I C 2004/16
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy w Płocku zasądził od Szpitala Wojewódzkiego na rzecz spółki farmaceutycznej ponad 103 tys. zł należności głównej wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie w transakcjach handlowych, oddalając wniosek o rozłożenie długu na raty.
Spółka farmaceutyczna dochodziła zapłaty należności za dostarczone leki od Szpitala Wojewódzkiego. Szpital nie kwestionował istnienia długu, ale spierał się co do rodzaju naliczanych odsetek, domagając się odsetek ustawowych z Kodeksu cywilnego zamiast odsetek za opóźnienie w transakcjach handlowych. Sąd uznał powództwo za zasadne, przyznając rację powodowi co do stosowania odsetek transakcyjnych i oddalając wniosek szpitala o rozłożenie długu na raty z uwagi na jego złą sytuację finansową.
Powódka, spółka akcyjna z branży farmaceutycznej, wniosła pozew o zapłatę należności za dostarczone produkty lecznicze od pozwanego, Szpitala Wojewódzkiego. Spór dotyczył głównie rodzaju odsetek za opóźnienie w płatności – powódka żądała odsetek ustawowych za opóźnienie w transakcjach handlowych, podczas gdy pozwany uważał, że powinny być naliczane odsetki ustawowe z Kodeksu cywilnego. Sąd Okręgowy w Płocku, analizując zawarte między stronami umowy, ustalił, że dostawy zostały zrealizowane, a należności nie zostały uregulowane w terminie. Sąd uznał, że w przypadku umów zawieranych między podmiotem publicznym a przedsiębiorcą, w tym umów o udzielenie zamówienia publicznego, zastosowanie znajdują przepisy ustawy o terminach zapłaty w transakcjach handlowych, w tym dotyczące odsetek. W związku z tym, sąd przychylił się do stanowiska powódki co do rodzaju odsetek i zasądził kwotę główną wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie w transakcjach handlowych. Sąd oddalił również wniosek pozwanego o rozłożenie zasądzonego świadczenia na raty, wskazując, że zła sytuacja finansowa szpitala jest długotrwała i przewidywalna, a nie wynika z nagłego wypadku, co nie uzasadnia zastosowania art. 320 k.p.c. Rozstrzygnięto również o kosztach procesu na rzecz powódki.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Wierzycielowi przysługują odsetki ustawowe za opóźnienie w transakcjach handlowych, zgodnie z ustawą o terminach zapłaty w transakcjach handlowych, nawet jeśli umowa odwołuje się ogólnie do odsetek ustawowych z Kodeksu cywilnego.
Uzasadnienie
Ustawa o terminach zapłaty w transakcjach handlowych stanowi lex specialis wobec art. 481 § 2 k.c. i ma pierwszeństwo w stosowaniu, a postanowienia umowne ograniczające te uprawnienia są nieważne. Pozwany jako podmiot publiczny, który nie zapłacił w terminie, jest objęty tym przepisem.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
zasądzenie należności głównej i odsetek, oddalenie wniosku o raty
Strona wygrywająca
(...) S.A
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| (...) S.A | spółka | powódka |
| (...) Szpital Wojewódzki w C. | instytucja | pozwany |
| (...) Spółka z o.o. | spółka | konsorcjum (współpracujący z dostawcą) |
Przepisy (13)
Główne
u.t.z.t.h. art. 4 § 3
Ustawa o terminach zapłaty w transakcjach handlowych
Odsetki ustawowe za opóźnienie w transakcjach handlowych mają zastosowanie do podmiotów publicznych, które nie zapłaciły w terminie.
u.t.z.t.h. art. 4a
Ustawa o terminach zapłaty w transakcjach handlowych
Przepis art. 481 § 2 k.c. nie ma zastosowania do transakcji handlowych.
u.t.z.t.h. art. 13
Ustawa o terminach zapłaty w transakcjach handlowych
Postanowienia umowy wyłączające lub ograniczające uprawnienia wierzyciela lub obowiązki dłużnika w zakresie odsetek są nieważne.
u.t.z.t.h. art. 7
Ustawa o terminach zapłaty w transakcjach handlowych
Określa warunki naliczania odsetek za opóźnienie w transakcjach handlowych, w tym dla podmiotów publicznych.
Pomocnicze
k.c. art. 605
Kodeks cywilny
k.c. art. 481 § 1
Kodeks cywilny
k.c. art. 481 § 2
Kodeks cywilny
k.c. art. 482 § 1
Kodeks cywilny
u.t.z.t.h. art. 56
Ustawa o terminach zapłaty w transakcjach handlowych
Dotyczy stosowania przepisów dotychczasowych do odsetek należnych za okres kończący się przed dniem wejścia w życie nowelizacji.
k.p.c. art. 320
Kodeks postępowania cywilnego
Umożliwia sądowi rozłożenie zasądzonego świadczenia na raty w szczególnie uzasadnionych wypadkach.
k.p.c. art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 102
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 101
Kodeks postępowania cywilnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zastosowanie ustawy o terminach zapłaty w transakcjach handlowych do określenia rodzaju odsetek. Niespełnienie przesłanek do rozłożenia zasądzonego świadczenia na raty z uwagi na długotrwałą i przewidywalną złą sytuację finansową pozwanego.
Odrzucone argumenty
Żądanie naliczenia odsetek ustawowych z Kodeksu cywilnego zamiast odsetek transakcyjnych. Wniosek o rozłożenie zasądzonego świadczenia na raty z uwagi na złą sytuację finansową szpitala.
Godne uwagi sformułowania
Ustawa o terminach zapłaty w transakcjach handlowych stanowi lex specialis wobec przepisu art 481 § 2 k.c. Przepis art. 320 k.p.c. wskazuje, że dotyczy to jedynie szczególnych wypadków. Pozwany przyznał., że jego zadłużenie z roku na rok powiększa się , obecnie wynosi ponad 41 milionów złotych.
Skład orzekający
Małgorzata Tetkowska
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów o terminach zapłaty w transakcjach handlowych i stosowanie ich do podmiotów publicznych, a także przesłanki do rozłożenia zasądzonego świadczenia na raty."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji umów z podmiotami publicznymi i zastosowania ustawy o terminach zapłaty w transakcjach handlowych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje praktyczne zastosowanie przepisów o terminach zapłaty w transakcjach handlowych w kontekście zamówień publicznych, co jest istotne dla wielu przedsiębiorców współpracujących z sektorem publicznym. Dodatkowo, kwestia rozłożenia długu na raty jest często podnoszona przez dłużników.
“Szpital musi zapłacić ponad 100 tys. zł z odsetkami! Sąd rozstrzyga spór o rodzaj odsetek w transakcjach handlowych.”
Dane finansowe
WPS: 103 748,75 PLN
należność główna: 103 748,75 PLN
odsetki skapitalizowane: 3224,95 PLN
Sektor
medycyna
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt I C 2004/16 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 8 maja 2017r. Sąd Okręgowy w Płocku Wydział I Cywilny w składzie: Przewodniczący: SSO Małgorzata Tetkowska Protokolant: starszy sekretarz sądowy Anna Bogacz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 maja 2017r. w P. sprawy z powództwa (...) S.A w K. przeciwko (...) Szpitalowi Wojewódzkiemu w C. o zapłatę 1. zasądza od pozwanego (...) Szpitala Wojewódzkiego w C. na rzecz powódki (...) S.A w K. 103.748,75 zł (sto trzy tysiące siedemset czterdzieści osiem złotych siedemdziesiąt pięć groszy) oraz - odsetki ustawowe za opóźnienie w transakcjach handlowych liczone od kwoty 100.523,80zł ( sto tysięcy pięćset dwadzieścia trzy złote osiemdziesiąt groszy) od dnia 13 lipca 2016r. do dnia zapłaty i - odsetki ustawowe za opóźnienie od kwoty 3.224,95 zł (trzy tysiące dwieście dwadzieścia cztery tysiące dziewięćdziesiąt pięć groszy) od dnia 15 lipca 2016r. do dnia zapłaty; 2. zasądza od pozwanego (...) Szpitala Wojewódzkiego w C. na rzecz powódki (...) S.A w K. kwotę 12.405,00 zł (dwanaście tysięcy czterysta pięć złotych) tytułem zwrotu kosztów procesu, w tym kwotę 7217,00 zł (siedem tysięcy dwieście siedemnaście złotych) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. Sygn. akt I C 2004/16 UZASADNIENIE Pozwem z dnia 15 lipca 2016 roku skierowanym do Sądu Rejonowego Lublin – Zachód w Lublinie w elektronicznym postępowaniu upominawczym, powodowie (...) Spółka Akcyjna z siedzibą w K. wniosła o orzeczenie nakazem zapłaty, by pozwany (...) Szpital Wojewódzki w C. zapłacił na jej rzecz kwotę 100.523,80 zł wraz z odsetkami ustawowymi od dnia 13 lipca 2016 roku do dnia zapłaty oraz kwotę 3.224,95 zł wraz z odsetkami ustawowymi od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty oraz o zasądzenie zwrotu kosztów zastępstwa procesowego wg. norm przepisanych oraz kosztów sądowych w kwocie 1.297,00 zł. W uzasadnieniu powód wskazał, iż łączyły go z pozwanym umowy na dostawę i sprzedać produktów farmaceutycznych, zgodnie z którymi pozwany zaopatrywał się u nich w produkty lecznicze, za które winien zapłacić zgodnie z terminami płatności wynikającymi z umów oraz oznaczonymi na fakturach VAT. Towar został pozwanemu dostarczony. Z tytułu nieuregulowanych należności po stronie pozwanego powstało zadłużenie. Jednocześnie powód naliczył odsetki w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie w transakcjach handlowych, albowiem spełnione są warunki wynikające z ustawy z dnia 08 marca 2013 roku o terminach zapłaty w transakcjach handlowych i takich też odsetek ustawowych żąda w toku niniejszego procesu W związku z brakiem zapłaty pismem z dnia 13 czerwca 2016 roku powód wezwał pozwanego do zapłaty i wyznaczył termin dobrowolnego spełnienia świadczenia. Pozwany nie spłacił swego zadłużenia. Na dzień wniesienia pozwu pozostaje on dłużny kwotę 103.748,75 zł, na którą składają się: 100.523,80zł tytułem należności głównej wynikającej z faktur VAT oraz 3.224,95zł zł tytułem odsetek skapitalizowanych od nieuregulowanych faktur VAT na dzień 12 lipca 2016 roku naliczonych w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie w transakcjach handlowych (k. 2 - 8). Postanowieniem z dni 12 września 2016 roku Sąd Rejonowy Lublin - Zachód w Lublinie przekazał sprawę niniejszą do rozpoznania Sądowi Okręgowemu w Płocku (k. 9). Pozwany w odpowiedzi na pozew z dnia 18 listopada 2016 roku wniósł o oddalenie powództwa w całości ewentualnie w razie uwzględnienia powództwa o rozłożenie zadłużenia na 10 równych rat miesięcznych i nieobciążanie pozwanego kosztami procesu. W uzasadnieniu wskazał, iż nie kwestionuje roszczenia ,ale nie zgadza się z rodzajem przyjętych przez powoda odsetek . W jego ocenie powód winien za opóźnienie w zapłacie roszczeń naliczać odsetki ustawowe, zgodnie z umowa łączącą strony tj. odsetki ustawowe przewidziane w kodeksie cywilnym . Przy ewentualnym przyjęciu odsetek w transakcjach handlowych powód mógł co najwyżej naliczać odsetki na podstawie art. 7 ustawy o terminach zapłaty w transakcjach handlowych tj. odsetki podatkowe zgodnie z art. 56 Ordynacji Podatkowej, a nie wg stopy procentowej obowiązującej w transakcjach handlowych od 1 stycznia 2016r. tj. 9,5% w skali roku. Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny: W dniu 12 stycznia 2015 roku została zawarta pomiędzy (...) Szpitalem Wojewódzkim w C. , a (...) S.A. w K. na podstawie postępowania o udzielenie zamówienia publicznego prowadzonego w trybie przetargu nieograniczonego umowa nr (...) na dostawę leków do apteki szpitalnej, która obowiązywała w okresie roku od dnia jej zawarcia. Zgodnie z § 4 ust. 1 tej umowy zamawiający (...) Szpital Wojewódzki w C. zobowiązał się zapłacić cenę za dostarczony towar w terminie 30 dni od daty wystawienia faktury, W § 8 ust.4 strony zastrzegły, że w sprawach nieuregulowanych mają zastosowanie przepisy kodeksu cywilnego . Dowód: umowa k. 32a – 34 i załącznik k. 36-49 W dniu 20 lutego 2015 roku została zawarta pomiędzy (...) Szpitalem Wojewódzkim w C. , a (...) S.A. w K. na podstawie postępowania o udzielenie zamówienia publicznego prowadzonego w trybie przetargu nieograniczonego umowa nr (...) na dostawę (...) do leczenia stwardnienia rozsianego, która obowiązywała w okresie roku od dnia jej zawarcia. Zgodnie z § 4 ust. 1 tej umowy zamawiający (...) Szpital Wojewódzki w C. zobowiązał się zapłacić cenę za dostarczony towar w terminie 30 dni od daty wystawienia faktury, a zgodnie z § 6 ust. 8 w przypadku niedotrzymania terminu płatności wykonawca mógł naliczyć odsetki z tytułu zwłoki w wysokości ustawowej. Dowód :umowa – k. 50-51 i załączniki k. 52 W dniu 30 marca 2015 roku została zawarta pomiędzy (...) Szpitalem Wojewódzkim w C. , a (...) S.A. w K. na podstawie postępowania o udzielenie zamówienia publicznego prowadzonego w trybie przetargu nieograniczonego umowa nr (...) na dostawę na dostawę leku A. , która obowiązywała w okresie roku od dnia jej zawarcia. Zgodnie z § 4 ust. 1 tej umowy zamawiający (...) Szpital Wojewódzki w C. zobowiązał się zapłacić cenę za dostarczony towar w terminie 30 dni od daty wystawienia faktury, a zgodnie z § 6 ust. 8 w przypadku niedotrzymania terminu płatności wykonawca mógł naliczyć odsetki z tytułu zwłoki w wysokości ustawowej. Dowód :umowa – k. 54- 55 i załączniki k. 56 W dniu 28 maja 2015 roku została zawarta pomiędzy (...) Szpitalem Wojewódzkim w C. , a (...) S.A. w K. na podstawie postępowania o udzielenie zamówienia publicznego prowadzonego w trybie przetargu nieograniczonego umowa nr (...) na dostawę leku gleukometrów i pasków testowych do glukometrów, która obowiązywała w okresie roku od dnia jej zawarcia. Zgodnie z § 4 ust. 1 tej umowy zamawiający (...) Szpital Wojewódzki w C. zobowiązał się zapłacić cenę za dostarczony towar w terminie 30 dni od daty wystawienia faktury, a zgodnie z § 6 ust 8 w przypadku niedotrzymania terminu płatności wykonawca mógł naliczyć odsetki z tytułu zwłoki w wysokości ustawowej. Aneksem podpisanym w dniu 28 maja 2015r. do umowy tej przystąpił współpracujący z dostawcą na zasadzie konsorcjum (...) ” Spółka z o.o. w K. Dowód :umowa – k. 58 – 59 i załącznik k. 59, aneks do umowy k. 62 W dniu 31 sierpnia 2015 roku została zawarta pomiędzy (...) Szpitalem Wojewódzkim w C. , a (...) S.A. w K. na podstawie postępowania o udzielenie zamówienia publicznego prowadzonego w trybie przetargu nieograniczonego umowa nr (...) na dostawę leków do apteki szpitalnej, która obowiązywała w okresie roku od dnia jej zawarcia. Zgodnie z § 4 ust. 1 tej umowy zamawiający (...) Szpital Wojewódzki w C. zobowiązał się zapłacić cenę za dostarczony towar w terminie 30 dni od daty wystawienia faktury, a zgodnie z § 6 ust 8 w przypadku niedotrzymania terminu płatności wykonawca mógł naliczyć odsetki z tytułu zwłoki w wysokości ustawowej. Aneksem podpisanym w dniu 31 sierpnia 2015r. do umowy tej przystąpił współpracujący z dostawcą na zasadzie konsorcjum (...) ” Spółka z o.o. w K. Dowód: umowa k. 66 – 67, załączniki k. 68-69, aneks k. 71 W dniu 17 września 2015 roku została zawarta pomiędzy (...) Szpitalem Wojewódzkim w C. a (...) S.A. w K. na podstawie postępowania o udzielenie zamówienia publicznego prowadzonego w trybie przetargu nieograniczonego umowa nr (...) na dostawę leków do apteki szpitalnej, która obowiązywała w okresie roku od jej zawarcia. Zgodnie z § 4 ust. 1 tej umowy zamawiający (...) Szpital Wojewódzki w C. zobowiązał się zapłacić cenę za dostarczony towar w terminie 30 dni od daty wystawienia faktury, a zgodnie z § 6 ust 8 w przypadku niedotrzymania terminu płatności wykonawca mógł naliczyć odsetki z tytułu zwłoki w wysokości ustawowej. Aneksem podpisanym w dniu 17 września 2015r. do umowy tej przystąpił współpracujący z dostawcą na zasadzie konsorcjum (...) Spółka z o.o. w K. . Dowód: umowa k. 75 – 76, załącznik k. 79-80 W dniu 30 grudnia 2015 roku została zawarta pomiędzy (...) Szpitalem Wojewódzkim w C. a konsorcjum firm (...) S.A. w K. i (...) - Logistyka Spółka z o.o. w K. kolejna umowa nr (...) na dostawę leków do apteki szpitalnej, która obowiązywała w okresie roku od 12 stycznia 2016r. Zgodnie z § 4 ust. 1 tej umowy zamawiający (...) Szpital Wojewódzki w C. zobowiązał się zapłacić cenę za dostarczony towar w terminie 30 dni od daty wystawienia faktury, a zgodnie z § 6 ust 8 w przypadku niedotrzymania terminu płatności wykonawca mógł naliczyć odsetki z tytułu zwłoki w wysokości ustawowej. Dowód: umowa k. 83-84 i załączniki k. 86-101, umowa konsorcjum k. 102-106 W dniu 4 stycznia 2016 roku została zawarta pomiędzy (...) Szpitalem Wojewódzkim w C. a konsorcjum firm (...) S.A. w K. i (...) Spółka z o.o. w K. kolejna umowa nr (...) na dostawę leków dla Oddziału Psychiatrycznego i leku F. , która obowiązywała w okresie roku od daty zawarcia. Zgodnie z § 4 ust. 1 tej umowy zamawiający (...) Szpital Wojewódzki w C. zobowiązał się zapłacić cenę za dostarczony towar w terminie 30 dni od daty wystawienia faktury, a zgodnie z § 6 ust 8 w przypadku niedotrzymania terminu płatności wykonawca mógł naliczyć odsetki z tytułu zwłoki w wysokości ustawowej. Dowód: umowa k. 107- 108 i załączniki k. 109, aneks.111- 112,umowa konsorcjum k. 115- 118 W dniu 26 stycznia 2016 roku została zawarta pomiędzy (...) Szpitalem Wojewódzkim w C. a konsorcjum firm (...) S.A. w K. i (...) Spółka z o.o. w K. kolejna umowa nr (...) na dostawę Interferonu beta 1b, która obowiązywała w okresie roku od daty zawarcia. Zgodnie z § 4 ust. 1 tej umowy zamawiający (...) Szpital Wojewódzki w C. zobowiązał się zapłacić cenę za dostarczony towar w terminie 30 dni od daty wystawienia faktury, a zgodnie z § 6 ust 8 w przypadku niedotrzymania terminu płatności wykonawca mógł naliczyć odsetki z tytułu zwłoki w wysokości ustawowej nie wyższej niż 5%. Dowód: umowa k. 119 -120 i załączniki k. 121,umowa konsorcjum k. 123- 124, aneks k. `127-128 Powodowie dostarczali towar zgodnie z zapisami umów / bezsporne/ Powód w okresie od 5 lutego 2016r. do 12 marca 2016r. wystawili z tego tytułu faktury na kwotę łączną 100.523,80. Dowód: faktury k. 134 – 158v, zestawienie faktur k. 132 Pozwany nie zapłacił należności wynikających z w/w faktur w terminach ich wymagalności /bezsporne/. W związku z powyższym (...) S.A w K. pismem z dnia 15 czerwca 2016 roku wezwał (...) Szpital Wojewódzki w C. Samodzielny Publiczny Zakład Opieki Zdrowotnej z siedzibą w C. do zapłaty m.in. należności wynikających z tych faktur wraz z naliczonymi odsetkami załączając zestawienie nieuregulowanych należności za okres od 5 lutego 2016r. do 12 marca 2016r. Dowód: wezwanie do zapłaty k. 131, zestawienie faktur k. 132, dowód wysłania k. 133. Pozwany mimo tego wezwania nie zapłacił wymienionych w nim należności w wyznaczonym mu terminie. W związku z powyższym powodowie skapitalizowali odsetki od należności wynikających z faktur wystawionych za okres od 5 lutego 2016r. do 12 marca 2016r. według stanu na dzień 12 lipca 2016 roku i stopy procentowej odsetek ustawowych za opóźnienie w transakcjach handlowych i naliczyli z tego tytułu kwotę 3224,95 zł, a następnie wystąpili z niniejszym pozwem /bezsporne/. Powyższy stan faktyczny był bezsporny i dodatkowo znajdował potwierdzenie w zgromadzonych w aktach dokumentach. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Powództwo podlegało uwzględnieniu w całości. Strony niniejszego procesu łączyła umowa dostawy, z której wynika roszczenie powoda. Zgodnie z art. 605 k.c. przez umowę dostawy dostawca zobowiązuje się do wytworzenia rzeczy oznaczonych tylko co do gatunku oraz do ich dostarczenia częściami albo periodycznie, a odbiorca zobowiązuje się do odebrania tych rzecz i do zapłacenia ceny. W sprawie niniejszej bezspornym było, iż dostawca spełnił swój obowiązek i dostarczył produkty medyczne, których dotyczyły zawarte między stronami umowy, zaś odbiorca odebrał je, lecz za wskazane wyżej faktury nie uiścił należności, mimo upływu terminu wskazanego w nich, a ustalonego zgodnie z § 4 ust. 1 umów. Już, zatem z powyższego względu roszczenie powoda w zakresie należności głównych, było zasadne. Zgodnie z treścią art. 481 § 1 k.c. jeżeli dłużnik opóźnia się ze spełnieniem świadczenia pieniężnego, wierzyciel może żądać odsetek za czas opóźnienia, chociażby nie poniósł żadnej szkody i chociażby opóźnienie było następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi. W sprawie niniejszej strony kwestie odsetek uregulowały w zawartych umowach, za wyjątkiem umowy z dnia 12 stycznia 2015r. ( tu wskazując ogólnie stosowanie przepisów kodeksu cywilnego ) i umowy z 26 stycznia 2016r., gdzie strony także zastrzegły sobie odsetki ustawowe nie wyższe niż 5%. Zgodnie z zapisem § 6 ust 8 umów, w takiej sytuacji powodom należały się odsetki w wysokości ustawowej. Zgodnie z art. 481 § 2 kc jeżeli stopa odsetek za opóźnienie nie była oznaczona, jak w umowie z dnia 12 stycznia 2015r. , to wierzycielowi przysługują odsetki ustawowe za opóźnienie . W rezultacie w umowie z dnia 12 stycznia 2015r. strony wskazały, że za zwłokę w zapłacie należności zamawiający ma prawo do naliczenia odsetek ustawowych . Określenie w umowach odsetek ustawowych za zwłokę w zapłacie należności jest określeniem stosunkowo nieprecyzyjnym zważywszy na to, iż aktualnie w polskim porządku prawnym mamy do czynienia z kilkoma rodzajami odsetek ustawowych. Bez wątpienia w sprawie niniejszej chodzi o odsetki za opóźnienie, a nie o tzw. odsetki kapitałowe, co wynika z celu w jakim je zastrzeżono. W tej sytuacji mamy do wyboru dwa rodzaje odsetek odsetki ustawowe za opóźnienie uregulowane w art 481 § 2 k.c. oraz odsetki ustawowe za opóźnienie w transakcjach handlowych uregulowane w art 4 ust 3 ustawy z dnia 08 marca 2013r o terminach zapłaty w transakcjach handlowych (Dz.U. 2013 poz 403 ze zm.). Odsetki te zostały wprowadzone do polskiego porządku prawnego z dniem 1 stycznia 2016 roku w związku ze zmianą w/w ustawy wprowadzoną ustawą o zmianie ustawy o terminach zapłaty w transakcjach handlowych, ustawy - Kodeks cywilny oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. 2015 poz. 1830). Jednakże zasada określania tych odsetek według w/w ustawy znana była już wcześniej i znajduje ona zastosowanie w sprawie niniejszej mimo tego, iż umowy na podstawie, których powód dochodzi należności zawarte były zarówno przed dniem 1 stycznia 2016r, jak i po tym dniu. Zgodnie z art 4a w/w ustawy do transakcji handlowych nie stosuje się przepisu art. 481 § 2 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz.U. z 2014 r. poz. 121, z późn. zm.) . Nadto, już przed wprowadzeniem tego przepisu w orzecznictwie i judykaturze przyjmowano, iż przepisy w/w ustawy stanowią lex specialis wobec przepisu art 481 § 2 k.c. i w sytuacji, gdy strony danej umowy i sama umowa spełnia wymogi określone w art. 7 tej ustawy, należne są nie odsetki ustawowe, czy ustawowe za opóźnienie, lecz obecnie odsetki ustawowe za opóźnienie w transakcjach handlowych (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 05 września 2014 roku sygn. akt I ACa 287/14). Art. 13. ustawy o terminach zapłaty w transakcjach handlowych w brzmieniu obowiązującym stanowi wprost, że postanowienia umowy wyłączające lub ograniczające uprawnienia wierzyciela lub obowiązki dłużnika, o których mowa w art. 5, art. 6 ust. 1, art. 7 ust. 1 i 3, art. 8 ust. 1 i 4, art. 10, art. 11 i art. 12, są nieważne, a zamiast nich stosuje się przepisy ustawy( poprzednio w stanie obowiązującym przed 1 stycznia 2016r. postanowienia umowy wyłączające lub ograniczające uprawnienia wierzyciela lub obowiązki dłużnika, o których mowa w art. 5, art. 6 ust. 1, art. 7 ust. 1 i 3, art. 8 ust. 1 i 4, art. 10, art. 11 i art. 12, są nieważne). Art. 7 w/w ustawy przewiduje za opóźnienie odsetki, należne za okres od wymagalności świadczenia pieniężnego do dnia zapłaty , jeżeli były spełnione łącznie następujące warunki : wierzyciel spełnił swoje świadczenie i nie otrzymał zapłaty w terminie określonym w umowie , dłużnik jest podmiotem publicznym W niniejszej sprawie bezspornym jest, iż pozwany dłużnik jest podmiotem publicznym i nie spełnił świadczenia pieniężnego w terminach określonych umową, a zatem wierzyciel miał prawo do naliczenia odsetek ustawowych za opóźnienie w transakcjach handlowych Stosownie do treści art 56 w/w ustawy zmieniającej do odsetek należnych za okres kończący się przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe . A zatem a contrario do odsetek należnych od dnia 1 stycznia 2016 roku stosuje się nowe przepisy , a do odsetek należnych do 31 grudnia 2015r. odsetki tak jak od zaległości podatkowych ( art. 7 w brzmieniu sprzed 1 stycznia 2016r.). Tym samym w sprawie niniejszej mają zastosowanie odsetki ustawowe za opóźnienie w transakcjach handlowych i powodowie prawidłowo je naliczyli oraz zastosowali. Pozwany nie kwestionował należności za faktury w łącznej kwocie 100.523,80zł, ani także terminów wymagalności poszczególnych faktur wskazanych przez powoda. Powód prawidłowo wyliczył i skapitalizował na dzień 12 lipca 2016r. odsetki od niezapłaconych faktur. Wyliczenie skapitalizowanych odsetek liczonych wg odsetek za opóźnienie w transakcjach handlowych na łącznie kwote 3224,95zł: 1. (...) - termin zapłaty 7 marca 2016r. , ilość dni po terminie 98 , wartość – 59,89zł; 2. (...) - termin zapłaty 7 marca 2016r. , ilość dni po terminie 98 , wartość – 1,70zł; 3. (...) - termin zapłaty 7 marca 2016r. , ilość dni po terminie 98 , wartość – 406,84zł; 4. (...) - termin zapłaty 7 marca 2016r. , ilość dni po terminie 98 , wartość – 97,02zł; 5. (...) - termin zapłaty 7 marca 2016r. , ilość dni po terminie 98 , wartość – 0,85zł; 6. (...) - termin zapłaty 8 marca 2016r. , ilość dni po terminie 97 , wartość – 13,34zł; 7. (...) - termin zapłaty 9 marca 2016r. , ilość dni po terminie 96 , wartość – 12,33zł; 8. (...) - termin zapłaty 9 marca 2016r. , ilość dni po terminie 96 , wartość – 1,65zł; 9. (...) - termin zapłaty 9 marca 2016r. , ilość dni po terminie 96 , wartość – 0,84zł; 10. (...) - termin zapłaty 10 marca 2016r. , ilość dni po terminie 95 , wartość – 1,40zł; 11. (...) - termin zapłaty 11 marca 2016r. , ilość dni po terminie 94 , wartość –8,30zł; 12. (...) - termin zapłaty 11 marca 2016r. , ilość dni po terminie 94 , wartość 142,78zł; 13. (...) - termin zapłaty 11 marca 2016r. , ilość dni po terminie 94 , wartość 160,38zł; 14. (...) - termin zapłaty 11 marca 2016r. , ilość dni po terminie 94 , wartość 901,06zł; 15. (...) - termin zapłaty 12 marca 2016r. , ilość dni po terminie 93 , wartość 1219,01zł; 16. (...) - termin zapłaty 12 marca 2016r. , ilość dni po terminie 93 , wartość 174,35zł. Żądanie zasądzenia kolejnych zaś odsetek od kwoty odsetek naliczonych od dnia wymagalności do dnia 12 lipca 2016 roku znajduje podstawę w art. 482 § 1 k.c. , który to brzmi od zaległych odsetek można żądać odsetek za opóźnienie dopiero od chwili wytoczenia o nie powództwa, chyba że po powstaniu zaległości strony zgodziły się na doliczenie zaległych odsetek do dłużnej sumy . Powód w sprawie niniejszej pozew wniósł w dniu 15 lipca 2016 roku, i od tej daty zażądał również odsetek od skapitalizowanych wcześniej odsetek. Sąd nie uwzględnił wniosku pozwanego o rozłożenia należności na raty. Powód wniósł o oddalenie tego wniosku. Art. 320 k.p.c. wskazuje, że w szczególnie uzasadnionych wypadkach sąd może w wyroku rozłożyć na raty zasądzone świadczenie. Przepis podkreśla, iż dotyczy to jedynie szczególnych wypadków. Przyjmuje się powszechnie, że takimi szczególnymi wypadkami są sytuacje, w których ze względu na stan majątkowy, rodzinny, czy zdrowotny dłużnika, spełnienie przez niego świadczenia byłoby niemożliwe lub bardzo utrudnione i narażałoby jego lub jego bliskich na niepowetowane szkody, rozłożenie należności na raty ma na celu umożliwienie dłużnikowi wykonanie wyroku w sposób dobrowolny. Celem unormowania tego przepisu jest umożliwienie realnego zaspokojenia wierzyciela przez dłużnika znajdującego się w określonej, najczęściej złej, sytuacji ekonomicznej. Sąd rozważając możliwość zastosowania wskazanej regulacji , winien brać pod uwagę również sytuację majątkową i interesy wierzyciela. Sąd nie może działać bowiem z pokrzywdzeniem wierzyciela. Okoliczności rozpoznawanej sprawy nie uzasadniają rozłożenia świadczenia na raty. Pozwany nie płaci zaległych, ani bieżących należności powodowi. Pozwany przyznał., że jego zadłużenie z roku na rok powiększa się , obecnie wynosi ponad 41 milionów złotych . Zadłużenie pozwanego nie jest wynikiem nagłego, jednostkowego i nieprzewidywalnego przypadku stojącego na przeszkodzie jednorazowemu spełnieniu dochodzonego roszczenia. Pozwany sam przyznaje, że jego zła kondycja finansowa, to sytuacja nie nagła, ale długotrwała i w rozsądnej perspektywie przewidywalna. Pozwany jest podmiotem , który prowadzi działalność leczniczą, ale także zaciąga liczne zobowiązania i winien w swojej działalności uwzględniać obowiązek regulowania długów. W stosunku do pozwanego, co sądowi wiadomo z urzędu, toczy się w tutejszym sądzie wiele spraw o zapłatę. Rozłożenie na raty zasądzonego świadczenia jest racjonalne, jeżeli dłużnik wykaże, że będzie dysponował środkami umożliwiającymi wykonanie tak zmodyfikowanego obowiązku w sposób ekonomicznie odczuwalny. Pozwany w żaden sposób nie wykazał, że na skutek rozłożenia należności na raty zostanie uzyskany inny efekt niż ten w przypadku żądania całości, tj. że będzie w stanie zrealizować harmonogram płatności. Podniesienia wymaga także fakt, że pozwany posiadał na rachunkach bieżących, nie celowych, środki finansowe pozwalające chociażby w części na zapłatę dochodzonej należności, a jednak takiej spłaty nawet „ symbolicznej „ nie dokonał na rzecz powoda – k. 167v. Instytucja normowana przepisem art. 320 kpc odnosi się tylko do szczególnie uzasadnionych przypadków, a z takim przypadkiem, w ocenie Sądu, nie mamy do czynienia w niniejszej sprawie . O kosztach procesu orzeczono na podstawie art. 98 kpc . Na koszty te składają się: opłata od pozwu ( 5.188 zł), wynagrodzenie pełnomocnika powoda ( 7.200 zł wg. § 2 pkt.67 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych , opłata skarbowa od pełnomocnictwa ( 17zł). W ocenie Sądu nie ma zastosowania w przedmiotowej sprawie przepis art. 102 k.p.c. stanowiący, że w szczególnie uzasadnionych przypadkach sąd może zasądzić od strony przegrywającej tylko część kosztów lub nie obciążać jej w ogóle kosztami. Przepis ten ma zastosowanie wówczas, gdy z okoliczności sprawy wynika, że obciążenie strony przegrywającej kosztami procesu byłoby rażąco niezgodne z zasadami współżycia społecznego. W przedmiotowej sprawie, pozwany mimo, iż w trakcie dostawy leków i innych produktów leczniczych znał swoją sytuację finansową, to jednak nie podjął rozmów z powodem o chociażby przedłużeniu terminu płatności poszczególnych należności, nie podjął żadnych działań po otrzymaniu od powoda wezwania do dobrowolnej zapłaty należności. Taki sposób zachowania pozwanego wyłącza, zdaniem Sądu, zastosowanie w/w przepisu. Sąd uznał, iż nie ma zastosowania w niniejszej sprawie także przepis art. 101 kpc , który stanowi, że zwrot kosztów należałby się pozwanemu pomimo uwzględnienia powództwa, jeżeli nie dał on powodu do wytoczenia sprawy i uznał roszczenie przy pierwszej czynności procesowej. Pozwany nie daje powodów do wytoczenia powództwa jeżeli nie dopuścił się zwłoki w rozumieniu prawa materialnego, nie wiedział o pretensji powoda, a z okoliczności wynika, że gdyby był wezwany do zaspokojenia roszczenia, to by je zaspokoił. W niniejszej sprawie pozwany nie może być, zdaniem Sądu, uznany za takiego pozwanego. Pozwany wiedział o roszczeniu powoda, był przez powoda wzywany do spełnienia roszczenia, ale tego roszczenia nawet w części, nie zaspokoił. Samo uznanie powództwa dotyczyło odpowiedzialności co do samej zasady i nie towarzyszyło temu spełnienie świadczenia chociażby w części. Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI