I C 208/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Rejonowy w Opocznie zasądził od pozwanego na rzecz powoda część dochodzonej kwoty z tytułu umowy pożyczki, odrzucając roszczenie dotyczące prowizji jako abuzywne.
Powód domagał się zapłaty ponad 6,7 tys. zł z tytułu umowy pożyczki, w tym kapitału, prowizji i odsetek. Sąd, wydając wyrok zaoczny, uznał prowizję w wysokości 2 700 zł za abuzywną, sprzeczną z dobrymi obyczajami i rażąco naruszającą interesy konsumenta. W związku z tym, odrzucono część roszczenia dotyczącą prowizji oraz odsetek od niej naliczonych. Zasądzono kwotę 3 409,92 zł tytułem kapitału i przeliczonych odsetek karnych.
Sąd Rejonowy w Opocznie rozpoznał sprawę z powództwa W. . pl (...) z ograniczoną odpowiedzialnością przeciwko D. G. o zapłatę. Powód domagał się kwoty 6 764,40 zł, obejmującej kapitał, prowizję i odsetki z tytułu umowy pożyczki. Sąd, działając w trybie wyroku zaocznego, uznał, że prowizja w wysokości 2 700 zł, stanowiąca 45% kapitału, jest klauzulą abuzywną, sprzeczną z dobrymi obyczajami i rażąco naruszającą interesy konsumenta. W związku z tym, sąd odrzucił żądanie dotyczące prowizji oraz odsetek naliczonych od tej prowizji. Zasądzono na rzecz powoda kwotę 3 409,92 zł, która obejmowała kapitał (3 123,92 zł) oraz przeliczone odsetki karne (286,00 zł). Powództwo w pozostałym zakresie oddalono. O kosztach postępowania orzeczono stosunkowo, zasądzając od pozwanego na rzecz powoda kwotę 1 108,50 zł.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, prowizja w takiej wysokości jest sprzeczna z dobrymi obyczajami i rażąco narusza interesy konsumenta, co czyni ją klauzulą abuzywną.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że prowizja w wysokości 2 700 zł (45% kapitału) nie znajduje uzasadnienia w poniesionych przez pożyczkodawcę kosztach ani nakładzie pracy, stanowi ukryty zysk i narusza równowagę kontraktową stron, tym samym jest abuzywna.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
Wyrok zaoczny
Strona wygrywająca
W. . pl (...) z ograniczoną odpowiedzialnością
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| W. . pl (...) z ograniczoną odpowiedzialnością | spółka | powód |
| D. G. | osoba_fizyczna | pozwany |
Przepisy (8)
Główne
k.c. art. 720
Kodeks cywilny
k.c. art. 385¹
Kodeks cywilny
Postanowienia umowy zawieranej z konsumentem nieuzgodnione indywidualnie nie wiążą go, jeżeli kształtują jego prawa i obowiązki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy; nie dotyczy to postanowień określających główne świadczenia stron, w tym cenę lub wynagrodzenie, jeżeli zostały sformułowane w sposób jednoznaczny.
k.c. art. 58 § § 2
Kodeks cywilny
Czynność prawna sprzeczna z zasadami współżycia społecznego albo mająca na celu obejście ustawy jest nieważna.
k.c. art. 353¹
Kodeks cywilny
Treść lub cel stosunku prawnego ułożonego przez strony nie może sprzeciwiać się właściwości (naturze) stosunku, ustawie ani zasadom współżycia społecznego.
u.k.k. art. 3 § ust. 1 i 2 pkt 1
Ustawa o kredycie konsumenckim
Definicja umowy o kredyt konsumencki.
u.k.k. art. 36a
Ustawa o kredycie konsumenckim
Ograniczenie wysokości pozaodsetkowych kosztów pożyczki.
Pomocnicze
k.p.c. art. 339 § § 1 i 2
Kodeks postępowania cywilnego
Przesłanki wydania wyroku zaocznego na posiedzeniu niejawnym.
k.p.c. art. 98 § § 1, 1¹ i 3
Kodeks postępowania cywilnego
Rozstrzygnięcie o kosztach procesu.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Prowizja w umowie pożyczki konsumenckiej jest klauzulą abuzywną. Odsetki naliczone od abuzywnej prowizji nie podlegają zasądzeniu. Umowy zawierane na odległość w formie elektronicznej są ważne.
Odrzucone argumenty
Roszczenie powoda w całości zasługuje na uwzględnienie. Prowizja jest kosztem uzasadnionym i zgodnym z umową. Odsetki karne i umowne zostały prawidłowo naliczone.
Godne uwagi sformułowania
prowizja w wysokości 2.700,00 zł stanowiła 45% kwoty kapitału postanowienia przedmiotowej umowy, w której zastrzeżono prowizję w w/w wysokości należy uznać za sprzeczne z zasadami współżycia społecznego stanowi ona dla pożyczkodawcy źródło dodatkowego zysku, ukryte przed konsumentem brak jest jakichkolwiek podstaw do przyjęcia, że koszty, jakie pożyczkodawca poniósł w związku z czynnościami skutkującymi zawarciem umowy i jej zarządzaniem pozostają w choćby zbliżonej proporcji do żądanego od pozwanej świadczenia wzajemnego
Skład orzekający
M. S.
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja klauzul abuzywnych dotyczących prowizji w umowach pożyczek konsumenckich, ochrona konsumenta przed nieuczciwymi praktykami rynkowymi."
Ograniczenia: Dotyczy umów pożyczek konsumenckich zawieranych na odległość, gdzie prowizja stanowi znaczną część kosztów.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak sądy chronią konsumentów przed nadmiernymi kosztami pożyczek, nawet jeśli są one formalnie zapisane w umowie. Jest to ważny przykład dla konsumentów i praktyków prawa.
“Czy wysoka prowizja w pożyczce może być uznana za nielegalną? Sąd w Opocznie odpowiada!”
Dane finansowe
WPS: 6764,4 PLN
kapitał z odsetkami: 3409,92 PLN
zwrot kosztów procesu: 1108,5 PLN
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt I C 208/25 WYROK ZAOCZNY W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 6 listopada 2025 roku Sąd Rejonowy w Opocznie I Wydział Cywilny w następującym składzie: Przewodniczący: Asesor sądowy M. S. Protokolant: sekr. J. N. po rozpoznaniu w dniu 23 października 2025 roku w Opocznie na rozprawie sprawy z powództwa W. . pl (...) z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. przeciwko D. G. o zapłatę 1.
zasądza od pozwanego D. G. na rzecz powoda W. . pl (...) z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. kwotę 3 409,92 zł (trzy tysiące czterysta dziewięć złotych dziewięćdziesiąt dwa grosze) bez odsetek; 2.
oddala powództwo w pozostałym zakresie; 3.
zasądza od pozwanego D. G. na rzecz powoda W. . pl (...) z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. kwotę 1 108,50 (tysiąc sto osiem złotych pięćdziesiąt groszy) tytułem zwrotu kosztów procesu wraz z odsetkami w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego liczonymi od dnia uprawomocnienia się orzeczenia do dnia zapłaty; 4.
wyrokowi w punkcie pierwszym nadaje rygor natychmiastowej wykonalności. Asesor sądowy M. S. Na oryginale podpis S Sygn. akt I C 208/25 UZASADNIENIE Pozwem z dnia 22 lipca 2025 roku (data nadania) wniesionym w postępowaniu upominawczym powód W. . pl (...) z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. wystąpił przeciwko pozwanemu D. G. o zapłatę kwoty 6.764,40 zł, na którą składały się następujące wartości: - kwota 3.123,92 zł - tytułem kapitału bez odsetek, - kwota 2.700,00 zł - tytułem prowizji wraz z odsetkami maksymalnymi za opóźnienie od dnia 15 kwietnia 2025 roku do dnia zapłaty, - kwota 529,62 zł – tytułem odsetek karnych bez odsetek, - kwota 410,86 zł – tytułem odsetek umownych bez odsetek, Ponadto powód wniósł o zwrot kosztów procesu w postaci uiszczonej opłaty od pozwu, opłaty skarbowej od pełnomocnictwa i kosztów zastępstwa procesowego w wysokości dwukrotności stawki minimalnej według norm przepisanych, jak również o zwrot kosztów w postaci opłaty od pozwu w elektronicznym postępowaniu upominawczym oraz odsetek ustawowych za opóźnienie od zasądzonej kwoty kosztów procesu zgodnie z art. 98 § 1 1 k.p.c. W uzasadnieniu pozwu wskazano, że dochodzone roszczenie obejmuje niespłacone zadłużenie z tytułu umowy pożyczki nr (...) na podstawie, której pozwanemu D. G. udzielone zostały środki pieniężne w ustalonej umową kwocie 6.000,00 zł. Wobec niewywiązania się pozwanego w terminie z zobowiązania umownego powód dokonał wypowiedzenia umowy pożyczki z zachowaniem 30-dniowego terminu wypowiedzenia a wypowiedzenie skutkowało postawieniem w stan wymagalności pozostałej do spłaty kwoty pożyczki. Zwłoka w spłacie uzasadniała naliczenie odsetek karnych wynoszących dwukrotność sumy aktualnej stopy referencyjnej NBP i 5,5 punktów procentowych od kwoty kapitału i prowizji. Powód wskazał, że na dzień złożenia pozwu wysokość należnych odsetek wynosiła: odsetki umowne 410,86 zł i odsetki karne 529,62 zł. (pozew wraz z załącznikami k. 3-31) Zarządzeniem z dnia 31 lipca 2025 roku Sąd stwierdził brak podstaw do wydania nakazu zapłaty w postępowaniu upominawczym i skierował sprawę do postępowania rozpoznawczego. ( zarządzenie k. 33) Pozwany D. G. pomimo wezwania nie złożył odpowiedzi na pozew i nie ustosunkował się do jego twierdzeń. (potwierdzenie odbioru k. 36) Na rozprawie w dniu 23 października 2025 roku poprzedzającej wydanie wyroku żadna ze stron nie stawiła się. (protokół rozprawy z 23.10.2025 r. k. 41) Niniejsze powództwo poprzedzał pozew skierowany w ramach elektronicznego postępowania upominawczego. Postanowieniem z dnia 20 maja 2025 roku Sąd Rejonowy Lublin – Zachód w Lublinie wobec braku podstaw do wydania nakazu zapłaty w elektronicznym postępowaniu upominawczym umorzył postępowanie w sprawie sygn. akt VI Nc-e 566476/25. W ramach uzasadnienia wskazano, iż rozpoznanie sprawy wymaga przeprowadzenia postępowania dowodowego z udziałem stron procesu, co nie jest możliwe w elektronicznym postępowaniu upominawczym. Ponadto wskazano, iż wysokość kosztów pozaodsetkwoych jakimi można obciążyć konsumenta ( art. 36a u.k.k. ) musi być poddana ocenia z punktu widzenia przepisów art. 58 § 2 k.c. i art. 385 1 k.c. (wydruk akt (...) k. 9-13) Sąd Rejonowy ustalił następujący stan faktyczny: W dniu 22 września 2020 r. pozwany D. G. zawarł z powodem W. . pl (...) z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. R. Umowę Pożyczki nr (...) , na mocy, której powód umożliwił pozwanemu uzyskanie pożyczek gotówkowych spłacanych jednorazowo bądź w miesięcznych ratach. Zawarcie umowy oraz składanie wniosków o pożyczki odbywać się miało za pośrednictwem konta, które pozwany zakłada na stronie internetowej www.wonga.pl bądź też w inny udostępniony sposób. Umowa została zawarta na czas nieokreślony z dniem udzielenia pozwanemu pierwszej pożyczki (§ 1 ramowej umowy). Pożyczki udzielane w ramach umowy obejmowały całkowitą kwotę pożyczki (tj. kwotę pożyczki bez kredytowanych kosztów) i kwotę, która jest przeznaczona na spłatę prowizji związanej z udzieleniem pożyczki, jeżeli prowizja jest kredytowana. Powyższą kwotę pożyczkodawca miał przelać na rachunek bankowy wskazany przez pożyczkobiorcę lub wypłacać ją w inny sposób uzgodniony z pożyczkobiorcą. Kwotę pożyczki, termin jej spłaty, wysokość oraz termin płatności poszczególnych rat miał być wskazywany w potwierdzeniu wypłaty. Pożyczkodawca zastrzegł sobie możliwość pobierania prowizji w wysokości wskazanej w potwierdzeniu wypłaty. W przypadku kredytowanej prowizji była ona płatna jednorazowo w dniu wypłaty prowizji z udzielonej pożyczki. W przypadku, gdy prowizja nie była kredytowana: dla pożyczek spłacanych jednorazowo – prowizja miała być spłacana wraz z całkowitą kwotą pożyczki w terminie wskazanym w potwierdzeniu wypłaty, natomiast w przypadku pożyczek spłacanych w miesięcznych ratach – kwota należna z tytułu prowizji miała być dzielona przez liczbę rat i spłacana w równych częściach w każdej racie zgodnie z harmonogramem udostępnionym w potwierdzeniu wypłaty. Pożyczka była oprocentowana według zmiennej stopy procentowej, w wysokości nieprzekraczającej dwukrotności stopy referencyjnej NBP i 3,5 punktów procentowych (odsetki kapitałowe). Stopa odsetek kapitałowych obowiązująca w dniu udzielenia pożyczki miała być podana w potwierdzeniu wypłaty. Pożyczkobiorca zobowiązywał się spłacić pożyczkę wraz z należnymi kosztami w terminach wskazanych w potwierdzeniu wypłaty (§ 2-3 umowy ramowej). Dokonywane przez pożyczkobiorcę wpłaty na pokrycie zobowiązań miały być zaliczane w pierwszej kolejności na odsetki kapitałowe, następnie na całkowitą kwotę pożyczki bez kredytowanych kosztów wraz z kapitałem przeznaczonym na spłatę prowizji, a następnie na odsetki karne (§ 6 ust. 3). Od zadłużenia przeterminowanego pożyczkodawca zastrzegł sobie możliwość naliczenia odsetek karnych według zmiennej stopy procentowej w wysokości równej dwukrotności sumy aktualnej stopy referencyjnej NBP i 5,5 punktów procentowych w stosunku rocznym (§ 8 ust. 2 ramowej umowy). W ramowej umowie pożyczki zostały wskazane dane osobowe pożyczkobiorcy: D. G. , numer dowodu osobistego – (...) , numer PESEL (...) oraz adres zamieszkania – ul. (...) O. . (ramowa umowa pożyczki wraz z załącznikami k. 14-19v) W oparciu o w/w R. Umowę Pożyczki nr (...) powód W. . pl (...) z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. udzielił pozwanemu w dniu 22 września 2020 roku pożyczki w kwocie 1.653,44 zł. Na podstawie tej samej R. Umowy Pożyczki nr (...) powód W. . pl (...) z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. udzielił pozwanemu D. G. w dniu 13 stycznia 2023 roku kolejnej pożyczki w łącznej kwocie 8.700,00 zł, na którą składały się kwoty: 6.000,00 zł – kwota kapitału wypłacana pozwanemu na konto oraz kwota 2.700,00 zł – kwota przeznaczona na zapłatę prowizji. Pozwany zobowiązał się spłacić pożyczkę w 42 równych ratach po 291,95 zł, przy czym ostatnia rata wyrównująca w kwocie 299,95 zł miała zostać wpłacona do dnia 14 lipca 2026 roku. Roczna stopa odsetek kapitałowych została oznaczona w umowie na 20,50%. Łączna kwota odsetek miała wynieść 3.569,90 zł, całkowity koszt pożyczki 6.269,90 zł, a całkowita kwota do zapłaty – 12.269,90 zł. Rzeczywista roczna stopa oprocentowania została określona na 57,90%. Zgodnie z harmonogramem pożyczki pierwszych 31 rat miało obejmować kapitał oraz odsetki, natomiast od raty 32, miała być uwzględniana należność za prowizję. Wypłata pożyczki w kwocie 6.000,00 zł na konto pozwanego wskazane w umowie nastąpiła w dniu 13 styczna 2023 roku. ( R. Umowa Pożyczki nr (...) z załącznikami k. 14-19, potwierdzenie wypłaty pożyczki k. 20, formularz informacyjny dotyczący pożyczki konsumenckiej k. 21-24, umowa pożyczki z 13.01.2023 r. – potwierdzenie wypłaty pożyczki k. 25-27, potwierdzenie wykonanej operacji k. 28) Pismem z dnia 23 października 2024 roku powód W. . pl (...) z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. wypowiedział pozwanemu D. R. Umowę Pożyczki nr (...) z powodu niedotrzymania przez niego warunków spłaty zgodnie z terminami wskazanymi w Potwierdzeniach Wypłat. W wypowiedzeniu wskazano, że termin wypowiedzenia wynosi 30 dni. Zadłużenie dla pożyczki z dnia 13 stycznia 2023 roku zostało określone na kwotę 6.179,54 zł na dzień 23 października 2024 roku. Jednocześnie wskazano, iż zadłużenie należy uregulować na wskazany rachunek bankowy nie później niż do dnia 27 listopada 2024 roku. Przedmiotowe pismo zostało nadane na adres D. G. wskazany w ramowej umowie pożyczki. (wypowiedzenie ramowej umowy pożyczki k. 29, kserokopia książki nadawczej k. 30) W przedsądowym wezwaniu do zapłaty skierowanym do pozwanego D. G. powód W. . pl (...) z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. wskazał, że jego zadłużenie na dzień 14 marca 2025 roku wynosi 9.862,04 zł, w tym 6.653,11 zł z tytułu wypłaty pożyczki z dnia 13 stycznia 2023 roku (kapitał 3.123,92 zł, odsetki 829,19 zł i koszty 2.700,00 zł) informując, że wpłaty należy dokonać nie później niż do 28 marca 2025 roku. (przedsądowe wezwanie do zapłaty k. 31) Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił w oparciu o załączone przez stronę powodową do akt sprawy dokumenty, których treść nie została w żaden sposób zanegowana przez stronę pozwaną. W ocenie Sądu wskazane dokumenty nie budziły wątpliwości co do ich autentyczności i prawdziwości, wobec czego mogły stanowić wiarygodną podstawę ustaleń faktycznych. Ich treść i forma nie budziły zastrzeżeń i wątpliwości sądu, nie ujawniły się też takie okoliczności, które należałoby brać pod uwagę z urzędu, a które podważałyby wiarygodność tych dowodów i godziły w ich moc dowodową od strony materialnej czy formalnej. W ocenie Sądu, powód sprostał spoczywającemu na nim ciężarowi dowodowemu wykazania, że doszło do zawarcia przedmiotowej umowy pożyczki oraz wypłacenia kwoty pożyczki, jak również faktu jej skutecznego wypowiedzenia. Sąd zwraca też uwagę, że część dokumentów złożonych w sprawie, była wydrukiem pisma pierwotnie mającego formę elektroniczną, stąd też nie mogły na niej znaleźć się odręczne podpisy stron. Zaznaczyć należy, że zgodnie z art. 77 3 k.c. dokumentem jest nośnik informacji umożliwiający zapoznanie się z jej treścią. Wobec powyższego, za dokumenty Sąd uznał również przedłożone przez powoda niepodpisane, nieautoryzowane ani niepoświadczone za zgodność z oryginałem wydruki komputerowe. Podkreślić należy również, że sąd stosownie do art. 233 § 1 k.p.c. ocenia wiarygodność i moc dowodów według własnego przekonania, na podstawie wszechstronnego rozważenia zebranego materiału. Sąd może uwzględniać jako dowód również wydruki komputerowe, które mogą być uznane za ,,inny środek dowodowy” w rozumieniu art. 309 k.p.c. , którego moc dowodową sąd ocenia kontekście całokształtu zgromadzonego w sprawie materiału. Okoliczność tą Sąd wziął pod uwagę, iż strona powodowa w zakresie spornej pożyczki nie przedłożyła dokumentu potwierdzenia wypłaty pożyczki zgodnie z wzorem identycznym jak w przypadku pożyczki 1.653,44 zł a jedynie pewnego rodzaju wydruk zawarty w treści e-mail. Jednak w zestawieniu z całością zgromadzonego materiału dowodowego uznał, ten dokument jako w pełni wiarygodny i korespondujący z twierdzenia strony powdowej. Sąd Rejonowy zważył, co następuje: W ocenie Sądu powództwo podlegało uwzględnieniu w części. W przedmiotowej sprawie, Sąd wydał wyrok zaoczny na posiedzeniu niejawnym z uwagi na spełnienie przesłanek z art. 339 § 1 i 2 k.p.c. zgodnie z którym Sąd może wydać wyrok zaoczny na posiedzeniu niejawnym, gdy pozwany w wyznaczonym terminie nie złożył odpowiedzi na pozew. W przypadku, o którym mowa w § 1 , przyjmuje się za prawdziwe twierdzenia powoda o faktach zawarte w pozwie lub pismach procesowych doręczonych pozwanemu przed posiedzeniem, chyba że budzą one uzasadnione wątpliwości albo zostały przytoczone w celu obejścia prawa. Należy przy tym zaznaczyć, że przyjęcie twierdzeń pozwu za prawdziwe, po myśli art. 339 § 2 k.p.c. , nie zwalnia Sądu od merytorycznej oceny zasadności dochodzonych pozwem roszczeń. Wydanie wyroku zaocznego nie przesądzało o uwzględnieniu powództwa w całości. Na Sądzie rozpoznającym sprawę, w której zaistniały przesłanki do wydania wyroku zaocznego, zawsze spoczywa obowiązek rozważenia, czy w świetle przepisów prawa materialnego twierdzenia strony powodowej uzasadniają uwzględnienie żądania. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Sądu Najwyższego, przewidziane w art. 339 § 2 k.c. domniemanie prawdziwości twierdzeń powoda dotyczy wyłącznie strony faktycznej wyroku i nie obowiązuje w zakresie prawa materialnego. Domniemanie to zastępuje jedynie postępowanie dowodowe i to tylko wówczas, gdy twierdzenia powoda nie budzą uzasadnionych wątpliwości (uzasadnienie orzeczenia SN z dnia 18 lutego 1972 r., III CRN 539/71). W przedmiotowej sprawie wątpliwości Sądu budziła wysokość zastrzeżonej prowizji operacyjnej, a zatem wątpliwości te dotyczyły sfery przepisów prawa materialnego, dlatego też Sąd wydał wyrok zaoczny na posiedzeniu niejawnym. Przeprowadzenie rozprawy w tym przedmiocie nie byłoby w stanie usprawiedliwić wysokości zastrzeżonej w umowie prowizji operacyjnej. Materialnoprawną podstawą dochodzonego przez powoda roszczenia stanowił przepis art. 720 k.c. w myśl którego przez umowę pożyczki dający pożyczkę zobowiązuje się przenieść na własność biorącego określoną ilość pieniędzy albo rzeczy oznaczonych tylko co do gatunku, a biorący zobowiązuje się zwrócić tę samą ilość pieniędzy albo tę samą ilość rzeczy tego samego gatunku i tej samej jakości. Umowa pożyczki, której wartość przenosi tysiąc złotych, powinna być stwierdzona pismem. Stosownie do treści art. 3 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 12 maja 2011 r. o kredycie konsumenckim (Dz. U. z 2018 r., poz. 993 ze zm.) przez umowę o kredyt konsumencki rozumie się umowę o kredyt w wysokości nie większej niż 255.550 złotych albo równowartość tej kwoty w walucie innej niż waluta polska, który kredytodawca w zakresie swojej działalności udziela lub daje przyrzeczenie udzielenia konsumentowi, przy czym za umowę o kredyt konsumencki uważa się w szczególności między innymi umowę pożyczki. Zgodnie ze stanowiskiem judykatury kodeksowa definicja pożyczki wskazuje, że świadczeniem dającego pożyczkę jest przeniesienie na własność biorącego pożyczkę określonej ilości pieniędzy albo rzeczy oznaczonych co do gatunku i wykonanie tego świadczenia dający pożyczkę powinien udowodnić w procesie cywilnym. Dopiero wówczas zasadne staje się oczekiwanie od biorącego pożyczkę, że udowodni on spełnienie swego świadczenia umownego, tj. zwrotu pożyczki (wyrok SA we Wrocławiu z dnia 17 kwietnia 2012 r., I ACa 285/12, Lex 1162845). Innymi słowy, pozwany, od którego powód domaga się zwrotu pożyczki nie musi wykazywać zwrotu pożyczki, dopóty powód nie wykaże, że pożyczki udzielił. W przedmiotowej sprawie, w ocenie Sądu, nie budziły wątpliwości twierdzenia faktyczne powoda o tym, że wierzyciela pierwotnego łączyła z pozwanym R. Umowy Pożyczki nr (...) z dnia 13 stycznia 2023 roku, na mocy której udzielił on pozwanemu pożyczki w kwocie 6.000,00 zł, zaś pozwany zobowiązał się do zwrotu łącznie kwoty 12.269,90 zł, na którą złożyła się kwota: 6.000,00 zł tytułem kapitału pożyczki, 2.700,00 zł tytułem prowizji i 3.569,90 zł tytułem odsetek umownych. W poczet materiału dowodowego została załączona R. Umowy Pożyczki nr (...) , w oparciu o którą powód udzielił pozwanemu pożyczki w dniu 13 stycznia 2023 roku, a ponadto potwierdzenie złożenia przez pozwanego wniosku o udzielenie pożyczki, oraz dokument stanowiący potwierdzenie wypłaty pożyczki, co jednoznacznie wskazuje wolę pozwanego zawarcia przedmiotowej umowy pożyczki Powód na potwierdzenie łączącego wierzyciela pierwotnego z pozwanym stosunku zobowiązaniowego przedłożył wydruk ramowej umowy pożyczki wraz z załącznikami, potwierdzenie wypłaty środków tytułem zaciągniętego zobowiązania, formularz informacyjny oraz potwierdzenie wypłaty pożyczki objętej sporem jak i drugiej zaciągniętej przez pozwanego u powoda. Zarówno w treści ramowej umowy pożyczki, jak i w dokumencie „potwierdzenie wypłaty pożyczki” zostały wskazane szczegółowe dane identyfikujące pożyczkobiorcę – imię i nazwisko pozwanego, jego adres zamieszkania, numer PESEL, numer i seria dowodu osobistego, a także numer rachunku bankowego, na który miała zostać przelana kwota pożyczki. Ponadto do pozwu zostało załączone potwierdzenie przelewu kwoty pożyczki w wysokości 6.000,00 zł na rachunek bankowy o numerze zgodnym z numerem wskazanym w dokumencie - „potwierdzenie wypłaty pożyczki”. Przede wszystkim na żadnym etapie postępowania nie został zanegowany fakt, że doszło do zawarcia przedmiotowej pożyczki i aby dane ujawnione w treści ramowej umowy pożyczki, dokumencie - „potwierdzenie wypłaty pożyczki”, jak i potwierdzeniu przelewu kwoty pożyczki, nie należały do pozwanego. Natomiast fakt, że pożyczkodawca wywiązał się z obowiązku wypłaty pożyczki pozwanemu został wykazany przez powoda poprzez przedłożenie potwierdzenia wykonania transakcji płatniczej, z którego wynika, iż wnioskowana kwota 6.000 zł została wypłacona przez pożyczkodawcę. Kwota wskazana w opisywanym wydruku jest tożsama z całkowitą kwotą pożyczki wskazaną w dokumencie „potwierdzenia wypłaty pożyczki”, więc dokumenty te uzupełniają się, tworząc spójną całość. Data wykonania transakcji, i data dokumentu -„potwierdzenie wypłaty pożyczki” są tożsame. Podkreślić należy, że pozwany nie zaprzeczył, że rachunek bankowy na jaki przekazane zostały środki nie należał do niego. Nie przedstawił również jakiegokolwiek dowodu przeciwnego na okoliczność nieotrzymania kwoty pożyczki. Zważyć należy, obydwa dokumenty związane z zawarciem umowy przedmiotowej pożyczki zostały zawarta na odległość w formie elektronicznej, co samo w sobie wykluczało złożenie własnoręcznego podpisu pod jej treścią przez strony umowy. Możliwość zawierania umów pożyczek na odległość na pośrednictwem internetu została już przesądzona w sposób jednoznaczny w orzecznictwie. Innymi słowy do skutecznego zawarcia umowy pożyczki przez Internet nie było konieczne opatrzenie dokumentu umowy przez strony własnoręcznym podpisem albo podpisem elektronicznym. Podkreślić należy, że w myśl art. 60 k.c. z zastrzeżeniem wyjątków w ustawie przewidzianych, wola osoby dokonującej czynności prawnej może być wyrażona przez każde zachowanie się tej osoby, które ujawnia jej wolę w sposób dostateczny, w tym również przez ujawnienie tej woli w postaci elektronicznej (oświadczenie woli). Nie ma prawnych przeszkód w tym, aby oświadczenie woli składane było w sposób zautomatyzowany bez bezpośredniego udziału człowieka, w szczególności, gdy w ramach konkretnego przedsiębiorstwa funkcjonuje system informatyczny generujący samodzielnie tego rodzaju oświadczenia w postaci złożenia oferty lub przyjęcia oferty. Jak wynika przy tym z treści art. 66 1 k.c. oferta złożona w postaci elektronicznej wiąże składającego, jeżeli druga strona niezwłocznie potwierdzi jej otrzymanie. W praktyce konsument wypełnia w formie elektronicznej przygotowany w ramach systemu informatycznego wzór zamówienia co stanowi złożenie oferty, a następnie otrzymuje zwrotnie (po ziszczeniu się konkretnych warunków danej umowy) automatycznie generowaną wiadomość o jej przyjęciu przez przedsiębiorcę. Przepisy prawa – ustawa o kredycie konsumenckim – dopuszczają przy tym możliwość zawarcia umowy o kredyt konsumencki na odległość, tj. umowy o kredyt konsumencki zawieranej z konsumentem bez jednoczesnej obecności obu stron, przy wykorzystaniu środków porozumiewania się na odległość. Przypomnienia wymaga, że w myśl art. 2 pkt 1 ustawy o ochronie praw konsumenta, umowa zawarta na odległość oznacza umowę zawartą z konsumentem w ramach zorganizowanego systemu zawierania umów na odległość, bez jednoczesnej fizycznej obecności stron, z wyłącznym wykorzystaniem jednego lub większej liczby środków porozumiewania się na odległość do chwili zawarcia umowy włącznie. Z kolei art. 15 wskazanej ustawy stanowi, że w przypadku umowy o kredyt konsumencki zawieranej na wniosek konsumenta na odległość, jeżeli środek porozumiewania się na odległość nie pozwala na przekazanie danych zgodnie z art. 13 ust. 1 i 2, kredytodawca lub pośrednik kredytowy przekazuje konsumentowi te dane niezwłocznie po zawarciu umowy o kredyt konsumencki na formularzu informacyjnym dotyczącym kredytu konsumenckiego. W przypadku przekazywania konsumentowi informacji w formie głosowych komunikatów telefonicznych, kredytodawca lub pośrednik kredytowy jest zobowiązany przekazać konsumentowi co najmniej: 1) dane określone w art. 13 ust. 1 pkt 3-6 i 8; 2) rzeczywistą roczną stopę oprocentowania w formie reprezentatywnego przykładu; 3) całkowitą kwotę do zapłaty przez konsumenta; 4) opis i cenę towaru lub usługi w odniesieniu do umów o kredyt wiązany lub w formie odroczonej płatności. Wskazany przepis nie modyfikuje katalogu, formy ani formatu przekazywanych informacji. Konsument powinien otrzymać wszystkie informacje, o jakich mowa w art. 13 ust. 1–2, na trwałym nośniku na formularzu informacyjnym, którego wzór określono w załączniku nr 1 (art. 14). Obowiązek przekazania konsumentowi informacji ciąży na kredytodawcy oraz pośredniku kredytowym. Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy, nie budzi wątpliwości, iż w niniejszej sprawie spełniony został wymóg zawarcia umowy pożyczki (stanowiącej umowę o kredyt konsumencki) w formie pisemnej. Brak własnoręcznych podpisów stron pod przedłożonymi przez powoda umowami nie uchybia wymogom określonym w art. 29 ust 1 ustawy o kredycie konsumenckim w zakresie zachowania formy pisemnej co zostało już przesądzone w ramach dotychczasowego orzecznictwa. Należy przypomnieć, że zgodnie z art. 3 k.p.c. strony postępowania powinny dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek oraz przedstawiać dowody. Jeśli strona nie wypowie się co do twierdzeń strony przeciwnej o faktach, sąd, mając na uwadze wyniki całej rozprawy, może fakty te uznać za przyznane ( art. 230 k.p.c. ) (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 20 listopada 2014 r., sygn. V CSK 78/14; wyrok Sądu Najwyższego z dnia 9 lipca 2009 r., sygn. III CSK 341/08; wyrok Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z dnia 8 listopada 2006 r., sygn. I ACa 1059/06). Pozwany w przedmiotowej sprawie nie zajął stanowiska i nie zaprzeczył żadnym twierdzeniom strony powodowej zawartym w pozwie. Podkreślić należy również, że sąd stosownie do art. 233 § 1 k.p.c. ocenia wiarygodność i moc dowodów według własnego przekonania, na podstawie wszechstronnego rozważenia zebranego materiału. Sąd może uwzględniać jako dowód również wydruki komputerowe, które mogą być uznane za ,,inny środek dowodowy” w rozumieniu art. 309 k.p.c. , którego moc dowodową sąd ocenia kontekście całokształtu zgromadzonego w sprawie materiału. Mając na uwadze to, że w umowie pożyczki podano szereg danych identyfikujących pozwanego, w posiadaniu których był pożyczkodawca, przyjąć należało na zasadzie domniemania faktycznego, że pożyczkodawca dysponował tymi danymi leganie, a zatem że zostały one udostępnione przez pozwanego. W konsekwencji powyższych rozważań sąd uznał, że dowody zgromadzone w sprawie są wystarczające do przyjęcia, że pożyczkodawca wywiązał się ze swojego zobowiązania umownego. Powód powinien bowiem wykazać fakt wypłaty pożyczki i to czyni – składa do akt umowę pożyczki oraz wydruk potwierdzający przelew kwoty pożyczki. Bezspornym jest, że w niniejszej sprawie powód jest przedsiębiorcą zajmującym się udzielaniem pożyczek, zaś pozwany jako osoba fizyczna jest konsumentem. Podkreślić należy, że ochrona konsumentów przed klauzulami niedozwolonymi w umowach jest skuteczna ex lege i sąd może dokonać ustaleń w tym przedmiocie także z urzędu, podczas rozpoznawania sprawy z udziałem konsumenta (wyroki SN z dnia: 3 sierpnia 2021 r., sygn. I NSNc 232/21; 15 grudnia 2021 r., sygn. I NSNc 67/21; 19 stycznia 2022 r., sygn. I NCNc 216/21; 21 września 2022 r., sygn. I NSNc 544/21, Lex). Co więcej niedozwolone postanowienie umowne w rozumieniu art. 385 1 § 1 k.c. jest ex lege pozbawione mocy wiążącej od samego początku i każdy organ orzekający w sprawie dotyczącej roszczenia z umowy z udziałem konsumenta jest obowiązany z urzędu to uwzględnić, chyba że konsument temu się sprzeciwi w sposób niewymuszony i jednoznaczny (uchw. SN z dnia 6 kwietnia 2018 r., sygn. III CZP 114/17, Lex). Ocena ta może zostać dokonana in concreto w toczącym się między przedsiębiorcą, a konsumentem sporze, którego przedmiotem są skutki prawne określone postanowieniami umownymi. Umowy konsumenckie podlegają bowiem ocenie w świetle klauzuli generalnej z art. 385 1 § 1 k.c. z wyłączeniem jedynie jednoznacznie sformułowanych postanowień określających główne świadczenia stron oraz tych postanowień, na których konsument miał rzeczywistych wpływ, co musi zostać wykazane przez proferenta (wyrok SA w Warszawie z dnia 15 czerwca 2007 r., VI Ca 228/07). Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej w wyroku z dnia 3 września 2020 r. wydanym w połączonych sprawach C-84/19, C-222/19 i C-252/19 kompleksowo omówił zagadnienia związane z badaniem warunków umowy obejmujących pozaaodsetkowe koszty kredytu. Trybunał potwierdził stanowisko zaprezentowane we wcześniejszym, wyroku z dnia 26 marca 2020 r. wydanym w sprawie C-779/19, że fakt, iż ogólna kwota pozaodsetkowych kosztów kredytu mieści się w limicie wynikającym z art. 36a ustawy o kredycie konsumenckim (Dz. U. nr 126, poz. 715) nie wyklucza badania poszczególnych warunków umowy. Co istotne, Trybunał zwrócił uwagę, że wydaje się, że przepis art. 385 1 k.c. przewiduje szerszą ochroną konsumenta niż przepisy dyrektywy 93/13, gdyż jego brzmienie umożliwia badanie adekwatności ceny czy też wynagrodzenia, jeżeli nie dotyczą one świadczenia głównego. W motywach 69-78 Trybunał w sposób wyraźny wskazał, że świadczeniem głównym w przypadku umowy pożyczki jest co do zasady jej spłata z odsetkami. Pozostałe koszty mogą być uznane za świadczenie główne, jeżeli sformułowane zostały w sposób jasny i przejrzysty, w tym w sposób umożliwiający konsumentowi zrozumienie różnic między nimi i ekonomicznego sensu ich wprowadzenia. Zgodnie bowiem z treścią art. 385 1 § 1 k.c. postanowienia umowy zawieranej z konsumentem nieuzgodnione indywidualnie nie wiążą go, jeżeli kształtują jego prawa i obowiązki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy; nie dotyczy to postanowień określających główne świadczenia stron, w tym cenę lub wynagrodzenie, jeżeli zostały sformułowane w sposób jednoznaczny. Pozwany jest konsumentem, i że jako słabsza strona umowy podlega ochronie, która w przypadku postępowania toczącego się przed sądem powinna polegać na weryfikacji czy dochodzone roszczenie jest zasadne oraz czy nie doszło do naruszenia przepisów chroniących konsumenta przed nieuczciwymi praktykami rynkowymi. Mając powyższe na uwadze Sąd miał obowiązek dokonać oceny czy w samej umowie pożyczki, która była podstawą zobowiązań pozwanego nie występowały niedozwolone klauzule umowne. Strona powodowa w pozwie domagała się zasądzenia od pozwanego kwoty 6.764,40 zł tytułem należności pozostałej do spłaty a wynikającej z umowy pożyczki gotówkowej z dnia 13 stycznia 2023 roku udzielonej w oparciu o uprzednio zawartą między stronami R. Umowę Pożyczki nr (...) . Godzi się przypomnieć, że całkowita kwota do zapłaty została w umowie określona na kwotę 12.269,90 zł i obejmowała całkowitą kwotę pożyczki - czyli sumę wszystkich środków pieniężnych, w tym: nieobejmujących kredytowanych kosztów pożyczki, które pożyczkodawca udostępnia pożyczkobiorcy wynoszącą 6.000,00 zł oraz całkowity koszt pożyczki w kwocie 6.269,90 zł obejmujący prowizję w kwocie 2.700,00 zł, a także odsetki umowne w kwocie 3.569,90 zł, naliczane od kwoty pożyczki i prowizji - łącznie od 8.700,00z zł. Wątpliwości Sądu na gruncie przedmiotowej umowy pożyczki budzi naliczenie przez powoda prowizji w kwocie 2.700,00 zł, która stanowiła 45% kwoty kapitału (6.000,00 zł). W ocenie Sądu postanowienia przedmiotowej umowy, w której zastrzeżono prowizję w w/w wysokości należy uznać za sprzeczne z zasadami współżycia społecznego w rozumieniu art. 58 § 2 k.c. , art. 353 1 k.c. , a także za stanowiące niedozwolone klauzule umowne w myśl art. 385 1 § 1 k.c. O ile za bezsporne należy uznać, że pożyczkodawca ma prawo pobierać wynagrodzenie z tytułu udzielenia pożyczki, to jednocześnie oczywistym pozostaje, iż wynagrodzenie to nie może być kształtowane w sposób dowolny. Przypomnieć należy, że zarówno w literaturze, jak i praktyce orzeczniczej został ugruntowany pogląd, że głównymi świadczeniami stron w umowie pożyczki są: udostępnienie środków finansowych do korzystania drugiej stronie w określonej danym stosunkiem wysokości (w przypadku pożyczkodawcy) oraz ich zwrot (w przypadku pożyczkobiorcy). Umowa pożyczki może mieć charakter odpłatny lub nieodpłatny. Nie ulega przy tym wątpliwości, że to właśnie odsetki stanowią wynagrodzenie pożyczkodawcy za korzystanie przez pożyczkobiorcę z jego środków finansowych. Umowa pożyczki, aby można było ją uznać za nienaruszającą zasad uczciwego obrotu, powinna też określać, które opłaty i prowizje stanowią zysk pożyczkodawcy, a które są pobierane na pokrycie konkretnych kosztów ponoszonych przez niego w związku z zawartą umową i jej obsługą. Za niedozwolone klauzule umowne, w świetle art. 385 1 k.c. należy więc każdorazowo uznawać te postanowienia umowne, które pod postacią opłaty pobieranej formalnie na poczet pokrycia kosztów konkretnych czynności, w rzeczywistości stanowią dla pożyczkodawcy źródło dodatkowego zysku, ukryte przed konsumentem, pozwalając mu jednocześnie omijać przepisy dotyczące wysokości odsetek maksymalnych (wyrok SO w Suwałkach z dnia 18 grudnia 2017 r., sygn. I Ca 452/17, Lex). Takie świadczenie, choćby zostało nazwane wynagrodzeniem (prowizją, opłatą operacyjną) nie stanowi świadczenia głównego stron (wyr. SN z 17 listopada 2011 r., sygn. III CSK 38/11. Lex). Obowiązująca w polskim systemie prawa cywilnego zasada swobody umów ( art. 353 1 k.c. ) pozwala co do zasady na obciążenie pożyczkobiorcy dodatkowymi kosztami. Ich wysokość powinna zostać jednak określona w sposób niepowodujący nadmiernego obciążenia konsumenta pozaodsetkowymi kosztami związanymi z zawarciem umowy. Ponadto powinna mieć uzasadnienie w nakładzie pracy (w tym związanego z ryzykiem niewykonania lub nienależytego wykonania umowy przez kredytobiorcę), w wydatkach na przygotowanie i realizację umowy, tak aby nie kreowała bezpodstawnego przysporzenia po stronie pożyczkodawcy. Okoliczności te podlegają badaniu przez sąd w sporze o zapłatę takich należności i to z urzędu. Przepisy ustawy o kredycie konsumenckim, w szczególności art. 36a ograniczają wysokość pozaodsetkowych kosztów pożyczki poprzez wprowadzenie matematycznego wzoru służącego do obliczania tychże koszów. Wzór ten ustala bowiem maksymalną, a nie powszechnie obowiązującą wysokość kosztów pozaodsetkowych. Zgodnie ze stanowiskiem Sądu Najwyższego wyrażonym w wyroku z dnia 22 czerwca 2022 r. I NSNc 455/21, przepisy art. 36a ustawy o kredycie konsumenckim nie określają pozytywnie, w sposób bezwzględnie wiążący, liczby, charakteru i konkretnej wysokości kosztów składających się na pozaodsetkowe koszty kredytu, a jedynie wytyczają ramy, w których postanowienia umowy kredytu konsumenckiego, określające te koszty, muszą się „mieścić”. Zamieszczony w ustawie wzór nie może stanowić sposobu obejścia przepisów o odsetkach maksymalnych przez dodawanie do kwoty spłaty bliżej nieuzasadnionych i z niczego nie wynikających dodatkowych obciążeń. Podkreślić również należy, że brak przekroczenia przez pozaodsetkowe koszty pożyczki limitu wynikającego ze wzoru matematycznego z art. 36a ust. 1 u.k.k. nie wyklucza oceny postanowień umownych je przewidujących w sytuacji, gdy nie są to jednoznacznie określone świadczenia główne, pod kątem ich abuzywności, a obowiązek dokonania tej oceny w procesie z udziałem konsumenta, jak wskazano wcześniej, spoczywa na sądzie orzekającym z urzędu. Przepis art. 36a ust. 1 u.k.k. nie wyłącza bowiem stosowania art. 385 1 k.c. Brak jest też relacji między tymi przepisami o charakterze przepis ogólny – przepis szczególny. Przepis art. 36a u.k.k. dotyczy wszelkich pozaodsetkowych kosztów kredytu, zarówno tych, które są sformułowanymi w sposób jednoznaczny świadczeniami głównymi, jak i tych, które charakteru takiego nie mają. Z kolei abuzywność dotyczy wyłącznie tych świadczeń, które nie są świadczeniami głównymi sformułowanymi w sposób jednoznaczny. Zestawienie powyższych przepisów wskazuje na to, że pozaodsetkowe koszty będące świadczeniami głównymi, nawet jeśli są sformułowane jednoznacznie, nie mogą przekraczać wartości określonych w treści przepisu art. 36a ust. 1 u.k.k. , z kolei, jeśli takimi świadczeniami nie są, to nie tylko nie mogą przekroczyć limitu z art. 36a ust. 1 u.k.k. , lecz również nie mogą stanowić rozwiązań ocenianych negatywnie z punktu widzenia art. 385 1 k.c. Podkreślić należy, że przepis art. 36a ust. 1 u.k.k. , w swoim założeniu miał pozytywnie wpływać na sytuację konsumenta poprzez wprowadzenie rozwiązań polepszających ochronę jego interesów jako podmiotu mniej uprzywilejowanego w stosunku do pożyczkodawców, będących z reguły wysoce sprofesjonalizowanymi uczestnikami obrotu gospodarczego. Dlatego też nie można przyjmować wykładni zmierzającej do wyłączenia stosowania art. 385 1 k.c. w sytuacji, gdy koszty mieszczą się w określonym w art. 36a ust. 1 u.k.k. limicie, bowiem prowadziłoby to do sytuacji niezgodnej z pierwotną wolą ustawodawcy przy wprowadzaniu tej regulacji do krajowego porządku prawnego. Dodać również należy, sama konstrukcja pozaodsetkowych kosztów kredytu nie oznacza przy tym, że pożyczkodawca może naliczać wszelkiego rodzaju opłaty, kierując się wyłącznie swoim interesem, bacząc wyłącznie, aby ich wysokość nie przekraczała granicy wyznaczonej przytoczonym przepisem. Podkreślić należy, że w sytuacji, w której pożyczkodawca pobiera opłaty za różne czynności (prowizję, opłatę przygotowawczą, operacyjną, za udzielenie pożyczki itp.) winien on wykazać, na czym te czynności polegają, że zostały faktycznie podjęte na gruncie danej umowy, a nadto, że z ich tytułu poniósł określone koszty. Umowa pożyczki, aby można było ją uznać za nienaruszającą zasad uczciwego obrotu, powinna też określać, które opłaty i prowizje stanowią zysk pożyczkodawcy, a które są pobierane na pokrycie konkretnych kosztów ponoszonych przez niego w związku z zawartą umową i jej obsługą. Za niedozwolone klauzule umowne, w świetle art. 385 1 k.c. należy więc każdorazowo uznawać te postanowienia umowne, które pod postacią opłaty pobieranej formalnie na poczet pokrycia kosztów konkretnych czynności, w rzeczywistości stanowią dla pożyczkodawcy źródło dodatkowego zysku, ukryte przed konsumentem, pozwalając mu jednocześnie omijać przepisy dotyczące wysokości odsetek maksymalnych (wyrok SO w Suwałkach z dnia 18 grudnia 2017 r., sygn. I Ca 452/17, Lex). Takie świadczenie, choćby zostało nazwane wynagrodzeniem (prowizją, opłatą operacyjną) nie stanowi świadczenia głównego stron (wyr. SN z 17 listopada 2011 r., sygn. III CSK 38/11. Lex). Przedmiotowa prowizja oraz jej wysokość nie znajduje swojego uzasadnienia w samej treści zarówno ramowej umowy pożyczki jak i formularza informacyjnego w zakresie przedmiotowej pożyczki oraz samego dokumentu potwierdzenia wypłaty pożyczki, który w swej treści zawiera szczegółowy parametrów pożyczki. W żadnym z tych dokumentów nie odnajdziemy informacji w jaki sposób jej wysokość została określona oraz na poczet jakich czynności pobierana jest opłata w tak wysokiej wartości, stanowiącej 45% samego kapitału. W żadnym z dokumentów związanych z przedmiotową pożyczką nie odnajdziemy informacji na poczet pokrycia jakich konkretnych kosztów czy czynności jest ona pobierana. Brak jest choćby definicji pożyczki umieszonej w samej umowie. W ramach formularza informacyjnego istnieje jedyne zapis, iż „prowizja za udzielenie pożyczki 2.700,00 zł to koszt jaki pożyczkobiorca będzie zobowiązany ponieść w związku z umową pożyczki. W konsekwencji czego należało, uznać, iż w rzeczywistości stanowi ona dla pożyczkodawcy źródło dodatkowego zysku. Jak już wcześniej wskazano, w myśl art. 353 1 k.c. treść lub cel stosunku prawnego ułożonego przez strony nie może sprzeciwiać się właściwości (naturze) stosunku, ustawie ani zasadom współżycia społecznego. Tymczasem zapisy umowy odnoszące się do prowizji są sprzeczne z zasadami współżycia społecznego i kształtują obowiązki drugiej strony umowy (pożyczkobiorcy-pozwanego) w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, albowiem określona przez pożyczkodawcę prowizja nie ma jakiegokolwiek uzasadnienia. W orzecznictwie wskazuje się, że pod pojęciem działania wbrew dobrym obyczajom, przy kształtowaniu stosunku zobowiązaniowego, kryje się wprowadzenie do umowy klauzul, które godzą w równowagę kontraktową stron takiego stosunku, natomiast przez rażące naruszenie interesów konsumenta rozumie się nieusprawiedliwioną dysproporcję, na niekorzyść konsumenta, praw i obowiązków stron wynikających w umowy (wyroki SN z dnia 13 lipca 2005r., I CSK 832/04 oraz z dnia 3 lutego 2006 r., I CK 297/05). Dokonując oceny rzetelności określonego postanowienia umowy konsumenckiej należy zawsze rozważyć indywidualnie rozkład obciążeń, kosztów i ryzyka jakie wiąże się z przyjętymi rozwiązaniami oraz zbadać jak wyglądałyby prawa i obowiązki konsumenta w sytuacji, w której postanowienie to nie zostałoby zastrzeżone, pamiętając jednocześnie podczas dokonywania kontroli o tym, że każdorazowo istotny jest charakter stosunku prawnego uregulowanego umową, który w konkretnej sytuacji może usprawiedliwiać zastosowaną konstrukcję i odejście od typowych reguł wyznaczonych przepisami dyspozytywnymi. Sama konstrukcja pozaodsetkowych kosztów kredytu nie oznacza przy tym, że pożyczkodawca może naliczać wszelkiego rodzaju opłaty, kierując się wyłącznie swoim interesem, bacząc wyłącznie, aby ich wysokość nie przekraczała granicy wyznaczonej przytoczonym przepisem. Podkreślić należy, że w sytuacji, w której pożyczkodawca pobiera opłaty za różne czynności (opłatę przygotowawczą, prowizję itp.) winien on wykazać, na czym te czynności polegają, że zostały faktycznie podjęte na gruncie danej umowy, a nadto, że z ich tytułu poniósł określone koszty. Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy sąd uznał, że brak jest jakichkolwiek podstaw do przyjęcia, że koszty, jakie pożyczkodawca poniósł w związku z czynnościami skutkującymi zawarciem umowy i jej zarządzaniem pozostają w choćby zbliżonej proporcji do żądanego od pozwanej świadczenia wzajemnego. Wskazać również należy, że rolą Sądu nie jest ustalanie, w jakiej wysokości pożyczkodawca był uprawniony naliczyć prowizję od udzielonej pożyczki. To powód powinien wykazać kryteria, jakimi kierował się ustalając prowizję i właściwie uzasadnić konieczność jej naliczenia w takiej wysokości. Powyższej powinności powód nie sprostał. Jak już wyżej wskazano ani w ramowej umowie pożyczki, w dokumencie zatytułowanym „potwierdzenie wypłaty pożyczki” ani w żadnym innym piśmie załączonym do akt sprawy nie zostało wskazane za jakie czynności powyższa prowizja była naliczana, i skąd wynika jej wysokość, a także czy rzeczywiście kwota ta została przez powoda poniesiona. W sprawie nie zostało wyjaśnione za jakie konkretnie czynności prowizja ta miała być pobierana. Wreszcie wysokość wskazanej prowizji jest nieproporcjonalna do kwoty udzielonej pożyczki. Podkreślić należy, że nawet gdyby powód wskazał co obejmowała prowizja, to na gruncie zebranego w sprawie materiału dowodowego nieweryfikowalnym jest, czy koszty te zostały faktycznie poniesione przez powoda, a w szczególności czy są adekwatne do nakładu jego pracy, wygenerowanych wydatków i współistniejącego ryzyka. W świetle doświadczenia życiowego trudno przy tym przyjąć, że czynności przedsięwzięte przez powoda, związane z obsługą pożyczki, wymagały poniesienia wydatków w kwocie 2.700,00 zł, w szczególności, jeśli uwzględni się okoliczność, że przedłożona umowa pożyczki ma charakter szablonowy, a jedynymi zmiennymi w jej treści są w istocie kwota udzielonej pożyczki, wysokość odsetek i pozaodsetkowych kosztów pożyczki oraz okres zobowiązania - nawet przy założeniu, że umowa została zawarta na 42 miesięcy. Również ocena ryzyka związanego z udzieleniem pożyczki nie uzasadnia aż tak wysokich kosztów. W świetle dokonanych powyżej rozważań podkreślenia wymaga, że Sąd nie kwestionuje uprawnienia pożyczkodawcy do pobierania od pożyczkobiorcy opłat za czynności związane z obsługą pożyczki. Opłaty takie winny być jednak ustalone na rozsądnym poziomie i nie mogą godzić w interesy konsumenta. Zakres kosztów związanych z tymi czynnościami, determinujący ich wysokość, powinien zatem zostać przedstawiony w pozwie w taki sposób, aby w świetle doświadczenia życiowego oraz logiki nie budził żadnych wątpliwości. Sporne opłaty nie mogą bowiem stanowić dodatkowego wynagrodzenia dla pożyczkodawcy, a jedynie wyrównanie poniesionych przez niego wydatków. Dodatkowego wyjaśnienia wymaga, że wprawdzie sporna prowizja została ustalona umową stron, to jednak należy mieć na uwadze, że swoboda umów nie pozostaje całkowicie dowolna i podlega pewnym ograniczeniom. W myśl art. 353 1 k.c. treść lub cel stosunku prawnego ułożonego przez strony nie może sprzeciwiać się właściwości (naturze) stosunku, ustawie ani zasadom współżycia społecznego. Tymczasem zapisy umowy odnoszące się do prowizji są sprzeczne z zasadami współżycia społecznego i kształtują obowiązki pożyczkobiorcy – pozwanego w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, albowiem określona przez stronę powodową opłata nie ma jakiegokolwiek uzasadnienia. - praw i obowiązków stron, wynikających z umowy (por. wyroki Sądu Najwyższego: z dnia 13 lipca 2005 roku, I CK 832/04, Biul. SN 2005/11/ 13 oraz z dnia 3 lutego 2006 roku, I CK 297/05, Biul. SN 2006/5-6/12). Dodatkowo również wskazać należy, że ustalenie wysokości prowizji na tak wysokim poziomie jak to miało miejsce w niniejszej sprawie w stosunku do faktycznie otrzymanej przez stronę pozwaną kwoty, przy jednoczesnym obciążeniu pozwanego obowiązkiem zapłaty umownych odsetek, należy uznać za naruszające art. 385 1 § 1 k.c. W tym miejscu zaznaczyć należy, że dla uznania prowizji za niewiążącą pozwanego nie ma znaczenia ewentualne wypełnienie przez powoda obowiązków informacyjnych nałożonych na niego w ustawie o kredycie konsumenckim oraz fakt czytelnego i rzetelnego wskazania w treści umowy poszczególnych kwot, jak również okoliczność dokonania potrącenia tych kwot przy wypłacie stronie pozwanej kwoty pożyczki, czy też okoliczność dobrowolnego zawarcia umowy przez pozwanego, w tym w zakresie fakultatywnych postanowień dotyczących prowizji, nawet przy założeniu istnienia modelu konsumenta jako świadomego i rozsądnego podmiotu. W świetle powyższych rozważań Sąd uznał, że postanowienia umowne w zakresie prowizji za niewiążące pozwanego, tym samym żądanie w zakresie 2.700,00 należało uznać za nieuzasadnione. Tytułem odsetek karnych powód dochodził łącznie kwoty 529,62 zł. Zgodnie z twierdzeniami pozwu wartość dochodzonych odsetek karnym została wyliczona na dzień złożenia pozwu od kwoty kapitału i prowizji. Mając zatem na uwadze, że dochodzone odsetki karne zostały naliczone także od prowizji, Sąd dokonał ich stosunkowego przeliczenia. Mając na uwadze, że abuzywna prowizja stanowi ok. 46% żądanej przez powoda kwoty obejmującej kapitał i prowizję (3.123,92 zł + 2.700,00 zł = 5.823,92 x 46% ≈ 2.700,00 zł) to odsetki karne wyliczone przez stronę powodową od wskazanego kapitału i prowizji na kwotę 529,62 zł, winny ulec pomniejszeniu o 46% jako równowartość odsetek nienależnie policzonych, co daje kwotę 286,00 zł (529,62 zł – 46% ≈ 286,00 zł). Sąd nie uwzględnił natomiast żądania w zakresie pozostałym do zapłaty odsetek umownych tj. 410,86 zł, bowiem zostały one ustalone w umowie na wartość łącznie 3.569,90 zł, tym samym zostały policzone również od kwoty niewiążącej pozwanego prowizji tj. od wartości łącznie 8.700,00 zł (2.700,00 zł + 6.000,00 zł) - kalkulator. Dokonując w tym zakresie prostego matematycznego przeliczenia abuzywna prowizja w wysokości 2.700,00 zł, obejmowała 31% wartości 8.700,00 zł. Tym samym na odsetki wyliczone zgodnie z treścią umowy składała się wartości: 1.106,66 zł – odsetki od wartości prowizji oraz 2.463,24 zł – odsetek od kapitału, dając łącznie wartość 3.569,90 zł. Odsetki umowne zatem, które zostały wyliczone przez stronę powodową również od abuzywnej prowizji na kwotę 1.106,66 zł (3.569,90 zł x31%), nie podlegały spłacie przez pozwanego jako wartość nienależnie naliczona. Zatem jako prawidłowo naliczone i należne wypadało uznać odsetki umowne jedynie w wysokości 2.463,24 zł, jako wyliczone od samej wartości kapitału. Uznając twierdzenia pozwu jako prawdziwe, iż pozostała do spłaty przez pozwanego wartość odsetek umownych wyliczona zgodnie z postanowieniami umowy wynosi 410,86 zł, Sąd uznał, iż pozwany tytułem odsetek umownych uiścił wartość łącznie 3.159,04 zł w miejsce błędnie wyliczonych 3.569, 90 zł zamiast poprawnie wyliczonych 2.463,24 zł (3.569,90 zł – 410,86 zł). Tym samym przez pozwanego na poczet odsetek uiszczona została już kwota ponad to co powinien uiścić przy uwzględnieniu abuzywności prowizji. W konsekwencji Sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia kwoty 410,86 zł tytułem pozostałej do spłaty wartości odsetek umownych. W tej sytuacji, powodowi przysługuje roszczenie o zwrot niespłaconego przez pozwanego kapitału w kwocie 3.123,92 zł oraz odpowiednio przeliczonych odsetek karnych. Należna powodowi kwota wynosi zatem 3.409,92 zł (3.123,92 zł + 286,00 zł = 3.409,92 zł) i taką kwotę Sąd zasądził od pozwanego na rzecz powoda w punkcie 1. sentencji wyroku, bez odsetek w ślad za żądaniem pozwu. W pozostałej części Sąd oddalił powództwo jako niezasadne – punkt 2. sentencji wyroku. O kosztach procesu orzeczono w punkcie 3. sentencji wyroku w oparciu o art. art. 98 § 1, 1 1 i 3 kpc w zw. z art. 99 k.p.c. i art. 100 kpc . Z żądanej przez powoda należności zasądzona została kwota 3.409,92 zł, co oznacza, że powód wygrał sprawę w ok. 50%. Na koszty procesu poniesione przez powoda w łącznej kwocie 4.367,00 zł złożyły się: - 400,00 zł tytułem opłaty sądowej od pozwu, - 17,00 zł tytułem opłaty skarbowej od pełnomocnictwa, - 1.800,00 zł tytułem kosztów zastępstwa procesowego ustalona na podstawie § 2 pkt 4 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych. Pozwany nie poniósł żadnych kosztów procesu, a zatem koszty procesu wyniosły 2.217,00 zł. Powód wygrał proces w 50 % i obciążają go koszty w stosunku, w jakim oddalono powództwo, czyli w 50 %, stąd różnicę w kwocie 1.108,50 zł Sąd zasądził od pozwanego na rzecz powoda tytułem zwrotu kosztów procesu. O odsetkach od w/w kwoty kosztów postępowania Sąd orzekł w oparciu o treść art. 98 § 1 1 k.p.c. , który stanowi, że od kwoty zasądzonej tytułem zwrotu kosztów procesu należą się odsetki, w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego, za czas od dnia uprawomocnienia się orzeczenia, którym je zasądzono, do dnia zapłaty. Odnosząc się do kwestii żądania pełnomocnika powoda w zakresie zasądzenia dwukrotności stawki minimalnej w zakresie wynagrodzenia, w ocenie Sądu w świetle art. 109 § 2 k.p.c. nie było podstaw do przyznania wynagrodzenia w żądanej wysokości. Sam fakt, że w stosownych regulacjach przewidziano możliwość żądania do sześciokrotności stawki minimalnej (§ 2 ust. 2 w/w rozporządzenia) nie implikuje obowiązku zasądzenia zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w kwocie powyżej stawki minimalnej w każdym przypadku tj. każdorazowo indywidualnie Sąd ocenia nakład pracy pełnomocnika w konkretnej sprawie. Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy trzeba podkreślić, że nakład pracy pełnomocnika powoda sprowadzał się do złożenia jedynie pozwu. Co więcej w ramach niniejszego postępowania odbyła się tylko jedna rozprawa, na która pełnomocnik nawet się nie stawił. Wobec wydania wyroku zaocznego oraz braku zajęcia stanowiska w sprawie przez stronę pozwaną, pełnomocnik nie musiał również sporządzać innych dodatkowych pism procesowych związanych z potencjalnym odparciem zarzutów, które mogłyby być postawione przez pozwanego. Ponadto przedmiotowa sprawa nie odznaczała się jakimś dużym stopniem skomplikowania i nie była wielowątkowa pod względem okoliczności spornych. Przedmiotowe postępowanie dotyczyło bowiem żądania zapłaty określonej kwoty z tytułu braku spłacenia należności wynikającej z uprzednio zawartej umowy pożyczki, za pośrednictwem środków porozumiewania się na odległość. Tego typu postępowania są jednym z najliczniejszych, z którymi Sądy mają do czynienia. W tak zakreślonych ramach niniejszego postępowania, brak jest jakiejkolwiek podstawy do przyjęcia, by nakład pracy pełnomocnika powoda wykraczał ponad pewien wzorzec w tego rodzaju sprawach. Tymczasem wykroczenie ponad stawkę minimalną wymaga wykazania ponadstandardowego nakładu pracy, co jednak nie miało miejsca w tym przypadku. Nie istniały więc podstawy do przyjęcia wyższej stawki niż minimalna. Asesor sądowy M. S.Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI