Orzeczenie · 2016-02-15

I C 2080/14

Sąd
Sąd Rejonowy dla m. st. Warszawy w Warszawie
Data
2016-02-15
SAOSCywilnezobowiązaniaWysokarejonowy
inwestycjefundusze inwestycyjnebankowośćobowiązki informacyjnewprowadzenie w błądryzyko inwestycyjneochrona konsumentaodszkodowanie

Powódka H. K. pozwała bank o zapłatę 14 806,33 zł, domagając się zwrotu części zainwestowanego kapitału. Twierdziła, że zawarła umowę inwestycyjną z bankiem pod wpływem błędu, spowodowanego przez pracownika banku, który zapewniał ją o gwarancji zwrotu kapitału i możliwości uzyskania comiesięcznego przychodu. Powódka, nieposiadająca specjalistycznej wiedzy, zaufała doradcy bankowemu, który zarekomendował jej inwestycję w Fundusz S. i Fundusz Amerykańska Inwestycja. Po stwierdzeniu straty kapitału w Funduszu S., powódka próbowała uchylić się od skutków prawnych umowy. Bank wnosił o oddalenie powództwa, argumentując, że powódka została poinformowana o ryzyku, a sam był jedynie pośrednikiem. Sąd, analizując zebrany materiał dowodowy, w tym zeznania powódki i świadków, ustalił, że pracownik banku nie dopełnił obowiązków informacyjnych. Nie przedstawił rzetelnie ryzyka związanego z inwestycją, a wręcz zapewniał o jej bezpieczeństwie, co było sprzeczne z rzeczywistością. Sąd uznał, że bank naruszył obowiązki kontraktowe, w tym obowiązek oceny odpowiedniości produktu dla klienta, co doprowadziło do powstania szkody po stronie powódki. W związku z tym zasądzono od banku na rzecz powódki kwotę 14 806,83 zł wraz z odsetkami ustawowymi od dnia następującego po pierwszym wezwaniu do zapłaty oraz zwrot kosztów postępowania.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Naruszenie obowiązków informacyjnych przez banki przy oferowaniu produktów inwestycyjnych, ocena odpowiedniości produktu dla klienta, odpowiedzialność za wprowadzenie w błąd.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji klienta nieposiadającego wiedzy specjalistycznej i zaufania do doradcy bankowego.

Zagadnienia prawne (3)

Czy bank ponosi odpowiedzialność kontraktową za szkodę wynikłą z nienależytego wykonania zobowiązania polegającego na wprowadzeniu klienta w błąd co do charakteru i ryzyka inwestycji w fundusz inwestycyjny?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, bank ponosi odpowiedzialność kontraktową z tytułu nienależytego wykonania zobowiązania.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że bank naruszył obowiązki informacyjne i obowiązek oceny odpowiedniości produktu dla klienta. Pracownik banku nie przedstawił rzetelnie ryzyka inwestycji, a wręcz zapewniał o gwarancji zwrotu kapitału, co wprowadziło powódkę w błąd. Brak należytej staranności banku w doborze produktu do sytuacji i oczekiwań klienta stanowił podstawę odpowiedzialności odszkodowawczej.

Czy oświadczenie powódki o uchyleniu się od skutków prawnych oświadczenia woli złożonego pod wpływem błędu jest skuteczne w stosunku do banku?

Odpowiedź sądu

Kwestia ta nie została rozstrzygnięta jako podstawa zasądzenia roszczenia, gdyż sąd oparł się na odpowiedzialności kontraktowej.

Uzasadnienie

Sąd rozpatrywał sprawę w oparciu o odpowiedzialność kontraktową banku za nienależyte wykonanie zobowiązania, a nie o skutki prawne oświadczenia o uchyleniu się od skutków błędu. Choć powódka podnosiła argumentację o błędzie, sąd skupił się na naruszeniu obowiązków informacyjnych przez bank.

Czy bank ponosi odpowiedzialność z tytułu nienależnego świadczenia za stratę poniesioną przez klienta w wyniku inwestycji w fundusz?

Odpowiedź sądu

Nie, odpowiedzialność z tytułu nienależnego świadczenia nie została uwzględniona.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że na gruncie sprawy nie nastąpiło wzbogacenie banku kosztem powódki, gdyż bank jedynie pośredniczył w zakupie jednostek funduszu, a korzyść majątkowa wystąpiła po stronie Towarzystwa Funduszy Inwestycyjnych. Dlatego podstawa nienależnego świadczenia okazała się nieuzasadniona.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Zasądzenie odszkodowania
Strona wygrywająca
H. K.

Strony

NazwaTypRola
H. K.osoba_fizycznapowódka
(...) Bank Spółka Akcyjna z siedzibą w W.spółkapozwany

Przepisy (8)

Główne

k.c. art. 471

Kodeks cywilny

Obowiązek naprawienia szkody wynikłej z niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania.

k.c. art. 361 § § 1

Kodeks cywilny

Teoria adekwatnej przyczynowości w prawie cywilnym.

Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 24 września 2012 r. w sprawie trybu i warunków postępowania firm inwestycyjnych, banków, o których mowa w art. 70 ust. 2 ustawy o obrocie instrumentami finansowymi oraz banków powierniczych

Reguluje obowiązki informacyjne i ocenę odpowiedniości usług inwestycyjnych.

Pomocnicze

k.c. art. 410 § § 2

Kodeks cywilny

Definicja świadczenia nienależnego.

k.c. art. 405

Kodeks cywilny

Przepisy dotyczące bezpodstawnego wzbogacenia.

k.c. art. 361 § § 2

Kodeks cywilny

Definicja szkody (damnum emergens i lucrum cessans).

k.c. art. 455

Kodeks cywilny

Termin spełnienia świadczenia, gdy nie jest oznaczony.

k.p.c. art. 100

Kodeks postępowania cywilnego

Rozstrzygnięcie o kosztach procesu.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie przez bank obowiązków informacyjnych wobec klienta. • Niewłaściwa ocena odpowiedniości produktu inwestycyjnego dla klienta. • Wprowadzenie klienta w błąd co do gwarancji zwrotu kapitału i ryzyka inwestycji. • Istnienie adekwatnego związku przyczynowego między nienależytym wykonaniem zobowiązania a szkodą powódki.

Odrzucone argumenty

Brak przesłanek odpowiedzialności odszkodowawczej banku. • Brak błędu po stronie powódki. • Nieskuteczne złożenie oświadczenia o uchyleniu się od skutków czynności prawnej. • Brak obowiązku banku do zwrotu nienależnego świadczenia. • Bank był jedynie pośrednikiem, a nie stroną umowy inwestycyjnej.

Godne uwagi sformułowania

Powódka ulokowała pieniądze w banku nie po to, by na nich spektakularnie zarabiać, ale by były bezpieczne. • Banki ze względu na rodzaj świadczonych usług oraz dysponowanie środkami powierzonymi przez klientów zaliczane są do instytucji zaufania publicznego. • Powódka nie posiadała rozeznania co do dostępnych produktów bankowych i możliwych sposobów zainwestowania kapitału i że w tym zakresie powódka zdała się całkowicie na pomoc pracownika banku. • Pracownik banku nie przekazał powódce pełnych informacji dotyczących inwestycji w zakresie ryzyka, a w szczególności, że produkt fundusz S. nie daje gwarancji zachowania wpłaconego kapitału. • Powódka złożyła oświadczenie o uchyleniu się od skutków prawnych oświadczenia woli z dnia 29 listopada 2013 r. złożonego pod wpływem błędu. • Na pozwanym ewentualnie spoczywa natomiast ciężar wykazania faktu, że nienależyte wykonanie zobowiązania było następstwem okoliczności, za które nie ponosi on odpowiedzialności. • Charakterystyczną cechą rynku instrumentów finansowych jest ogólna asymetria informacji między firmą inwestycyjną a jej klientem (inwestorem). • Ochrona przez informację pozwala przywrócić równowagę sił na rynku finansowym. • Przedstawione powódce przez pracownika pozwanego informacje były nierzetelne i nieuczciwe, w dodatku zostały przekazany w sposób wprowadzający w błąd. […]

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Naruszenie obowiązków informacyjnych przez banki przy oferowaniu produktów inwestycyjnych, ocena odpowiedniości produktu dla klienta, odpowiedzialność za wprowadzenie w błąd."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji klienta nieposiadającego wiedzy specjalistycznej i zaufania do doradcy bankowego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 8/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest rzetelne informowanie przez banki o ryzyku inwestycji i jak konsument może dochodzić swoich praw w przypadku wprowadzenia w błąd, co jest tematem aktualnym i ważnym dla wielu osób.

Czy Twój bank zawsze mówi Ci całą prawdę o inwestycjach? Klientka wygrała z bankiem sprawę o wprowadzenie w błąd!

Dane finansowe

WPS: 14 806,33 PLN

odszkodowanie: 14 806,33 PLN

Sektor

bankowość

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst