I C 2121/13
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy w Szczecinie rozpoznał zażalenia powódki M. K. i pozwanej I. M. na postanowienie Sądu Rejonowego w Szczecinie z dnia 11 grudnia 2014 r., które umorzyło postępowanie w sprawie o uznanie czynności prawnej za bezskuteczną, zasądziło od pozwanej na rzecz powódki kwotę 2 938 zł tytułem kosztów, ale odstąpiło od obciążania pozwanej pozostałymi kosztami, w tym zastępstwa procesowego. Sąd Rejonowy uzasadniał to zasadą słuszności, wskazując na pewnego rodzaju „wmanewrowanie” pozwanej w postępowanie przez jej ojca (dłużnika powódki) oraz fakt rozwiązania umowy darowizny. Sąd Okręgowy zmienił zaskarżone postanowienie, zasądzając od pozwanej na rzecz powódki dodatkowo kwotę 2 400 zł tytułem zastępstwa procesowego w postępowaniu pierwszoinstancyjnym i uchylając punkt postanowienia dotyczący odstąpienia od obciążania pozwanej pozostałymi kosztami. W pozostałym zakresie zażalenie powódki oddalono, a zażalenie pozwanej oddalono w całości. Sąd Okręgowy uznał, że pozwana jest stroną przegrywającą, a argumenty o „wmanewrowaniu” przez ojca i zastosowaniu art. 102 kpc nie są wystarczające do odstąpienia od obciążenia jej kosztami zastępstwa procesowego. Podkreślono, że pozwana, będąc w bliskim stosunku z dłużnikiem, podlega domniemaniu z art. 527 § 3 kc, którego nie obaliła, a jej sytuacja życiowa i materialna nie uzasadniała zastosowania wyjątku z art. 102 kpc. O kosztach postępowania zażaleniowego orzeczono stosunkowo do wyniku sprawy.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja i stosowanie art. 102 kpc w kontekście kosztów procesu, zwłaszcza w sprawach dotyczących skargi pauliańskiej i bliskich stosunków między stronami.
Konkretne okoliczności sprawy, które doprowadziły do oceny braku podstaw do zastosowania art. 102 kpc.
Zagadnienia prawne (3)
Czy sąd drugiej instancji powinien zasądzić dodatkowe koszty zastępstwa procesowego w postępowaniu zażaleniowym, gdy sąd pierwszej instancji odstąpił od ich zasądzenia na podstawie zasady słuszności?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sąd drugiej instancji może zasądzić dodatkowe koszty zastępstwa procesowego, jeśli uzna, że pozwana jest stroną przegrywającą i nie zachodzą szczególne okoliczności uzasadniające zastosowanie art. 102 kpc.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy uznał, że pozwana była stroną przegrywającą i nie wykazała przesłanek do zastosowania art. 102 kpc, co uzasadniało zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego.
Czy okoliczności sprawy uzasadniają zastosowanie art. 102 kpc (zasada słuszności) w celu odstąpienia od obciążenia pozwanej kosztami postępowania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, w okolicznościach tej sprawy nie zachodzą wypadki szczególnie uzasadnione, które pozwalałyby na odstąpienie od obciążenia pozwanej kosztami postępowania.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy szczegółowo analizuje art. 102 kpc i orzecznictwo SN, stwierdzając, że sytuacja pozwanej (bliskie pokrewieństwo z dłużnikiem, podleganie domniemaniu z art. 527 § 3 kc, brak obalenia domniemania, brak wykazania trudnej sytuacji życiowej/materialnej) nie stanowi podstawy do zastosowania tego przepisu.
Czy pozwana, będąca w bliskim stosunku z dłużnikiem, wiedziała o tym, że czynność prawna (darowizna) prowadzi do pokrzywdzenia wierzyciela?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sąd drugiej instancji przyjął, że pozwana posiadała wiedzę o tym, że umowa darowizny z dłużnikiem prowadzi do pokrzywdzenia powódki jako wierzyciela, a pozwana nie obaliła domniemania z art. 527 § 3 kc.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy wskazał na bliskie pokrewieństwo i zażyłość między pozwaną a jej ojcem (dłużnikiem), co uzasadniało zastosowanie domniemania z art. 527 § 3 kc. Pozwana nie wykazała, że nie wiedziała o działaniu ojca ze świadomością pokrzywdzenia wierzyciela.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. K. | osoba_fizyczna | powódka |
| I. M. | osoba_fizyczna | pozwana |
Przepisy (5)
Główne
k.p.c. art. 98 § § 1 i § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada odpowiedzialności za wynik procesu, zgodnie z którą strona przegrywająca sprawę jest zobowiązana zwrócić przeciwnikowi poniesione przez niego koszty procesu, które były niezbędne do celowego dochodzenia praw lub celowej obrony.
k.c. art. 527 § § 3
Kodeks cywilny
Jeżeli wskutek czynności prawnej dłużnika dokonanej z pokrzywdzeniem wierzycieli uzyskała korzyść majątkową osoba będąca w bliskim z nim stosunku, domniemywa się, że osoba ta wiedziała, iż dłużnik działał ze świadomością pokrzywdzenia wierzycieli.
Pomocnicze
k.p.c. art. 102
Kodeks postępowania cywilnego
W wypadkach szczególnie uzasadnionych sąd może nie obciążyć kosztami strony przegrywającej, realizując zasadę słuszności.
k.p.c. art. 25 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Oznaczenie wartości przedmiotu sporu.
k.p.c. art. 26
Kodeks postępowania cywilnego
Oznaczenie wartości przedmiotu sporu.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Pozwana jest stroną przegrywającą w sprawie. • Pozwana nie wykazała przesłanek do zastosowania art. 102 kpc. • Pozwana podlega domniemaniu z art. 527 § 3 kc i nie obaliła go. • Koszty zastępstwa procesowego są niezbędne do celowego dochodzenia praw.
Odrzucone argumenty
Pozwana została "wmanewrowana" w postępowanie przez ojca. • Okoliczności sprawy uzasadniają zastosowanie art. 102 kpc. • Pozwana utraciła nieruchomość. • Pozwana nie miała wpływu na sytuację finansową ojca. • Pozwana nie zgadza się z tym, że jest stroną przegraną.
Godne uwagi sformułowania
pewnego rodzaju „wmanewrowania” pozwanej w prowadzenie tego postępowania przez jej ojca • nie sposób przyjąć, iż pozwana była jedynie biernym uczestnikiem zdarzeń • po stronie pozwanej nie zachodzą okoliczności pozwalające na zaliczenie ich do “szczególnych wypadków” przemawiających za odstąpieniem od obciążenia pozwanej kosztami postępowania • Taka ocena wynika z kilku elementów. Strony są blisko spokrewnione. Dłużnik C. M. jest ojcem pozwanej I. M. . Jak wynika z materiału dowodowego zgromadzone w sprawie relacje wymienionych cechowały się dużą zażyłością, dłużnik i pozwana wzajemnie się odwiedzali oraz wspierali.
Skład orzekający
Iwona Siuta
przewodniczący
Violetta Osińska
sędzia
Zbigniew Ciechanowicz
sędzia-sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja i stosowanie art. 102 kpc w kontekście kosztów procesu, zwłaszcza w sprawach dotyczących skargi pauliańskiej i bliskich stosunków między stronami."
Ograniczenia: Konkretne okoliczności sprawy, które doprowadziły do oceny braku podstaw do zastosowania art. 102 kpc.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy kosztów procesu i interpretacji przepisów proceduralnych, w tym kluczowego art. 102 kpc, co jest istotne dla praktyków prawa. Dodatkowo, wątek skargi pauliańskiej i domniemania z art. 527 § 3 kc dodaje jej interesującego wymiaru.
“Czy zasada słuszności zawsze chroni przed kosztami procesu? Sąd Okręgowy wyjaśnia granice art. 102 kpc.”
Dane finansowe
WPS: 43 769 PLN
koszty postępowania: 2938 PLN
zastępstwo procesowe: 2400 PLN
koszty postępowania zażaleniowego: 225 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.