I C 2209/21

Sygn. akt I C 2209/21 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 25 marca 2025 r. Sąd Okręgowy w Warszawie I Wydział Cywilny w następującym składzie: Przewodniczący:  Sędzia Piotr Królikowski Protokolant: Stażysta Aleksandra Sieńczewska po rozpoznaniu w dniu 25 marca 2025 r. w Warszawie na rozprawie sprawy z powództwa E. Z. przeciwko (...) sp. z o.o. sp. k. z siedzibą w W. o zapłatę orzeka: 1. 
        zasądza od (...) sp. z o.o. sp. k. z siedzibą w W. na rzecz E. Z. kwotę 54.075,96 zł (pięćdziesiąt cztery tysiące siedemdziesiąt pięć złotych i dziewięćdziesiąt sześć groszy) wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od 4 sierpnia 2021 r. do dnia zapłaty, 2. 
        w pozostałym zakresie powództwo oddala, 3. 
        nadaje wyrokowi w punkcie 1 w zakresie kwoty 14.732,16 zł (czternaście tysięcy siedemset trzydzieści dwa złote i szesnaście groszy) rygor natychmiastowej wykonalności 4. 
        znosi koszty postępowania pomiędzy stronami. Sędzia Piotr Królikowski Sygn. akt: I C 2209/21 UZASADNIENIE WYROKU z 25 marca 2025 r. (k. 257) Pozwem skierowanym do Sądu Okręgowego w Warszawie 04.08.2021 r. (k. 79) E. S. domagała się zasądzenia w postępowaniu nakazowym od (...) sp. z o.o. sp.k. w W. kwoty 156.072,67 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty (pozew k. 3-78). Na kwotę objętą roszczeniem składało się 151.832,99 zł tytułem kary umownej za opóźnienie w wykonaniu zobowiązania do zawarcia umowy przewłaszczeniowej oraz 4.239,68 zł skapitalizowanych odsetek od dnia poprzedzającego wniesienia pozwu tj. na dzień 03.08.2021 r. Powódka wskazała, że zawarła z pozwanym umowę deweloperską, zobowiązującą do wybudowania budynku, ustanowienia odrębnej własności lokalu mieszkalnego i przeniesienia własności tego lokalu na nabywcę oraz przedwstępna sprzedaży udziału w lokalu niemieszkalnym (garażu) – w formie aktu notarialnego. Umowa przewłaszczeniowa miała zostać zawarta do 31 stycznia 2020 r. W przypadku opóźnienia w zawarciu umowy przewłaszczeniowej pozwany miał zapłacić powódce tytułem kary umownej za każdy dzień opóźnienia kwotę stanowiącą 0,04% ceny jednakże nie więcej niż 5%. Cena wynosiła zgodnie z umową 1.051.475 zł. Obowiązek zapłaty kar umownych miał powstać w terminie 7 dni od podpisania umowy przewłaszczeniowej, co nastąpiło 26.01.2021 r. czyli 361 dni po dacie zadeklarowanej przez pozwanego w §13 ust. 1 umowy deweloperskiej. Powódka wskazywała także, że wprawdzie umowa zawiera w §14 ust. 2 ograniczenie odpowiedzialności pozwanego za każdy dzień opóźnienia w wysokości 0,04% zapłaconej ceny jednakże nie więcej niż 5% w skali roku, jednakże zapis ten ma charakter klauzuli abuzywnej i nie wiąże jej ze względu na bezskuteczność z art. 385 1 §2 k.c. Powódka przytoczyła orzecznictwo SOKiK w sprawach podobnych, popierające jej stanowisko. W odpowiedzi na pozew (...) sp. z o.o. sp. k. z siedzibą w W. wnosiła o oddalenie powództwa o zasądzenie kosztów procesu w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych wraz z odsetkami w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego, za czas od uprawomocnienia się orzeczenia do dnia zapłaty (odpowiedź na pozew k. 110 – 135). Pozwany zarzucał iż zgodnie z umową strony zawierając umowę w lutym 2019 r. przewidziały termin jej wykonania na dzień 31.01.2020 r. Pozwany powoływał się na zaistnienie stanu siły wyższej- epidemii (...) , który uniemożliwił mu wykonanie przedmiotu umowy w umówionym terminie. Od dnia 07.03.2020 r. zatrudniony przez pozwanego kierownik budowy M. C. został objęty obowiązkową kwarantanną do dnia 21.03.2021 r. na mocy decyzji Sanepid. Wpłynęło to na całość inwestycji bowiem zakres umocowania M. C. był znacznie szerszy niż tylko związany z kierowaniem robotami. W okresie kwarantanny kierownik budowy otrzymał także informację podwykonawcy odpowiedzialnego za węzeł cieplny budynku o opóźnieniu prac także ze względu na epidemię. Analogiczne pisma wpłynęły od podwykonawcy wykonującego przyłącze wodociągowe. Tak samo montażyści pracujący na zlecenie kolejnego podwykonawcy ograniczyli swoje prace, ograniczono też dostawy niezbędnych materiałów budowlanych ze względu na zamknięcie hurtowni i sklepów. W toku postępowania strony podtrzymywały swoje stanowiska. Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny: (...) sp. z o.o. sp. k. w W. (KRS (...) ) jest przedsiębiorcą – spółką celową, prowadzącym działalność gospodarczą w zakresie realizacji projektów budowlanych związanych ze wznoszeniem budynków (odpis z CI KRS pozwanego k. 118 – 120). Spółka realizowała inwestycję przy ul. (...) w W. działka (...) obręb (...) ( KW (...) k. 166 – 189). (...) sp. z o.o. sp. k. w W. zawarł 25.02.2019 r. z powódką umowę deweloperską zobowiązującą do wybudowania budynku, ustanowienia odrębnej własności lokalu mieszkalnego i przeniesienia własności tego lokalu na nabywcę oraz przedwstępną umowę sprzedaży udziału w lokalu niemieszkalnym – garażu (akt notarialny rep. A (...) k. 17 – 58). W słowniczku pojęć użytych w umowie wskazano iż „umowa przewłaszczeniowa” oznacza umowę na podstawie której Deweloper wyodrębni lokal mieszkalny oraz przeniesie na Nabywcę prawo własności tego lokalu wraz z udziałem w nieruchomości wspólnej i innymi prawami niezbędnymi do korzystania z lokalu mieszkalnego przez Nabywcę; na podstawie Umowy przewłaszczeniowej Deweloper miał zapewnić również – w formie prawem przewidzianej – prawo nabywcy do wyłącznego korzystania z części nieruchomości wspólnej związanej z lokalem mieszkalnym. Zgodnie z §7 ust. 2 lit c Deweloper zobowiązał się do zawarcia umowy przewłaszczeniowej w ustalonym w umowie terminie. Pełnomocnik Dewelopera oświadczył że zakończenie budowy nastąpi do dnia 15 września 2019 r. (§8 ust. 3). Deweloper zobowiązał się do przedstawienia lokalu mieszkalnego do odbioru nie później niż do dnia 30.11.2019 r. Wydanie lokalu miało zostać potwierdzone stosownym protokołem zdawczo – odbiorczym (§9 ust. 1 umowy). Przeniesienie własności miało natomiast nastąpić nie później niż do 31.01.2020 r. (prospekt informacyjny k. 41v). Nabywa zobowiązał się do zapłacenia Deweloperowi na jego rachunek z tytułu nabycia lokalu mieszkalnego wraz z częściami nieruchomości Wspólnej związanymi z lokalem mieszkalnym ceny w wysokości brutto 1.051.475.00 zł tj. z uwzględnieniem podatku VAT 13.700 zł za 1 mkw powierzchni lokalu mieszkalnego (§10 ust. 1 umowy) ostatnia płatność (V) miała nastąpić w terminie do 15 września 2019 r. (§10 ust. 3 lit e umowy). Deweloper zobowiązał się do zawarcia z Nabywcę umowy przewłaszczeniowej nie później niż do dnia 31 stycznia 2020 r. (§13 ust 1). Odpowiedzialność z tytułu niewykonania lub nienależytego wykonania umowy określono w §14 umowy. Od niewpłaconych przez Nabywcę w uzgodnionym terminie należności Deweloperowi przysługiwały odsetki umowne w wysokości 5% w skali roku. Deweloper ma prawo do zaliczenia w pierwszej kolejności dokonanych przez Nabywcę wpłat na należne Deweloperowi odsetki (§14 ust. 1 umowy). W przypadku opóźnienia dewelopera w wykonaniu zobowiązania do zawarcia mowy przewłaszczeniowej, deweloper miał zapłacić nabywcy tytułem kary umownej za każdy dzień opóźnienia 0,04% zapłaconej ceny, jednakże nie więcej niż 5% ceny w skali roku. (§14 ust. 2 umowy). Nabywca zachowywał roszczenie o zapłatę kary w przypadku odstąpienia przez nabywcę od umowy w myśl §15 ust 3 umowy (§14 ust 3 umowy). Obowiązek zapłaty kar umownych powstawał w terminie 7 dni od daty zawarcia umowy przewłaszczeniowej bądź od daty odstąpienia przez Nabywcę od umowy na podstawie §13 ust 3 umowy (§14 ust. 4 umowy). Postanowienia dotyczące kary umownej nie wyłączały możliwości dochodzenia odszkodowania na zasadach ogólnych wynikających z kodeksu cywilnego (§14 ust. 5 umowy). (...) udzielił 14.02.2020 r. pełnomocnictwa dla kierownika budowy M. C. do reprezentowania Spółki wobec wszelkich urzędów w związku z inwestycją przy ul. (...) na działce (...) obręb (...) (upoważnienie k. 123 – 124). W II poł. lutego pojawiły się ogniska zakażeń w Europie (Włochy), dniu 11 marca 2020 r. epidemia (...) została uznana przez Światową Organizację Zdrowia ( (...) ) za pandemię. Od 20 marca 2020 roku obowiązywał w Polsce stan epidemii zgodnie z rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 20 marca 2020 r. w sprawie ogłoszenia na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu epidemii (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 340, bezsporne). Decyzją Powiatowego Inspektowa Sanitarnego z 16.03.2020 r. M. C. został objęty kwarantanną w okresie 07.03.2020 r. do 21.03.2020 r. (decyzja k. 125-127). Następnie decyzją nr (...) z 19.08.2020 r. kwarantanną objęty został H. S. a także K. M. pracownik pozwanego (zaświadczenia k. 128 -130). Na budowie wówczas występowały problemy związane z pracami wykończeniowymi i usuwaniem usterek – wykonywano pracę dotyczącą posadzek, na elewacji, pękały szkła na balkonie przeciek w garażu podziemnym. Odbiory zaczęto od lutego 2020 r. W tym samym czasie do (...) wpłynęło szereg pism od podwykonawców o braku możliwości realizacji zleceń w tym dot. włączenia przyłącza wodociągowego z budynku (...) a także węzła cieplnego w budynku przy ul. (...) w W. oraz możliwości realizacji dostaw materiałów budowlanych. Roboty zostały zakończone w II połowie czerwca 2020 r., odbiory trwały do września 2020 r. Harmonogram przyjęty przez inwestora do realizacji budynku przy (...) nie zakładał żadnych problemów i opóźnień. Główną przyczyną opóźnień była zmiana wykonawcy, która skutkowała tym, iż ukończenie budowy przed kwietniem 2020 r, nie było możliwe, wobec zaległości i opóźnień część podwykonawców nie chciała kontynuować prac, a do tego pandemia (...) skutkowała licznymi nieobecnościami pracowników w pracy dodatkowo dezorgnizując proces budowy. (...) miał opóźnienia w płatnościach (korespondencja k. 131 – 135, zeznania K. M. k. 239v-240 znacznik 00:20:46 – 00:31:24, zeznania H. S. k. 240 – 240v znacznik 00:36:40 – 00:48:16, zeznania M. C. k. 240 v – 241v znacznik 00:24:04 – 01:25:29, zeznania M. K. k. 254v – 255 znacznik 0011;50 – 00:22:03). Powiatowy Inspektorat Nadzoru Budowlanego potwierdził zaświadczeniem nr (...) z 30.09.2020 r., że (...) złożył zawiadomienie o zakończeniu budowy budynku mieszkalnego przy ul. (...) w W. na działce nr (...) obręb (...) (zaświadczenie k. 121 – 122). Strony zawarły umowę ustanowienia odrębnej własności lokalu i jego sprzedaży w formie aktu notarialnego w dniu 26.01.2021 r. za cenę 1.052.297 zł (umowa rep (...) nr (...) k. 59 – 71). Pismem datowanym na 22.03.2021 r. powódka wezwała (...) sp. z o.o. sp. K. o zapłatę kary umownej wskazując, iż termin wymagalności upłynął 3.02.2021 r. (wezwanie k. 72). W odpowiedzi na powyższe (...) wskazał, że na skutek stanu epidemii, począwszy od decyzji o kwarantannie kierownika budowy oraz na skutek obostrzeń wprowadzonych ustawą z 02.03.2020 r. (...) , które skutkowały spowolnieniem lub wstrzymaniem prac budowlanych a także procesów uzyskiwania zgód i pozwoleń tudzież zmniejszoną liczbą dostępnych pracowników i konieczność zapewnienia wyższego finansowania. Pozwany zaproponował naliczenie kary umownej do 06.03.2020 r. (pismo pozwanego k. 73 – 75). Powódka nie przyjęła propozycji pozwanego (pismo z 14.04.2021 r. k. 76 – 78). Na rozprawie w dniu 28 stycznia 2025 r. pozwany uznał roszczenie powódki do dnia 06.03.2020 r. (protokół k. 239 znacznik 00:07:02) Powyższy stan faktyczny Sad Okręgowy ustalił w pierwszej kolejności na podstawie dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy, których autentyczności i rzetelności nie kwestionowały strony a i Sąd nie znalazł podstaw aby odmówić im mocy dowodowej. Sąd oparł się na zeznaniach świadków słuchanych w sprawie: 1) K. M. (protokół k. 239v-240 znacznik 00:20:46 – 00:31:24), 2) H. S. (protokół k. 240 – 240v znacznik 00:36:40 – 00:48:16), 3) M. C. (protokół k. 240 v – 241v znacznik 00:24:04 – 01:25:29), 4) M. K. (protokół k. 254v – 255 znacznik 00:11:50 – 00:22:03), którym Sąd dał wiarę w zakresie w jakim świadkowie zeznawali iż harmonogram robót nie przewidywał żadnych problemów ani opóźnień, że prace na budowie były już opóźnione na jesieni 2019 r, oraz że (...) oprócz pewnych problemów związanych z (...) miał problemy finansowe, zalegał z płatnościami dla podwykonawców, ponadto na budowie pojawiły się usterki wykonawcze, na których usunięcie nie przewidziano żadnego zapasu czasowego w harmonogramie prac. Sąd Okręgowy zważył co następuje: Roszczenie zasługiwało na uwzględnienie jedynie w części. W sprawie bezsporna byłą treść umów zawartych pomiędzy stronami, w tym umowne terminy na dokonanie poszczególnych czynności realizujących umowę deweloperską zawartą między E. S. a (...) sp. z o.o. sp. k.. w W. . Sporne było istnienie klauzul abuzywnych w treści umowy oraz uznanie, iż nieterminowe wykonanie umowy nastąpiło na skutek siły wyższej tj. stanu pandemii (...) . Rozpoznając zarzut abuzywności niektórych postanowień umowy deweloperskiej, wskazać trzeba po pierwsze, że zgodnie z art. 385 1 § 1 k.c. postanowienia umowy zawieranej z konsumentem nie uzgodnione indywidualnie nie wiążą go, jeżeli kształtują jego prawa i obowiązki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy (niedozwolone postanowienia umowne). Nie dotyczy to postanowień określających główne świadczenia stron, w tym cenę lub wynagrodzenie, jeżeli zostały sformułowane w sposób jednoznaczny. Wziąć należy pod uwagę także treść art. 22 1 k.c. , zgodnie z którym za konsumenta uważa się osobę fizyczną dokonującą czynności prawnej niezwiązanej bezpośrednio z jej działalnością gospodarczą lub zawodową. Przyjąć należy, że zawierając umowę deweloperską, której dotyczy niniejsze postępowanie, E. S. działała jako konsument – pozwany nie kwestionował takiego statusu powódki, również z treści złożonych dokumentów wynika, że zakupiła lokal przy (...) celem zaspokojenia jej własnych potrzeb mieszkaniowych. Ocena, czy dane postanowienie wzorca umowy, kształtując prawa i obowiązki konsumenta, „rażąco” narusza interesy konsumenta ( art. 385 1 § 1 k.c. ), uzależniona jest od tego, czy wynikająca z tego postanowienia nierównowaga praw i obowiązków stron (nierównowaga kontraktowa) na niekorzyść konsumenta jest istotna, znacząca. Ustalenie, czy klauzula wzorca umowy powoduje taką nierównowagę, dokonane może być w szczególności przez porównanie sytuacji konsumenta w razie zastosowania tej klauzuli z sytuacją, w której byłby konsument, gdyby zastosowane zostały obowiązujące przepisy prawa. Znacząca nierównowaga kontraktowa na niekorzyść konsumenta pozostaje sprzeczna z dobrymi obyczajami, gdy można rozsądnie założyć, że kontrahent konsumenta, traktujący go w sposób sprawiedliwy i słuszny i uwzględniający jego prawnie uzasadnione roszczenia, nie mógłby racjonalnie się spodziewać, że konsument zaakceptowałby w ramach negocjacji klauzulę będącą źródłem tej nierównowagi. Dla uznania klauzuli za niedozwoloną, zgodnie z przepisem art. 385 1 § 1 k.c. , poza kształtowaniem praw i obowiązków konsumenta w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, musi ona rażąco naruszać jego interesy. Konieczne zatem jest ustalenie nierównomiernego rozkładu praw i obowiązków stron umowy (sprzeczność z dobrymi obyczajami) oraz prawnie relewantnego znaczenia tej nierównowagi (rażące naruszenie interesów konsumenta). Należy uwzględnić nie tylko interesy o wymiarze ekonomicznym, ale i inne, zasługujące na ochronę dobra konsumenta, jak jego zdrowie, czas, dezorganizacja zajęć, prywatność, poczucie godności osobistej czy satysfakcja z zawarcia umowy o określonej treści (por. M. Bednarek (w:) System prawa prywatnego, t. 5, s. 768–769; E. Łętowska, Prawo umów konsumenckich, s. 341). Zgodnie z treścią ułożonego pomiędzy stronami stosunku prawnego strony zobowiązały się zawrzeć umowę przeniesienia własności wybudowanego lokalu mieszkalnego („umowy przewłaszczeniowej”) nie później niż do dnia 31 stycznia 2020 r. (§ 13 ust. 1 umowy). Termin zawarcia umowy przewłaszczeniowej miał być ustalony z co najmniej 21-dniowym wyprzedzeniem (§ 13 ust. 2 umowy). W przypadku opóźnienia dewelopera w wykonaniu zobowiązania do zawarcia umowy przewłaszczeniowej miał on zapłacić nabywcy tytułem kary umownej za każdy dzień opóźnienia kwotę stanowiącą 0,04% zapłaconej ceny, jednakże nie więcej niż 5% w skali roku (§ 14 ust. 2 umowy). Obowiązek zapłaty tej kary umownej powstawał w terminie 7 dni od zawarcia umowy przewłaszczeniowej (§ 14 ust. 4 umowy). Z kolei deweloper mógł domagać się od nabywcy odsetek umownych w wysokości 5% w skali roku od niewpłaconych w uzgodnionych terminach należności (§ 14 ust. 1 umowy). Strony zastrzegły, że postanowienia dotyczące kar umownych nie wyłączały możliwości dochodzenia odszkodowania na zasadach ogólnych wynikających z kodeksu cywilnego (§ 14 ust. 5 umowy). Treść umowy nie była negocjowana pomiędzy stronami, bezspornie jej wzorzec został przygotowany przez pozwanego. Niemniej w ocenie Sądu Okręgowego w Warszawie nie można uznać, aby zapis ograniczający wysokość kary umownej po stronie pozwanego miał charakter abuzywny. Strony w § 14 ust. 5 umowy deweloperskiej zastrzegły, że postanowienia dotyczące kar umownych nie wyłączały możliwości dochodzenia odszkodowania na zasadach ogólnych wynikających z KC. Zatem powódka nie została pozbawiona możliwości dochodzenia jej roszczeń przenoszących wartość kary umownej w przypadku poniesienia szkody na skutek działań i zaniechań pozwanego. Dodatkowo nie ograniczono wysokości kary umownej za cały okres opóźnienia, ponieważ ograniczenie dotyczyło okresu jednego roku, a zastrzeżona na rzecz powódki kara umowna nie przekraczała wskazanych w § 14 ust. 1 odsetek umownych na rzecz dewelopera, które wynosić miały 5% rocznie - czyli ograniczenie kary umownej i wysokość odsetek należnych każdej ze stron były na tym samym poziomie w skali roku. W dalszej kolejności Sąd doszedł do wniosku, że kara umowna zastrzeżona w § 14 ust. 2 umowy nie powodowała, że Deweloper mógł bez narażania się na podwyższenie kary umownej przedłużać budowę w nieskończoność, bo kara umowna osiągnęła swój maksymalny pułap – gdyż po upływie roku (365 dni) konsument miałby prawo do naliczenia kary umownej za kolejny rok, i tak z każdym rokiem opóźnienia – oprócz przysługującego mu roszczenia odszkodowawczego na zasadach ogólnych. Z tego względu należało uznać, iż zastrzeżenie z § 14 ust. 2 umowy nie traciło swojego sensu po wielu dniach opóźnienia – nadal motywowało ono Dewelopera do tego, aby wywiązał się z umowy szybko, przed upływem 365 dni opóźnienia, gdyż wtedy znowu musiałby zapłacić karę umowną. Powyższe kwestie doprowadziły Sąd do przekonania, iż klauzula kwestionowana przez powódkę nie ma charakteru abuzywnego w rozumieniu art. 385 1 §1 k.c. , gdyż nie jest sprzeczna z sprzeczna z dobrymi obyczajami ani nie narusza rażąco praw powódki jako konsumenta. Strony wzajemnie i proporcjonalnie ograniczyły swoje roszczenia wynikające z niewłaściwego wykonania zobowiązania o uproszczonym charakterze dochodzenia, nie limitując ich nadto, nie sposób więc mówić o rażącym pokrzywdzeniu powódki, która mogła wykazywać powstanie szkody w jej majątku na zasadach ogólnych. Ustalenie to miało wpływ na określenie zasadnej wysokości roszczenia względem dochodzonej. Umowa przewłaszczenia powinna być zawarta do 31/01/2020 r. - została zawarta 26/01/2021 r., cena za lokal wynosiła 1.052.297 zł (k. 65v) zatem 5% = 52.614,85 zł, uwzględniając fakt, iż rok 2020 był rokiem przestępnym. Odsetki ustawowe należne powódce za okres od 04.02.2021 r. do 03.08.2021 r. (dzień poprzedzający wniesienie pozwu) tj. za 181 dni wyniosły 1.461,11 zł – roszczenie do tej kwoty zostało zatem wykazane przez powódkę i jako takie podlegało uwzględnieniu wraz z odsetkami liczonymi od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty. O odsetkach orzeczono na podstawie art. 481 §1 k.c. biorąc pod uwagę związanie Sądu żądaniem pozwu, stosownie do art. 321 k.p.c. Powódka w swoich wezwaniach kierowanych do pozwanego na etapie przedprocesowym nie sprecyzowała wysokości żądania, co uczyniła dopiero w pozwie, niemniej pozwany miał co do zasady świadomość istnienia żądania po stronie powodowej. Z tych przyczyn Sąd uznał za prawidłowe twierdzenie strony powodowej o zasadności żądania od dania wniesienia pozwu w sprawie. Pozwany usiłował uwolnić się od odpowiedzialności, powołując się na okoliczność iż opóźnienie w zawarciu umowy przeniesienia własności lokalu było skutkiem okoliczności, za które nie ponosi odpowiedzialności ( art. 471 §1 k.c. ). Dotyczy to wszystkich aspektów wykonania zobowiązania, a więc i terminu, stąd w art. 476 k.c. rozróżniono opóźnienie i zwłokę. Istotne znaczenie mają tu art. 354 § 1 i art. 355 k.c. , ale również art. 472 i 474 k.c. , gdyż dłużnik odpowiada za własne działanie lub zaniechanie oraz działanie lub zaniechanie osób, z pomocą których wykonuje zobowiązanie lub którym powierzył jego wykonanie, co odnosi się do podwykonawcy, ale także do przedstawiciela ustawowego dłużnika, który wykonywał zobowiązanie. W każdym wypadku chodzi o niedochowanie należytej staranności przez dłużnika lub jedną z wymienionych osób, chyba że ma zastosowanie inna zasada odpowiedzialności niż zasada winy lub strony zmieniły umownie zakres odpowiedzialności dłużnika ( art. 473 k.c. ). Na gruncie art. 471 k.c. wierzyciela obciąża dowód niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania, istnienia szkody w określonej wysokości oraz normalnego związku przyczynowego między naruszeniem przez dłużnika więzi zobowiązaniowej a szkodą wyrządzoną wierzycielowi. Dopiero wykazanie tych przesłanek aktualizuje potrzebę obrony dłużnika, który może wykazać, że niewykonanie lub nienależyte wykonanie zobowiązania jest następstwem okoliczności, za które nie ponosi on odpowiedzialności (por. wyrok Sądu Najwyższego z 18.2.2009 r., I CSK 327/08). Innymi słowy, przyjęcie odpowiedzialności dłużnika na podstawie art. 471 k.c. nie jest uzależnione od udowodnienia przez wierzyciela, że nienależyte wykonanie zobowiązania jest następstwem okoliczności, za które dłużnik ponosi odpowiedzialność. To dłużnik, aby uwolnić się od odpowiedzialności, powinien udowodnić zaistnienie takich okoliczności faktycznych, które w okolicznościach sprawy dadzą podstawę do oceny, że niewykonanie lub nienależyte wykonanie zobowiązania było następstwem okoliczności, za które nie ponosi on odpowiedzialności (zob. np. wyrok Sądu Najwyższego z 5.12.2008 r., III CSK 211/08). Mamy tu bowiem do czynienia - jak powszechnie przyjmuje się w judykaturze i doktrynie - z tzw. domniemaniem winy dłużnika (zob. np. wyrok Sądu Najwyższego z 13.1.2023 r., II CSKP 807/22), a zatem odwróceniem zasady ciężaru dowodu wynikającej z art. 6 k.c. i art. 232 zd. 1 k.p.c. Pozwany wskazywał, iż opóźniony termin realizacji jego zobowiązania wynikł z objęcia go skutkami epidemii (...) . Jednakże w ocenie Sądu pozwany nie wykazał, aby to wystąpienie epidemii skutkowało opóźnieniem w zawarciu umowy przenoszącej własność lokalu, co miało nastąpić do końca stycznia 2020 r. Opóźnienia w realizacji inwestycji wynikły w ocenie sądu z przyczyn zawinionych przez pozwanego i podmiotów działających na jego zlecenie – m. in na skutek zmiany wykonawcy, niewłaściwego zaplanowania harmonogramu prac, nieuwzględniającego możliwe opóźnienia robót oraz okres na usuwanie usterek na inwestycji. Wynikało to wprost z zeznań świadka K. . Również pozostali świadkowie wskazywali na opóźnienia w realizacji budowy jeszcze przed wystąpieniem pandemii. Dodatkowo jak słusznie zarzucała powódka już w piśmie z 14.04.2021 r. pierwszy przypadek zachorowania związanego z pandemią odnotowano w Polsce 04.03.2020 r., wcześniej pomimo nawet doniesień medialnych pandemia pojawiła się w Chinach, w Europie pierwsze przypadki odnotowano w lutym 2020 r. we Włoszech, co jest faktem powszechnie znanym. Termin zaś ustalony w umowie upłynął z dniem 31.01.2020 r. W tym okresie wszelkie urzędy działały w sposób zwyczajny, stan epidemii w Polsce wprowadzono na podstawie rozporządzenia Ministra Zdrowia 20.03.2020 r. Zatem wszelkie odbiory i inne formalności związane z zakończeniem procesu inwestycyjnego były opóźnione o kilka miesięcy już w chwili wystąpienia pandemii w Polsce. Zastrzeżona wysokość kary umownej została osiągnięta po 125 dniach (wobec wywiązania się z umowy przed upływem roku), a więc z dniem 4 czerwca 2020 r. i w takim zakresie niewątpliwie można przypisać pozwanej Spółce winę i odpowiedzialność za opóźnienie w zawarciu umowy. Z tych przyczyn Sąd Okręgowy orzekł jak w sentencji w punkcie 1, oddalając roszczenie powódki w zakresie w jakim nie zostało ono wykazane ze względu na brak abuzywności klauzuli umownej, o czym orzeczono jak w sentencji w punkcie 2. W zakresie w jakim pozwany na rozprawie uznał roszczenie powódki oświadczeniem na rozprawie z w dn. 28.01.2025 r. Sąd nadał wyrokowi rygor natychmiastowej wykonalności, zgodnie z art. 333 §1 pkt 2 k.p.c. , o czym orzeczono jak w sentencji w punkcie 3. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 108 §1 k.p.c. w zw. z art. 100 k.p.c. Powódka wygrała sprawę w 33%, w sprawie też toczyło się postępowanie zabezpieczające – z tego względu Sąd Okręgowy po obliczeniu poniesionych przez strony kosztów (4.828,23 zł strona powodowa w stosunku do 4.352,99 zł strony pozwanej) uznał, iż każda ze stron powinna pozostać przy swoich kosztach, o czym postanowiono jak w sentencji w punkcie 4. Sędzia Piotr Królikowski