I C 209/21

Sygn. akt: I C 209/21 WYROK KOŃCOWY W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 30 lipca 2024 r. Sąd Okręgowy w Olsztynie I Wydział Cywilny w składzie: Przewodniczący: sędzia Juliusz Ciejek Protokolant: sekretarz sądowy Anna Kosowska po rozpoznaniu w dniu 2 lipca 2024 r. w Olsztynie na rozprawie sprawy z powództwa D. C. przeciwko Bankowi (...) Spółka Akcyjna z siedzibą w G. o zapłatę i ustalenie I. zasądza od pozwanego na rzecz powódki kwotę 114.062 zł 70 gr (sto czternaście tysięcy sześćdziesiąt dwa złote siedemdziesiąt groszy) z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 14 kwietnia 2022 r. do dnia zapłaty, II. w pozostałym zakresie powództwo oddala, III. zasądza od pozwanego na rzecz powódki tytułem zwrotu kosztów procesu kwotę 19.917 (dziewiętnaście tysięcy dziewięćset siedemnaście) zł z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się orzeczenia do dnia zapłaty, w tym kwotę 18.917 (osiemnaście tysięcy dziewięćset siedemnaście) zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. Sygn. akt I C 209/21 UZASADNIENIE Pozwem złożonym w dniu 22.02.2021 r. przeciwko Bank (...) S.A. w G. powódka D. C. wniosła o: a) zasądzenie od pozwanego na swoją rzecz kwoty 114.062,70 zł tytułem bezpodstawnego wzbogacenia pozwanej w związku z nieważnością zawartej przez strony umowy kredytu i pobraniem świadczeń nienależnych w okresie od 03.03.2011 r. do 03.03.2020 r. wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie liczonymi od dnia następnego po dniu doręczenia odpisu pozwu stronie pozwanej do dnia zapłaty, b) ustalenie nieistnienia pomiędzy stronami stosunku prawnego kredytu wynikającego z umowy kredytu nr (...) z dnia 21.06.2007 r., ewentualnie w przypadku uznania przez Sąd umowy zawartej przez strony za zgodną z prawem i mogącą dalej obowiązywać w kształcie pozbawionych zapisów abuzywnych wniosła o: c) zasądzenie od pozwanego na swoją kwoty 58.892,07 zł tytułem bezpodstawnego wzbogacenia pozwanej w związku z pobraniem środków tytułem spłaty kredytu w zawyżonej wysokości w okresie od 03.03.2011 r. do 03.03.2020 r. wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie liczonymi: - od kwoty 50.679,36 zł od dnia 31.05.2020 r. do dnia zapłaty, - od kwoty 8.212,71 zł od dnia następnego po dniu doręczenia odpisu pozwu stronie pozwanej do dnia zapłaty. Nadto, powódka wniosła o zasądzenie od pozwanego na jej rzecz zwrotu kosztów procesu według norm przepisanych. W uzasadnieniu powódka, wskazała że zawarła z (...) Bank S.A. umowę kredytu hipotecznego, którego następcą prawnym jest pozwany. Następujące postanowienia umowy w ocenie powódki są abuzywne: § 1 ust. 1, § 7 ust. 2 , § 10 ust. 8, § 17 . Kwestionowane postanowienia skutkują zaburzeniem równowagi kontraktowej na wyłączną korzyść pozwanego banku. Postanowienia te naruszają dobre obyczaje, zasady współżycia społecznego oraz prowadzą do powstania znaczącej nierównowagi praw i obowiązków ze szkodą dla konsumenta, a w konsekwencji są bezskuteczne. Pozwany bank miał pełną dowolność w ustalaniu wysokości zobowiązania strony powodowej. Bezskuteczność kwestionowanych postanowień prowadzi do nieważności całej umowy, ponieważ jej obowiązywanie w kształcie pozbawionym kwestionowanych postanowień nie jest możliwe. Całość środków pobranych przez pozwanego od strony powodowej stanowi świadczenie nienależne, którego powódka domaga się na podstawie art. 405 k.c. w zw. z art. 410 k.c. Ewentualnie, gdyby Sąd nie podzielił stanowiska strony powodowej co do upadku całości umowy, wówczas kwestionowane postanowienia powinny zostać uznane za bezskuteczne w świetle treści art. 385 1 § 1 k.c. , zaś umowa uznana za dalej obowiązującą w treści pozbawionej kwestionowanych postanowień zgodnie z treścią art. 385 1 § 2 k.c. W takiej sytuacji część środków pobranych przez pozwanego do powódki stanowi świadczenie nienależne i powódka może domagać się jego zwrotu na podstawie art. 405 k.c. w zw. z art. 410 k.c. (pozew k. 4-15). W odpowiedzi na pozew pozwany Bank (...) S.A. (dalej: Bank) wniósł o oddalenie powództwa w całości oraz zasądzenie od powódki na jego rzecz zwrotu kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych, z uwzględnieniem odsetek ustawowych za opóźnienie za czas od dnia uprawomocnienia się orzeczenia do dnia zapłaty oraz z uwzględnieniem uiszczonej opłaty skarbowej od złożonego dokumentu pełnomocnictwa. W uzasadnieniu swojego stanowiska wskazał, że kwestionuje żądanie powódki zarówno co do zasady, jak i wysokości. Przyznał, że kwota kredytu została przeznaczona na cele konsumpcyjne powódki oraz spłatę jej zobowiązań. Wskazał, że powódka nie posiada interesu prawnego w powództwie o ustalenie. Pozwany podniósł zarzut przedawnienia roszczeń dochodzonych pozwem. W ocenie pozwanego sposób ustalania przez Bank (...) kursów walut został precyzyjnie określony w umowie kredytu. Podniósł, że nawet jeżeli przyjąć, iż kwestionowane w pozwie postanowienia umowy kredytu mogą wypełniać przesłanki abuzywności to nie przesądza to o zasadności roszczeń powódki. W takim wypadku należałoby dokonać uzupełnienia stosunku prawnego w oparciu o przepisy, które mogą mieć zastosowanie art. 65 § 2 k.c. , art. 56 k.c. , art. 358 k.c. i art. 354 k.c. Pozwany wskazał, że nie był w jakimkolwiek stopniu wzbogacony kosztem powódki, a nawet jeżeli hipotetycznie założyć, iż umowa kredytu jest nieważna to świadczenie powódki traktować należy jako czyniące zadość zasadom współżycia społecznego lub też jako spełnione na poczet niewymagalnej wierzytelności Banku względem powódki o zwrot własnego świadczenia wzajemnego. Jednocześnie pozwany zaprzeczył temu, że: 1) umowa jest nieważna w całości albo jakiejkolwiek części, w tym szczególności w zakresie postanowień odnoszących się do indeksacji kredytu lub kursów waluty stosowanych do rozliczeń pomiędzy stronami Umowy Kredytu, 2) umowa kredytu jest sprzeczne z jakąkolwiek ustawą, zasadami współżycia społecznego lub naturą stosunku prawnego albo w inny sposób narusza zasadę swobody umów, 3) umowa kredytu zawiera niedozwolone postanowienia w rozumieniu art. 385 1 § 1 k.c. , 4) powódka posiada interes prawny w dochodzeniu powództwa o ustalenie, 5) w toku wykonywania umowy kredytu Bank pobrał od powódki jakiekolwiek nienależne świadczenia lub, że w okresie wykonywania umowy kredytu po stronie powódki powstała jakakolwiek nadpłata z tytułu kwot uiszczonych tytułem spłaty raty kredytu, 6) powódka świadczyła jakiekolwiek świadczenie nienależne na rzecz Banku, 7) powódka nie została należycie poinformowana o prawach i obowiązkach wynikających z umowy oraz o ryzykach związanych z zaciągnięciem kredytu indeksowanego do waluty obcej, 8) powódka wnioskowała o udzielenie kredytu w walucie PLN, 9) powódce przedstawiono wyłącznie ofertę kredytu indeksowanego do (...) , 10) powódka nie miała możliwości podjęcia próby negocjacji z Bankiem co do treści umowy i jej warunków, 11) ostateczny kształt zawartej umowy kredytu ( w jej pierwotnym brzmieniu) nie był wynikiem wyborów powódki i indywidualnych uzgodnień stron, 12) zgodny zamiar stron obejmował udzielenie powodowi jakiegokolwiek innego kredytu niż indeksowanego do (...) , 13) zawarta przez strony umowa nie ma walutowego charakteru, a (...) stanowił jedynie miernik wartości, a nie wyrażał kwoty udzielonego kredytu, 14) bank wymusił na powódce zawarcie umowy kredytu tudzież wyboru określonego rodzaju kredytu, 15) bank udzielił powódce jakichkolwiek zapewnień, w tym, że kurs (...) jest walutą stabilną, 16) bank nie ponosi ryzyka kursowego, 17) kredyt powódki jest kredytem złotowym oraz, że można zastosować do niego stawkę referencyjną LIBOR 3M ( (...) ), 18) nie doszło do wymiany walutowej w dacie uruchomienia kredytu oraz datach spłaty przez powódkę kolejnych rat kredytu, 19) brak jest podstaw do zastosowania dwóch różnych kursów (kurs kupna i kurs sprzedaży waluty), do rozliczenia wypłaty i spłat kredytu oraz, że Bank nie wyjaśnił powódce, że stosuje dwa różne kursy, 20) bank nie wyjaśnił powódce sposobu tworzenia Tabeli Kursów Walut, 21) bank ustala kursy o nieweryfikowalne kryteria, 22) sposób ustalania kursów przez pozwanego doprowadził do znaczącego wzrostu zadłużenia powódki, 23) klauzula § 17 lub inne z umowy kredytu poprzednika prawnego pozwanego zostały wpisane do rejestru klauzul niedozwolonych lub też są podobne do jakichkolwiek innych klauzul wpisanych do tego rejestru, 24) umowa kredytu godzi w równowagę kontraktową stron, 25) brak jest możliwości badania abuzywności wyłącznie części kwestionowanych przez powódkę postanowień odnoszących się do sposobu ustalania kursów walut przez bank, 26) w przypadku ewentualnego stwierdzenia niedozwolonego charakteru jakichkolwiek postanowień umowy kredytu Sąd nie ma możliwości uzupełnienia stosunku prawnego, w tym przepisem dyspozytywnym (odpowiedź na pozew k. 54-115). Sąd ustalił wartość przedmiotu sporu w zakresie żądania ustalenia nieistnienia pomiędzy stronami stosunku prawnego na kwotę 152.207,85 zł (protokół rozprawy k. 635). Wyrokiem częściowym i wstępnym z dnia 14.04.2022 r. Sąd ustalił nieistnienie pomiędzy stronami stosunku prawnego kredytu wynikającego z umowy kredytu nr (...) z dnia 21.06.2007 r. Ponadto, Sąd uznał roszczenie powódki o zapłatę kwoty 114.062,70 zł za usprawiedliwione co do zasady (wyrok k. 637). Pozwany wywiódł apelację od ww. wyroku (apelacja – k. 666-684). Pozwany pismem z dnia 24.10.2023 r. podniósł zarzut skorzystania z prawa zatrzymania świadczeń spełnionych przez powódkę na rzecz Banku, które miałyby podlegać zwrotowi na wypadek stwierdzenia przez Sąd, że umowa kredytu jest nieważna (trwale bezskuteczna) – do czasu zaofiarowania przez powódkę zwrotu świadczenia spełnionego przez Bank na rzecz powódki w postaci zapłaty kwoty 133.999,99 zł tj. wartości kapitału udostępnionego powódce na podstawie umowy kredytu. (pismo procesowego pozwanego – k. 720-721, oświadczenie pozwanego – k. 722-724) Powódka pismem z dnia 01.12.2022 r. wskazała, że zgłoszony przez pozwanego zarzut jest bezzasadny i wniosła o jego pominięcie. (pismo procesowe powódki – k. 707-709) Sąd Apelacyjny w B. w sprawie (...) wyrokiem z dnia 17 listopada 2023 r. oddalił apelację pozwanego (wyrok k. 731). Na rozprawie w dniu 02.07.2024 r. pełnomocnik pozwanego oświadcza, że nie kwestionuje zaświadczeń dotyczących wysokości spłaty kredytu przedstawionych przez bank, w tym zaświadczenia znajdującego się na k. 214-217. (protokół rozprawy – k. 789) Sąd ustalił następujący stan faktyczny: Pozwany Bank (...) S.A. w G. jest następcą prawnym (...) Bank S.A. z/s w G. . (bezsporne, wydruk z Monitora Sądowego i Gospodarczego dot. pozwanego – k. 19, wydruk z KRS k. 120-146v) Powódka w dniu 14 czerwca 2007 r. złożyła w (...) Bank S.A. z/s w G. wniosek kredytowy o kredyt w kwocie 90.000 zł, jako walutę kredytu oznaczyła (...) . Kredyt miał być przeznaczony na refinansowanie kredytu mieszkaniowego, kredytu konsumpcyjnego, karty kredytowej oraz na dowolny cel konsumpcyjny. We wniosku wskazała, że jest zatrudniona na podstawie umowy o pracę. Powódka osiągała dochód w złotych polskich. (dowód: wniosek kredytowy z załącznikami k. 148-153, przesłuchanie powódki – k. 627) Powódka podpisała oświadczenie, że została jej przedstawiona oferta kredytu hipotecznego G. M. Banku w złotych polskich oraz, że wybrała kredyt w walucie obcej, będąc uprzednio poinformowana o ryzykach związanych z zaciągnięciem kredytu hipotecznego w walucie obcej. Ponadto, oświadczyła, że została poinformowana o ryzyku stopy procentowej w przypadku kredytów o zmiennej stopie procentowej. (dowód: oświadczenie – k. 153) Następnie powódka jako konsument, w dniu 29 czerwca 2007 r. zawarła z (...) Bank Spółka Akcyjna z siedzibą w G. – umowę kredytu nr (...) , sporządzoną 21 czerwca 2007 r. Zgodnie z § 1 ust.1 umowy bank udzielił powódce kredytu w kwocie 92.915,80 zł indeksowanego kursem (...) , zastrzegając w zdaniu trzecim tego ustępu, że w dniu wypłaty saldo jest wyrażone w walucie do której indeksowany jest kredyt według kursu kupna waluty do której indeksowany jest kredyt, podanego w tabeli kursów kupna/sprzedaży dla kredytów hipotecznych udzielanych przez (...) Bank S.A. , opisanej szczegółowo w § 17, następnie saldo walutowe przeliczane jest dziennie na złote polskie według kursu sprzedaży waluty do której indeksowany jest kredyt, podanego w tabeli kursów kupna/sprzedaży dla kredytów hipotecznych udzielanych przez (...) Bank S.A. , opisanej szczegółowo w § 17. Zgodnie z § 1 ust. 1 zdanie 2 oraz § 1 ust. 2 kredyt przeznaczony był na spłatę zobowiązań powódki, koszty z tytułu ubezpieczenia od ryzyka utraty pracy (1.984,40 zł), koszty z tytułu opłaty sądowej należnej za wpis hipoteki (200 zł), koszty z tytułu ubezpieczenia na życie oraz na wypadek trwałej i całkowitej niezdolności do pracy (631,40 zł). Oprocentowanie kredytu jest zmienne i ulega zmianie w tym samym dniu kalendarzowym, w jakiej nastąpiła wypłata pierwszej transzy Kredytu najbliższego miesiąca następującego po ostatniej zmianie indeksu L3 (§ 8 ust. 1 umowy). Szczegółowy sposób wyliczenia indeksu L3 został określony w § 8 ust. 2 umowy. Oprocentowanie kredytu na dzień sporządzania umowy wynosiło 6,360 % w skali roku i stanowi sumę marży Banku w wysokości 3,220% oraz aktualnie obowiązującego indeksu L3 oraz 0,95 punktu procentowego do czasu przedstawieniu w Banku odpisu z Księgi Wieczystej dla każdej z nieruchomości (§ 2 ust. 1 i ust. 2 umowy). Umowa przewidywała, że kredyt zostanie wypłacony jednorazowo po spełnieniu warunków w niej określonych i po złożeniu pisemnego wniosku o wypłatę, przelewem na rachunki wskazane przez kredytobiorcę (§ 7 ust. 1-2 umowy). Zgodnie z § 7 ust. 2 Umowy zastrzeżono, że każdorazowo wypłacona kwota złotych polskich zostanie przeliczona na walutę do której indeksowany jest kredyt według kursu kupna waluty kredytu podanego w tabeli kursów kupna/sprzedaży dla kredytów hipotecznych udzielanych przez (...) Bank S.A. obowiązującego w dniu dokonania wypłaty przez Bank. Wszelkie opłaty i prowizje podawane są w walucie, do której indeksowany jest kredyt, a ich zapłata odbywa się poprzez doliczenie opłaty do raty, chyba że strony podejmą odmienne ustalenia w tym zakresie (§ 9 ust. 7 umowy). Spłata kredytu wraz z odsetkami miała następować w 360 miesięcznych ratach kapitałowo-odsetkowych, nie później niż w tym samym dniu kalendarzowym każdego miesiąca, w którym nastąpiła wypłata kredytu. Rozliczenie każdej wpłaty dokonanej przez kredytobiorcę, miało następować według kursu sprzedaży waluty dla której jest indeksowany kredyt, podanego w tabeli kursów kupna/sprzedaży dla kredytów hipotecznych udzielanych przez (...) Bank S.A. obowiązującego w dniu wpływu środków do banku ( § 1 ust. 5 umowy, § 10 ust. 1 oraz § 10 ust. 8 umowy). Po wypłacie kredytu, Bank miał przesłać kredytobiorcy oraz jeżeli było ustanowione poręczenie, także poręczycielom, harmonogram spłat kredyt; harmonogram stanowił integralną część umowy. Niedostarczenie powyższego dokumentu nie zwalniało kredytobiorcy z obowiązku zapłaty raty (§ 10 ust. 3). W § 11 ust. 3 umowy wpisano, że powódka oświadczyła, iż postanowienia umowy zostały z nią indywidualnie uzgodnione. Zgodnie z § 12 ust. 1 umowy kredytu kredytobiorca oświadczył, że ustanawia na nieruchomości na rzecz banku hipotekę kaucyjną w złotych polskich do kwoty stanowiącej 170% kwoty kredytu określonej w § 1 ust. 1 umowy, dla zabezpieczenia spłaty kapitału kredytu, odsetek, opłat, prowizji i innych należności mogących powstać w wykonaniu umowy, w tym szczególności różnic kursowych. W § 17 umowy wskazano zaś, że: 1. do rozliczenia transakcji wypłat i spłat kredytu stosowane są odpowiednio kursy kupna/sprzedaży dla kredytów hipotecznych udzielanych przez (...) Bank S.A. walut zawartych w ofercie banku obowiązujące w dniu dokonania transakcji, 1. kursy kupna określa się jako średnie kursy złotego do danych walut ogłoszone w tabeli kursów średnich NBP minus marża kupna, 2. kursy sprzedaży określa się jako średnie kursy złotego do danych walut ogłoszone w tabeli kursów średnich NBP plus marża sprzedaży, 3. do wyliczenia kursów kupna/sprzedaży dla kredytów hipotecznych udzielanych przez (...) Bank S.A. stosuje się kursy złotego do danych walut ogłoszone w tabeli kursów średnich NBP w danym dniu roboczym skorygowane o marże (...) Bank S.A. , 4. obowiązujące w danym dniu roboczym kursy kupna/sprzedaży dla kredytów hipotecznych udzielanych przez (...) Bank S.A. walut zawartych w ofercie Banku określane są przez Bank po godz. 15:00 poprzedniego dnia roboczego i wywieszane są w siedzibie Banku oraz publikowane są na stronie internetowej (...) Bank S.A. (www.gemoneybank.pl). (dowód: umowa kredytu k. 20-24 oraz k. 154-162) Strony do umowy kredytu podpisały następujące aneksy: - w dniu 03.04.2008 r. aneks sporządzony w dniu 02.04.2008 r., którym została zwiększona kwota udzielonego kredytu o 36.150 zł, - w dniu 05.09.2008 r. aneks sporządzony w dniu 03.09.2008 r., którym została zwiększona kwota udzielonego kredytu o 8.000 zł, - w dniu 14.06.2008 r. aneks sporządzony w dniu 05.06.2018 r. w przedmiocie zrestrukturyzowania zobowiązania wynikającego z umowy kredytu. (dowód: aneks do umowy z dnia 02.04.2008 r.– k. 25-26 oraz k. 167-169, aneks z dnia 03.09.2008 r. – k. 26v-27 oraz k. 170-171, aneks z dnia 05.06.2018 r. – k. 27v-30 oraz k. 179-183, wniosek o zmianę warunków kredytowania – k. 163-166, wniosek o restrukturyzację kredytu – k. 172-178) Na wniosek powódki kredyt został wypłacony w następujących sposób: - 70.217,71 zł stanowiącą równowartość kwoty 31.802,94 CHF po kursie 2,2079, w dniu 03.07.2007 r., - 2,994,99 zł stanowiącą równowartość kwoty 1.356,49 CHF po kursie 2,2079, w dniu 03.07.2007 r., - 9.510,00 zł stanowiącą równowartość kwoty 4.307,25 CHF po kursie 2,2079, w dniu 03.07.2007 r., - 7.277,27 zł stanowiącą równowartość kwoty 3.300,95 CHF po kursie 2,2046, w dniu 06.07.2007 r., - 36.000 zł stanowiącą równowartość kwoty 17.047,07 CHF po kursie 2, (...) , w dniu 10.04.2008 r., - 8.000 zł stanowiącą równowartość kwoty 3.782,15 CHF po kursie 2, (...) , w dniu 10.09.2008 r., - 36.000 zł stanowiącą równowartość kwoty 17.047,07 CHF po kursie 2, (...) , w dniu 10.04.2008 r. Ponadto, w dniu 03.07.2008 r. zostały kredytowane koszty w wysokości 2.815,78 zł stanowiące równowartość kwoty 1.275,32 CHF po kursie 2,2079 oraz w dniu 10.04.2008 r. w wysokości 150 zł stanowiące równowartość kwoty 71,03 CHF po kursie 2, (...) . (dowód: zaświadczenie – k. 32-34, wnioski o wypłatę k. 202, 204, 206, 208, 210, 212 zestawienie transakcji k. 254-346, potwierdzenie transakcji – k.. 203, 205, 207, 209, 211, 213, zaświadczenie – k. 32-34, zestawienie k. 214-217) Powódka od 03.03.2011 r. do 03.03.2020 r. uiściła na rzecz pozwanego kwotę 114.062,70 zł. (dowód: zaświadczenie – k. 32-34, zestawienie k. 214-217, zestawienie transakcji k. 218-366, przesłuchanie powódki – k. 627) Umowa kredytu zawarta przez powódkę stanowiła wzorzec umowny stosowany przez Bank. Z powódką nie zostały indywidualnie uzgodnione poszczególne postanowienia umowne oraz nie zostały jej przedstawione zasady obliczania marży na potrzeby ustalania kursu waluty (...) . (dowód: przesłuchanie powódki – k. 627, zeznania R. R. – k.626-627, zeznania K. G. – k. 634v-635) Powódka o tym, że umowa o kredyt indeksowany do (...) zawiera postanowienia abuzywne dowiedziała się w 2019 r. (dowód: zeznania powódki – k. 627v) Powódka pismem z dnia 21.05.2020 r. złożyła reklamację wzywając do zwrotu kwoty 50.679,36 zł stanowiącą nienależnie pobrane raty kapitałowo-odsetkowe w wyższej wysokości niż w rzeczywistości powinna spłacać w okresie od dnia 04.06.2010 r. do dnia 03.03.2020 r. w związku z zawarciem w treści umowy niedozwolonych postanowień umownych. Pozwany pismem z dnia 03.06.2020 r. wskazał, że umowa nie zawiera klauzul niedozwolonych i żądania powódki są bezzasadne. (dowód: reklamacja – k. 35-38, pismo pozwanego – k. 39v-42) Pozwany w dniu 28.11. (...) . oświadczył, że na podstawie art. 497 k.c. w zw. z art. 496 k.c. korzysta z prawa zatrzymania świadczeń spełnionych przez powódkę na rzecz banku w ramach wykonania umowy kredytu, do zwrotu których bank może zostać zobowiązany, do czasu zaofiarowania przez powódkę kwoty 139.999,99 zł tj. wartości kapitału udostępnionego na podstawie umowy kredytu. (dowód: oświadczenie pozwanego z dnia 28.11.2022 r. wraz z dowodem doręczenia – k. 722-724) Sąd zważył, co następuje: W związku z prawomocnym rozstrzygnięciem o nieważności umowy wyrokiem wstępnym i częściowym z dnia 14.04.2022 r., na dalszym etapie postępowania sądowego konieczne stało się ustalenie czy wysokość dochodzonego przez powódkę roszczenia znajduje uzasadnienie w zgromadzonym materiale dowodowym. Ponadto pozwany podniósł zarzut przedawnienia oraz zatrzymania, które również polegały rozpoznaniu w niniejszej sprawie. Powódka dochodziła zapłaty kwoty 114.062,70 zł tytułem bezpodstawnego wzbogacenia pozwanej w związku z nieważnością zawartej przez strony umowy kredytu i pobraniem świadczeń nienależnych w okresie od 03.03.2011 r. do 03.03.2020 r. Do akt sprawy zostało złożone zestawienie spłat dokonanych przez powódkę w okresie od 03.08.2007 r. do 03.03.2021 r. sporządzone przez pozwanego jak również potwierdzenie operacji na rachunku powódki w okresie od 03.07.2007 r. do 03.03.2021 r. Autentyczność powyższych dokumentów nie była kwestionowana przez strony postępowania i to na ich podstawie została ustalona przez Sąd wysokość należnych powódce kwot. Pełnomocnik pozwanego na rozprawie w dniu 02.07.2024 r. oświadczył, że nie kwestionuje zaświadczeń dotyczących wysokości spłaty kredytu przedstawionych przez bank, w tym zaświadczenia znajdującego się na k. 214-217. Dokonanie zsumowania wpłat dokonanych przez powódkę nie stanowiło skomplikowanego działania matematycznego. Z tego względu Sąd pominął wniosek o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego jako nieistotny dla rozstrzygnięcia. Tym samym, powódka uiściła tytułem spłaty rat kapitałowo-odsetkowych od 03.03.2011 r. do 03.03.2020 r. kwotę 114.062,70 zł. Z uwagi na powyższe w oparciu o art. 410 § 2 k.c. w zw. z art. 405 k.c. Sąd zasądził od pozwanego na rzecz na rzecz powódki kwotę 114.062,70 zł, o czym orzekł jak w punkcie I sentencji wyroku końcowego . Zgodnie z poglądem przyjętym przez Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 7.05.2021 r. w sprawie III CZP 6/21, w przypadku następczej nieważności umowy kredytowej po obu jej stronach powstają odrębne roszczenia o zwrot świadczeń nienależnie spełnionych. Ostatecznie zatem świadczenia te podlegają zwrotowi niezależnie od siebie, bez konieczności badania z urzędu, czy ich wzajemna wysokość prowadzi do powstania stanu wzbogacenia, który byłby miarą zwrotu różnicy między tymi świadczeniami. Sąd Najwyższy nadał wskazanej uchwale moc zasady prawnej, co oznacza, że będzie ona stosowana przez ten sąd również w innych sprawach. Bezzasadne jest powoływanie się na przez Bank na brak obowiązku zwrotu świadczenia z uwagi na przepisy art. 411 k.c. , gdyż w pkt 1 tej regulacji wyraźnie wskazano, że nie dotyczy on sytuacji, w której zwrot ma dotyczyć świadczenia spełnionego m.in. w wykonaniu nieważnej czynności prawnej – jak w sprawie niniejszej. Strona powodowa spłacając kredyt nie spełniała również świadczeń z tytułu umowy przed nadejściem terminu ich wymagalności ( art. 411 pkt 4 k.c. ), skoro z uwagi na nieważność umowy nie była zobowiązana do takich spłat, a co najwyżej do zwrotu świadczenia nienależnego, jakim stała się wypłacona jej kwota kredytu. Podniesiony przez pozwanego zarzut przedawnienia roszczenia o zapłatę nie zasługuje na podzielenie. Pobranie środków z rachunku bankowego powódki przez Bank następowało w wyniku nieważnej czynności prawnej, dlatego nie można tego określić jako świadczenia okresowego. Zastosowanie zatem znajdzie co do zasady w niniejszej sprawie dziesięcioletni termin przedawnienia, albowiem roszczenie powódki powstało przed zmianą przepisów wprowadzonych ustawą z 13 kwietnia 2018 r. o zmianie ustawy – Kodeks cywilny oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018 poz. 1104). Zgodnie bowiem z art. 5 ust. 3 ww. ustawy do przysługujących konsumentowi roszczeń powstałych przed dniem wejścia jej w życie i w tym dniu jeszcze nieprzedawnionych, których terminy przedawnienia są określone w art. 118 i art. 125 § 1 kodeksu cywilnego , stosuje się jego przepisy w brzmieniu dotychczasowym. Skoro zatem powódka dochodzi roszczenia z tytułu pobranych jej środków w okresie od 03.03.2011 r. do 03.03.2020 r. to w dacie wejścia w życie zmienianych przepisów – 9 lipca 2018 r. – dziesięcioletni termin przedawnienia nie upłynął, a zatem ma on zastosowanie w dalszym ciągu w zakresie roszczeń powódki z tytułu zapłaty. Należy odwołać się też do wyroków (...) z dnia 22.04.2021 r. w sprawie (...) i z dnia 10.06.2021 r. w sprawie (...) oraz w połączonych sprawach od (...) uznając w tej mierze zarzut za bezskuteczny. Zgodnie z wyrokami (...) , przepisy dyrektywy (...) w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich sprzeciwiają się przedawnieniu roszczeń konsumenckich, mających na celu stwierdzenie, że dane postanowienia umowne mają charakter nieuczciwy, jednak nie sprzeciwiają się przedawnieniu roszczeń restytucyjnych będących następstwem takiego stwierdzenia. Co więcej, bieg terminu przedawnienia takich roszczeń nie może się skończyć przed datą powzięcia przez konsumenta wiedzy o niedozwolonym charakterze takiego postanowienia, względnie przed dniem, w którym przy zachowaniu przeciętnej staranności wiedzę taka mógł obiektywnie rzecz biorąc powziąć. „Należy zauważyć, że termin przedawnienia może być zgodny z zasadą skuteczności tylko wtedy, gdy konsument miał możliwość poznania swoich praw przed rozpoczęciem biegu lub upływem tego terminu.” (teza 46 do wyroku (...) (...) ). Nie oznacza to jednak, że zdarzenie to nie może nastąpić później to jest pomiędzy dowiedzeniem się o wadach umowy np. od adwokata, a momentem złożenia pozwu w sądzie. Wskazano tam również, że zasadę skuteczności ochrony praw konsumentów „…należy interpretować w ten sposób, że stoi ona na przeszkodzie krajowemu uregulowaniu przewidującemu, że wytoczone przez konsumenta powództwo o zwrot kwot nienależnie wypłaconych na podstawie nieuczciwych warunków umownych w rozumieniu dyrektywy (...) lub warunków sprzecznych z wymogami dyrektywy (...) podlega trzyletniemu terminowi przedawnienia rozpoczynającemu bieg w dniu, w którym nastąpiło bezpodstawne wzbogacenie.” (teza 66 do wyroku (...) z dnia 22.04.2021 r. w sprawie w sprawie (...) ). Podnoszono jednak, ze z uwagi na tak krótki okres przedawnienia w prawie krajowym – 3 lata, nie można tego uznać za czas możliwy na podjęcie stosownej reakcji przez konsumenta. Podobnie wcześniej omawiany wyrok (...) dotyczy 5 letniego okresu przedawnienia liczonego w prawie francuskim od dnia zawarcia umowy. W prawie polskim okres przedawnienia tego typu roszczeń wynosił 10 lat tak więc jest w ocenie Sądu dostatecznym na pozyskanie stosownej wiedzy i podjęcie kroków procesowych przez konsumenta. Podobne stanowisko do wyroku (...) , w dniu 7 maja 2021 r zajął polski Sąd Najwyższy. Sąd uznał, iż rozpoczęcie biegu terminu przedawnienie rozpoczyna się w momencie zakwestionowania umowy frankowej - złożenia reklamacji, wystosowanie wezwania do zapłaty, złożenia pozwu w Sądzie. Powódka żądała zasądzenia odsetek ustawowych za opóźnienie od kwoty 114.062,70 zł od dnia następnego po dniu doręczenia odpisu pozwu stronie pozwanej tj. 10.03.2021 r. do dnia zapłaty i to żądanie zostało uwzględnione jedynie w części – co do zasądzenie odsetek za opóźnienie jednakże od innej daty początkowej. Żądanie powódki w zakresie odsetek ustawowych za opóźnienie od kwoty 114.062,70 zł zostało uznane przez Sąd za zasadne od dnia 14.04.2022 r. tj. od dnia wydania wyroku częściowego i wstępnego, który przesądził zasadę. Z uwagi na skomplikowany charakter sprawy, konieczność pouczenia powódki przez Sąd o skutkach uznania umowy za nieważną, mnogość zarzutów oraz rozbieżność orzecznictwa pozwany dopiero po przeprowadzeniu całego postępowania dowodowego miał dostateczną wiedzę, która pozwalała mu na ocenę zasadności roszczeń powódki. Z jednej strony pozwany bank mógł ocenić już w tym momencie zasadność roszczenia powódki, z drugiej jednak strony do tego czasu powódka mogła zgodnie ze swoim rozumieniem podtrzymać wolę częściowego lub całkowitego kontynuowania umowy. Należy tu podkreślić, iż rozwiązanie to nie statuuje powódki jako konsumenta w sytuacji gorszej niż innych uczestników obrotu. Jest ono właśnie konsekwencją wynikającą z uprzywilejowania jej pozycji, w wyniku którego jednostronnym oświadczeniem może spowodować rozerwanie węzła prawnego albo też utrzymanie zobowiązania. W związku z tym, Sąd na podstawie art. 481 § 1 k.c. zasądził odsetki za opóźnienie od kwoty 114.062,70 zł od dnia 14.04.2022 r. do dnia zapłaty, o czym orzekł jak w punkcie I sentencji wyroku , zaś w pozostałym zakresie żądanie o zasądzenie odsetek oddalił, o czym orzekł w punkcie II sentencji wyroku. Pozwany podniósł również zarzut zatrzymania świadczeń spełnionych przez powódkę na rzecz Banku, które miałyby podlegać zwrotowi na wypadek stwierdzenia przez Sąd, że umowa kredytu jest nieważna (trwale bezskuteczna) – do czasu zaofiarowania przez powódkę zwrotu świadczenia spełnionego przez Bank na rzecz powódki w postaci zapłaty kwoty 133.999,99 zł tj. wartości kapitału udostępnionego powódce na podstawie umowy kredytu. Powyższy zarzut nie został uwzględniony przez Sąd. Zgodnie z wyrokiem (...) z dnia 14.12.2023 r. w sprawie (...) , przepisy dyrektywy (...) w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich „ stoją na przeszkodzie wykładni sądowej prawa krajowego, zgodnie z którą w sytuacji gdy umowa kredytu hipotecznego zawarta przez przedsiębiorcę z konsumentem nie może już pozostać wiążąca po usunięciu nieuczciwych warunków zawartych w tej umowie, przedsiębiorca ten może powołać się na prawo zatrzymania umożliwiające mu uzależnienie zwrotu świadczeń otrzymanych od tego konsumenta od przedstawienia przez niego oferty zwrotu świadczeń, które sam otrzymał od tego przedsiębiorcy, lub gwarancji zwrotu tych ostatnich świadczeń, jeżeli wykonanie przez tego samego przedsiębiorcę tego prawa zatrzymania powoduje utratę przez rzeczonego konsumenta prawa do uzyskania odsetek za opóźnienie od momentu upływu terminu nałożonego na danego przedsiębiorcę do wykonania świadczenia po tym, jak przedsiębiorca ten otrzyma wezwanie do zwrotu świadczeń zapłaconych mu w wykonaniu tej umowy.” . Wobec orzeczenia (...) Sąd będąc związanym orzeczeniem (...) odstąpił od dotychczasowego poglądu uznającego za skuteczny zarzut zatrzymania. Tym samym w niniejszej sprawie Sąd nie uwzględnił już podniesionego przez pozwanego zarzutu zatrzymania. Uwzględnienie tego żądania dezaktualizuje potrzebę odnoszenia się do żądania ewentualnego. O kosztach orzeczono na podstawie art. 100 k.p.c. poprzez obciążanie pozwanego obowiązkiem ich zwrotu na rzecz powódki w całości. Powódka uległa swemu żądaniu w nieznacznym zakresie tj. odnośnie odsetek ustawowych za opóźnienie od kwot 114.062,70 zł od dnia 10.03.2021 r. do dnia 13.04.2022 r. Koszty procesu po stronie powódki przed Sądem I instancji obejmowały uiszczoną opłatę od pozwu (1.000 zł), opłatę za pełnomocnictwo (17 zł), wynagrodzenie pełnomocnika (radcy prawnego) w stawce wynikającej z § 2 pkt 7 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (10.800 zł). Koszty procesu po stronie powódki przed Sądem II instancji obejmowały wynagrodzenie pełnomocnika (radcy prawnego) w stawce wynikającej z § 10 ust. 1 pkt 2 w zw. z § 2 pkt 7 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (8.100 zł). Sąd nie znalazł podstaw do zasądzenie na rzecz powódki zwrotu kosztów zastępstwa prawnego w podwójnej wysokości, o co powódka wnosiła. Niniejsza sprawa nie wymagała ponad standardowego nakładu pracy ze strony pełnomocnika oraz licznej wymiany pism procesowych. O odsetkach od zasądzonych kosztów procesu Sąd orzekł na podstawie art. 98 § 1 1 k.p.c. Z tego względu Sąd zasądził od pozwanego na rzecz powódki kwotę 19.917 zł, o czym orzekł jak w punkcie III sentencji wyroku.