I C 217/14
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowodowie J. W. (1) i Z. W. wnieśli pozew o zasądzenie od pozwanej I. D. comiesięcznej renty w kwocie 2000 zł dla każdego z nich lub ewentualnie o zobowiązanie pozwanej do przeniesienia na ich rzecz udziału 1/3 w prawie własności nieruchomości położonej w G. Uzasadniali swoje żądanie tym, że przenieśli własność nieruchomości na syna, który zmarł, a spadek po nim nabyła jego żona (pozwana) i ich dzieci. Twierdzili, że w tej sytuacji powodowie popadli w niedostatek. Pozwana wniosła o oddalenie powództwa, wskazując na brak twierdzeń faktycznych uzasadniających roszczenie i zaprzeczając, by powodowie popadli w niedostatek. Sąd ustalił, że umową darowizny z 5.01.2007 roku powodowie przenieśli własność nieruchomości na syna R. W. (1), ustanawiając na ich rzecz służebność mieszkania. Po śmierci syna, spadek po nim nabyła jego żona (pozwana) oraz dwie córki. Sąd stwierdził, że powodowie nie popadli w niedostatek. Ich obecne świadczenia emerytalne (753,95 zł dla powódki i 938,01 zł dla powoda) oraz pomoc córek były przewidywalne już na etapie darowizny. Powodowie nadal korzystali z części nieruchomości i pobierali dopłaty unijne do 2014 roku. Sąd uznał, że nie zaszła przesłanka z art. 897 § 1 k.c. dotycząca niedostatku powstałego po dokonaniu darowizny. Roszczenie ewentualne o przeniesienie udziału w nieruchomości również zostało oddalone, ponieważ zwrot przedmiotu darowizny jest uprawnieniem obdarowanego, a nie obowiązkiem. Sąd odstąpił od obciążania powodów kosztami procesu na podstawie art. 102 kpc, biorąc pod uwagę ich trudną sytuację życiową, chorobę, utratę syna oraz fakt, że mogli być wprowadzeni w błąd co do podstaw prawnych dochodzenia roszczeń przez pełnomocnika.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przesłanek żądania renty z tytułu niedostatku po dokonaniu darowizny oraz charakteru obowiązku zwrotu darowizny.
Dotyczy specyficznego stanu faktycznego i interpretacji art. 897 k.c. w kontekście darowizny nieruchomości.
Zagadnienia prawne (2)
Czy powodowie, którzy darowali nieruchomość synowi, a po jego śmierci spadek nabyła jego żona (pozwana), popadli w niedostatek uzasadniający żądanie renty od pozwanej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, powodowie nie popadli w niedostatek.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że obecna sytuacja materialna powodów, w tym otrzymywane emerytury i pomoc córek, była przewidywalna już na etapie darowizny i nie stanowi pogorszenia stanu majątkowego po jej dokonaniu. Nie zaszła zatem przesłanka z art. 897 § 1 k.c.
Czy sąd może zobowiązać pozwaną do przeniesienia na powodów udziału w nieruchomości, jeśli powodowie domagają się tego jako ewentualnego żądania w sytuacji braku niedostatku?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sąd nie może zobowiązać pozwanej do przeniesienia udziału w nieruchomości.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że zgodnie z art. 897 zd. 2 k.c., zwrot przedmiotu darowizny jest uprawnieniem obdarowanego, a nie jego obowiązkiem. Wyłącznie od decyzji pozwanej zależy, czy zwróci darczyńcom wartość wzbogacenia, czy też zwolni się z obowiązku poprzez zwrot przedmiotu darowizny. Roszczenie ewentualne nie mogło zostać uwzględnione.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| J. W. (1) | osoba_fizyczna | powód |
| Z. W. | osoba_fizyczna | powód |
| I. D. | osoba_fizyczna | pozwana |
Przepisy (3)
Główne
k.c. art. 897 § 1
Kodeks cywilny
Przesłanka popadnięcia w niedostatek po dokonaniu darowizny. Nie wystarcza stan hipotetycznego niedostatku, ale niekorzystna zmiana zaistniała po dokonaniu darowizny.
Pomocnicze
k.c. art. 897 § 2
Kodeks cywilny
Obdarowany może zwolnić się od obowiązku świadczenia renty poprzez zwrot darczyńcy wartości wzbogacenia. Jest to uprawnienie obdarowanego, nie obowiązek.
k.p.c. art. 102
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada słuszności w zakresie kosztów procesu, pozwalająca na odstąpienie od obciążania strony kosztami w szczególnie uzasadnionych wypadkach.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Powodowie nie wykazali, że popadli w niedostatek po dokonaniu darowizny. • Obecna sytuacja materialna powodów była przewidywalna na etapie darowizny. • Zwrot przedmiotu darowizny jest uprawnieniem obdarowanego, a nie obowiązkiem.
Odrzucone argumenty
Żądanie renty z powodu niedostatku. • Żądanie zobowiązania do przeniesienia udziału w nieruchomości.
Godne uwagi sformułowania
nie wystarcza zatem stan hipotetycznego niedostatku ale niekorzystna zmiana zaistniała po dokonaniu darowizny • kwestia zwrotu przedmiotu darowizny stanowi rodzaj uprawnienia obdarowanego, nie zaś jego obowiązku • Stosowanie zasady odpowiedzialności za wybór pełnomocnika i wynik sprawy w tym konkretnym przypadku byłoby zbyt krzywdzące.
Skład orzekający
Tadeusz Trojanowski
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek żądania renty z tytułu niedostatku po dokonaniu darowizny oraz charakteru obowiązku zwrotu darowizny."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznego stanu faktycznego i interpretacji art. 897 k.c. w kontekście darowizny nieruchomości.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje ważną kwestię odpowiedzialności dzieci wobec rodziców po dokonaniu darowizny, a także pokazuje, jak sąd ocenia przesłanki niedostatku i uprawnienia obdarowanego.
“Czy rodzice mogą żądać zwrotu darowizny, gdy popadną w niedostatek? Sąd wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.