej sprawy nie wynika, aby pozwani dokonali działu spadku. Z tego względu odpowiedzialność solidarna pozwanych za zobowiązanie wobec powódki wynika z ustawy i tak też Sąd orzedkł w punkcie II sentencji wyroku. O kosztach orzeczono na podstawie art. 100 k.p.c. poprzez obciążanie powódki obowiązkiem ich zwrotu na rzecz pozwanych w całości. Powódka wygrała proces w niewielkim zakresie tj. co do kwoty 832,83 zł. Postępowanie zostało umorzone w znacznej części na skutek cofnięcia przez powódkę pozwu. Jednak w tym zakresie należy traktować stronę powodową jak stronę przegrywającą. Sąd miał tu na uwadze, że roszczenie waloryzacyjne było od początku bezzasadne. Ponadto pozwani chcieli się rozliczyć z bankiem polubownie ale ten nie wyraził na to zgody, z uwagi na wniesioną skargę kasacyjną (bezsporne). Koszty procesu po stronie pozwanych obejmowały wynagrodzenie pełnomocnika (adwokata) w stawce wynikającej z § 2 pkt 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (5.400 zł) oraz opłaty skarbowe od pełnomocnictwa (68 zł). O odsetkach od zasądzonych kosztów procesu Sąd orzekł na podstawie art. 98 § 1 1 k.p.c. Z tego względu Sąd zasądził od powoda na rzecz pozwanych kwotę 5.468 zł, o czym orzekł jak w punkcie IV sentencji wyroku.