I C 217/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowód (...) Bank S.A. w W. domagał się zasądzenia od pozwanej A. P. kwoty 140.397,72 zł z odsetkami, tytułem niespłaconego kredytu konsolidacyjnego. Pozwana podniosła zarzut abuzywności klauzuli zmiennego oprocentowania opartej na WIBOR 3M oraz prowizji, argumentując, że nie została należycie poinformowana o mechanizmie ustalania tego wskaźnika i jego skutkach. Sąd, analizując umowę i okoliczności jej zawarcia, uznał, że bank nie dopełnił obowiązków informacyjnych wobec konsumentki w zakresie wskaźnika WIBOR 3M. Brak przejrzystości co do sposobu ustalania tego wskaźnika, jego źródła oraz potencjalnych konsekwencji ekonomicznych, naruszał dobre obyczaje i rażąco naruszał interesy konsumentki. W związku z tym, sąd uznał całą klauzulę zmiennego oprocentowania za abuzywną i wyeliminował ją z umowy. Skutkowało to obowiązkiem pozwanej do zwrotu jedynie kapitału kredytu. Ponieważ suma wpłat dokonanych przez pozwaną przekroczyła kwotę kapitału, sąd uznał, że nie zachodziły podstawy do wypowiedzenia umowy przez bank i oddalił powództwo. Sąd nie podzielił zarzutu abuzywności prowizji, uznając ją za główne świadczenie stron, jasno określone w umowie.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUznawanie klauzul oprocentowania opartego na WIBOR za abuzywne w umowach konsumenckich z powodu braku przejrzystości.
Dotyczy umów kredytów konsumenckich zawartych przed uzyskaniem przez administratora WIBOR statusu administratora w rozumieniu Rozporządzenia Benchmarkowego, lub gdy bank nie dopełnił obowiązków informacyjnych.
Zagadnienia prawne (4)
Czy klauzula zmiennego oprocentowania oparta na wskaźniku WIBOR 3M w umowie kredytu konsumenckiego jest abuzywna z powodu braku przejrzystości i niepoinformowania konsumenta o sposobie ustalania tego wskaźnika?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, klauzula jest abuzywna.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że bank nie dopełnił obowiązków informacyjnych wobec konsumentki w zakresie wskaźnika WIBOR 3M. Brak przejrzystości co do sposobu ustalania tego wskaźnika, jego źródła oraz potencjalnych konsekwencji ekonomicznych, naruszał dobre obyczaje i rażąco naruszał interesy konsumentki.
Jaki jest skutek uznania klauzuli zmiennego oprocentowania za abuzywną w umowie kredytu konsumenckiego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Cała klauzula zmiennego oprocentowania jest wyeliminowana z umowy, a konsument jest zobowiązany do zwrotu jedynie kapitału kredytu.
Uzasadnienie
Sąd, powołując się na orzecznictwo TSUE, stwierdził, że nie można podzielić klauzuli zmiennego oprocentowania na część dotyczącą wskaźnika WIBOR 3M (abuzywną) i część dotyczącą marży banku (nieabuzywną), ponieważ stanowią one jedną całość. Eliminacja całej klauzuli jest uzasadniona w celu ochrony konsumenta i zapewnienia efektu odstraszającego.
Czy prowizja za udzielenie kredytu konsumenckiego, jasno określona w umowie, może być uznana za abuzywną?
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli jest głównym świadczeniem stron i została sformułowana w sposób jednoznaczny.
Uzasadnienie
Sąd nie podzielił zarzutu abuzywności prowizji, uznając ją za główne świadczenie stron, które zostało jasno określone w umowie i nie podlega ocenie pod kątem abuzywności zgodnie z art. 385¹ k.c.
Czy bank ponosi odpowiedzialność za zawyżenie zdolności kredytowej konsumenta na podstawie nieprawdziwych oświadczeń konsumenta?
Odpowiedź sądu
Nie, odpowiedzialność ponosi konsument.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że jeśli dane dotyczące sytuacji życiowej i zatrudnienia pozwanej zawarte w umowie nie odpowiadały prawdzie, a zostały podpisane przez pozwaną, to ona ponosi odpowiedzialność za ten stan rzeczy, co nie wpływa na ważność umowy kredytu.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| (...) Bank S.A. w W. | spółka | powód |
| A. P. | osoba_fizyczna | pozwana |
Przepisy (7)
Główne
k.c. art. 385¹ § § 1
Kodeks cywilny
Postanowienia umowy zawieranej z konsumentem nieuzgodnione indywidualnie nie wiążą go, jeżeli kształtują jego prawa i obowiązki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy. Nie dotyczy to postanowień określających główne świadczenia stron, w tym cenę lub wynagrodzenie, jeżeli zostały sformułowane w sposób jednoznaczny.
Pomocnicze
k.c. art. 385¹ § § 4
Kodeks cywilny
Ciężar dowodu, że postanowienie zostało indywidualnie uzgodnione, spoczywa na tym, kto się na to powołuje.
k.c. art. 22¹
Kodeks cywilny
Za konsumenta uważa się osobę fizyczną dokonującą z przedsiębiorcą czynności prawnej niezwiązanej bezpośrednio z jej działalnością gospodarczą lub zawodową.
k.c. art. 43¹
Kodeks cywilny
Przedsiębiorcą jest osoba fizyczna, osoba prawna lub jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej, prowadząca we własnym imieniu działalność gospodarczą lub zawodową.
pr. bank. art. 75c § ust. 1
Prawo bankowe
Bank może wypowiedzieć umowę kredytu, w tym umowę kredytu konsumenckiego, z zachowaniem określonych warunków i terminów, w przypadku wystąpienia zadłużenia przeterminowanego.
pr. bank. art. 69
Prawo bankowe
Określa definicję i essentialia negotii umowy kredytu.
Rozporządzenie Benchmarkowe
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/1011
Dotyczy wskaźników referencyjnych stosowanych w instrumentach finansowych i umowach finansowych, w tym zasad ich ustalania i nadzoru.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Abuzywność klauzuli zmiennego oprocentowania z powodu braku przejrzystości i niepoinformowania konsumenta o mechanizmie ustalania WIBOR 3M. • Niewłaściwe wyeliminowanie całej klauzuli zmiennego oprocentowania z umowy, a nie tylko jej części.
Odrzucone argumenty
Prowizja za udzielenie kredytu nie jest abuzywna. • Odpowiedzialność za zawyżenie zdolności kredytowej ponosi konsument, a nie bank.
Godne uwagi sformułowania
Zapisy umowy dotyczące klauzuli zmiennego oprocentowania (...) stanowią świadczenie główne. • Ocena rzetelności określonego postanowienia wymaga zatem rozważenia indywidualnego rozkładu obciążeń, kosztów i ryzyka, jakie wiąże się z przyjętymi rozwiązaniami. • Wskaźnik WIBOR (...) w powszechnym mniemaniu (nie profesjonalnym) funkcjonuje jako wskaźnik o charakterze urzędowym. Tak zaś nie jest. • Niezbędne jest zapewnienie dokładności solidności i rzetelności wskaźników referencyjnych i procesu ich wyznaczania. • Decyduje tu bowiem okoliczność, że nierzetelność i niedokładność tego wskaźnika (wobec potencjalnej możliwości jego zmanipulowania przez podmioty uczestniczące w fixingu) mogła mieć miejsce.
Skład orzekający
Aneta Ineza Sztukowska
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uznawanie klauzul oprocentowania opartego na WIBOR za abuzywne w umowach konsumenckich z powodu braku przejrzystości."
Ograniczenia: Dotyczy umów kredytów konsumenckich zawartych przed uzyskaniem przez administratora WIBOR statusu administratora w rozumieniu Rozporządzenia Benchmarkowego, lub gdy bank nie dopełnił obowiązków informacyjnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu abuzywności klauzul WIBOR w umowach kredytowych, co ma ogromne znaczenie praktyczne dla wielu konsumentów i banków. Wyrok pokazuje, jak sąd interpretuje wymogi przejrzystości i obowiązki informacyjne banków.
“Bank przegrywa sprawę o zapłatę kredytu. Klauzula WIBOR uznana za abuzywną!”
Dane finansowe
WPS: 140 397,72 PLN
Sektor
bankowość
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.