I C 216/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła żądania powodów M. K. i P. K. o ustalenie wygaśnięcia stosunku najmu lokalu mieszkalnego wobec A. B. (1). Powodowie argumentowali, że pozwany, będący synem zmarłego najemcy W. B. (1), nie zamieszkuje lokalu od wielu lat, nie partycypuje w kosztach jego utrzymania i został zobowiązany do jego opuszczenia wyrokiem eksmisyjnym. Sąd Rejonowy w Ostródzie, po analizie przepisów Kodeksu cywilnego dotyczących wstąpienia w stosunek najmu po zmarłym najemcy (art. 691 k.c.) oraz ustalonego stanu faktycznego, oddalił powództwo. Sąd wskazał, że A. B. (1) nie wstąpił w stosunek najmu po ojcu, ponieważ w momencie śmierci W. B. (1) istnieli już inni współnajemcy – powodowie M. i P. K., którzy na mocy aneksu do umowy najmu z 2012 roku stali się współnajemcami lokalu. Ponadto, sąd uznał, że samo opuszczenie lokalu i niewykonywanie prawa najmu przez pozwanego nie skutkuje jego wygaśnięciem, gdyż umowa najmu jest stosunkiem obligacyjnym, który wymaga wypowiedzenia przez wynajmującego (Gminę M.) w celu skutecznego zakończenia. Sąd umorzył postępowanie w pozostałym zakresie, w którym powodowie cofnęli powództwo, i odstąpił od obciążania powodów kosztami procesu ze względu na ich trudną sytuację finansową i rodzinną oraz usprawiedliwione przekonanie o słuszności żądania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów dotyczących wstąpienia w stosunek najmu po zmarłym najemcy, zwłaszcza w kontekście istnienia innych współnajemców oraz skutków wyroku eksmisyjnego dla stosunku najmu.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej i faktycznej, w tym istnienia aneksu do umowy najmu i wyroku eksmisyjnego.
Zagadnienia prawne (4)
Czy wygaśnięcie stosunku najmu lokalu mieszkalnego może nastąpić w wyniku zaprzestania przez najemcę wykonywania jego praw i obowiązków, bez formalnego wypowiedzenia umowy przez wynajmującego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, samo zaprzestanie wykonywania prawa najmu przez najemcę nie powoduje jego wygaśnięcia. Umowa najmu jest stosunkiem obligacyjnym, który wymaga wypowiedzenia przez wynajmującego w celu skutecznego zakończenia.
Uzasadnienie
Sąd oparł się na art. 673 k.c., który stanowi, że umowa najmu zawarta na czas nieoznaczony rozwiązuje się przez wypowiedzenie przez którąkolwiek ze stron. Opuszczenie lokalu przez najemcę, zwłaszcza w wyniku wyroku eksmisyjnego, nie jest równoznaczne z wypowiedzeniem umowy przez wynajmującego.
Czy dzieci zmarłego najemcy wstępują w stosunek najmu lokalu mieszkalnego, jeśli w momencie śmierci jednego ze współnajemców żyje drugi współnajemca?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zgodnie z art. 691 § 5 k.c., dopóki żyje choćby jeden ze współnajemców, nikt nie może skutecznie wstąpić w stosunek najmu po zmarłym współnajemcy.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na art. 691 § 5 k.c., który wyłącza prawo wstąpienia w stosunek najmu przez dzieci w sytuacji, gdy żyje jeszcze jeden ze współnajemców. W analizowanej sprawie, po śmierci M. B., żył jej mąż W. B. (1), a następnie po jego śmierci, współnajemcami byli powodowie M. i P. K., co uniemożliwiło A. B. (1) wstąpienie w stosunek najmu.
Czy sąd może ustalić wygaśnięcie stosunku najmu, jeśli strony nie przedstawiły jednoznacznych podstaw faktycznych i prawnych, a sąd ma możliwość zastosowania zasady 'da mihi factum, dabo tibi ius'?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sąd może dokonać własnej kwalifikacji prawnej przedstawionych faktów i orzec na innej podstawie prawnej niż wskazana przez strony, jeśli jest to konieczne do sprawiedliwego rozstrzygnięcia sprawy.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że zasada 'da mihi factum, dabo tibi ius' pozwala sądowi na samodzielne ustalenie stanu faktycznego i jego kwalifikację prawną, nawet jeśli strony przedstawiły inne podstawy. W tej sprawie, mimo że strony i Gmina M. miały wątpliwości co do statusu pozwanego, sąd dokonał analizy prawnej jego sytuacji.
Czy sąd powinien obciążyć powodów kosztami procesu, jeśli mimo przegrania sprawy, ich żądanie wynikało z usprawiedliwionego przekonania o słuszności, a sytuacja finansowa i rodzinna jest trudna?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, w szczególnie uzasadnionych przypadkach sąd może zastosować art. 102 k.p.c. i nie obciążać strony przegrywającej kosztami procesu lub obciążyć ją tylko częściowo.
Uzasadnienie
Sąd zastosował art. 102 k.p.c. ze względu na ciężką sytuację finansową i rodzinną powodów oraz ich usprawiedliwione przekonanie o słuszności żądania, wskazując, że zainicjowanie postępowania było jedyną drogą do weryfikacji ich stanowiska.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. K. | osoba_fizyczna | powód |
| P. K. | osoba_fizyczna | powód |
| A. B. (1) | osoba_fizyczna | pozwany |
| Gmina M. | instytucja | pozwany |
Przepisy (17)
Główne
k.c. art. 691 § § 1
Kodeks cywilny
Wstąpienie w stosunek najmu po zmarłym najemcy.
k.c. art. 691 § § 2
Kodeks cywilny
Warunek stałego zamieszkiwania z najemcą.
k.c. art. 691 § § 5
Kodeks cywilny
Wyłączenie prawa wstąpienia w stosunek najmu, gdy żyje choćby jeden ze współnajemców.
k.c. art. 673
Kodeks cywilny
Rozwiązanie umowy najmu przez wypowiedzenie.
k.c. art. 189
Kodeks cywilny
Powództwo o ustalenie istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa.
Pomocnicze
k.p.c. art. 321 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Związanie sądu granicami żądania.
k.p.c. art. 102
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada słuszności w zakresie kosztów procesu.
k.p.c. art. 203 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Cofnięcie pozwu.
k.p.c. art. 355 § § 1 i 2
Kodeks postępowania cywilnego
Umorzenie postępowania.
k.r.o. art. 27
Kodeks rodzinny i opiekuńczy
Obowiązek przyczyniania się do zaspokajania potrzeb rodziny.
k.r.o. art. 133
Kodeks rodzinny i opiekuńczy
Obowiązek alimentacyjny rodziców wobec dzieci.
k.r.o. art. 95
Kodeks rodzinny i opiekuńczy
Władza rodzicielska.
k.r.o. art. 96
Kodeks rodzinny i opiekuńczy
Obowiązki rodziców w zakresie opieki i wychowania.
k.c. art. 26
Kodeks cywilny
Miejsce zamieszkania.
k.c. art. 60
Kodeks cywilny
Oświadczenie woli.
k.c. art. 659 § § 1
Kodeks cywilny
Istota umowy najmu.
u.o.p.l. art. 30 § ust. 1
Ustawa o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego
Osoby zajmujące lokal bez tytułu prawnego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Pozwany A. B. (1) nadal posiada status najemcy, ponieważ umowa najmu nie została skutecznie wypowiedziana przez wynajmującego. • A. B. (1) nie wstąpił w stosunek najmu po zmarłym ojcu, gdyż w momencie śmierci ojca istnieli już inni współnajemcy (powodowie).
Odrzucone argumenty
Żądanie ustalenia wygaśnięcia stosunku najmu z powodu zaprzestania wykonywania praw i obowiązków przez najemcę. • Argumentacja powodów oparta na wyroku eksmisyjnym jako podstawie do uznania wygaśnięcia najmu.
Godne uwagi sformułowania
dopóki żyje choćby jeden ze współnajemców, nikt nie może skutecznie wstąpić w stosunek najmu • nie można uznać, że doszło do wypowiedzenia tej umowy per facta concludentia • do wygaśnięcia tego stosunku nie jest wystarczające opróżnienie lokalu przez pozwanego, ale wypowiedzenie tego węzła obligacyjnego • w przypadku szczególnie uzasadnionym Sąd może zasądzić od strony przegrywającej tylko część kosztów albo nie obciążać jej w ogóle kosztami
Skład orzekający
Barbara Gobcewicz
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wstąpienia w stosunek najmu po zmarłym najemcy, zwłaszcza w kontekście istnienia innych współnajemców oraz skutków wyroku eksmisyjnego dla stosunku najmu."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej i faktycznej, w tym istnienia aneksu do umowy najmu i wyroku eksmisyjnego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak skomplikowane mogą być relacje rodzinne i prawne związane z najmem lokali, szczególnie gdy pojawia się wyrok eksmisyjny i kwestia wstąpienia w stosunek najmu. Pokazuje również, jak sąd interpretuje przepisy dotyczące zakończenia umowy najmu.
“Czy wyrok eksmisyjny oznacza koniec umowy najmu? Sąd wyjaśnia.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.