I C 3096/15

Sygn. akt I C 3096/15 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 21 stycznia 2016 r. Sąd Rejonowy w Olsztynie, Wydział I Cywilny, w składzie: Przewodniczący: SSR Piotr Żywicki Protokolant: stażysta Anna Reczkowska po rozpoznaniu w dniu 21 stycznia 2016r. w Olsztynie, na rozprawie, sprawy z powództwa A. K. (1) , przeciwko B. K. (1) , A. K. (2) , T. D. (1) i T. D. (2) , o ustalenie, I ustala, ze służebność gruntowa polegająca na prawie przejścia i przejazdu ustanowiona na działce nr (...) położonej w miejscowości P. w gminie S. , dla której Sąd Rejonowy w Olsztynie prowadzi księgę wieczystą o nr (...) , na rzecz każdoczesnego właściciela działki o nr (...) , dla której Sad Rejonowy w Olsztynie prowadzi księgę wieczystą o nr (...) wygasła z mocy prawa najpóźniej z dniem 23 czerwca 2015 roku, wskutek niewykonywania jej przez lat dziesięć; II w pozostałym zakresie oddala powództwo; III zasądza od pozwanych B. K. (1) , A. K. (2) , T. D. (1) i T. D. (2) na rzecz powoda A. K. (1) kwotę 287 zł (dwieście osiemdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów procesu w tym kwotę 240 zł (dwieście czterdzieści złotych) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa prawnego. /-/ SSR Piotr Żywicki Sygn. akt I C 3096/15 UZASADNIENIE Powód A. K. (1) wniósł o ustalenie, że służebność gruntowa polegająca na prawie przejścia i przejazdu ustanowiona na należącej do niego działce nr (...) , dla której Sąd Rejonowy w Olsztynie prowadzi księgę wieczystą KW nr (...) na rzecz każdoczesnego właściciela działki poprzednio o numerze (...) , obecnie (...) , dla której Sąd Rejonowy w Olsztynie prowadzi księgę wieczystą KW nr (...) wygasła wskutek niewykonywania jej przez 10 lat. Powód wniósł nadto o zasądzenie od pozwanych na jego rzecz kosztów procesu. W uzasadnieniu pozwu wskazał, że nieruchomość, której jest właścicielem obciążona jest służebnością na rzecz pozwanych, którzy z niej nie korzystają. Nieruchomość powoda od początku lat. 80 XX wieku była i jest ogrodzona, co uniemożliwia przejazd i przechodzenie przez jego nieruchomość. Pozwani nigdy nie korzystali z nieruchomości powoda, ponieważ mają dogodniejszy dojazd do swojej nieruchomości (k. 2-6). Pozwani A. K. (2) i B. K. (1) oraz T. D. (1) i T. D. (2) w odpowiedzi na pozew wnieśli o oddalenie powództwa w całości oraz zasądzenie od powoda kosztów procesu według norm przepisanych. W uzasadnieniu podnieśli, że do 2004 r. korzystali z ustanowionej służebności. Pod koniec wiosny 2005 r. powód zagrodził przejazd (stawiając ogrodzenie istniejące do dnia dzisiejszego), co całkowicie uniemożliwiło im wykonywanie przedmiotowej służebności. Pozwani podnieśli, że w dniu 11 listopada 2012 r. przyjechali do miejscowości P. i z uwagi na nieobecność powoda odbyli rozmowę z jego ojcem, którego prosili o przekazanie synowi prośby „o kontakt w sprawie ogrodzenia”. Następnie w grudniu 2014 r. pozwany B. K. (2) odbył rozmowę z powodem, który odmówił współpracy, w zakresie zagrodzonego przejazdu. W dniu 27 marca 2015 r. pozwany złożył w sądzie wieczystoksięgowym wniosek o sprostowanie wpisu w dziale I-Sp księgi wieczystej o nr (...) . Pozwani podnieśli, że bezprawne uniemożliwienie im korzystania ze służebności stanowi nadużycie prawa i nie powinno korzystać z ochrony. W ich ocenie powód dąży do pozbawienia nieruchomości pozwanych dostępu do drogi publicznej (k. 35-42). Sąd Rejonowy ustalił, co następuje: W dniu 29 maja 1995r. małżonkowie A. i B. K. (1) , nabyli na prawach wspólności ustawowej działkę gruntu oznaczoną nr (...) , położoną w miejscowości P. w gminie S. , dla której Sąd Rejonowy w Olsztynie prowadzi księgę wieczystą KW nr (...) . W umowie sprzedaży sprzedający ustanowił na rzecz każdoczesnego właściciela działki nr (...) prawo przejścia i przejazdu przez działkę nr (...) . Następnie działka oznaczona numerem (...) podzielona została na trzy działki o numerach (...) . W dniu 07 sierpnia 1999r. B. K. (1) i A. K. (2) zbyli na rzecz T. D. (1) i T. D. (2) udział ½ w prawie własności nieruchomości opisanej jako działka nr (...) . (bezsporne, por. akta KW nr (...) ; umowa sprzedaży k. 49-52; umowa sprzedaży k. 73-76) Powód w dniu 3 listopada 2004 r. nabył prawo własności niezbudowanej działki oznaczonej numerem ewidencyjnym (...) położonej w miejscowości P. w gminie S. , dla której Sąd Rejonowy w Olsztynie prowadzi księgę wieczystą o nr (...) . Działka oznaczona numerem (...) powstała z podziału działki nr (...) co miało miejsce w 1999., to jest po ustanowieniu służebności na działce (...) . (bezsporne, por. akta KW Nr (...) ) Działka powoda o nr (...) od wiosny 2005r. ogrodzona jest siatką uniemożliwiającą korzystanie ze służebności gruntowej polegającej na prawie przejścia i przejazdu. (bezsporne) Pozwany B. K. (1) w dniu 27 marca 2015 r. złożył w sądzie wieczystoksięgowym wniosek o sprostowanie wpisu w dziale I-Sp księgi wieczystej o nr (...) , tj. księgi wieczystej obejmującej inną nieruchomość, niż opisaną w pozwie. (dowód: wniosek o wpis w księdze wieczystej – k. 59-62) Sąd Rejonowy zważył, co następuje: W świetle poczynionych w sprawie ustaleń roszczenie powoda, co do zasady, zasługiwało na uwzględnienie. Dokonując powyższego rozstrzygnięcia Sąd oparł się na bezspornych twierdzeniach stron oraz przedłożonych do akt sprawy dokumentach i aktach ksiąg wieczystych, których prawdziwość i wiarygodność nie była kwestionowana i nie budziła wątpliwości Sądu. Wobec niespornych twierdzeń samych stron co do istoty sprawy, zbędne dla rozstrzygnięcia były pozostałe zawnioskowane dowody (k. 88). Powód opierał swe roszczenie o treść art. 293 § 1 kc , zgodnie z którym służebność gruntowa wygasa wskutek niewykonywania przez lat dziesięć. Termin ten jest terminem zawitym i dla służebności czynnej, jak służebność prawa przechodu i przejazdu, zaczyna swój bieg od dnia, w którym uprawniony zaprzestał wykonywania służebności a upływa w dniu, który datą odpowiada dniowi, w którym uprawniony zaprzestał wykonywania służebności ( art. 112 k.c. ). Pozwani przyznali, że przynajmniej od końca wiosny 2005r. nie wykonywali służebności obciążającej nieruchomość powoda, co było konsekwencją zagrodzenia nieruchomości obciążonej przez powoda. Pozwani w ten sposób pozbawieni zostali możliwości przejścia i przejazdu przez jego nieruchomość. W tych okolicznościach za najpóźniejszy dzień, w którym uprawnieni zaprzestali wykonywania służebności uznać należało ostatni dzień astronomicznej wiosny roku 2005r. tj. 22 czerwca. Upływ dziesięcioletniego terminu niewykonywania służebności nastąpił zatem z dniem 23 czerwca 2015r. Z tym tez zatem najpóźniej dniem służebności wygasła. Wbrew twierdzeniom pozwanych, podejmowanych przez nich czynności w postaci rozmów z powodem, ale także wniosku o sprostowanie wpisu w księdze wieczystej, nie można uznać za czynności przerywające bieg dziesięcioletniego terminu wygaśnięcia służebności. Do biegu 10 letniego terminu opisanego w art. 293 §1 kc stosuje się odpowiednio przepisy o przedawnieniu. Ewentualna przerwa biegu tego terminu mogłaby być spowodowana jedynie przez taką czynność, która podjęta byłaby przed sądem bezpośrednio w celu ochrony naruszonego prawa ( art. 123 §1 pkt 1 kc ). Wskazać należy, że w świetle art. 222 kc w zw. z art. 251 kc czy też 344 §1 kc w zw. z art. 251 kc pozwani mieli stosowne środki w celu ochrony przysługującego im prawa, lecz w okresie ponad 10 lat z nich nie skorzystali. Żadna z opisanych przez nich czynności nie zmierzała w sposób bezpośredni do przywrócenia posiadania służebności. Wpis do księgi wieczystej, na który powołują się pozwani dotyczył innej nieruchomości niż objęta pozwem. Poza tym taki wpis ma charakter wyłącznie deklaratoryjny i jako taki nie jest środkiem podjętym bezpośrednio w celu ochrony ich naruszonego prawa. Wygaśnięcie służebności na skutek niewykonywania następuje ex lege , oznacza to, że orzeczenie stwierdzające wygaśnięcie służebności ma charakter deklaratoryjny. Stwierdza ono okoliczność, która z mocy prawa już wystąpiła. W konsekwencji, Sąd w toku takiego postępowania nie ustala czy nieruchomości, których służebność dotyczyła posiadają dostęp do drogi publicznej. O ile zaistnieje takowa potrzeba właścicielom nieruchomości pozbawionej takiej drogi, w myśl przepisu art. 145 k.c. , przysługuje uprawnienie do wystąpienia z roszczeniem o jej ustanowienie. Mając na uwadze przytoczone okoliczności, na postawie ww. przepisów powództwo należało uwzględnić niemal w całości (pkt I wyroku). Powód domagał się ustalenia wygaśnięcia służebności ustanowionej na rzecz każdoczesnego właściciela działki poprzednio o numerze (...) a obecnie (...) . Ponieważ działka oznaczona numerem (...) , na skutek zmian gruntowych w 1999 r., podzielona została na trzy działki o numerach (...) , rozstrzygniecie winno uwzględniać istniejący stan faktyczny. Stąd też powództwo w pozostałej części podlegało oddaleniu (pkt II wyroku). O kosztach orzeczono na zasadzie art. 100 kpc in fine . Powód poniósł koszty w wysokości 287 zł, w tym 240 zł z tytuł zastępstwa procesowego, a ponieważ wygrał niniejszy proces niemal w całości, zasądzeniu na jego rzecz podlegała całość poniesionych kosztów (pkt III wyroku). SSR Piotr Żywicki