I C 2214/20
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowód Ł. K., prowadzący działalność gospodarczą, wniósł pozew o zapłatę 12 000 zł wraz z odsetkami przeciwko M. G., wskazując jako właściwy Sąd Rejonowy w Toruniu na podstawie umowy pośrednictwa w kupnie nieruchomości. Strony w umowie z 8 listopada 2019 r. zawarły klauzulę, która wskazywała Sąd Rejonowy w Toruniu jako właściwy dla rozstrzygania sporów. Pozwana M. G. wniosła o przekazanie sprawy do sądu właściwego według miejsca jej zamieszkania, podnosząc zarzut, że postanowienie umowne dotyczące właściwości sądu jest klauzulą abuzywną, wpisaną do rejestru klauzul niedozwolonych UOKiK. Sąd Rejonowy w Toruniu, rozpatrując sprawę na posiedzeniu niejawnym, stwierdził swoją niewłaściwość miejscową. Sąd uznał, że umowa została zawarta z konsumentem na wzorcu umowy, a postanowienie § 8 ust. 3 umowy, ustalające właściwość Sądu Rejonowego w Toruniu, narusza zasady współżycia społecznego i zostało uprzednio uznane za niedozwolone. Powołując się na orzecznictwo Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE), w szczególności wyrok w sprawie C-266/18, sąd stwierdził, że klauzula ustalająca właściwość miejscową sądu w umowach konsumenckich może być uznana za abuzywną, jeśli nie została indywidualnie uzgodniona. W związku z tym, sąd uznał postanowienie za niewiążące na podstawie art. 385¹ § 1 k.c. i przekazał sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu dla Łodzi-Śródmieścia w Łodzi, jako właściwemu ze względu na miejsce zamieszkania pozwanej, zgodnie z art. 200 § 1 pkt 4 k.p.c.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUznawanie klauzul umownych dotyczących właściwości sądu za abuzywne w sprawach konsumenckich, obowiązek badania właściwości z urzędu przez sąd w sprawach konsumenckich.
Dotyczy umów zawieranych z konsumentami na wzorcach umownych, gdzie klauzula właściwości sądu nie została indywidualnie uzgodniona.
Zagadnienia prawne (2)
Czy postanowienie umowy pośrednictwa w nieruchomościach, które wskazuje sąd właściwy do rozstrzygania sporów, może być uznane za klauzulę abuzywną w stosunku do konsumenta?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, postanowienie umowne ustalające właściwość sądu może być uznane za abuzywne, jeśli nie zostało indywidualnie uzgodnione z konsumentem i narusza jego prawa, zwłaszcza w kontekście orzecznictwa TSUE.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że klauzula ustalająca właściwość sądu w umowie pośrednictwa, zawartej na wzorcu z konsumentem, jest abuzywna, ponieważ nie została indywidualnie uzgodniona i narusza prawa konsumenta, odsyłając do przepisów o klauzulach niedozwolonych oraz orzecznictwa TSUE.
Czy sąd powinien badać z urzędu niewłaściwość miejscową w sprawach konsumenckich, nawet jeśli przepisy procesowe przewidują badanie tylko na zarzut pozwanego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, w sprawach konsumenckich sąd powinien badać z urzędu niewłaściwość miejscową, zgodnie z wytycznymi orzecznictwa TSUE.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na orzecznictwo TSUE, które nakłada na sądy obowiązek badania z urzędu właściwości miejscowej w sprawach konsumenckich, nawet jeśli krajowe przepisy procesowe ograniczają to badanie do zarzutu pozwanego.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Ł. K. | osoba_fizyczna | powód |
| M. G. | osoba_fizyczna | pozwana |
Przepisy (8)
Główne
k.p.c. art. 200 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Niewłaściwość dającą się usunąć za pomocą umowy stron sąd bierze pod rozwagę z urzędu tylko do czasu doręczenia pozwu. Po doręczeniu pozwu sąd bierze tę niewłaściwość pod rozwagę tylko na zarzut pozwanego, zgłoszony i należycie uzasadniony przed wdaniem się w spór co do istoty sprawy.
k.c. art. 385 § 1
Kodeks cywilny
Postanowienia umowy zawieranej z konsumentem, które nie zostały indywidualnie uzgodnione, nie wiążą go, jeżeli kształtują jego prawa i obowiązki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy (niedozwolone postanowienia umowne).
k.p.c. art. 200 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd, który stwierdził swoją niewłaściwość, przekaże sprawę innemu sądowi, który według przepisów o właściwości powołany jest do jej rozpoznania.
Pomocnicze
k.p.c. art. 46 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Strony mogą umówić się na piśmie o poddanie sądowi pierwszej instancji, który według ustawy nie jest miejscowo właściwy, sporu już wynikłego lub sporów mogących w przyszłości wyniknąć z oznaczonego stosunku prawnego. Sąd ten będzie wówczas wyłącznie właściwy, jeżeli strony nie postanowiły inaczej lub jeżeli powód nie złożył pozwu w elektronicznym postępowaniu upominawczym. Strony mogą również ograniczyć umową pisemną prawo wyboru powoda pomiędzy kilku sądami właściwymi dla takich sporów.
k.c. art. 25
Kodeks cywilny
Miejsce zamieszkania osoby fizycznej jest miejscowość, w której osoba ta przebywa z zamiarem stałego pobytu.
k.c. art. 22 § 1
Kodeks cywilny
Konsumentem jest osoba fizyczna dokonująca czynności prawnej niezwiązanej bezpośrednio z jej działalnością gospodarczą lub zawodową.
k.c. art. 385 § 3
Kodeks cywilny
W przypadku sporu o abuzywność postanowienia umowy zawartej z konsumentem, ciężar dowodu, że postanowienie zostało indywidualnie uzgodnione, spoczywa na tym, kto je postulat.
k.c. art. 385 § 3
Kodeks cywilny
Przykładowe klauzule niedozwolone, w tym te narzucające konsumentowi tryb rozstrzygania sporów, odbiegający od standardowego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Klauzula umowna ustalająca właściwość sądu jest abuzywna i nie została indywidualnie uzgodniona. • Orzecznictwo TSUE nakazuje badanie z urzędu niewłaściwości miejscowej w sprawach konsumenckich.
Odrzucone argumenty
Sąd Rejonowy w Toruniu jest właściwy miejscowo na podstawie umowy stron.
Godne uwagi sformułowania
klauzula abuzywna wpisaną na listę klauzul niedozwolonych • obowiązkiem Sądu w sprawach dotyczących konsumentów jest badanie z urzędu właściwości miejscowej Sądu • nieuczciwych warunkach w umowach konsumenckich
Skład orzekający
A. S.
przewodnicząca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uznawanie klauzul umownych dotyczących właściwości sądu za abuzywne w sprawach konsumenckich, obowiązek badania właściwości z urzędu przez sąd w sprawach konsumenckich."
Ograniczenia: Dotyczy umów zawieranych z konsumentami na wzorcach umownych, gdzie klauzula właściwości sądu nie została indywidualnie uzgodniona.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak orzecznictwo TSUE wpływa na polskie postępowanie cywilne i ochronę konsumentów, a także jak sądy stosują przepisy o klauzulach abuzywnych.
“Czy klauzula o właściwości sądu w umowie może być nieważna? Sąd w Toruniu odpowiada.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.