I C 215/24

Sygn. akt: I C 215/24 upr WYROK ZAOCZNY W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 27 listopada 2025 roku Sąd Rejonowy w Człuchowie I Wydział Cywilny w składzie: Przewodniczący: Sędzia Marek Osowicki Protokolant: p.o. protokolanta sądowego Klaudia Kiedrowska po rozpoznaniu w dniu 27 listopada 2025 roku w Człuchowie na rozprawie sprawy z powództwa (...) spółki akcyjnej spółki komandytowej z siedzibą w W. przeciwko A. B. (1) o zapłatę oddala powództwo. Sygn. akt I C 215/24 UZASADNIENIE Powód – (...) S.A. spółka komandytowa z siedzibą w W. , reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika w osobie radcy prawnego, wniósł pozew przeciwko A. B. (2) o zapłatę kwoty 4 122,02 złotych wraz z odsetkami umownymi w wysokości odsetek maksymalnych za opóźnienie tj. dwukrotności wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie od 27.02.2024 roku do dnia zapłaty, tytułem udzielonej stronie pozwanej pożyczki, na którą składają się następujące kwoty, a mianowicie kwota 3720,51 złotych z tytułu niespłaconego kapitału pożyczki oraz prowizji i 401,51 złotych z tytułu sumy skapitalizowanych odsetek za opóźnienie oraz o zasądzenie od pozwanego na rzecz powoda kosztów procesu według norm przepisanych. Pełnomocnik powodowej spółki w uzasadnieniu pozwu wskazał, że 2.08.2023 roku strona pozwana, będąca konsumentem, zawarła z pożyczkodawcą (...) Spółka z o.o. umowę pożyczki na mocy której udostępniono pozwanej kwotę 3 660,34 zł na okres 30 dni. Rachunek bankowy przyszłego pożyczkobiorcy na etapie rozpatrywania wniosku weryfikowany jest za pomocą usługi (...) lub przelewu kwoty 0.01 zł na rachunek bankowy pożyczkodawcy. Pożyczkodawca zobowiązał się do zapłaty kwoty pożyczki, która pierwotnie oprócz kapitału 3660,34 zł składała się z także z prowizji w wysokości 395,87 zł . Strona pozwana nie wypełniła ciążącego na niej obowiązku zwrotu pożyczki i wysokości wskazanej bezpośrednio w zapisach umowy pożyczki. W dniu 8 lutego 2024 roku została zawarta umowa sprzedaży wierzytelności przysługującej spółce (...) Spółka z o.o. , będącej pożyczkodawcą, na mocy której spółka (...) S.A. SP.K. stała się następcą prawnym, a tym samym uprawnionym do występowania z wszelkimi roszczeniami przysługującymi cedentowi względem strony pozwanej, która została zawiadomiona o sprzedaży wierzytelności. Sąd ustalił następujący stan faktyczny: W dniu 8 lutego 2024 roku pożyczkodawca - (...) Spółka z o.o. zawarł z powodem umowę cesji wierzytelności, na podstawie której zbył na powoda przysługujące mu istniejące, bezsporne oraz wymagalne lub niewymagalne wierzytelności pieniężne w stosunku do osób fizycznych, nieprowadzących działalności gospodarczej, wynikające z tytułu zawartych umów pożyczek pieniężnych. Integralną częścią umowy był załącznik numer 3 do umowy cesji wierzytelności z 8.02.2024 r. zawierający wykaz wierzytelności do umowy w formie papierowej, na którym wskazano numer klienta i numer pożyczki, datę pożyczki, okres, datę wymagalności, pierwotny kapitał pożyczki, aktualne saldo, datę przejęcia sprawy, kapitał, odsetki umowne, odsetki za opóźnienie i prowizje. (dowód: umowa cesji wraz z załącznikiem nr 3 k.15-18). Powodowa spółka (...) S.A. spółka komandytowa z siedzibą w (...) lutego2024 r. wystawiła pismo adresowane do pozwanej A. B. (1) , zawiadamiające o przelewie wierzytelności. (dowód: zawiadomienie o przelewie wierzytelności k.19). Sąd zważył co następuje: Powództwo nie zasługiwało na uwzględnienie. W niniejszej sprawie wydany został wyrok zaoczny. Pozwana nie złożyła odpowiedzi na pozew, nie stawiła się na posiedzeniu wyznaczonym na rozprawę, jak również nie wypowiedziała się co do twierdzeń podnoszonych przez powoda w uzasadnieniu pozwu. W toku niniejszego procesu pozwana nie podjęła obrony. Zostały więc spełnione przesłanki do wydania wyroku zaocznego. Przepis art. 340 § 1 i 2 k.p.c. dotyczą wydania wyroku zaocznego na rozprawie. Zgodnie z tymi przepisami sąd wyda wyrok zaoczny, jeżeli mimo niezłożenia odpowiedzi na pozew skierowano sprawę do rozpoznania na rozprawie, a pozwany nie stawił się na tę rozprawę, albo mimo stawienia się nie bierze w niej udziału. Wyrok wydany w nieobecności pozwanego nie będzie zaoczny, jeżeli pozwany żądał przeprowadzenia rozprawy w swej nieobecności lub składał już w sprawie wyjaśnienia ustnie lub na piśmie. Wydając wyrok zaoczny na rozprawie ustalenia co do faktów przeprowadza się zgodnie z 340 § 1 zd. 2 k.p.c. w sposób wynikający z art. 339 § 2 k.p.c. , który stanowi, że przyjmuje się za prawdziwe twierdzenia powoda o faktach zawarte w pozwie lub pismach procesowych doręczonych pozwanemu przed posiedzeniem, chyba że budzą one uzasadnione wątpliwości albo zostały przytoczone w celu obejścia prawa. Przepis art. 339 § 2 k.p.c. ustanawia domniemanie prawdziwości twierdzeń powoda dotyczących okoliczności faktycznych w wypadku bezczynności pozwanego, chyba że budzą one uzasadnione wątpliwości albo zostały przytoczone w celu obejścia prawa. Domniemanie to dotyczy wyłącznie strony faktycznej sprawy i nie obowiązuje w zakresie prawa materialnego. Domniemanie to zastępuje jedynie postępowanie dowodowe. Ten wyjątkowy przepis nie może być wykładany rozszerzająco (uzasadnienie wyroku Sądu Najwyższego z 18.2.1972 r w sprawie III CRN 539/71, L. ). Zatem sąd zawsze jest zobowiązany rozważyć, czy w świetle przepisów obowiązującego prawa materialnego, twierdzenia powoda uzasadniają uwzględnienie żądań pozwu, w zakresie tym bowiem nie obowiązuje domniemanie z art. 339 § 2 k.p.c. , negatywny zaś wynik takich rozważań powoduje wydanie wyroku zaocznego oddalającego powództwo (porównaj wyroki Sądu Najwyższego z dnia: 07 czerwca 1972 r w sprawie III CRN 30/72, 31 marca 1999 r. w sprawie I CKU 176/97, 06 czerwca 1997 r. w sprawie I CKU 87/97, 15 marca 1996 r. w sprawie I CRN 26/96, 15 września 1967 r.w sprawie III CRN 175/67). Treść przepisu art. 339 § 2 k.p.c. wskazuje, iż domniemanie prawdziwości twierdzeń powoda nie obowiązuje, jeżeli budzą one uzasadnione wątpliwości lub zostały przytoczone w celu obejścia prawa. Z brzmienia przepisu wynika, że chodzi tu o kwalifikowaną postać wątpliwości, a mianowicie muszą być one uzasadnione. Te uzasadnione wątpliwości mogą powstać, np. gdy podane w pozwie okoliczności stają w sprzeczności z faktami powszechnie znanymi ( art. 228 § 1 k.p.c. ) lub faktami znanymi sądowi urzędowo ( art. 228 § 2 k.p.c. ). Uzasadnione wątpliwości mogą też powstać w wypadku, kiedy twierdzenia powoda zawarte w pozwie odnośnie do stanu faktycznego sprawy są ze sobą sprzeczne, nie zawierają pełnego stanu faktycznego pozwalającego na rozstrzygnięcie sprawy, wskazują na brak legitymacji procesowej powoda lub pozwanego itp. (porównaj komentarz do art. 339 k.p.c. pod redakcją Zieliński - system Legalis). W przypadku, gdy sąd poweźmie wątpliwości co do zgodności twierdzeń powoda z rzeczywistym stanem rzeczy, nie może wydać wyroku zaocznego, opierając się tylko na twierdzeniach powoda o faktach. Należy przeprowadzić postępowanie dowodowe w celu wyjaśnienia powstałych wątpliwości co do faktów bądź ustalenia, czy powód zmierza do obejścia prawa (porównaj: wyrok Sądu Najwyższego z dnia 7 czerwca 1972r. w sprawie III CRN 30/72, wyrok Sądu Najwyższego z dnia 2 kwietnia 1973r. w sprawie III CRN 59/73, wyrok Sądu Najwyższego z dnia 31 marca 1999r. w sprawie I CKU 176/97, wyrok Sądu Najwyższego z dnia 15 marca 1996r. w sprawi I CRN 26/96 - aktualne zdaniem sądu po zmianie przepisów wynikającej z nowelizacji obowiązującej od 7 listopada 2019 roku). Podkreślić należy, iż zgodnie z ogólnym ciężarem dowodowym to strona powodowa powinna udowodnić, że określona wierzytelność jej przysługuje - jako wierzyciel dochodzący zaspokojenia wierzytelności, powinien wykazać podstawę (źródło) zobowiązania pozwanego, jak i jego wysokość. Zgodnie bowiem z art. 6 k.c. ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z faktu tego wywodzi skutki prawne. W ocenie sądu w niniejszej sprawie brak było podstaw do ustalenia stanu faktycznego jedynie w oparciu o twierdzenia powoda zawarte w uzasadnieniu pozwu. W uzasadnieniu powództwa przedstawiając stan faktyczny sprawy powód odwołał się do zawartej z sprzedawcą umowy cesji. W zakresie treści umowy pożyczki, która zgodnie z twierdzeniami powoda stanowiła źródło zobowiązania pozwanej, powód podał jedynie datę zawarcia umowy i określił jej numer oraz wskazał, że (...) Spółka z o.o. udostępniła pozwanej kwotę 3660,34 zł . Skoro powód wywodził swoje roszczenie z umowy cesji wierzytelności, na podstawie której nabył wierzytelność wobec pozwanej A. B. (1) , wynikającą z umowy pożyczki pieniężnej 2.08.2023 r. to zgodnie z treścią art. 6 kc to na powodzie spoczywał ciężar udowodnienia faktów, z których wywodził on określone dla siebie skutki prawne, a zatem wysokości i zasadności dochodzonego roszczenia. Niewątpliwym bowiem jest, że ciężar dowodu pozostaje w ścisłym związku z problematyką procesową dowodów i spełnia przy tym dwie zasadnicze funkcje. Po pierwsze dynamizuje postępowanie dowodowe w systemie obowiązywania zasady sporności (kontradyktoryjności) w procesie, po drugie określa wynik merytoryczny sporu (sprawy) w sytuacji krytycznej, gdy strona nie udowodni faktów istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy (por. K. Piasecki, Kodeks cywilny. Księga pierwsza. Część ogólna. Komentarz, Zakamycze, 2003 r.) . Oznacza to zatem, że Sąd tylko wyjątkowo winien ingerować w przebieg postępowania dowodowego dopuszczając dowody z urzędu, które to uprawnienie wynika z treści przepisu art. 232 k.p.c. Ponadto, zgodnie z przyjętą linią orzecznictwa, obowiązek wskazania dowodów potrzebnych dla rozstrzygnięcia sprawy, obciąża przede wszystkim strony (por. wyrok Sądu Najwyższego z 24 października 1996 r., III CKN 6/96, OSNC 1997/3/29), ponieważ Sąd został wyposażony jedynie w uprawnienie, a nie obowiązek, dopuszczenia dalszych jeszcze, nie wskazanych przez żadną ze stron, dowodów, kierując się przy tym własną oceną, czy zebrany w sprawie materiał jest - czy też nie jest - dostateczny do jej rozstrzygnięcia ( art. 316 § 1 in principio k.p.c. ) . Dlatego też Sąd powinien korzystać z przewidzianego w art. 232 zd. 2 k.p.c. uprawnienia powściągliwie i z umiarem, pamiętając, że taka inicjatywa należy przede wszystkim do samych stron i że cały rozpoznawany spór jest ich sprawą, a nie sądu. Podkreślić również należy, że zasada kontradyktoryjności winna być całkowicie zachowana zwłaszcza wówczas, gdy strony korzystają z pomocy profesjonalnych pełnomocników. Zgodnie z treścią art. 509 k.c. przelew wierzytelności należy do czynności prawnych rozporządzających, albowiem przenosi na nabywcę wierzytelność przysługującą zbywcy, tj. prawo podmiotowe wierzyciela do żądania od dłużnika świadczenia. Dlatego też warunkiem skutecznej cesji wierzytelności jest istnienie tego prawa. Należy również podkreślić, że aby wierzytelność mogła być przedmiotem przelewu, musi być w dostateczny sposób zindywidualizowana poprzez dokładne określenie stosunku zobowiązaniowego, z którego wynika. Oznaczenie wierzytelności to wskazanie stron tego stosunku, świadczenia oraz przedmiotu świadczenia. Zatem elementy te w momencie zawierania umowy przelewu powinny być oznaczone lub przynajmniej oznaczalne. Natomiast do chwili przejścia wierzytelności z majątku zbywcy do majątku nabywcy winno nastąpić dokładne sprecyzowanie pozostałych elementów stosunku zobowiązaniowego, w ramach którego istnieje zbywana wierzytelność (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 11 maja 1999 roku, III CKN 423/99, Biul. SN 2000/1/1) . Zgodnie natomiast z treścią art. 720 k.c. , przez umowę pożyczki dający pożyczkę zobowiązuje się przenieść na własność biorącego określoną ilość pieniędzy albo rzeczy oznaczonych tylko co do gatunku, a biorący zobowiązuje się zwrócić tę samą ilość pieniędzy albo tę samą ilość rzeczy tego samego gatunku i tej samej jakości. Umowa pożyczki, której wartość przenosi pięćset złotych, powinna być stwierdzona pismem. Z kolei w myśl art. 3 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 12 maja 2011 roku o kredycie konsumenckim (tj. Dz. U. z 2014 roku, poz. 1497 ze zm.) przez umowę o kredyt konsumencki rozumie się umowę o kredyt w wysokości nie większej niż 255.550,00 zł albo równowartość tej kwoty w walucie innej niż waluta polska, który kredytodawca w zakresie swojej działalności udziela lub daje przyrzeczenie udzielenia konsumentowi, przy czym za umowę o kredyt konsumencki uważa się między innymi umowę pożyczki. Z powyższego wynika zatem, że przy umowie pożyczki, głównymi świadczeniami stron są, po stronie pożyczkodawcy udostępnienie określonych środków finansowych do korzystania na określony okres czasu, a ze strony pożyczkobiorcy, zwrot tych środków. Umowa pożyczki została przy tym ukształtowana w kodeksie cywilnym w taki sposób, że co do zasady może być zarówno umową odpłatną, jak i nieodpłatną. W przypadku zawarcia przez strony odpłatnej umowy pożyczki, wynagrodzenie pożyczkodawcy winno być wyraźnie określone w umowie. Wobec powyższego w procesie związanym z wykonaniem umowy pożyczki powód jest zobowiązany udowodnić, że strony zawarły umowę tej kategorii, a także, że przeniósł na własność biorącego pożyczkę określoną w umowie ilości pieniędzy albo rzeczy oznaczonych co do gatunku. Biorący pożyczkę powinien zaś wykazać wykonanie swego świadczenia w postaci zwrotu tej samej ilości pieniędzy albo tej samej ilości rzeczy tego samego gatunku i tej samej jakości, przy czym obie strony są obowiązane wskazywać dowody dla stwierdzenia faktów, z których wywodzą skutki prawne. W ocenie Sądu zaoferowany w sprawie materiał dowodowy potwierdza jedynie fakt zawarcia przez powoda z pożyczkodawcą – poprzednikiem prawnym powoda umowy cesji wierzytelności w dniu 8 lutego 2024 r. oraz wystawienia 15 lutego 2024 r. pisma adresowanego do pozwanej A. B. (1) , zawiadamiające o przelewie wierzytelności. Strona powodowa nie wykazała nawet, że doręczyła pozwanej zawiadomienie o przelewie wierzytelności. Powód winien zaoferować w tym zakresie materiał dowodowy, który w sposób nie budzący wątpliwości potwierdziłby fakt istnienia zobowiązania po stronie pozwanej. Natomiast strona powodowa nie wykazała w toku niniejszego procesu aby przedmiotowa umowa pożyczki była faktycznie zawarta. Profesjonalny pełnomocnik powoda nie przedłożył nawet wydruku przelewu weryfikującego ani dowodu wykonania zobowiązania pożyczkodawcy w postaci wydruku przelewu potwierdzającego wypłatę kwoty kapitału pożyczki pozwanej ani też treści zawartej umowy pożyczki, co do jej warunków spłaty i określenia prowizji, oprocentowania i rodzaju odsetek. Strona powodowa nie udowodniła również swoich twierdzeń co do daty wymagalności ewentualnego zobowiązania pozwanej. Nie wykazała też zasadności żądania zapłaty dodatkowych kwot, mających wynikać bezpośrednio z zapisów z § 8 umowy pożyczki. Odnosząc się natomiast do wysokości dochodzonego roszczenia, to należy zauważyć, że w toku procesu powód celem wykazania wysokości dochodzonego roszczenia nie przedstawił wyliczeń dotyczących kapitalizacji odsetek za opóźnienie. Również z załącznika nr 3 do umowy cesji z 8.02.2024 r. nie wynikają dane osobowe pozwanej tj. jej imię i nazwisko. Przypisanie nazwiska pozwanej do numeru pożyczki dokonane zostało tylko w zawiadomieniu o przelewie wierzytelności, przez samego cesjonariusza. Wobec powyższego, skoro Sąd powziął wątpliwości co do faktycznej samego istnienia zobowiązania pozwanej wobec pożyczkodawcy, zaś powód nie zaoferował w tym zakresie materiału dowodowego, z którego w sposób nie budzący wątpliwości wynikałaby fakt zawarcia umowy pożyczki, wysokość zadłużenia, to roszczenie powoda jako nie wykazane co do zasady i wysokości należało oddalić w całości.