I C 198/13Brak interesu prawnego w ustaleniu prawa do świadczenia ubezpieczeniowego
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowód G. E. wniósł pozew o ustalenie nieistnienia prawa pozwanej W. G. do świadczenia pieniężnego z polisy ubezpieczeniowej zawartej na nazwisko jego zmarłej żony A. E. . Powód twierdził, że w dniu 7 stycznia 2007 r. zrzekł się prawa do świadczeń na rzecz pozwanej (matki jego żony), ale następnie uchylił się od skutków tego oświadczenia, wskazując na działanie pod wpływem błędu. Podkreślał, że ma interes prawny w ustaleniu nieistnienia stosunku prawnego, ponieważ celem jest wystąpienie przeciwko pozwanej jako bezpodstawnie wzbogaconej z roszczeniem o zwrot wypłaconej kwoty. Pozwana przyznała, że pobrała świadczenie z polisy, ale wniosła o oddalenie powództwa. Sąd Okręgowy w Elblągu, powołując się na orzecznictwo Sądu Najwyższego, oddalił powództwo na podstawie art. 189 kpc. Sąd uznał, że powód nie wykazał interesu prawnego w ustaleniu, ponieważ mógł dochodzić swoich praw bezpośrednio w procesie o zapłatę, który jest żądaniem dalej idącym. Sąd zaznaczył również, że pozwana już pobrała świadczenie, co czyni żądanie ustalenia nieaktualnym. Dodatkowo, sąd wskazał, że powód nie przedstawił wystarczających dowodów na skuteczne uchylenie się od skutków prawnych oświadczenia woli złożonego pod wpływem błędu. O kosztach postępowania orzeczono na zasadzie odpowiedzialności strony przegrywającej.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaUzasadnienie braku interesu prawnego w sprawach o ustalenie, gdy możliwe jest dochodzenie świadczenia.
Dotyczy specyficznej sytuacji braku interesu prawnego w kontekście art. 189 kpc i możliwości dochodzenia świadczenia.
Zagadnienia prawne (2)
Czy powód ma interes prawny w ustaleniu nieistnienia prawa pozwanej do świadczenia z polisy ubezpieczeniowej, skoro może dochodzić swoich praw w procesie o zapłatę?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, powód nie ma interesu prawnego w ustaleniu, ponieważ może dochodzić swoich praw w procesie o zapłatę, który jest żądaniem dalej idącym.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na orzecznictwo Sądu Najwyższego, zgodnie z którym interes prawny w ustaleniu nie zachodzi, gdy powód może osiągnąć pełną ochronę swoich praw w inny sposób, np. w procesie o świadczenie. Roszczenie o zapłatę jest żądaniem dalej idącym od powództwa o ustalenie.
Czy powód skutecznie uchylił się od skutków prawnych oświadczenia o zrzeczeniu się prawa do świadczeń z polisy ubezpieczeniowej?
Odpowiedź sądu
Nie, powód nie wykazał skuteczności oświadczenia o uchyleniu się od skutków prawnych.
Uzasadnienie
Powód powołał się na art. 88 § 1 kc w zw. z art. 84 kc i stwierdził, że działał pod wpływem błędu, ale nie wskazał konkretnego błędu ani nie przedstawił dowodów na jego istnienie. Samo powołanie się na przepisy nie dowodzi skutecznego uchylenia się od skutków oświadczenia woli.
Rozstrzygnięcie
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| G. E. | osoba_fizyczna | powód |
| W. G. | osoba_fizyczna | pozwana |
Przepisy (5)
Główne
k.p.c. art. 189
Kodeks postępowania cywilnego
Można żądać ustalenia przez sąd istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa, gdy powód ma w tym interes prawny. Interes prawny nie zachodzi, gdy powód może na innej drodze osiągnąć w pełni ochronę swoich praw, np. w procesie o świadczenie.
Pomocnicze
k.c. art. 88 § § 1
Kodeks cywilny
k.c. art. 84
Kodeks cywilny
k.c. art. 6
Kodeks cywilny
Ciężar dowodu spoczywa na osobie, która z danego prawa wywodzi skutki prawne.
k.p.c. art. 98 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak interesu prawnego powoda w ustaleniu, gdyż może dochodzić swoich praw w procesie o zapłatę. • Roszczenie o zapłatę jest żądaniem dalej idącym od powództwa o ustalenie. • Pozwana już pobrała świadczenie, co czyni żądanie ustalenia nieaktualnym.
Odrzucone argumenty
Powód miał interes prawny w ustaleniu nieistnienia prawa pozwanej do świadczenia z polisy. • Powód skutecznie uchylił się od skutków prawnych oświadczenia z dnia 7 stycznia 2007 r. na podstawie art. 88 § 1 kc w zw. z art. 84 kc z powodu błędu.
Godne uwagi sformułowania
Roszczenie o zapłatę jest żądaniem dalej idącym od powództwa o ustalenie. • Zgodnie ze stanowiskiem Sądu Najwyższego zaprezentowanym m. in. w wyroku z 22 listopada 2002 roku (IV CKN 1519/00, LEX nr 78333), interes prawny nie zachodzi z reguły, gdy zainteresowany może na innej drodze osiągnąć w pełni ochronę swoich praw. • Stanowisko powoda, zarówno wyrażone w oświadczeniu z dnia 28 grudnia 2007 r. jak i w toku niniejszego procesu, nie zostało wypełnione treścią co do faktów mających lec u podstaw uchylenia się od skutków prawnych oświadczenia woli.
Skład orzekający
Dorota Zientara
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Uzasadnienie braku interesu prawnego w sprawach o ustalenie, gdy możliwe jest dochodzenie świadczenia."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku interesu prawnego w kontekście art. 189 kpc i możliwości dochodzenia świadczenia.
Wartość merytoryczna
Ocena: 4/10
Sprawa dotyczy typowego zagadnienia procesowego związanego z interesem prawnym w sprawach o ustalenie, co jest istotne dla prawników, ale niekoniecznie dla szerszej publiczności.
“Czy można żądać ustalenia prawa, gdy można dochodzić zapłaty? Sąd wyjaśnia kluczowe znaczenie interesu prawnego.”
Dane finansowe
WPS: 60 000 PLN
zwrot kosztów procesu: 44 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.