I C 2000/21

Sygn. akt I C 2000/21 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 11 lutego 2025 r. Sąd Okręgowy w Warszawie, I Wydział Cywilny w składzie: Przewodniczący: sędzia Piotr Królikowski po rozpoznaniu w dniu 11 lutego 2025 r. w Warszawie na podstawie art. 326 1 k.p.c. na posiedzeniu niejawnym sprawy z powództwa M. W. przeciwko Towarzystwu (...) S.A. z siedzibą w W. , Centrum Medycznemu (...) S.A. w W. o zapłatę zadośćuczynienia 1. oddala powództwo; 2. odstępuje od obciążenia powoda M. W. kosztami postępowania na rzecz pozwanych. sędzia Piotr Królikowski Sygn. akt: I C 2000/21 UZASADNIENIE WYROKU z 11 lutego 2025 r. (k. 325) Pozwem skierowanym do Sądu Okręgowego w Warszawie 15.12.2020 r. (data stempla pocztowego k. 86) M. W. domagał się zasądzenia solidarnie od Towarzystwa (...) S.A. w W. oraz Centrum Medycznego (...) . S.A. w W. kwot: 1) 51.000 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od 24 września 2020 r. do dnia zapłaty tytułem zadośćuczynienia za doznaną przez powoda krzywdę wynikającą z błędu medycznego, 2) 25.000 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od 24.09.2020 r. do dnia zapłaty tytułem zadośćuczynienia za naruszenie praw pacjenta, z zastrzeżeniem, że zapłata dokonana przez jego z pozwanych zwalnia drugiego z nich do wysokości spełnionego świadczenia a także o zasądzenie solidarnie od pozwanych kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się orzeczenia do dnia zapłaty ( pozew k. 3 – 85). Powód wskazał, iż był pacjentem (...) od 19.02.2018 r. do 17.09.2018 r. W czasie pierwszej wizyty zgłosił się z urazem bocznego zwinięcia rzepki – stwierdzono balotowanie oraz bolesność przy zginaniu w stawie kolanowym. Staw został nakłuty, zalecono okłady lodem i odciążenie kończyny, badanie USG. W jego trakcie ustalono obrzęk troczków przyśrodkowych rzepki, obrzęk głowy przyśrodkowej mięśnia czworogłowego oraz prawdopodobieństwo ułamania fragmentu rzepki. W czasie pobytu powoda w (...) przy ul. (...) w badaniu USG ujawniono zakrzepicę żył głębokich i powierzchownych prawej nogi, stosowanie leków przeciwkrzepliwych, co skutkowało chodzeniem o kulach, noszeniem ortezy oraz pończochy uciskowej na kończynie ze skręceniem. W ocenie powoda w czasie pierwszej wizyty lekarskiej w (...) , gdy zdiagnozowano zwichnięcie rzepki błędnie nie zalecono unieruchomienia nogi. Spowodowało to że powód był narażony na dodatkowe urazy a proces leczenia uległ wydłużeniu. To zaniechanie stanowi błąd medyczny, podobnie jak zaniechanie przepisania powodowi leków przeciwzakrzepowych podczas pierwszej oraz kolejnych konsultacji. Skutkiem tych błędów jest wystąpienie u powoda zakrzepicy a obecnie zespołu pozakrzepowego. Powód pismem z 20.08.2020 r. zgłosił pozwanemu szkodę, jednakże (...) odmówił wypłaty pismem z 19.11.2020 r. W ocenie powoda odmowa jest bezzasadna wobec popełnionych błędów oraz ze względu na skutki powstałe dla powoda. Wcześniej był osobą zdrową, nie wymagającą leczenia. Obecnie jest zmuszony do częstych wizyt lekarskich i kontrolowania zespołu pozakrzepowego. Utrudnia mu to codzienne funkcjonowanie, powód pracuje jako informatyk i ze względu na chorobę musi robić regularne przerwy w pracy. Jest zmuszony nosić pończochy przeciwżylakowe co jest także bardzo uciążliwe. Przez okres ok 2 lat od wypadku w 2018 r. i w trakcie leczenia powód nie był w stanie kierować samochodem i musiał korzystać z pomocy żony. Powód opierał swoje roszczenia na art. 445 k.c. oraz art. 448 k.c. w zw. z art. 4 ust. 1 ustawy o prawach pacjenta. W zakresie żądania odsetek powód wskazał iż Ubezpieczyciel odebrał w dniu 24.08.2020 r. zatem termin 30 dni o którym mowa w art. 14 ust. 1 ustawy z 22.05.2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, (...) i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych upłynął z dniem 23.09.2020 r. i należność jest wymagalna z dniem kolejnym. W odpowiedzi na pozew Centrum Medyczne (...) . S.A. w W. wnosiło o oddalenie powództwa w całości oraz zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się orzeczenia do dnia zapłaty (odpowiedź na pozew k. 110 – 138). Pozwany zarzucał, że w żadnym badaniu nie zostało potwierdzone rzeczywiste zwichnięcie rzepki. Po badaniu klinicznym wykonano punkcje stawu kolanowego a powód został skierowany adekwatnie do sytuacji na dodatkowe badanie USG. W jego wyniku stwierdzono brak cech ewidentnego uszkodzenia troczków przyśrodkowych rzepki oraz wzdłużne uszkodzenie kostne przyśrodkowego brzegu rzepki, nie zdecydowano się na unieruchomienie kończyny. W takim bowiem przypadku wskazania do zastosowania unieruchomienia są względne. Użycie unieruchomienia niesie bowiem za sobą znaczny wzrost możliwości powikłań zakrzepowo - zatorowych, zrostów śródstawowych i nasilonych zaników mięśniowych. Zgodnie z wytycznymi (...) Towarzystwa (...) z 2014 r. powoda należało ocenić na 0 w skali C. , co nie stanowi wskazań do zastosowani profilaktyki przeciwzakrzepowej. Gdy podczas konsultacji hematologicznej w dniu 19.04.2018 r. w wywiadzie stwierdzono występowanie zakrzepicy w rodzinie – powód niezwłocznie został skierowany na dodatkowe badania specjalistyczne. W świetle powyższego działania lekarza były prawidłowe i nie można mówić o winie czy bezprawności jego działania. Powód nie wskazał także rozmiaru należnego zadośćuczynienia, a twierdzenia dotyczące błędu w sztuce medyczne nie zostały poparte dowodami w postaci dokumentacji medycznej. Z tego względu powód nie wykazał związku przyczynowego pomiędzy błędnymi działaniami medycznymi lekarza a swoim stanem zdrowia. Nie wykazał też aby obecny jego stan był normalnym następstwem działania lekarza pozwanego. W odpowiedzi na pozew Towarzystwo (...) S.A. w W. wnosiło o oddalenie powództwa w całości i zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania z uwzględnieniem kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych oraz kwoty 17 zł tytułem opłaty skarbowej od udzielonego pełnomocnictwa wraz z odsetkami w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie liczonymi od dnia uprawomocnienia się orzeczenia do dnia zapłaty, zgodnie z treścią art. 98 §1 1 k.p.c. (odpowiedź na pozew k. 140 – 157). Pozwany Ubezpieczyciel potwierdził obejmowanie (...) w dacie zdarzenia wskazywanego przez powoda umową ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej potwierdzonej polisą nr (...) w okresie 17.12.2018 – 16.12.2019 r. oraz przeprowadzenie postepowania likwidacyjnego szkody zgłoszonej przez powoda. Ubezpieczyciel zaprzeczył odpowiedzialności pozwanych za zachorowanie przez powoda na zakrzepicę – wg niego leczenie było prawidłowe i adekwatne do wiedzy medycznej oraz zachowano należytą staranność. Pozwany zanegował także wysokość żądanego zadośćuczynienia oraz daty początkowej żądanych odsetek. Wskazał także w zakresie zarzutu naruszenia praw pacjenta konieczność wykazania winy, czemu wg niego powód nie sprostał. W toku postępowania strony podtrzymywały swoje stanowiska. Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny: Centrum Medyczne (...) S.A. w W. prowadzi działalność gospodarczą w zakresie udzielania świadczeń medycznych (odpis z CI KRS k. 119 – 129). W zakresie odpowiedzialności OC był ubezpieczony przez (...) Towarzystwo (...) w okresie 17.12.2017 r. – 16.12.2018 r. na podstawie polisy ubezpieczenia OC nr (...) (polisa k. 130 – 130v, odpis z CI KRS k. 149 - 152). L. J. jest lekarzem zatrudnionym w (...) . w ramach wykonywanej zawodowej działalności gospodarczej na podstawie umowy cywilnoprawnej ( aneks nr (...) k. 222). M. W. jest informatykiem, wykonuje pracę siedzącą po ok 7 godzin dziennie, jest osobą szczupłą, wysportowaną i ogólnie zdrową. Powód ma na prawej nodze od wielu lat naczyniaki od bruzdy pośladkowej do pięty – nie diagnozował tej zmiany. Zimą 2018 r. przebywał na nartach na S. , gdzie doszło do uszkodzenia rzepki – powód był zaopatrzony, nogę unieruchomiono a następnie został przetransportowany przez (...) służby ratownicze do zaopatrzenia ambulatoryjnego. Na kolano miał założoną gumową ortezę (niesporne, dokumentacja zespołu ratowniczego k. 168-169, opinia biegłego ortopedy k. 276 – 296, zeznania powoda k. 219v - 220v znacznik 00:36:36 – 00:48:43). Po powrocie do (...) odbył wizytę lekarską u dr L. J. w Centrum Medycznym (...) . w dniu 19.02.2018 r. Lekarz ustalił, że dwa dni wcześniej doszło do urazu prawego kolana na nartach i zwichnięcia rzepki. W kolanie było bardzo dużo krwi – lekarz doszedł w związku z tym do przekonania że unieruchomienie kolana byłoby niecelowe. Sam krwiak nie jest wskazaniem do profilaktyki przeciwzakrzepowej. Na zlecenie lekarza przeprowadzono nakłucie stawu odprowadzając 45 ml krwi z tłuszczem, zlecono lód, odciążenie i kontrolę USG. Lekarz przewidywał, że krwiak się z czasem wchłonie – zalecił chodzenie o kulach i leżenie. USG nie wykazało cech zakrzepicy (dokumentacja medyczna k. 23 – 26, zeznania L. J. k. 218 – 219 znacznik 00:06:36 – 00:20:06, zeznania K. W. k. 219 – 219v znacznik 00:25:14 – 00:33:48). Kolejną wizytę powód odbył 22.02.2018 r. kiedy ponownie wykonano punkcję – krwiak się zmniejszał (dokumentacja medyczna k. 27, 170, 187, zeznania L. J. k. 218 – 219 znacznik 00:06:36 – 00:20:06). W dniach 26- 27.02.2018 r. powód korzystał z leczenia szpitalnego w tym w (...) Instytucie Medycznym przy ul. (...) w W. , dokąd zgłosił się w ortezie. Stwierdzono złamanie i zwichnięcie rzepki, zapalenie i zakrzepowe zapalenie żył głębokich kończyn dolnych. W żyle podkolanowej, żyłach piszczelowych przednich i tylnych stwierdzono skrzepliny, po konsultacji chirurga naczyniowego nie stwierdzono wskazań do hospitalizacji i zalecono przyjmowanie C. (...) 2x dziennie przez 10 dni, inne leki, pończochy uciskowe, elewację nogi a także dalszą kontrolę chirurga naczyniowego. Powód zgłosił się do przychodni (...) 27.03.2018 r. W ramach tamtejszego leczenia otrzymał ortezę. (dokumentacja NFZ k. 192 – 195, opinia naczyniowca k. 243 - 246, opinia ortopedy k. 276 – 296, zeznania powoda k. 219v - 220v znacznik 00:36:36 – 00:48:43). Na następnej wizycie w (...) dnia 04.04.2018 r. powód otrzymał C. (...) mg wraz z receptą na jedno opakowanie, skierowanie na USG D. na cito oraz pilną konsultację chirurga naczyniowego (dokumentacja medyczna k. 28 – 30, 187). Konsultacja chirurga naczyniowego miała miejsce w kolejnym dniu tj. 05.04.2018 r. – rozpoznał on zapalenie i zakrzepowe zapalenie żył innych naczyń głębokich kończyn dolnych (dokumentacja medyczna k. 31, k. 187). Powód był poddany terapii manualnej, korzystał z rehabilitacji laserem, krioterapii oraz elektrostymulacji (...) (dokumentacja medyczna k. 32 – 36, 187). Leczenie ortopedyczne zakończono 05.06.2018 r. (opinia naczyniowca k. 243 – 246, opinia ortopedy k. 276 - 296). Powód w czasie wizyty lekarskiej w dniu 18.04.2018 r. w (...) negował występowanie zakrzepicy w rodzinie – dopiero podczas wizyty u hematologa w dniu następnym tj 19.04.2018 r. wskazał, że jego dziadek chorował na zakrzepicę (dokumentacja medyczna k. 37 – 39). Powód po wypadku był ograniczony w możliwościach samodzielnego funkcjonowania – zajmowała się nim żona, która przejęła obowiązki domowe a także związane z wożeniem powoda do lekarzy (zeznania K. W. k. 219 – 219v znacznik 00:25:14 – 00:33:48). Aktualnie powód ma uszkodzone zastawki żylne, musi nosić pończochy uciskowe (zeznania K. W. k. 219 – 219v znacznik 00:25:14 – 00:33:48, zeznania powoda k 219v - 220v znacznik 00:36:36 – 00:48:43). Pismem z 20.08.2020 r, powód zgłosił Ubezpieczycielowi roszczenie na łączną kwotę 100.000 zł (zgłoszenie k. 75 – 77). Decyzją z 19.11.2020 r. Ubezpieczyciel odmówił uznania roszczeń powoda (decyzja k 78 – 80, 154 - 155). W opinii przedstawionej przez Szpital oraz przez lekarza orzecznika (...) S.A. wskazania do unieruchomienia kończyny w sytuacji w jakiej znajdował się powód były względne – jest to zależne od poziomu odczuwanego bólu oraz decyzji lekarza, ciężkości uszkodzenia stawu, aktywności ruchowej, rodzaju wykonywanej pracy, stanu ogólnego pacjenta. Zastosowanie unieruchomienia kończyny niesie za sobą znaczy wzrost możliwości powikłań zakrzepowo -zatorowych, zrostów śródstawowych i nasilonych zaników mięśniowych. (opinia (...) . k .156- 156v, opinia orzecznika (...) 157 – 157v). Sąd Okręgowy ustalił powyższy stan faktyczny w pierwszej kolejności w oparciu o dokumentację załączoną do pozwu i odpowiedzi na pozew oraz dalszych pism procesowych, których autentyczności i rzetelności nie kwestionowały strony a i Sąd Okręgowy nie znalazł podstaw, aby odmówić im mocy dowodowej. Sąd oparł się na zeznaniach świadków: 1) L. J. (protokół k. 218 – 219 znacznik 00:06:36 – 00:20:06) lekarza który przyjmował powoda w przychodni (...) ., dając wiarę zeznaniom świadka w całości, bowiem były one zgodne z niekwestionowaną dokumentacją medyczną, natomiast w zakresie wniosków medycznych które prezentował świadek Sąd oparł się w pierwszej kolejności na opinii biegłych, 2) K. W. (protokół k. 219 – 219v znacznik 00:25:14 – 00:33:48), żony powoda, której zeznaniom dał wiarę w zakresie w jakim świadek zeznała o zdarzeniach co do których miała wiedzę bezpośrednią i pozostawały spójne z niekwestionowaną dokumentacją medyczną. Sąd przesłuchał także powoda w charakterze strony (protokół k. 219v - 220v znacznik 00:36:36 – 00:48:43) dając powodowi wiarę w zakresie faktów, które zostały potwierdzone innymi wiarygodnymi dowodami w sprawie. Sąd Okręgowy na skutek wniosków stron dopuścił dowód z opinii biegłych sądowych – chirurga naczyniowego oraz chirurga ortopedy (opinia naczyniowca k. 243 – 246, opinia ortopedy k. 276 – 297). Opinie te są w swoich wnioskach jednoznaczne, logiczne, spójne wewnętrznie i wzajemnie, powiązane z dokumentacją medyczną zgromadzoną w sprawie. W ocenie Sądu w sposób wyczerpujący odpowiadają na postawione w tezie pytania, w związku z czym stały się podstawą do ustaleń faktycznych w sprawie. Sąd pominął wniosek o sporządzenie opinii uzupełniającej przez biegłego (pismo k. 270, postanowienie k. 332) wobec faktu, że przedstawione pytania uzyskały odpowiedzi w toku niniejszego procesu, bądź odpowiedź na nie, pozostawałaby bez wpływu na wynik postępowania, w związku z czym sporządzenie opinii dodatkowej byłoby niecelowe i prowadziłoby jedynie do jego przedłużenia. Sąd Okręgowy zważył co następuje: Roszczenia powoda nie zasługiwały na uwzględnienie. W sprawie bezsporny był przebieg leczenia jakiemu poddano powoda zarówno w pozwanym (...) jak i w (...) Instytucie Medycznym w W. na skutek wypadku na nartach w dniu 16.02.2018 r., a wynikający z dokumentacji zgromadzonej w aktach sprawy. Sporna natomiast była prawidłowość postępowania lekarza (...) . w zakresie w jakim zaniechał stabilizacji kolana powoda poprzez ortezę w trakcie wizyty z 19.02.2018 r. , a w dalszej kolejności czy pomiędzy zaniechaniem tej stabilizacji a ujawnioną później u powoda zakrzepicą zachodził związek, wynikający z ww. zaniechania. W odniesieniu do roszczenia o zadośćuczynienie z tytułu poniesionego uszczerbku na zdrowiu jego podstawę prawną stanowi art. 415 k.c. Zgodnie z treścią przywołanego przepisu, kto z winy swej wyrządził drugiemu szkodę, obowiązany jest do jej naprawienia. Przesłanki odpowiedzialności deliktowej w świetle przywołanego przepisu stanowią zatem wina, szkoda oraz związek przyczynowo-skutkowy pomiędzy zdarzeniem sprawczym wywołującym szkodę a tą szkodą. Przesłanką przyznania zadośćuczynienia pieniężnego na art. 445 §1 k.c. nie jest samo tylko wyrządzenie krzywdy, lecz także naruszenie jednego z określonych w tym przepisie dóbr osobistych. Związek między naruszeniem określonego dobra osobistego a stanowiącą następstwo tego naruszenia krzywdą musi mieć ponadto charakter normalny (adekwatny), zgodnie z art. 361 § 1 k.c. Nie jest więc wykluczone, że naruszenie określonego dobra osobistego nie wywoła następstwa w postaci krzywdy; ewentualnie wywołana przez to naruszenie krzywda (albo, co w praktyce ma nieporównanie większe znaczenie, jej rozmiar) nie będzie pozostawała w normalnym (adekwatnym) związku przyczynowym z naruszeniem. Odpowiedzialność Ubezpieczyciela realizuje się w momencie stwierdzenia w razie zajścia przewidzianego w umowie OC wypadku ( art. 805 §1 k.c. ). Możliwość dochodzenia zadośćuczynienia za naruszenie praw pacjenta wynika z art. 4 ust. 1 ustawy z 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 581), zgodnie z którym pacjent ma prawo do świadczeń zdrowotnych odpowiadających wymaganiom aktualnej wiedzy medycznej. Zgodnie z art. 8 powołanej ustawy pacjent ma prawo do świadczeń zdrowotnych udzielanych z należytą starannością. Przepis art. 4 ust 1 ustawy o prawach pacjenta stanowi, że w razie zawinionego naruszenia praw pacjenta sąd może przyznać poszkodowanemu odpowiednią sumę tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę na podstawie art. 448 k.c. W orzecznictwie ugruntowany jest pogląd, iż zadośćuczynienie za naruszenie praw pacjenta jest niezależne od zadośćuczynienia za uszkodzenie ciała i rozstrój zdrowia (por. wyrok Sądu Najwyższego z 29 maja 2007 roku V CSK 76/07). Równocześnie wskazać należy, że zakład leczniczy ponosi odpowiedzialność za szkodę wyrządzoną przez personel medyczny. Obowiązkiem całego personelu placówki medycznej jest dołożenie należytej staranności w leczeniu każdego pacjenta. Odpowiedzialność placówki medycznej wynika z treści art. 430 k.c. Przesłankami odpowiedzialności z art. 430 k.c. są: 1) powierzenie na własny rachunek wykonania czynności podwładnemu; 2) zawiniony czyn niedozwolony podwładnego; 3) szkoda wyrządzona przy wykonywaniu powierzonej podwładnemu czynności; 4) związek przyczynowy między czynem niedozwolonym podwładnego a szkodą. Zachowanie lekarzy czy też innego personelu medycznego musi być obiektywnie bezprawne i subiektywnie zawinione. Placówka medyczna ponosi odpowiedzialność za szkodę wyrządzoną przez wskazane podmioty. Konstrukcja ta pozwala zerwać personalną więź między działaniem lub zaniechaniem prowadzącym do powstania szkody, a zarzutem niewłaściwego zachowania się, poprzestając na ustaleniu, że niewątpliwie zawinił organ lub któryś z pracowników pozwanego zakładu opieki zdrowotnej. Tym samym wina zostaje odniesiona do dostrzeżonych wadliwości w działaniu zespołu ludzi lub funkcjonowaniu określonej struktury organizacyjnej. Kodeks cywilny przyjął dualistyczną koncepcję winy, polegającą na tym, że wina łączy w sobie element obiektywny, tj. niezgodność działania sprawcy z określonymi regułami postępowania, czyli każde zachowanie niewłaściwe, a więc niezgodne bądź z przepisami prawa przedmiotowego lub też – w stosunku do lekarza – naruszenie obowiązujących reguł wynikających z zasad wiedzy medycznej, doświadczenia i deontologii zawodowej lub też zachowania się sprzecznego z powszechnie obowiązującymi zasadami współżycia. Bezprawność zaniechania ma miejsce wówczas, gdy istniał obowiązek działania, występował zakaz zaniechania lub też zakaz sprowadzenia skutku, który przez zaniechanie mógłby być sprowadzony. Element subiektywny winy wyraża się w niewłaściwym nastawieniu psychicznym sprawcy szkody (w postaci umyślności lub nieumyślności) i może – w zakresie dotyczącym techniki medycznej - wyrażać się w niewiedzy lekarza, nieostrożności w postępowaniu, nieuwadze bądź też niedbalstwie polegającym na niedołożeniu pewnej miary staranności. Zachowanie lekarza musi być obiektywnie bezprawne i subiektywnie zawinione, a między działaniem lekarza, a powstałą szkodą musi istnieć związek przyczynowy. Mimo, iż w orzecznictwie w procesach o „błędy medyczne” wykształcił się pogląd, że związek przyczynowy pomiędzy postępowaniem lekarza, a szkodą nie musi być ustalony w sposób pewny, to pokreślić jednak należy, iż niezbędne przesłanki odpowiedzialności deliktowej lekarza lub szpitala muszą zostać wykazane łącznie i nie wystarczy, aby charakteryzował je niski lub średni stopień prawdopodobieństwa. Zgłoszone przez stronę powodową żądanie należało zatem zbadać w pierwszej kolejności w kontekście zaistnienia błędów medycznych. Błąd medyczny w prawie cywilnym rozumiany jest wąsko, mianowicie jako postępowanie sprzeczne z zasadami wiedzy i nauki medycznej w zakresie dla lekarza dostępnym (por. wyrok Sądu Najwyższego z 1.04.1955 r., sygn. akt IV CR 39/54; OSN 1957/7). Na lekarzu (personelu medycznym) spoczywa bowiem szczególny obowiązek dochowania należytej staranności i powszechnie obowiązujących reguł postępowania według aktualnie obowiązującej wiedzy medycznej. Sformułowanie „w zakresie dla lekarza dostępnym” wyznacza granicę odpowiedzialności z uwagi na możliwość przewidzenia błędu lub zapobieżenie mu, gdyż pomimo dużego postępu medycyny w wielu sferach nauka ta pozostaje w dalszym ciągu bezsilna. Podnosi się, że obowiązująca wiedza medyczna powinna być oceniana na dzień nastąpienia błędu, w żadnym wypadku – na dzień wyrokowania, ponieważ możliwa jest sytuacja, w której w okresie między wystąpieniem błędu medycznego a wyrokowaniem powstały nowe rozwiązania, które mogłyby zapobiec powstaniu błędu. Błąd medyczny jest więc kategorią obiektywną, niezależną od indywidualnych cech czy zdolności konkretnego lekarza (personelu medycznego) i od okoliczności, w jakich udziela świadczeń zdrowotnych. Ujęcie to odpowiada tendencjom panującym powszechnie w nauce i orzecznictwie innych państw, które wyłączają z zakresu błędu medycznego zaniedbania oraz uchybienia lekarza (personelu medycznego) nie dotyczące sfery fachowej: diagnozy i terapii, lecz mające charakter pomyłek, błędów lub innego rodzaju niedociągnięć o charakterze technicznym bądź organizacyjnym, prowadzących do powstania u pacjenta szkody. W piśmiennictwie prawniczym i medycznym wprowadza się różne podziały i klasyfikacje błędów lekarskich. Sąd Najwyższy, oceniając na tle poszczególnych stanów faktycznych kwestię cywilnej odpowiedzialności za szkody wyrządzone przy leczeniu odwołuje się do trzech typów (kategorii) błędu, wyróżnionych w oparciu o kryterium czynności, w związku z podjęciem których dochodzi do błędu medycznego. Wyliczyć zatem należy błąd rozpoznania (tzw. diagnostyczny), błąd prognozy (rokowania) oraz błąd w leczeniu (terapeutyczny). Ustalenie winy lekarza (personelu medycznego) wymaga odwołania się do wiadomości biegłych sądowych. Opinią biegłych Sąd nie jest co prawda związany w zakresie zastrzeżonym do wyłącznej kompetencji Sądu, mianowicie co do oceny, czy zachowanie lekarza (personelu medycznego) było obiektywnie bezprawne i subiektywnie zawinione. Jeżeli zachowanie lekarza (personelu medycznego) odbiega na niekorzyść od przyjętego, abstrakcyjnego wzorca postępowania lekarza (personelu medycznego), przemawia to za jego winą w razie wyrządzenia szkody. Wzorzec jest budowany według obiektywnych kryteriów takiego poziomu fachowości, poniżej którego postępowanie danego lekarza (personelu medycznego) należy ocenić negatywnie. Właściwy poziom fachowości wyznaczają kwalifikacje zawodowe (specjalizacja, stopień naukowy), posiadane doświadczenie, charakter i zakres dokształcania się w pogłębianiu wiedzy medycznej i poznawaniu nowych metod leczenia. O zawinieniu lekarza (personelu medycznego) może zdecydować nie tylko zarzucenie mu braku wystarczającej wiedzy i umiejętności praktycznych, odpowiadających aprobowanemu wzorcowi należytej staranności, ale także niezręczność i nieuwaga, jeżeli oceniając obiektywnie nie powinny one wystąpić w konkretnych okolicznościach. Nie chodzi zatem o staranność wyższą od przeciętnej wymaganą wobec lekarza, lecz o wysoki poziom przeciętnej staranności każdego lekarza jako staranności zawodowej (zob. wyrok Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z 5.03.2014 r., sygn. akt I ACa 1274/13). Do obowiązków lekarzy oraz personelu medycznego należy podjęcie takiego sposobu postępowania (leczenia), które gwarantować powinno, przy zachowaniu aktualnego stanu wiedzy i zasad staranności, przewidywalny efekt w postaci wyleczenia, a przede wszystkim nie narażenia pacjentów na pogorszenie stanu zdrowia. Pojęcie bezprawności należy rozumieć szeroko jako sprzeczność z obowiązującym porządkiem prawnym, przez który należy rozumieć nie tylko ustawodawstwo, ale również obowiązujące w społeczeństwie zasady współżycia społecznego. Wśród nich mieści się działanie zgodne ze sztuką lekarską i z najwyższą starannością wymaganą od profesjonalistów w zakresie medycyny (zob. wyrok Sądu Najwyższego z 10 lutego 2010 r., sygn. akt V CSK 287/09). W ocenie Sądu, po przeprowadzeniu postępowania dowodowego powód nie wykazał aby doszło do popełnienia błędu medycznego, ze względu na zaniechanie usztywnienia kolana powoda w czasie wizyty lekarskiej 19.02.2018 r. W pierwszej kolejności Sąd na podstawie opinii biegłych wykluczył aby doszło do błędu medycznego w czasie wizyty u lekarza L. J. , jego postępowanie było bowiem zgodne z wiedzą medyczną i standardami postępowania w przypadkach z jakim zgłosił się do niego powód. Usztywnienie stawu kolanowego jest konieczne w złamaniach tworzących staw kolanowy i sąsiednich kości długich. Przy rozpoznaniu niepewnego zwichnięcia rzepki – z którym zgłosił się powód do lekarza w pozwanej placówce – usztywnienie stawu kolanowego ma charakter opcjonalny. Samo zlecenie niepełnego obciążania nogi z użyciem kuli łokciowej wraz z punkcją stawu było zasadne i w sytuacji powoda wystarczające. Wykonano także USG ortopedyczne, w celu oceny stawu kolanowego powoda. W wywiadzie nie stwierdzono u powoda zagrożenia zmianami zakrzepowymi – powód jest młody, szczupły i wysportowany, nie znajduje się w grupie pacjentów wskazanych w zaleceniach NFZ do profilaktycznego stosowania heparyny. Dodatkowe ujawnienie się niewielkiego brzeżnego nadłamania przyśrodkowego brzegu rzepki oraz bocznego kłykcia kości udowej prawej – nastąpiło po 10 dniach, kiedy powodowi dodatkowo spuchła noga, a on sam sobie zaordynował ortezę. Lekarz L. J. dodatkowo zlecił wizytę kontrolą za 2 tygodnie lub wcześniejszą w razie ponownego wysięku do stawu. Powód zgłosił się wówczas ale do innej placówki – (...) Instytutu Medycznego przy ul. (...) w W. . Wówczas zlecono powodowi ortezę na 3 tygodnie. Powód kontynuował leczenie ortopedyczne i rehabilitację w (...) ., które w tym zakresie zostało zakończone w czerwcu 2018 r. Jak wynika z dokumentacji medycznej staw i rzepka zgoiły się prawidłowo, powód wymagał wzmocnienia mięśnia czworogłowego uda, ustalenia napięcia troczków rzepki w związku z czym korzystał z rehabilitacji. Natomiast po stwierdzeniu w (...) powikłań zakrzepowych u powoda pojawiły się już wskazania do podawania C. . Zgodnie z zaleceniami wynikającymi z Polskich wytycznych zleconymi przez NFZ preparaty heparyny (jak C. ) są zalecane do czasu zdjęcia opatrunku gipsowego, szczególnie w złamaniach bliższej nasady kości piszczelowej oraz u chorych w podeszłym wieku i/lub otyłych. Okoliczności te nie występowały w przypadku powoda. Natomiast powód musiał mieć wrodzone predyspozycje do powstania niewydolności żylnej – jak wynika z wywiadu przeprowadzonego u hematologa powód dopiero w dniu 19.04.2018 r. podał, że jego dziadek chorował na zakrzepicę. W czasie wcześniejszych wizyt negował występowanie tej choroby w rodzinie. U powoda występują zmiany naczyniowe/naczyniakowate na całej prawej nodze biegnące od bruzdy pośladowej do pięty. Powód nie wyjaśniał tej patologii wcześniej, co mogłoby dać wskazania do uwzględnienia możliwych zagrożeń lub powikłań w jego przypadku. W efekcie należało uznać, iż wystąpienie zakrzepicy u powoda stanowi powikłanie związane z ryzykiem leczenia, a nie jest skutkiem błędu medycznego po stronie lekarza. Strona powodowa nie wykazała, aby postawiona została powodowi przez ortopedę zła diagnoza wynikająca np. nieprzeprowadzenia pełnego wywiadu lekarskiego lub wystarczającej ilości badań, w sytuacji występowania u powoda naczyniaków przed zdarzeniem z 16.02.2018 r. Tym samym nie wykazała, by postepowanie lekarza było sprzeczne z zasadami lub wiedzą medyczną – mimo spoczywającego na niej ciężaru dowodu w tym zakresie wynikającego z art. 6 k.c. – co uniemożliwia przypisanie odpowiedzialności pozwanym tak na podstawie przepisów Kodeksu cywilnego jak i ustawy o prawach pacjenta. Wobec niewykazania przez stronę powodową zaistnienia błędu medycznego, należało dojść do przekonania o niewykazaniu istnienia podstaw odpowiedzialności każdego z pozwanych, zatem powództwo podlegało oddaleniu, o czym orzeczono jak w sentencji w punkcie 1. O kosztach Sąd Okręgowy postanowił na podstawie art. 102 k.p.c. Wskazany przepis statuujący zasadę słuszności jest przejawem tzw. prawa sędziowskiego i może być stosowany wówczas, kiedy okoliczności konkretnej sprawy dają po temu podstawy. Jego celem jest zapobieżenie wydaniu orzeczenia o kosztach procesu, które byłoby niesprawiedliwe, jednak ocena w tym zakresie jest możliwa i dopuszczalna jedynie w toku postępowania, nie zaś po jego zakończeniu (postanowienie Sądu Najwyższego z 11.10.2022 r., I CSK 2205/22). Skorzystanie przez sąd z uprawnienia wynikającego z art. 102 k.p.c. należy do dyskrecjonalnego uznania sędziowskiego, stąd też podlega ono ograniczonej kontroli instancyjnej. Zatem tylko zupełnie dowolne odwołanie się do tej zasady, ewentualnie wywołanie w ten sposób skutków niemożliwych do zaakceptowania z punktu widzenia zasad słuszności, mogłoby uzasadniać ingerencję sądu odwoławczego (wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z 8.4.2022 r., VII AGa 709/21). Sąd Okręgowy biorąc pod uwagę całość postępowania doszedł do przekonania o tym, że niezasadne byłoby obciążenie powoda kosztami procesu, ponad już przez niego poniesione w jego toku. Strona powodowa pozostawała w usprawiedliwionym przekonaniu o zasadności roszczenia, z którym wystąpiła i potem podtrzymywała. Dopiero opinie biegłych sporządzone w toku procesu doprowadziły do jednoznacznej konkluzji i przekonanie powoda jest niezasadne. W ocenie Sądu fakt że na etapie postępowania likwidacyjnego pozwany dysponował opiniami lekarskimi, których nie ujawnił powodowi nie może stanowić podstawy do obciążenia powoda kosztami procesu. Szczególnie że są to dokumenty pochodzące od strony postępowania, zatem nie posiadające takiego waloru jak opinia biegłego sądowego. Z tych przyczyn Sąd doszedł do przekonania, iż obciążenie strony powodowej kosztami procesu byłoby niesłuszne i niezasadne. Z tych przyczyn postanowiono jak w sentencji w punkcie 2. Sędzia Piotr Królikowski