I C 222/25

Sąd Rejonowy w CzłuchowieCzłuchów2025-09-24
SAOSCywilnezobowiązaniaWysokarejonowy
cesja wierzytelnościkredyt konsumenckiabuzywnośćkontrola sądowacausa cessionisprawo cywilnefundusz inwestycyjny

Sąd oddalił powództwo funduszu inwestycyjnego o zapłatę, ponieważ powód nie wykazał skuteczności umowy cesji wierzytelności ani faktycznego przeniesienia środków na rzecz pozwanego.

Powód, fundusz inwestycyjny, dochodził zapłaty kwoty 38.484,43 zł od pozwanego M. L. na podstawie umowy cesji wierzytelności. Pozwany zawarł umowę pożyczki konsolidacyjnej z poprzednikiem prawnym powoda, jednak zaprzeczył otrzymaniu środków i kwestionował wpływ na treść umowy oraz sposób naliczania kosztów. Sąd oddalił powództwo, wskazując na brak wykazania przez powoda skuteczności umowy cesji oraz prawidłowości causae cessionis, a także na obowiązek kontroli abuzywności postanowień umowy konsumenckiej z urzędu.

Sąd Rejonowy w Człuchowie oddalił powództwo 1 Niestandaryzowanego Funduszu Inwestycyjnego Zamkniętego Wierzytelności przeciwko M. L. o zapłatę kwoty 38.484,43 zł. Powód wywodził swoje roszczenie z umowy cesji wierzytelności, na mocy której nabył wierzytelność wynikającą z umowy pożyczki konsolidacyjnej zawartej przez pozwanego z poprzednikiem prawnym powoda. Pozwany przyznał zawarcie umowy pożyczki, ale podniósł, że nie otrzymał środków finansowych, które zostały przelane bezpośrednio na spłatę jego innych zobowiązań. Kwestionował również wpływ na treść umowy oraz sposób naliczania dodatkowych kosztów. Sąd, analizując materiał dowodowy, stwierdził, że powód nie wykazał skuteczności umowy cesji wierzytelności, w szczególności nie udowodnił prawidłowości causae cessionis (prawnej przyczyny przelewu). Podkreślono, że umowa przelewu jest kauzalna, a jej ważność zależy od istnienia ważnego zobowiązania do przeniesienia wierzytelności. Ponadto, sąd, działając z urzędu, zwrócił uwagę na konieczność kontroli postanowień umowy konsumenckiej pod kątem ich abuzywności, zgodnie z orzecznictwem TSUE i przepisami prawa polskiego. W ocenie sądu, powód nie wykazał, aby pozwany miał wpływ na treść umowy ani aby został prawidłowo poinformowany o kosztach. Brak wykazania przez powoda zarówno zasadności, jak i wysokości dochodzonego roszczenia, a także wątpliwości co do prawidłowości causae cessionis, doprowadziły do oddalenia powództwa.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, powód nie wykazał skuteczności umowy cesji wierzytelności, w szczególności prawidłowości jej kauzy (causa cessionis).

Uzasadnienie

Sąd podkreślił, że umowa przelewu jest kauzalna, a jej ważność zależy od istnienia ważnego zobowiązania do przeniesienia wierzytelności. Powód nie przedstawił dowodów na istnienie takiego zobowiązania ani na faktyczne przeniesienie środków.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie powództwa

Strona wygrywająca

M. L.

Strony

NazwaTypRola
(...) 1 Niestandaryzowanego Funduszu Inwestycyjnego Zamkniętego Wierzytelnościinstytucjapowód
M. L.osoba_fizycznapozwany

Przepisy (8)

Główne

k.c. art. 509 § 1

Kodeks cywilny

Wierzyciel może bez zgody dłużnika przenieść wierzytelność na osobę trzecią, chyba że sprzeciwiałoby się to ustawie, zastrzeżeniu umownemu albo właściwości zobowiązania. Wraz z wierzytelnością przechodzą na nabywcę wszelkie związane z nią prawa, w szczególności o zaległe odsetki.

k.c. art. 510 § 1

Kodeks cywilny

Jeżeli zawarcie umowy przelewu następuje w wykonaniu zobowiązania wynikającego z uprzednio zawartej umowy zobowiązującej do przeniesienia wierzytelności, z zapisu zwykłego, z bezpodstawnego wzbogacenia lub z innego zdarzenia, ważność umowy przelewu zależy od istnienia tego zobowiązania.

k.c. art. 720

Kodeks cywilny

Przez umowę pożyczki dający pożyczkę zobowiązuje się przenieść na własność biorącego określoną ilość pieniędzy albo rzeczy oznaczonych tylko co do gatunku, a biorący zobowiązuje się zwrócić tę samą ilość pieniędzy albo tę samą ilość rzeczy tego samego gatunku i tej samej jakości.

u.k.k. art. 3 § 1

Ustawa o kredycie konsumenckim

Przez umowę o kredyt konsumencki rozumie się umowę o kredyt w wysokości nie większej niż 255 550,00 zł albo równowartość tej kwoty w walucie innej niż waluta polska, który kredytodawca w zakresie swojej działalności udziela lub daje przyrzeczenie udzielenia konsumentowi.

u.k.k. art. 3 § 2

Ustawa o kredycie konsumenckim

Za umowę o kredyt konsumencki uważa się w szczególności umowę pożyczki.

Pomocnicze

k.c. art. 511

Kodeks cywilny

Jeżeli wierzytelność jest stwierdzona pismem, przelew powinien być również pismem stwierdzony.

k.c. art. 385 § 1

Kodeks cywilny

Postanowienia umowy zawieranej z konsumentem, które nie były indywidualnie uzgodnione, nie wiążą go, jeżeli kształtują jego prawa i obowiązki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy (postanowienia niedozwolone).

k.c. art. 58

Kodeks cywilny

Czynność prawna sprzeczna z ustawą albo mająca na celu obejście ustawy jest nieważna, chyba że właściwy przepis przewiduje inny skutek, w szczególności, że na miejsce nieważnych postanowień czynności prawnej wstępują odpowiednie przepisy ustawy.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak wykazania przez powoda skuteczności umowy cesji wierzytelności. Brak wykazania prawidłowości causae cessionis. Obowiązek sądu do kontroli abuzywności postanowień umowy konsumenckiej z urzędu. Pozwany nie otrzymał środków z pożyczki. Umowa miała charakter standardowego formularza, bez wpływu konsumenta na treść i sposób naliczania kosztów.

Godne uwagi sformułowania

Sąd z urzędu był zobowiązany do podjęcia działań mających na celu kontrolę treści stosunku podstawowego – umowy pożyczki – zarówno pod kątem abuzywności postanowień umowy konsumenckiej... Powód nie wykazał również, aby jego poprzednik prawny – pożyczkodawca informował pozwanego o sposobie wyliczenia dodatkowych kosztów związanych z umową pożyczki, a także aby pozwany miał jakikolwiek wpływ na treść umowy. Wobec powyższego Sąd powziął wątpliwości co do prawidłowości causae cessionis, a w konsekwencji co do tego czy powód faktycznie nabył od cesjonariusz wierzytelność, w wysokości która przysługiwała pożyczkodawcy.

Skład orzekający

Sylwia Piasecka

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Wykazanie legitymacji procesowej przez nabywcę wierzytelności na podstawie cesji, obowiązek kontroli abuzywności umów konsumenckich przez sąd z urzędu, znaczenie causae cessionis."

Ograniczenia: Dotyczy spraw z zakresu umów konsumenckich, gdzie powód dochodzi roszczenia na podstawie cesji wierzytelności.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje kluczowe aspekty kontroli sądowej nad umowami konsumenckimi i procesem cesji wierzytelności, co jest istotne dla prawników i konsumentów.

Fundusz inwestycyjny przegrywa sprawę o zapłatę. Sąd badał umowę pożyczki z urzędu.

Dane finansowe

WPS: 38 484,43 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt: I C 222/25 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 24 września 2025 roku Sąd Rejonowy w Człuchowie I Wydział Cywilny w składzie: Przewodniczący: Sędzia Sylwia Piasecka Protokolant: p.o. protokolanta sądowego Klaudia Kiedrowska po rozpoznaniu w dniu 24 września 2025 roku w Człuchowie na rozprawie sprawy z powództwa (...) 1 Niestandaryzowanego Funduszu Inwestycyjnego Zamkniętego Wierzytelności z siedzibą w K. przeciwko M. L. (1) o zapłatę oddala powództwo. Sygn. akt I C 222/25 UZASADNIENIE Powód – P. 1 N. (...) z siedzibą w K. , reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika w osobie adwokata wniósł pozew przeciwko M. L. (1) o zasądzenie od pozwanego na rzecz powoda kwoty 38.484,43 złotych wraz z odsetkami umownymi naliczanymi według zmiennej stopy procentowej stanowiącej dwukrotność sumy stopy referencyjnej NBP i 5,5 punktów procentowych (odsetki maksymalne za opóźnienie) od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty i o zasądzenie od pozwanego na rzecz powoda kosztów procesu według norm przepisanych oraz o zasądzenie od pozwanego na rzecz powoda odsetek od kwoty zasądzonej tytułem zwrotu kosztów procesu w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się niniejszego orzeczenia do dnia zapłaty. W uzasadnieniu wskazał, że jest nabywcą wierzytelności wynikającej z umowy pożyczki nr (...) z dnia 5 października 2023 roku. Przedmiotowa wierzytelność stanowi sumę kapitału udzielonej przez (...) pożyczki, odsetek karnych naliczonych od niespłaconych rat kapitałowych oraz, po dniu wymagalności roszczenia – od całości niespłaconego kapitału. Powód zaznaczył, że w ramach swej działalności zbywca wierzytelności – (...) im. (...) z siedzibą w G. udzielił pożyczkobiorcy pożyczki w kwocie 29.830,00 złotych, na podstawie umowy z dnia 5 października 2023 roku. Zgodnie z umową pożyczka miała być zwrócona w miesięcznych ratach. Powód podkreślił, że pozwany mimo zobowiązania wynikającego z umowy, nie regulował rat pożyczki w ustalonych przez strony terminach, tym samym pożyczkodawca uzyskał podstawę do wypowiedzenia stosunku umownego. Wypowiedzenie umowy zostało wysłane pod adres, który wskazał pożyczkobiorca w okresie obowiązywania umowy pożyczki. Mając na uwadze obowiązek informowania o zmianie adresu zamieszkania i adresu do korespondencji, wypowiedzenie umowy zostało wysłane pod ten adres, co skutkowało wymagalnością roszczenia z dniem 28 czerwca 2024 roku. Powód zaznaczył nadto, że wymagalność zadłużenia w przedmiotowej sprawie ustalona została w oparciu o wypowiedzenie umowy pożyczki, do którego pozwany nie zastosował się jednoznacznej treści wypowiedzenia umowy pożyczki, a w świetle której tylko uregulowanie należności wskazanej w wypowiedzeniu w terminie określonym spowodowałoby jego cofnięcie i powrót do pierwotnego planu spłaty. Powód podkreślił również, że pożyczkodawca – przed wypowiedzeniem umowy pożyczki – wzywał pozwanego do dobrowolnego uregulowania zadłużenia. Jednakże bezskutecznie. Powód zaznaczył, że wysokość zadłużenia stanowi sumę kapitału w kwocie 29.830,00 złotych oraz odsetki karne do dnia wniesienia pozwu, wynikające z zaległości w spłacie rat oraz naliczone od kwot całego niespłaconego kapitału od dnia następującego po dniu wymagalności i zwykłe, naliczane zgodnie z treścią umowy w kwocie 8.654,43 złotych, czyli łącznie kwotę 38.484,43 złotych. Pozwany – M. L. (1) przyznał, że zawarł umowę pożyczki w (...) im. (...) z siedzibą w G. i podkreślił, że była to pożyczka konsolidacyjna na spłatę pozostałych zobowiązań. Wśród tych zobowiązań były chwilówki oraz zobowiązania zaciągnięte również w A. Banku . Pozwany wskazał, że nie spłacił powyższych zobowiązań, jak również, że nie otrzymał od pożyczkodawcy – (...) im. (...) z siedzibą w G. , żadnych środków finansowych. Pozwany podniósł nadto, że nie miał wpływu na treść umowy pożyczki konsolidacyjnej oraz, że został jedynie poinformowany o kosztach dodatkowych, ale nie o sposobie ich wyliczenia. Sąd ustalił następujący stan faktyczny: W dniu 5 października 2023 roku pozwany – M. L. (1) zawarł z powodem (...) im. (...) z siedzibą w G. umowę pożyczki (kredyt konsumencki) nr (...) , na podstawie której (...) udzieliła na wniosek pożyczkobiorcy pożyczki na warunkach określonych niniejszą umową i Regulaminem udzielania kredytów i pożyczek konsumenckich (...) zwanym dalej Regulaminem, stanowiącym załącznik nr 1 do umowy. Umowa pożyczki została zawarta na okres od dnia 5 października 2023 roku do dnia 4 października 2028 roku (pkt 4 umowy). Przedmiotowa pożyczka była gotówkowa i przeznaczona na spłatę zobowiązań finansowych pożyczkobiorcy, a mianowicie kwoty 1.738,00 złotych, 1.134,00 złotych, 2.278,00 złotych, 1.120,00 złotych, 2.495,00 złotych, 1.010,00 złotych, 2.313,00 złotych, 2.309,00 złotych i 2.233,00 złotych na wskazane w umowie rachunki w A. Banku, kwota 1.297,00 złotych na rachunek w (...) , kwota 1.975,00 złotych na rachunek w (...) sp. z o.o. , kwota 912,00 złotych na rachunek w (...) sp. z o.o. , kwota 2.000,00 złotych na rachunek w (...) sp. z o.o. i kwota 562,00 złotych na rachunek w (...) sp. z o.o. Z treści umowy wynikało, że jeżeli kwota pożyczki nie zaspokoi wyżej wymienionych konsolidowanych zobowiązań, to pożyczkobiorca zobowiązany jest do całkowitego rozliczenia tych zobowiązań ze środków własnych oraz ich zamknięcia. W treści umowy wskazano, że pożyczkobiorca zobowiązany był zamknąć przyznany limit w wysokości 2.500,00 złotych wynikający z umowy z dnia 7 grudnia 2020 roku w A. Bank, w wysokości 1.000,00 złotych wynikający z umowy z dnia 22 marca 2021 roku w A. Banku i w wysokości 2.000,00 złotych wynikający z umowy z dnia 11 lipca 2023 roku w A. Banku (punkt 3 umowy). Kwota pożyczki z uwzględnieniem kredytowanych kosztów wyniosła 29.830,00 złotych, zaś całkowita kwota kredytu (pożyczki) – 23.542,38 złotych. Przy czym całkowita kwota kredytu (pożyczki) nie obejmowała kredytowanych przez Kasę kosztów pożyczki. Kredytowane koszty zostały natomiast wskazane w pkt 21 umowy, z wyłączeniem kosztu prowadzenia rachunku, który nie jest kredytowany (punkt 5 umowy). Kwota pożyczki obejmująca kredytowane koszty pożyczki była oprocentowana według zmiennej stopy procentowej (odsetki umowne) ustalonej przez Zarząd Kasy wynoszącej w dniu zawarcia umowy 13,71% w skali roku (punkt 7 umowy). Z treści umowy pożyczki wynikało, że umowa nie była umowa o kredyt wiązany i nie przewidywała konieczności poniesienia opłat notarialnych oraz, że szacunkowy całkowity koszt kredytu wynosił kwotę 19.081,15 złotych, zaś szacunkowa wartość odsetek – 11.803,53 złotych (punkt 19 i 20 umowy). W treści umowy wskazano również, że pożyczkobiorca był zobowiązany ponieść koszty związane zawarciem umowy w postaci prowizji z tytułu udzielenia pożyczki w wysokości 3.066,52 złotych, związane z ustanowieniem zabezpieczeń, a mianowicie zawarciem umowy ubezpieczenia indywidualnego (...) z S. T. na (...) S.A. w dniu 5 października 2023 roku w wysokości 3.109,11 złotych, opłatę za przelew pożyczki na konto zewnętrzne w wysokości 99,55 złotych, opłatę za przelew składki ubezpieczeniowej w wysokości 12,44 złotych oraz koszty za prowadzenie rachunku w wysokości 990,00 złotych. Natomiast wysokość pozostałych opłat i prowizji związanych z udzieleniem i obsługa pożyczki określała Tabela prowizji i opłat dla pożyczek i kredytów zwana dalej Tabelą, która stanowił załącznik nr 3 do umowy (pkt 21 i 22 umowy pożyczki). dowód: umowa pożyczki (kredyt konsumencki) nr (...) z dnia 5 października 2023 roku k. 15 – 18v. Z treści umowy pożyczki wynikało, że pożyczka została wypłacona przelewem na rachunek (...) w całości w dniu podpisania umowy oraz, że pożyczkodawca zobowiązany był spłaty pożyczki wraz z należnymi odsetkami do dnia 4 października 2028 roku. Spłata pożyczki miała następować w ratach miesięcznych płatnych bez wezwania w terminach i kwotach wskazanych w harmonogramie spłaty pożyczki, który stanowi złącznik nr 2 do umowy (pkt 6 i 15 umowy). Wpłaty dokonywane przez pożyczkodawcę na poczet pożyczki (...) miała zaliczać w następującej kolejności na poczet prowizji i opłat, odsetek kapitałowych przeterminowanych, a od dnia wytoczenia powództwa o zapłatę wierzytelności Kasy z tytułu umowy, odsetek jak od należności przeterminowanej od całości należności przeterminowanej, wymagalnych odsetek za okresy rachunkowe, kapitału przeterminowanego, odsetek naliczonych do dnia wpłaty i kapitału przy czym, należności z tytułu wymagalnych odsetek za okresy rachunkowe, kapitału przeterminowanego, odsetek naliczonych do dnia wpłaty i kapitału miały być pobierane w kolejności od najstarszej wymagalnej raty spłaty (pkt 17 umowy). dowód: umowa pożyczki (kredyt konsumencki) nr (...) z dnia 5 października 2023 roku k. 15 – 18v, dowód z innych wniosków dowodowych: wydruk aktualnego harmonogramu spłaty pożyczki z dnia 5 października 2023 roku k. 31 – 31v. W treści umowy wskazano, że w przypadku opóźnienia w spłacie pożyczki (...) podejmowała czynności windykacyjne w stosunku do pożyczkobiorcy i poręczycieli w postaci monit SMS - do 30 dnia przeterminowania, monity telefoniczne – do 180 dnia przeterminowania, wysyłka wezwań i zawiadomień - do 90 dnia przeterminowania (pkt 24 umowy). Natomiast w przypadku nieterminowej spłaty pożyczki należności z tego tytułu staja się w dniu następnym należnością przeterminowaną (pkt 25 umowy). Pożyczkodawca w umowie zastrzegł sobie prawo do wypowiedzenia umowy z 30 – dniowym terminem wypowiedzenia i postawienia po upływie okresu wypowiedzenia całej pożyczki wraz z odsetkami w stan natychmiastowej wymagalności w przypadku stwierdzenia, że warunki udzielenia pożyczki, w szczególności zobowiązania zawarte w pkt 30, nie zostały dotrzymane, a także w przypadku, gdy pożyczkobiorcą nie zapłacił w terminach określonych w umowie pełnych rat pożyczki za co najmniej dwa okresy płatności po uprzednim wezwaniu pożyczkobiorcy listem poleconym do zapłaty opóźnionych rat, w terminie nie krótszym niż 14 dni roboczych od otrzymania wezwania pod rygorem wypowiedzenia umowy. Natomiast w razie ustania członkostwa, w tym w przypadku śmierci pożyczkobiorcy, roszczenie o zwrot pożyczki staje się wymagalne z dniem ustania członkostwa (pkt 31 umowy). dowód: umowa pożyczki (kredyt konsumencki) nr (...) z dnia 5 października 2023 roku k. 15 – 18v. W dniu 5 października 2023 roku pożyczkodawca – (...) im. (...) z siedzibą w G. wydał polecenie przelewu wewnętrznego nadawcy kwoty 29.830,00 złotych, wskazując numer rachunku – (...) . dowód z innych wniosków dowodowych: zestawienie operacji z rachunku płatniczego k. 29 – 29v. Pożyczkobiorca – M. L. (1) nie otrzymał środków finansowych z umowy pożyczki, albowiem zostały one od razu przelane przez pożyczkodawcę na zobowiązanie objęte pożyczką konsolidacyjną. przyznane, por. wyjaśnienia pozwanego M. L. (1) 00:02:07 k. 106. W związku z powstałym zadłużeniem z tytułu umowy pożyczki pożyczkodawca – (...) im. (...) w G. wezwał pożyczkobiorcę – M. L. (1) do spłaty przeterminowanego zadłużenia, które na dzień 19 grudnia 2023 roku wyniosło kwotę 705,97 złotych, obejmującą zaległy kapitał wynoszący 33,38 złotych, odsetki umowę w wysokości 672,28 złotych i odsetki karne w wysokości 0,31 złotych, w terminie 14 dni roboczych od dnia doręczenia niniejszego wezwania. W dniu 16 stycznia 2024 roku pożyczkodawca sporządził ostateczne wezwanie do zapłaty wzywając pożyczkobiorcę – M. L. (1) do spłaty przeterminowanego zadłużenia, które na dzień 16 stycznia 2024 roku wyniosło kwotę 1.414,86 złotych, obejmującą zaległy kapitał wynoszący 392,09 złotych, odsetki umowę w wysokości 1.019,23 złotych i odsetki karne w wysokości 3,54 złotych, w terminie 14 dni roboczych od dnia doręczenia niniejszego wezwania. Pismem z dnia 17 maja 2024 roku pożyczkodawca – (...) im. (...) z siedzibą w G. wypowiedział pożyczkobiorcy – M. L. (1) umowę pożyczki w związku z zaprzestaniem terminowej spłaty zobowiązania i poinformował pozwanego, że w związku z powyższym cała niespłacona część należnością wraz z należnymi odsetkami zostanie postawiona w stan natychmiastowej wymagalności z upływem 30 dni od dnia doręczenia niniejszego wypowiedzenia. Jednocześnie pożyczkodawca wezwał pozwanego do dobrowolnej zapłaty całej wymagalnej zaległości wraz z odsetkami i kosztami windykacji w wyżej wymienionym terminie, która na dzień 17 maja 2024 roku wynosił kwotę 4.320,72 złotych obejmującą zaległy kapitał w wysokości 1.902,15 złotych, odsetki umowne w wysokości 2.331,81 złotych i odsetki karne w wysokości 86,76 złotych. W dniu 28 maja 2024 roku pozwany odebrał wypowiedzenie. dowód: wypowiedzenie umowy z dnia 17 maja 2024 roku k. 20, potwierdzenie odbioru k. 21 – 22, wezwanie do zapłaty z dnia 19 stycznia 2023 roku k. 23, ostateczne wezwanie do zapłaty z dnia 16 stycznia 2024 roku k. 24. W dniu 31 stycznia 2025 roku pożyczkodawca – (...) im. (...) z siedziba w G. zawarł z powodem umowę przelewu wierzytelności, wynikających z umów kredytów i pożyczek zawieranych w toku prowadzonej przez Cedenta działalności, ze świadczeń nienależnie wypłaconych dłużnikom, jak tez wynikających z orzeczeń sądowych zasądzających na rzecz Cedenta świadczenia pieniężne wraz z zabezpieczeniem w zamian za zapłatę wynagrodzenia, a Fundusz nabywa wierzytelności wraz z zabezpieczeniem oraz ze wszystkimi prawami należnymi Cedentowi jako wierzycielowi, związanymi z tymi wierzytelnościami oraz zobowiązuje do zapłat wynagrodzenia. Wśród wierzytelności objętych umową znajdowała się wierzytelność wobec pozwanego M. L. (1) , wynikająca z umowy z dnia 5 października 2023 roku, nr (...) . W treści umowy wskazano, że przeniesienie wierzytelności na rzecz Funduszu było skuteczne w dniu zawarcia umowy oraz, że wraz z wierzytelnościami na Fundusz przechodzą wszelkie związane z nim prawa, w tym w szczególności roszczenia o dalsze należne odsetki, koszty procesu, koszty zastępstwa procesowego i zastępstwa w postępowaniu egzekucyjnym oraz prawa wynikające z umów prawnego zabezpieczenia. dowód: umowa przelewu wierzytelności z dnia 31 stycznia 2025 roku k. 10 – 12v . Pismem z dnia 28 marca 2025 roku powód wezwał pozwanego – M. L. (1) do natychmiastowej zapłaty kwoty tytułem zwrotu świadczenia wynikającego z udzielonej pożyczki, która na dzień 28 marca 2025 roku wynosił kwotę 37.896,00 złotych i obejmowała kwotę pożyczki w wysokości 29.830,00 złotych, odsetki od pożyczki – 2.905,34 złotych oraz odsetki za opóźnienie – 5.160,66 złotych, wymagalnej z dniem 28 czerwca 2024 roku, w terminie 7 dni od daty doręczenia niniejszego wezwania. Korespondencja została odebrana przez pozwanego w dniu 3 kwietnia 2025 roku. dowód: ostateczne wezwanie do zapłaty z dnia 28 marca 2025 roku k. 27 – 27v, potowe rdzenie odbioru k. 28 – 28v. Sąd zważył co następuje: Roszczenie strony powodowej nie zasługuje na uwzględnienie, mimo że strona pozwana – M. L. (2) przyznał, że zawarł z poprzednikiem prawnym powoda umowę pożyczki, która była jednak umową pożyczki konsolidacyjnej na spłatę jego pozostałych zobowiązań, między innymi w A. Banku i chwilówek. Pozwany wskazał nadto, że nie miał wpływu na treść umowy pożyczki oraz, że został wprawdzie poinformowany o kosztach dodatkowych, jednakże nie o sposobie wyliczenia ich wysokości. Pozwany wyjaśnił nadto, że poszczególne kwoty do spłaty pożyczkodawca ściągnął z BIK i nie zwracał się do tych instytucji o podanie faktycznej wysokości zobowiązania oraz zaprzeczył aby otrzymał jakiekolwiek środki finansowe z pożyczki, albowiem pożyczkodawca przelał je na zaległe zobowiązania. W przedmiotowej sprawie niewątpliwym natomiast jest, że powód wywodził swoje roszczenie z umowy cesji wierzytelności na podstawie, której nabył wymagalną wierzytelność pieniężną wobec pozwanego M. L. (1) , na podstawie której nabyła ona wymagalną wierzytelność pieniężną wobec pozwanego, wynikającą z umowy pożyczki nr (...) z dnia 5 października 2023 roku. Zgodnie z treścią art. 509 § 1 k.c. wierzyciel może bez zgody dłużnika przenieść wierzytelność na osobę trzecią, chyba że sprzeciwiałoby się to ustawie, zastrzeżeniu umownemu albo właściwości zobowiązania. Wraz z wierzytelnością przechodzą na nabywcę wszelkie związane z nią prawa, w szczególności o zaległe odsetki. Na skutek przelewu wierzytelność cedenta przechodzi na cesjonariusza w takim stanie, w jakim dotychczas istniała. Zasadniczo cesja nie wpływa na kształt wierzytelności, zmienia się jedynie podmiot uprawniony do żądania świadczenia. Przejście takie może być albo następstwem umowy albo bezpośrednim skutkiem działania ustawy. Warunkiem skutecznego zawarcia umowy przelewu i rozporządzenia wierzytelnością jest to, aby była ona zindywidualizowana. Winien zostać określony stosunek prawny, z którego ona wynika. Ważne jest zatem wskazanie stron tego stosunku, świadczenia jak również przedmiotu. Umowa cesji może być zawarta zasadniczo w dowolnej formie. Jedynie w przypadku, gdy wierzytelność jest stwierdzona pismem, przelew zgodnie z treścią art. 511 k.c. powinien być również pismem stwierdzony. W myśl natomiast art. 510 § 1 kc umowa sprzedaży, zamiany, darowizny lub inna umowa zobowiązująca do przeniesienia wierzytelności przenosi wierzytelność na nabywcę, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej albo że strony inaczej postanowiły. Stosownie zaś do treści art. 510 § 2 k.c. jeżeli zawarcie umowy przelewu następuje w wykonaniu zobowiązania wynikającego z uprzednio zawartej umowy zobowiązującej do przeniesienia wierzytelności, z zapisu zwykłego, z bezpodstawnego wzbogacenia lub z innego zdarzenia, ważność umowy przelewu zależy od istnienia tego zobowiązania. Z treści powyższego przepisu art. 510 § 2 kc wynika zasada kauzalności materialnej samoistnej umowy przelewu wierzytelności. Czyli przepis ten przewiduje, że prawną przyczyną przelewu wierzytelności jest wykonanie istniejącego już między stronami zobowiązania (causa solvendi), a ważność umowy przelewu zależy od istnienia tego zobowiązania (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 17 listopada 2006 roku, V CSK 253/06, OSNC 2007, Nr 9, poz. 141). Zatem ważność samoistnej umowy przelewu zależy od istnienia ważnego zobowiązania do zawarcia tej umowy i odzwierciedla istotę gospodarczą czynności prawnej stron. Wprawdzie kodeks cywilny nie wprowadził wymogu wskazywania w umowie przeniesienia wierzytelności zobowiązania, w wykonaniu którego dochodzi do przelewu, co oznacza mimo materialnej kauzalności formalnie oderwany charakter samoistnej umowy przelewu, jednakże cedent i cesjonariusz w ramach łączącego ich stosunku prawnego zobowiązani są uzgodnić kauzę w sposób wyraźny bądź dorozumiany, ale nie muszą jej ujawniać na zewnątrz, zwłaszcza dłużnikowi. Przelew ma bowiem charakter nabycia pochodnego i nie wymaga zgody dłużnika. Ponadto, w sprawie o spełnienie świadczenia z tytułu wierzytelności objętej przelewem, dłużnik może stawiać zarzuty dotyczące stosunku wewnętrznego między cedentem a cesjonariuszem, w tym kwestionować istnienie i prawidłowość kauzy (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 19 lutego 1998 r., II CKN 387/97, OSNC 1998, Nr 10, poz. 162) . Brak lub wadliwość causae cessionis powoduje, że cesjonariusz nie nabywa wierzytelności. Z treści art. 510 § 2 k.c. wynika także, że umowa rozporządzająca jest kauzalna, gdyż jej ważność zależy od istnienia uprzedniego zobowiązania do przeniesienia wierzytelności (por. uzasadnienie wyroku Sądu Najwyższego z kwietnia 2016 roku, sygn. akt IV CSK 403/15 LEX nr 2044487). Zatem wykazanie kauzy ma również wpływ na wykazanie legitymacji procesowej czynnej. Legitymacja procesowa jest bowiem jedną z przesłanek materialnych, czyli okoliczności stanowiących w świetle prawa materialnego warunki poszukiwania ochrony prawnej na drodze sądowej. Otóż, aby ochrona ta mogła być przez sąd udzielona, z żądaniem jej udzielenia musi wystąpić osoba uprawniona. Wykazanie legitymacji procesowej czynnej powinno mieć miejsce już w fazie składania pozwu i stanowić wstępny etap, pozwalający sądowi na rozważenie w dalszym zakresie zasadności roszczenia. Ponadto należy zauważyć, że zarówno w doktrynie jak i orzecznictwie, zgodnie przyjmuje się, że legitymacja procesowa jest zawsze powiązana z normami prawa materialnego. Sąd dokonuje oceny istnienia legitymacji procesowej strony w chwili orzekania co do istoty sprawy i bierze tę przesłankę pod uwagę z urzędu, ma zatem obowiązek ustalić okoliczności, które stanowią o istnieniu tej legitymacji. Brak legitymacji procesowej zarówno czynnej jak i biernej prowadzić musi do wydania wyroku oddalającego powództwo. Istotnym jest również, że stwierdzony brak legitymacji winien być przy tym brany pod uwagę przez Sąd zarówno z urzędu, jak i na zarzut pozwanego. W konsekwencji, zgodnie z treścią art. 6 kc , to na powodzie spoczywa ciężar wykazania zarówno zasadności, ja i wysokości dochodzonego roszczenia. Ciężar udowodnienia faktu spoczywa bowiem na osobie, która z faktu tego wywodzi określone dla siebie skutki prawne, tym bardziej, że ciężar dowodu pozostaje w ścisłym związku z problematyką procesową dowodów i spełnia przy tym dwie zasadnicze funkcje. Po pierwsze dynamizuje postępowanie dowodowe w systemie obowiązywania zasady sporności (kontradyktoryjności) w procesie, po drugie określa wynik merytoryczny sporu (sprawy) w sytuacji krytycznej, gdy strona nie udowodni faktów istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy (por. K. Piasecki, Kodeks cywilny. Księga pierwsza. Część ogólna. Komentarz, Zakamycze, 2003 r.) . Oznacza to zatem, że Sąd tylko wyjątkowo winien ingerować w przebieg postępowania dowodowego dopuszczając dowody z urzędu, które to uprawnienie wynika z treści przepisu art. 232 k.p.c. Ponadto, zgodnie z przyjętą linią orzecznictwa, obowiązek wskazania dowodów potrzebnych dla rozstrzygnięcia sprawy, obciąża przede wszystkim strony (por. wyrok Sądu Najwyższego z 24 października 1996 r., III CKN 6/96, OSNC 1997/3/29), ponieważ Sąd został wyposażony jedynie w uprawnienie, a nie obowiązek, dopuszczenia dalszych jeszcze, nie wskazanych przez żadną ze stron, dowodów, kierując się przy tym własną oceną, czy zebrany w sprawie materiał jest - czy też nie jest - dostateczny do jej rozstrzygnięcia ( art. 316 § 1 in principio k.p.c. ) . Dlatego też Sąd powinien korzystać z przewidzianego w art. 232 zd. 2 k.p.c. uprawnienia powściągliwie i z umiarem, pamiętając, że taka inicjatywa należy przede wszystkim do samych stron i że cały rozpoznawany spór jest ich sprawą, a nie sądu. Podkreślić również należy, że zasada kontradyktoryjności winna być całkowicie zachowana zwłaszcza wówczas, gdy strony korzystają z pomocy profesjonalnych pełnomocników. W myśl natomiast treści art. 720 k.c. , przez umowę pożyczki dający pożyczkę zobowiązuje się przenieść na własność biorącego określoną ilość pieniędzy albo rzeczy oznaczonych tylko co do gatunku, a biorący zobowiązuje się zwrócić tę samą ilość pieniędzy albo tę samą ilość rzeczy tego samego gatunku i tej samej jakości. Umowa pożyczki, której wartość przenosi pięćset złotych, powinna być stwierdzona pismem. Z kolei w myśl art. 3 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 12 maja 2011 roku o kredycie konsumenckim (tj. Dz. U. z 2014 roku, poz. 1497 ze zm.) przez umowę o kredyt konsumencki rozumie się umowę o kredyt w wysokości nie większej niż 255.550,00 zł albo równowartość tej kwoty w walucie innej niż waluta polska, który kredytodawca w zakresie swojej działalności udziela lub daje przyrzeczenie udzielenia konsumentowi, przy czym za umowę o kredyt konsumencki uważa się między innymi umowę pożyczki. Z powyższego wynika zatem, że przy umowie pożyczki, głównymi świadczeniami stron są, po stronie pożyczkodawcy udostępnienie określonych środków finansowych do korzystania na określony okres czasu, a ze strony pożyczkobiorcy, zwrot tych środków. Umowa pożyczki została przy tym ukształtowana w kodeksie cywilnym w taki sposób, że co do zasady może być zarówno umową odpłatną, jak i nieodpłatną. W przypadku zawarcia przez strony odpłatnej umowy pożyczki, wynagrodzenie pożyczkodawcy winno być wyraźnie określone w umowie. Wobec powyższego w procesie związanym z wykonaniem umowy pożyczki powód jest zobowiązany udowodnić, że strony zawarły umowę tej kategorii, a także, że przeniósł na własność biorącego pożyczkę określoną w umowie ilości pieniędzy albo rzeczy oznaczonych co do gatunku. Biorący pożyczkę powinien zaś wykazać wykonanie swego świadczenia w postaci zwrotu tej samej ilości pieniędzy albo tej samej ilości rzeczy tego samego gatunku i tej samej jakości, przy czym obie strony są obowiązane wskazywać dowody dla stwierdzenia faktów, z których wywodzą skutki prawne. W ocenie Sądu, z zaoferowanego w sprawie przez powoda materiału dowodowego wynika, że zawarł on umowę cesji wierzytelności w dniu 31 stycznia 2025 roku, na podstawie której nabył on wierzytelność pozwanego M. L. (1) wynikającą z umowy pożyczki (kredytu konsumenckiego) nr (...) z dnia 5 października 2023 roku. Z treści powyższej umowy wynika, że miała ona charakter umowy konsolidacyjnej albowiem udzielona na jej podstawie kwota miała być przeznaczona na spłatę zobowiązań pożyczkobiorcy w bankach oraz na rzecz innych podmiotów, które w ramach prowadzonej działalności zajmują się udzielaniem krótkotrwałych pożyczek, wymienionych w umowie. Podkreślić przy tym należy, że w treści umowy wskazano, że pożyczka zostanie wypłacona przelewem na rachunek wskazany w umowie w całości w dniu podpisania umowy, natomiast z analizy dokumentu zestawienia operacji z rachunku płatniczego IKS+ wynika, że kwota ta została przelana na inny rachunek niż podany w umowie. Ponadto z niekwestionowanych wyjaśnień pozwanego – M. L. (1) wynika, że pożyczkodawca wysokość zobowiązań ustalił na podstawie informacji BIK, bez uprzedniego zwracania się do poszczególnych instytucji o informacje o wysokości zadłużenia oraz bez zobowiązania w tym zakresie pożyczkobiorcy. Powód nie przedłożył również żadnego materiału dowodowego, na podstawie którego Sąd miał możliwość weryfikacji kwot, które objęte zostały pożyczką z dnia 5 października 2023 roku, w szczególności pod katem postanowień abuzywnych, niedozwolonych. Istotnym jest również, że suma wszystkich zobowiązań wskazanych w umowie i określonych jako cel pożyczki wyniosła łącznie kwotę 28.876,00 złotych, natomiast pozwany nie otrzymał do dyspozycji żadnych środków finansowych. Okoliczności powyższe nie były kwestionowane przez powoda, a zatem Sąd biorąc uznał je za przyznane w myśl art. 230 kpc . W ocenie Sądu powód nie wykazał również, w toku niniejszego procesu, aby jego poprzednik prawny – pożyczkodawca informował pozwanego o sposobie wyliczenia dodatkowych kosztów związanych z umową pożyczki, a także aby pozwany miał jakikolwiek wpływ na treść umowy. Powyższe okoliczności mają istotne znaczenia, albowiem jeżeli w materiale sprawy znajduje się dokument umowy konsumenckiej, to sąd krajowy ma obowiązek dokonać kontroli abuzywności z urzędu (por. wyrok TSUE z dnia 7 listopada 2019 roku w sprawie C-419/18 i C-483/18 ( (...) ), z dnia 13 września 2018 roku, w sprawie C-176/17 ( (...) ) oraz z dnia 18 listopada 2018 roku, w sprawie C-632/17 ( (...) Bank (...) )) . Natomiast w przypadku, gdy sąd krajowy nie ma do dyspozycji umowy konsumenckiej zawartej w konkretnej sprawie, to ma on obowiązek dokonania we własnym zakresie ustaleń co do faktów sprawy. W szczególności może on zażądać przedstawienia przez strony dokumentów koniecznych do ustalenia treści umowy konsumenckiej celem zbadania z urzędu stosunku podstawowego w kontekście przepisów Ustawy o kredycie konsumenckim , a także przede wszystkim przepisów Ustawy Kodeks Cywilny , w tym między innymi artykułu 385 1 kc , czyli w kontekście poprawności jednoznacznie sformułowanych postanowień określających główne świadczenia stron oraz tych postanowień, na których treść konsument miał rzeczywisty wpływ, co musi zostać wykazane przez stronę, która się gotowymi formularzami umów posługuje (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 15 czerwca 2007 r., VI Ca 228/07) , a także w kontekście artykułu 58 kc , czyli zgodności postanowień umowy pożyczki, ewentualnie deklaracji wekslowej - z prawem - w tym również w kontekście zasad współżycia społecznego i społeczno - gospodarczego przeznaczenia prawa (por. uzasadnienie wyroku Sądu Okręgowego w Piotrkowie Trybunalskim z dnia 3 lipca 2017 roku, II Ca 369/17) . Obowiązek podjęcia działań z urzędu przez sąd krajowy ma również na celu ustalenia, czy postanowienia umowne zamieszczone w umowie konsumenckiej, która jest przedmiotem toczącego się przed nim sporu, są objęte zakresem stosowania dyrektywy 93/13/EWG , a jeżeli tak, to zobowiązany jest z urzędu zbadać, czy postanowienie to ewentualnie ma nieuczciwy charakter (por. wyroki z dnia 9 listopada 2010 roku, V. L. , C-137/08, pkt 56, z dnia 14 czerwca 2012 roku, B. E. de C. , C-618/10 44, z dnia 21 lutego 2013 roku, (...) Bank, C-472/11, pkt 24) . Przy braku skutecznej kontroli potencjalnie nieuczciwego charakteru postanowień umowy nie można bowiem zagwarantować przestrzegania praw przyznanych dyrektywą 93/13/EWG z dnia 5 kwietnia 1993 roku w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich (por. wyrok z dnia 13 września 2018 roku, (...) Polska, C-176/17) . Zgodnie z treścią art. 2 w zw. z art. 3 dyrektywy Rady 93/13/EWG z dnia 5 kwietnia 1993 roku w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich przez nieuczciwe warunki należy rozumieć warunki umowy, które nie były indywidualnie negocjowane, jeśli stoją one w sprzeczności z wymogami dobrej wiary, powodują znacząca nierównowagę wynikających z umowy praw i obowiązków stron ze szkodą dla konsumenta. Przy czym warunki umowy zawsze zostaną uznane za niewynegocjowane indywidualnie jeżeli zostały sporządzone wcześniej i konsument nie miał w związku z tym wpływu na ich treść, zwłaszcza jeśli zostały przedstawione konsumentowi w formie uprzednio sformułowanej umowy standardowej. Fakt, że niektóre aspekty warunku lub jeden szczególny warunek były negocjowane indywidualnie, nie wyłącza stosowania niniejszego artykułu do pozostałej części umowy, jeżeli ogólna ocena umowy wskazuje na to, że została ona sporządzona w formie uprzednio sformułowanej umowy standardowej. Dlatego też jeśli sprzedawca lub dostawca twierdzi, że standardowe warunki umowne zostały wynegocjowane indywidualnie, ciężar dowodu w tym zakresie spoczywa na nim. Istotnym jest również, że analogiczne wnioski dotyczą konieczności kontroli przez sąd krajowy, czy przy zawarciu umowy z konsumentem przedsiębiorca prawidłowo wykonał ciążące na nim obowiązki informacyjne. W tym zakresie kontrola powinna również nastąpić z urzędu, czyli sąd krajowy ma obowiązek dokonać jej niezależnie od ewentualnych przeszkód w krajowym prawie i orzecznictwie. Zatem, skoro w przedmiotowej sprawie powód wywodził swoje roszczenie z cesji wierzytelności, na podstawie której nabył on wierzytelność wynikającą z umowy pożyczki z dnia 5 października 2023 roku, zawartej pomiędzy pożyczkodawcą a pozwanym, to Sąd z urzędu był zobowiązany do podjęcia działań mających na celu kontrolę treści stosunku podstawowego – umowy pożyczki – zarówno pod kątem abuzywności postanowień umowy konsumenckiej i to niezależnie od ewentualnych przeszkód w krajowym prawie i orzecznictwie, jak również warunków nieuczciwych w świetle treści art. 3 dyrektywy 93/13/EWG . Nie stoi to bowiem w sprzeczności z zasadą dyspozytywności postępowania cywilnego i nie oznacza wyrokowania przez sąd ponad zakres żądania ( art. 321 § 1 kpc ). Obowiązek ten nie oznacza również rozszerzenia przedmiotu sprawy o nowy element (ochronę praw konsumenta wynikających z abuzywności), lecz jedynie badanie podstawy roszczeń, które zostały zgłoszone przez stronę postępowania. Jak już powyżej wskazano pozwany nie negował, że zawarł z pożyczkodawcą umowę pożyczki. Kwestionował on jednak aby miał wpływ na treść umowy oraz aby został poinformowany o sposobie ustalenia wysokości dodatkowych kosztów związanych z zawarciem umowy. Okoliczności powyższe nie były kwestionowane przez powoda, który nie zaoferował w tym zakresie żadnego wiarygodnego materiału dowodowego, mimo że z analizy przedłożonej przez powoda umowy pożyczki wynika, że stanowi ona standardowy wzorzec, formularz umowy wykorzystywany przez niego przy zawieraniu umów. Istotnym jest przy tym, że strona powodowa jest przedsiębiorcą zajmującym się prowadzeniem działalności gospodarczej, między innymi, w zakresie udzielania pożyczek gotówkowych, zaś strona pozwana jako osoba fizyczna jest konsumentem. Powód nie wykazał również aby poprzednik prawny przeniósł na pozwanego jakakolwiek kwotę z tytułu zawartej umowy pożyczki. Wobec powyższego Sąd powziął wątpliwości co do prawidłowości causae cessionis , a w konsekwencji co do tego czy powód faktycznie nabył od cesjonariusz wierzytelność, w wysokości która przysługiwała pożyczkodawcy. Z treści art. 510 § 2 k.c. wynika natomiast, że umowa rozporządzająca jest kauzalna, gdyż jej ważność zależy od istnienia uprzedniego zobowiązania do przeniesienia wierzytelności (por. uzasadnienie wyroku Sądu Najwyższego z kwietnia 2016 roku, sygn. akt IV CSK 403/15 LEX nr 2044487). Wobec powyższego, skoro powód nie wykazał, w sposób nie budzący wątpliwości, zarówno zasadności, jak i wysokości dochodzonego roszczenia, to Sąd oddalił powództwo w całości, o czym orzekła jak sentencji wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI