I C 2214/20

Sąd Rejonowy w ToruniuToruń2021-03-02
SAOSCywilnepostępowanie cywilneWysokarejonowy
właściwość miejscowaklauzula abuzywnaumowa pośrednictwakonsumentTSUEkpckcsąd ochrony konkurencji i konsumentów

Podsumowanie

Sąd Rejonowy w Toruniu stwierdził swoją niewłaściwość miejscową i przekazał sprawę do Sądu Rejonowego dla Łodzi-Śródmieścia w Łodzi, uznając klauzulę umowną dotyczącą właściwości sądu za abuzywną.

Powód wniósł pozew o zapłatę przeciwko pozwanej, wskazując Sąd Rejonowy w Toruniu jako właściwy na podstawie umowy pośrednictwa. Pozwana podniosła zarzut niewłaściwości sądu, argumentując, że klauzula ustalająca właściwość sądu jest abuzywna. Sąd, powołując się na orzecznictwo TSUE i przepisy o klauzulach niedozwolonych, uznał zarzut za zasadny i przekazał sprawę do sądu właściwego według ogólnych zasad.

Powód Ł. K., prowadzący działalność gospodarczą, wniósł pozew o zapłatę 12 000 zł wraz z odsetkami przeciwko M. G., wskazując jako właściwy Sąd Rejonowy w Toruniu na podstawie umowy pośrednictwa w kupnie nieruchomości. Strony w umowie z 8 listopada 2019 r. zawarły klauzulę, która wskazywała Sąd Rejonowy w Toruniu jako właściwy dla rozstrzygania sporów. Pozwana M. G. wniosła o przekazanie sprawy do sądu właściwego według miejsca jej zamieszkania, podnosząc zarzut, że postanowienie umowne dotyczące właściwości sądu jest klauzulą abuzywną, wpisaną do rejestru klauzul niedozwolonych UOKiK. Sąd Rejonowy w Toruniu, rozpatrując sprawę na posiedzeniu niejawnym, stwierdził swoją niewłaściwość miejscową. Sąd uznał, że umowa została zawarta z konsumentem na wzorcu umowy, a postanowienie § 8 ust. 3 umowy, ustalające właściwość Sądu Rejonowego w Toruniu, narusza zasady współżycia społecznego i zostało uprzednio uznane za niedozwolone. Powołując się na orzecznictwo Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE), w szczególności wyrok w sprawie C-266/18, sąd stwierdził, że klauzula ustalająca właściwość miejscową sądu w umowach konsumenckich może być uznana za abuzywną, jeśli nie została indywidualnie uzgodniona. W związku z tym, sąd uznał postanowienie za niewiążące na podstawie art. 385¹ § 1 k.c. i przekazał sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu dla Łodzi-Śródmieścia w Łodzi, jako właściwemu ze względu na miejsce zamieszkania pozwanej, zgodnie z art. 200 § 1 pkt 4 k.p.c.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, postanowienie umowne ustalające właściwość sądu może być uznane za abuzywne, jeśli nie zostało indywidualnie uzgodnione z konsumentem i narusza jego prawa, zwłaszcza w kontekście orzecznictwa TSUE.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że klauzula ustalająca właściwość sądu w umowie pośrednictwa, zawartej na wzorcu z konsumentem, jest abuzywna, ponieważ nie została indywidualnie uzgodniona i narusza prawa konsumenta, odsyłając do przepisów o klauzulach niedozwolonych oraz orzecznictwa TSUE.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

przekazanie sprawy

Strony

NazwaTypRola
Ł. K.osoba_fizycznapowód
M. G.osoba_fizycznapozwana

Przepisy (8)

Główne

k.p.c. art. 200 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Niewłaściwość dającą się usunąć za pomocą umowy stron sąd bierze pod rozwagę z urzędu tylko do czasu doręczenia pozwu. Po doręczeniu pozwu sąd bierze tę niewłaściwość pod rozwagę tylko na zarzut pozwanego, zgłoszony i należycie uzasadniony przed wdaniem się w spór co do istoty sprawy.

k.c. art. 385 § 1

Kodeks cywilny

Postanowienia umowy zawieranej z konsumentem, które nie zostały indywidualnie uzgodnione, nie wiążą go, jeżeli kształtują jego prawa i obowiązki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy (niedozwolone postanowienia umowne).

k.p.c. art. 200 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd, który stwierdził swoją niewłaściwość, przekaże sprawę innemu sądowi, który według przepisów o właściwości powołany jest do jej rozpoznania.

Pomocnicze

k.p.c. art. 46 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Strony mogą umówić się na piśmie o poddanie sądowi pierwszej instancji, który według ustawy nie jest miejscowo właściwy, sporu już wynikłego lub sporów mogących w przyszłości wyniknąć z oznaczonego stosunku prawnego. Sąd ten będzie wówczas wyłącznie właściwy, jeżeli strony nie postanowiły inaczej lub jeżeli powód nie złożył pozwu w elektronicznym postępowaniu upominawczym. Strony mogą również ograniczyć umową pisemną prawo wyboru powoda pomiędzy kilku sądami właściwymi dla takich sporów.

k.c. art. 25

Kodeks cywilny

Miejsce zamieszkania osoby fizycznej jest miejscowość, w której osoba ta przebywa z zamiarem stałego pobytu.

k.c. art. 22 § 1

Kodeks cywilny

Konsumentem jest osoba fizyczna dokonująca czynności prawnej niezwiązanej bezpośrednio z jej działalnością gospodarczą lub zawodową.

k.c. art. 385 § 3

Kodeks cywilny

W przypadku sporu o abuzywność postanowienia umowy zawartej z konsumentem, ciężar dowodu, że postanowienie zostało indywidualnie uzgodnione, spoczywa na tym, kto je postulat.

k.c. art. 385 § 3

Kodeks cywilny

Przykładowe klauzule niedozwolone, w tym te narzucające konsumentowi tryb rozstrzygania sporów, odbiegający od standardowego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Klauzula umowna ustalająca właściwość sądu jest abuzywna i nie została indywidualnie uzgodniona. Orzecznictwo TSUE nakazuje badanie z urzędu niewłaściwości miejscowej w sprawach konsumenckich.

Odrzucone argumenty

Sąd Rejonowy w Toruniu jest właściwy miejscowo na podstawie umowy stron.

Godne uwagi sformułowania

klauzula abuzywna wpisaną na listę klauzul niedozwolonych obowiązkiem Sądu w sprawach dotyczących konsumentów jest badanie z urzędu właściwości miejscowej Sądu nieuczciwych warunkach w umowach konsumenckich

Skład orzekający

A. S.

przewodnicząca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uznawanie klauzul umownych dotyczących właściwości sądu za abuzywne w sprawach konsumenckich, obowiązek badania właściwości z urzędu przez sąd w sprawach konsumenckich."

Ograniczenia: Dotyczy umów zawieranych z konsumentami na wzorcach umownych, gdzie klauzula właściwości sądu nie została indywidualnie uzgodniona.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak orzecznictwo TSUE wpływa na polskie postępowanie cywilne i ochronę konsumentów, a także jak sądy stosują przepisy o klauzulach abuzywnych.

Czy klauzula o właściwości sądu w umowie może być nieważna? Sąd w Toruniu odpowiada.

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt: I C 2214/20 upr POSTANOWIENIE Dnia 2 marca 2021 r. Sąd Rejonowy w Toruniu I Wydział Cywilny w składzie następującym: Przewodnicząca: Asesor Sądowy A. S. po rozpoznaniu w dniu 2 marca 2021 r. w Toruniu na posiedzeniu niejawnym sprawy z powództwa Ł. K. przeciwko M. G. o zapłatę postanawia: stwierdzić swoją niewłaściwość i sprawę przekazać Sądowi Rejonowemu dla Łodzi – Śródmieścia w Łodzi. Sygn. akt: I C 2214/20 UZASADNIENIE Powód Ł. K. prowadzący działalność gospodarczą pod firmą (...) , wniósł w dniu 23 października 2020 r. pozew o zapłatę kwoty 12 000 zł wraz z odsetkami ustawowymi przeciwko M. G. . Powód podał w pozwie adres pozwanej – ul. (...) (...)-(...) Ł. . W uzasadnieniu twierdził m. in., że strony zawarły umowę pośrednictwa w kupnie nieruchomości położonej w Ł. . Uzasadniając właściwość miejscową tutejszego sądu, wskazał, że wynika ona z treści art. 46 kpc . Strony w umowie pośrednictwa z 8 listopada 2019 r. wskazały Sąd Rejonowy w Toruniu jako właściwy dla rozstrzygnięcia wszelkich sporów wynikających z zawartej umowy. Pozwana M. G. w odpowiedzi na pozew podniosła zarzut niewłaściwości tutejszego sądu. Argumentowała, że postanowienie umowy stanowiło klauzulę abuzywną wpisaną na listę klauzul niedozwolonych prowadzonych przez Prezesa UOKiK pod numerem wpisu 6520 i (...) . Wniosła o przekazanie sprawy sądowi właściwemu według właściwości miejscowej ogólnej tj. miejsca zamieszkania pozwanej. Zgodnie z art. 27 k.p.c. powództwo wytacza się przed sąd pierwszej instancji, w którego okręgu pozwany ma miejsce zamieszkania. Natomiast miejsce zamieszkania określa się według przepisów kodeksu cywilnego . Miejscem zamieszkania osoby fizycznej jest miejscowość, w której osoba ta przebywa z zamiarem stałego pobytu ( art. 25 k.c. ). Zgodnie z art. 46 § 1 k.p.c. Strony mogą umówić się na piśmie o poddanie sądowi pierwszej instancji, który według ustawy nie jest miejscowo właściwy, sporu już wynikłego lub sporów mogących w przyszłości wyniknąć z oznaczonego stosunku prawnego. Sąd ten będzie wówczas wyłącznie właściwy, jeżeli strony nie postanowiły inaczej lub jeżeli powód nie złożył pozwu w elektronicznym postępowaniu upominawczym. Strony mogą również ograniczyć umową pisemną prawo wyboru powoda pomiędzy kilku sądami właściwymi dla takich sporów. Stosownie do treści przepisu art. 200 §1 2 k.p.c. niewłaściwość dającą się usunąć za pomocą umowy stron sąd bierze pod rozwagę z urzędu tylko do czasu doręczenia pozwu. Po doręczeniu pozwu sąd bierze tę niewłaściwość pod rozwagę tylko na zarzut pozwanego, zgłoszony i należycie uzasadniony przed wdaniem się w spór co do istoty sprawy. Orzecznictwo Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości wskazuje, że obowiązkiem Sądu w sprawach dotyczących konsumentów jest badanie z urzędu właściwości miejscowej Sądu, nawet gdy przepisy procesowe przewidują takie badanie tylko na zarzut pozwanego (por. orzeczenia z dnia 27 czerwca 2000 roku w połączonych sprawach (...) S.A. przeciwko R. M. Q. , C-240/98 oraz (...) S.A. przeciwko J. S. i inni, C-241-244/98). W wyroku (...) z dnia 3 kwietnia 2019 r. w sprawie (...) . Sp. z o.o. przeciwko I. S. C-266/18 poddano pod osąd kwestię klauzuli ustalających właściwość miejscową konkretnego sądu w umowach konsumenckich. Trybunał orzekł wówczas, że artykuł 1 ust. 2 dyrektywy Rady 93/13/EWG z dnia 5 kwietnia 1993 r. w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich (Dz.Urz.UE.L z 1993 r., Nr 95, s. 29) należy interpretować w ten sposób, że z zakresu stosowania rzeczonej dyrektywy nie jest wyłączony warunek umowy, który w kontekście ustalenia sądu właściwego dla rozpoznania sporu pomiędzy stronami umowy w sposób ogólny odsyła do właściwego prawa krajowego. Oceniając zarzut pozwanej, Sąd Rejonowy stwierdził, że umowa pośrednictwa w kupnie nieruchomości została zawarta z konsumentem w rozumieniu art. 22 1 k.c. , na z góry ustalonym przez profesjonalnego pośrednika wzorze. W § 8 ust.3 umowy zamieszczono postanowienie, zgodnie z którym Sąd Rejonowy w Toruniu miał być właściwy dla rozstrzygnięcia wszelkich sporów wynikających z zawartej umowy. Nie ulegało wątpliwości, że umowa dotyczyła zakupu nieruchomości położonej w Ł. i tam też umowa była wykonywana. Rację ma pozwana, że postanowienia umowne podobne do zamieszczonego w § 8 ust.3 umowy pośrednictwa z 8 listopada 2019 r. zostały uprzednio uznane za niedozwolone i wpisane do ogólnie dostępnego rejestru prawomocnym wyrokiem Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów ( (...) ) sprzed 17.04.2016 r. (np. pod pozycją 1259, 1255 źródło: (...) uokik.gov.pl/rejestr_klauzul_niedozwolonych2.php ). Pozwana twierdziła, że mieszka w Ł. , a postanowienie umowy dotyczące właściwości Sądu Rejonowego w Toruniu nie zostało z nią indywidualne uzgodnione. Na podstawie art. 385 1 §1 k.c. zakwestionowane postanowienie należało uznać za niewiążące. Niedopuszczalne są klauzule, które narzucają konsumentowi tryb rozstrzygania sporów, odbiegający od standardowego (art. 385 3 pkt 23 k.c., - Popiołek, Kodeks cywilny komentarz pod red. K. Pietrzykowskiego 2020 źródło LEGALIS). Pośrednik w handlu nieruchomościami, jako profesjonalista, powinien mieć świadomość, że świadczenie usług konsumentom, wymaga respektowania prokonsumenckich ograniczeń. Mając na uwadze wyrok (...) z dnia 3 kwietnia 2019 r. w sprawie (...) . Sp. z o.o. przeciwko I. S. C-266/18, sprawę przekazano do Sądu Rejonowego dla Łodzi Śródmieścia w Łodzi – jako właściwego ze względu na miejsce zamieszkania pozwanej. Ze względu na powyższe, na podstawie art. 200 § 1 4 k.p.c. orzeczono jak w sentencji. ZARZĄDZENIE 1. Postanowienie odnotować; 2. Odpis postanowienia doręczyć: pełnomocnikom stron (bez pouczenia); 3. Za 14 dni od doręczenia lub z wpływem; T., 02.03.2021r.

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę