I C 2026/21

Sąd Rejonowy dla miasta stołecznego WarszawyWarszawa2021-10-08
SAOSCywilneodpowiedzialność deliktowaŚredniarejonowy
odszkodowaniewładza publicznadecyzja administracyjnasąd administracyjnyart. 417[1] k.c.prejudykatbezzasadne powództwo

Sąd Rejonowy oddalił powództwo o odszkodowanie za niezgodne z prawem wykonywanie władzy publicznej, uznając je za oczywiście bezzasadne z powodu braku prejudykatu stwierdzającego niezgodność decyzji administracyjnej z prawem.

Powód domagał się od Agencji Mienia Wojskowego odszkodowania za pozbawienie go równoważnika pieniężnego za brak kwatery stałej, kwestionując decyzje administracyjne i wyroki sądów administracyjnych. Sąd Rejonowy oddalił powództwo, wskazując na brak możliwości dochodzenia roszczeń w procesie cywilnym bez wcześniejszego stwierdzenia niezgodności z prawem decyzji administracyjnej w odpowiednim postępowaniu. Podkreślono, że sądy administracyjne prawomocnie nie stwierdziły naruszenia prawa, a powództwo oparte na art. 417[1] § 2 k.c. wymaga takiego prejudykatu.

Powód K. Z. wniósł do Sądu Rejonowego dla m. st. Warszawy pozew o zapłatę odszkodowania przeciwko Agencji Mienia Wojskowego. Roszczenie opierało się na zarzucie niezgodnego z prawem wykonywania władzy publicznej, które miało polegać na pozbawieniu powoda równoważnika pieniężnego za brak kwatery stałej. Powód kwestionował zgodność z prawem różnych decyzji administracyjnych oraz wyroków sądów administracyjnych, powołując się na wyrok NSA z 1997 r. Sąd Rejonowy, rozpoznając sprawę na posiedzeniu niejawnym, oddalił powództwo jako oczywiście bezzasadne. Uzasadnienie wskazuje, że powództwo, mimo że dopuszczalne w procesie cywilnym, nie było zasadne. Kluczową przesłanką oddalenia było zastosowanie art. 417[1] § 2 k.c., który stanowi, że naprawienia szkody wynikłej z wydania prawomocnego orzeczenia lub ostatecznej decyzji można żądać dopiero po stwierdzeniu we właściwym postępowaniu ich niezgodności z prawem. Sąd podkreślił, że sądy administracyjne prawomocnie nie stwierdziły niezgodności z prawem decyzji administracyjnej, a wręcz przeciwnie – stwierdziły jej zgodność z prawem. Dodatkowo, sąd zwrócił uwagę na brak legitymacji biernej Agencji Mienia Wojskowego w kontekście kwestionowania orzeczeń sądów administracyjnych. Sąd wskazał również, że art. 417[2] k.c. nie miał zastosowania, gdyż szkoda miała charakter majątkowy, a nie osobowy. Ponieważ niezasadność powództwa była oczywista, sąd oddalił je na podstawie art. 1911 § 3 k.p.c. bez doręczania pozwanej stronie odpisu pozwu, co skutkowało brakiem obciążenia powoda kosztami zastępstwa procesowego pozwanej.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, zgodnie z art. 417[1] § 2 k.c., naprawienia szkody wynikłej z wydania ostatecznej decyzji można żądać po stwierdzeniu we właściwym postępowaniu jej niezgodności z prawem, chyba że przepisy odrębne stanowią inaczej.

Uzasadnienie

Sąd powołał się na art. 417[1] § 2 k.c. jako lex specialis, który wymaga istnienia prejudykatu stwierdzającego niezgodność decyzji administracyjnej z prawem. W sytuacji, gdy sądy administracyjne prawomocnie nie stwierdziły naruszenia prawa, a wręcz przeciwnie – uznały decyzję za zgodną z prawem, powództwo o odszkodowanie oparte na niezgodności z prawem decyzji jest bezzasadne.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie powództwa

Strona wygrywająca

Agencja Mienia Wojskowego

Strony

NazwaTypRola
K. Z.osoba_fizycznapowód
Agencja Mienia Wojskowegoinstytucjapozwany

Przepisy (4)

Główne

k.c. art. 417[1] § § 2

Kodeks cywilny

Naprawienia szkody wynikłej z wydania ostatecznej decyzji można żądać po stwierdzeniu we właściwym postępowaniu jej niezgodności z prawem.

Pomocnicze

k.c. art. 417 § § 1

Kodeks cywilny

Ogólny przepis dotyczący odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną przez niezgodne z prawem działanie lub zaniechanie przy wykonywaniu władzy publicznej.

k.c. art. 417[2]

Kodeks cywilny

Dotyczy szkód na osobie, a nie na mieniu, co wyklucza jego zastosowanie w niniejszej sprawie.

k.p.c. art. 1911 § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa prawna do oddalenia powództwa bez doręczania pozwanemu odpisu pozwu, gdy niezasadność jest oczywista.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak prejudykatu stwierdzającego niezgodność decyzji administracyjnej z prawem. Sądy administracyjne prawomocnie nie stwierdziły naruszenia prawa. Brak legitymacji biernej pozwanego w kontekście kwestionowania orzeczeń sądów administracyjnych. Szkoda miała charakter majątkowy, a nie osobowy, co wyklucza zastosowanie art. 417[2] k.c.

Odrzucone argumenty

Kwestionowanie przez powoda zgodności z prawem decyzji administracyjnych i wyroków sądów administracyjnych w procesie cywilnym bez spełnienia wymogów z art. 417[1] § 2 k.c.

Godne uwagi sformułowania

nie jest możliwe w procesie cywilnym osiągnięcie zamierzonego przez niego celu, czyli uzyskanie świadczenia, którego odmówiły mu właściwe organy, co zostało skontrolowane przez właściwe sądy administracyjne niezasadność powództwa jest oczywista

Skład orzekający

Mateusz Janicki

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Potwierdzenie wymogu istnienia prejudykatu stwierdzającego niezgodność decyzji administracyjnej z prawem dla dochodzenia odszkodowania na podstawie art. 417[1] § 2 k.c."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku prejudykatu i kwestionowania decyzji administracyjnych w procesie cywilnym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje ważne ograniczenia w dochodzeniu roszczeń odszkodowawczych związanych z decyzjami administracyjnymi, co jest istotne dla praktyków prawa administracyjnego i cywilnego.

Dlaczego nie możesz dochodzić odszkodowania za decyzję administracyjną w sądzie cywilnym bez wyroku potwierdzającego jej wadliwość?

0
Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
sygn. akt I C 2026/21 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ 8 października 2021 roku Sąd Rejonowy dla miasta stołecznego Warszawy w Warszawie w I Wydziale Cywilnym w składzie: Przewodniczący: asesor sądowy Mateusz Janicki po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym 8 października 2021 roku w W. sprawy z powództwa K. Z. przeciwko Agencji Mienia Wojskowego o zapłatę oddala powództwo jako oczywiście bezzasadne. UZASADNIENIE Powód wniósł o zasądzenie od Agencji Mienia Wojskowego odszkodowania za niezgodne z prawem wykonywanie władzy publicznej wyrażające się w pozbawieniu go równoważnika pieniężnego za brak kwatery stałej, co nastąpiło decyzją administracyjną. Uzasadniając swoje powództwo, kwestionował zgodność z prawem różnych decyzji administracyjnych oraz wyroków sądów administracyjnych. Swoje racje wywodził z wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 5 czerwca 1997 r., (...) SA /Gd 548/96, który – jak twierdził – „prawomocnie rozstrzygnął” sprawę. W rzeczywistości jednak wyrok ten jedynie uchylił decyzję, a na skutek ponownego rozpatrzenia sprawy w postępowaniu administracyjnym zapadła decyzja również dla powoda niekorzystna. Powód skorzystał z prawa skargi na tę decyzję do sądu administracyjnego, a także wniósł skargę kasacyjną – obie zostały oddalone (prawomocny wyrok NSA z 25 października 2016 r., I OSK (...) ). Następnie skarżący wnosił o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego, jednakże bezskutecznie z uwagi na uchybienie terminowi procesowemu. Wbrew twierdzeniom skarżącego, nie jest możliwe w procesie cywilnym osiągnięcie zamierzonego przez niego celu, czyli uzyskanie świadczenia, którego odmówiły mu właściwe organy, co zostało skontrolowane przez właściwe sądy administracyjne. Skarżący powołuje się na odpowiedzialność deliktową za niezgodne z prawem wykonywanie władzy publicznej. Założona przez niego sprawa ma zatem niewątpliwie charakter sprawy cywilnej i podlega merytorycznemu rozpoznaniu przez sąd cywilny. Z tego powodu sąd nie odrzucił pozwu. Tym niemniej, powództwo mimo że dopuszczalne, nie jest zasadne, dlatego podlegało oddaleniu. Powód wywodzi bezprawność działania podmiotu sprawującego władzę publiczną ze specyficznego zdarzenia, jakim jest wydanie decyzji administracyjnej. Zgodnie natomiast z art. 4171 § 2 k.c. , który stanowi lex specialis w stosunku do ogólnego art. 417 § 1 k.c. , wprowadzając dodatkowe konieczne przesłanki odpowiedzialności, jeżeli szkoda została wyrządzona przez wydanie prawomocnego orzeczenia lub ostatecznej decyzji, jej naprawienia można żądać po stwierdzeniu we właściwym postępowaniu ich niezgodności z prawem, chyba że przepisy odrębne stanowią inaczej. Przepisów odrębnych brak, zatem z uwagi na brak prejudykatu tj. decyzji albo orzeczenia stwierdzającego niezgodności z prawem decyzji administracyjnej, nie może być skuteczne powództwo oparte na niezgodności z prawem decyzji – szczególnie że sytuacja rysuje się dokładnie przeciwnie – we właściwym trybie (postępowanie sądowoadministracyjne) stwierdzono, że decyzja nie była niezgodna z prawem. Analogiczne uwagi należy odnieść do zarzutów powoda co do niezgodności z prawem kolejnych orzeczeń sądów administracyjnych – przy czym tu dodatkowo zachodzi brak legitymacji biernej, bo Agencja Mienia Wojskowego nie odpowiada za działalność sądów. Tym bardziej na gruncie przepisów sprzed reformy wynikającej z wejścia w życie konstytucji , kiedy to władza publiczna w ogóle nie odpowiadała za niezgodne z prawem wykonywanie władzy publicznej, a wyłącznie za zawinione działanie funkcjonariuszy. Na uwzględnienie powództwa nie powala też powołana przez powoda podstawa prawna z art. 4172 k.c. , bowiem szkoda, z której powód wywodzi swoje prawo do odszkodowania, była typową szkodą na mieniu, a nie na osobie (pozbawienie świadczenia pieniężnego). Podsumowując, nie jest możliwe w postępowaniu cywilnym zasądzenie na rzecz powoda odszkodowania opartego na takiej podstawie, że niekorzystne dla powoda decyzje administracyjne, które podlegały kontroli sądów administracyjnych, które prawomocnie nie stwierdziły naruszenia prawa, powód ocenia jako niezgodne z prawem i chce to przed sądem rejonowym udowodnić. Ponieważ niezasadność powództwa jest oczywista, sąd na podstawie art. 1911 § 3 k.p.c. oddalił je bez doręczania pozwanej. Ma to dla powoda o tyle korzystny skutek, że nie zostanie obciążony kosztami zastępstwa procesowego pozwanej (3 617 zł), które musiałby ponieść, gdyby sąd oddalił powództwo po zajęciu przez pełnomocnika pozwanej stanowiska. W. , 8 października 2021 roku asesor sądowy M. J. Z. ądzenia: 1. poprawić dane pozwanego zgodnie ze sprecyzowaniem przez powoda (k. 29) - jest to Agencja Mienia Wojskowego 2. zakreślić sprawę w repertorium C; 3. odpis wyroku z uzasadnieniem doręczyć tylko powodowi z pouczeniem, że w terminie 2 tygodni może wnieść apelację do Sądu Okręgowego w Warszawie za pośrednictwem Sądu Rejonowego dla m. st. Warszawy w Warszawie, która podlega opłacie 750 zł 4. akta przedłożyć z wpływem lub za miesiąc z potwierdzeniem doręczenia. W. , 8 października 2021 roku asesor sądowy M. J.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI