I C 1957/13

Sąd Okręgowy w ŁodziŁódź2014-07-08
SAOSnieruchomościprawo rzeczoweŚredniaokręgowy
prawo własnościsłużebność przesyługranice nieruchomościbezprawne wkroczenieroszczenie negatoryjnezasady współżycia społecznegokabel energetycznyinfrastruktura

Sąd Okręgowy oddalił apelację pozwanej, potwierdzając obowiązek usunięcia kabla energetycznego z nieruchomości powoda, uznając roszczenie negatoryjne za zasadne i odrzucając argumenty oparte na zasadach współżycia społecznego.

Sąd Rejonowy zobowiązał pozwaną do usunięcia kabla energetycznego z nieruchomości powoda, przywrócenia gruntu do stanu pierwotnego i wykonania inwentaryzacji. Pozwana wniosła apelację, zarzucając naruszenie prawa materialnego i procesowego oraz powołując się na zasady współżycia społecznego. Sąd Okręgowy uznał apelację za niezasadną, podkreślając, że roszczenie negatoryjne przysługuje właścicielowi w przypadku bezprawnego naruszenia jego własności, a pozwana nie wykazała zgody na położenie kabla. Sąd odrzucił również argumenty oparte na zasadach współżycia społecznego, wskazując na dominujące stanowisko Sądu Najwyższego o niedopuszczalności oddalenia powództwa na tej podstawie.

Wyrokiem z dnia 8 lipca 2014 roku Sąd Rejonowy w Zgierzu w sprawie sygnatura akt I C 1957/13 zobowiązał pozwaną M. B. do usunięcia kabla energetycznego zainstalowanego na terenie nieruchomości powoda P. R. oraz do przywrócenia gruntu do stanu pierwotnego, a także wykonania inwentaryzacji geodezyjnej powykonawczej na koszt pozwanej w terminie 6 miesięcy. Sąd w pozostałej części powództwo oddalił i zasądził od pozwanej na rzecz powoda zwrot kosztów procesu. Pozwana złożyła apelację, zaskarżając wyrok w całości i zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego, sprzeczność ustaleń z dowodami, nie wyjaśnienie istotnych okoliczności, a także naruszenie przepisów postępowania i zasad współżycia społecznego, wskazując na brak ograniczeń prawa własności i brak wykazania przez powoda utrudnień w korzystaniu z nieruchomości. Wniosła o zmianę wyroku i oddalenie powództwa lub uchylenie go i przekazanie do ponownego rozpoznania. Sąd Okręgowy w Łodzi uznał apelację za niezasadną. Podkreślono, że roszczenie negatoryjne (art. 222 § 2 k.c.) przysługuje właścicielowi w przypadku bezprawnego naruszenia jego własności przez osobę trzecią. Strona pozwana nie wykazała, aby uzyskała zgodę na położenie kabla na nieruchomości powoda, a zeznania świadka (męża pozwanej) o rzekomych negocjacjach nie zasługiwały na wiarę, zwłaszcza że kabel był położony wiele lat wcześniej. Sąd wskazał również, że pozwana wprowadziła w błąd Zakład Energetyczny, oświadczając, że kabel przebiega przez jej teren. Sąd odrzucił zarzut naruszenia zasad współżycia społecznego, powołując się na ugruntowane orzecznictwo Sądu Najwyższego, zgodnie z którym stosowanie art. 5 k.c. do oddalenia powództwa negatoryjnego jest co do zasady niedopuszczalne, z wyjątkiem wyjątkowych sytuacji (np. stosunki rodzinne, niepełnosprawność), które nie miały miejsca w tej sprawie. Sąd Okręgowy oddalił apelację na podstawie art. 385 k.p.c. i orzekł o kosztach postępowania apelacyjnego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, właściciel nieruchomości ma prawo żądać usunięcia infrastruktury umieszczonej bezprawnie na jego gruncie w ramach roszczenia negatoryjnego.

Uzasadnienie

Roszczenie negatoryjne (art. 222 § 2 k.c.) przysługuje właścicielowi w przypadku bezprawnego naruszenia jego własności przez osobę trzecią. Konieczną przesłanką jest stwierdzenie bezprawności. Pozwana nie wykazała, aby uzyskała zgodę na położenie kabla na nieruchomości powoda, a tym samym nie udowodniła braku bezprawności.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie apelacji

Strona wygrywająca

powód P. R.

Strony

NazwaTypRola
P. R.osoba_fizycznapowód
M. B.osoba_fizycznapozwana

Przepisy (8)

Główne

k.c. art. 222 § § 2

Kodeks cywilny

Roszczenie negatoryjne przysługuje właścicielowi w przypadku bezprawnego naruszenia jego własności przez osobę trzecią.

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa prawna oddalenia apelacji.

Pomocnicze

k.c. art. 5

Kodeks cywilny

Sąd oddalił powództwo na podstawie art. 5 k.c. ze względu na brak wyjątkowych okoliczności uzasadniających zastosowanie tej normy w kontekście roszczenia negatoryjnego.

k.p.c. art. 99

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa prawna orzekania o kosztach postępowania apelacyjnego.

k.p.c. art. 98

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa prawna orzekania o kosztach postępowania apelacyjnego.

k.p.c. art. 108 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa prawna orzekania o kosztach postępowania apelacyjnego.

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu § § 6

Podstawa prawna ustalenia wysokości kosztów zastępstwa procesowego.

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu § § 12 ust. 1 pkt 1

Podstawa prawna ustalenia wysokości kosztów zastępstwa procesowego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Bezpodstawność zarzutów apelacji dotyczących naruszenia prawa materialnego i procesowego. Brak wykazania przez pozwaną zgody na położenie kabla na nieruchomości powoda. Niewłaściwe zastosowanie przez pozwaną art. 5 k.c. jako podstawy do oddalenia roszczenia negatoryjnego. Prawidłowe określenie strony pozwanej jako legitymowanej biernie.

Odrzucone argumenty

Naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego przez Sąd I instancji. Sprzeczność ustaleń Sądu z treścią zebranego materiału dowodowego. Niewyjaśnienie okoliczności istotnych w sprawie. Naruszenie zasad współżycia społecznego przez powoda. Brak wykazania przez powoda utrudnień w korzystaniu z nieruchomości. Konieczność skierowania żądania do Zakładu Energetycznego, a nie do pozwanej.

Godne uwagi sformułowania

Roszczenie negatoryjne [...] przysługuje [...] właścicielowi w przypadku bezprawnego naruszenia jego własności. Konieczną przesłanką zasadności roszczenia negatoryjnego jest stwierdzenie bezprawności. Pozwany, który twierdzi, że naruszenie prawa własności nie było bezprawne musi tę okoliczność udowodnić i wykazać, że jest uprawniony do wkroczenia w oznaczonym zakresie w sferę uprawnień właściciela. Zastosowanie artykułu 5-go Kodeksu cywilnego [...] co do zasady jest niedopuszczalne.

Skład orzekający

K. F.

sędzia sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Potwierdzenie zasad stosowania roszczenia negatoryjnego oraz ograniczeń w stosowaniu art. 5 k.c. w sprawach dotyczących naruszenia prawa własności przez infrastrukturę."

Ograniczenia: Sprawa dotyczy konkretnego stanu faktycznego i nie stanowi przełomu, ale utrwala ugruntowane stanowisko w kwestii roszczeń negatoryjnych i art. 5 k.c.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje praktyczne zastosowanie prawa własności i roszczeń negatoryjnych w kontekście infrastruktury, a także ograniczenia w stosowaniu klauzuli generalnej zasad współżycia społecznego.

Czy kabel energetyczny na Twojej działce to problem? Sąd wyjaśnia, jak dochodzić swoich praw właściciela.

Dane finansowe

zwrot kosztów procesu: 227 PLN

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
poczatektekstu [Sędzia sprawozdawca 00:00:02.368] Uzasadnienie. Wyrokiem z dnia 8 lipca 2014 roku Sąd Rejonowy w Zgierzu w sprawie sygnatura akt I C 1957/13 zobowiązał pozwaną M. B. do usunięcia kabla energetycznego, zainstalowanego na terenie nieruchomości stanowiącej własność powoda P. R. , położonej w miejscowości (...) G, gmina S. o numerze ewidencyjnym (...) , a doprowadzonego do nieruchomości o numerze ewidencyjnym (...) stanowiącej własność pozwaną, w tym do wynajęcia podmiotu profesjonalnie zajmującego się usuwaniem przyłączy energetycznych, zgłoszenie (...) Spółce Akcyjnej konieczności wykonania prac celem zapewnienia odłączenia dopływu energii elektrycznej na czas przeprowadzenia robót i powtórnego załączenia, zawiadomienia geodety o konieczności przeprowadzenia prac, zawiadomienia powoda o terminie wykonania prac, wykonanie czynności usunięcia kabla energetycznego, jak również przyłączenie, przywrócenie przepraszam gruntu do stanu pierwotnego, wykonanie inwentaryzacji geodezyjnej, powykonawczej na koszt pozwanej w terminie 6-ciu miesięcy. Sąd w pozostałej części powództwa oddalił i zasądził od pozwanej na rzecz powoda kwotę 227 złotych tytułem zwrotu kosztów procesu. Apelację od tego orzeczenia złożyła Pani pozwana zaskarżając wyrok w całości. Zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego, sprzeczność ustaleń Sądu z treścią zebranego w sprawie materiału dowodowego i nie wyjaśnienie okoliczności istotnych w sprawie, jak również naruszenie przepisów postępowania, błędne orzeczenie strony prawnej i naruszenie zasad współżycia społecznego i nie uwzględnienie służebności dotyczącej przesyłu energii i wskazując na tak sformułowane podstawy apelacyjne wniosła o zmianę zaskarżonego wyroku i oddalenie powództwa w całości, ewentualnie o uchylenie wyroku w zaskarżonej części i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu w Zgierzu, do ponownego rozpoznania i zasądzenie na rzecz pozwanej kosztów postępowania. Z uzasadnienia apelacji sporządzonej osobiście przez Panią pozwaną wynika, że uważa ona, że prawo własności nie jest nieograniczone i powinno być wykorzystywane zgodnie z zasadami współżycia społecznego, a zdaniem skarżącej powód nie wykazał, że przebieg kabla na jego nieruchomości utrudnia mu bądź będzie utrudniał w przyszłości korzystanie z jego własności. A ponadto w ocenie Pani skarżącej żądanie powinno być zwró..., skierowane do Zakładu (...) , który dostarcza energię elektryczną, a nie do niej bezpośrednio. Została złożona również w sprawie odpowiedź na apelację, w której wnosi się o oddalenie apelacji w całości i zasądzenie od pozwanej na rzecz powoda kosztów postępowania apelacyjnego według norm przepisanych. Sąd Okręgowy w Łodzi zważył, co następuje. Apelacja po..., strony pozwanej była niezasadna i dlatego podlegała oddaleniu. Roszczenie negatoryjne, bo z takim roszczeniem wystąpił powód, przysługuje zgodnie z artykułem 222 paragraf 2 Kodeksu cywilnego wy..., właścicielowi w przypadku bezprawnego naruszenia jego własności i tutaj chodzi o trwałe wkroczenie w sferę uprawnień właściciela przez osobę trzecią, osobę nieuprawnioną. A zatem konieczną przesłanką zasadności roszczenia negatoryjnego jest stwierdzenie bezprawności. W tym wypadku strona powodowa wykazała, że nie udzielała zgody na wkroczenie w zakres jej własności. Strona pozwana, która mogła bronić się w toku tego postępowania mogła wykazywać, że taką zgodę uzyskała, jednakże, no nie podołała temu ciężarowi dowodzenia i w sprawie nie ma żadnych dowodów na to by była u..., udzielona zgoda na położenie kabla energetycznego na terenie gru..., na, w gruncie g..., stanowiącym własność Pana powoda. Niewątpliwie wbrew zarzutom apelacji strona pozwana w tej sprawie została określona w sposób prawidłowy, jak bowiem wynika z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie granicą własności między zak..., (...) , a Panią pozwaną jest przyłącze na słupie energetycznym i kabel, który już od tego słupa prowadzony jest do nieruchomości Pani pozwanej, stanowi jej własność. A zatem strona pozwana została w sposób prawidłowy określona i jest legitymowana Pani pozwana biernie. Zgodnie z przepisami i poglądami doktryny pozwany, który twierdzi, że naruszenie prawa własności nie było bezprawne musi tę okoliczność udowodnić i wykazać, że jest uprawniony do wkroczenia w oznaczonym zakresie w sferę uprawnień właściciela. I rzeczywiście w tej sprawie poza zeznaniami Pana, męża Pani, świadka, który obecnie jest pełnomocnikiem, czyli męża Pani pozwanej, który twierdził, że były negocjacje, uzgodnienia w zakresie położenia kabla energetycznego no, ale tym zeznaniom nie, prawidłowo Sąd I Instancji nie dał wiary. Tym bardziej, że Pan sam twierdził, że uzgodnienia, jeżeli w ogóle jakieś miały miejsce, to były prowadzone w latach 2006 i następnych, natomiast ten kabel był położony wiele lat wcześniej. W związku z tym, no zgoda na prowadzenie kabla musiała być uzyskana najpierw, zanim przystąpiono do prac budowlanych. No nie bez znaczenia jest okoliczność, na którą powołuje się strona powodowa, a mianowicie wprowadzenia w błąd Zakładu (...) i złożenia oświadczenia woli we wniosku o przyłączenie i zbu..., podłączenie tej instalacji elektrycznej i oświadczenie jednoznaczne, że planowany przebieg kabla energetycznego jest na terenie stanowiącym własność Pani pozwanej. Stąd też nie było żadnego postępowania wyjaśniającego i ewentualnie Zakład (...) również nie zwracał się do Pana powoda o zgodę, ponieważ nie miał w ogóle takiej wiedzy, że kabel energetyczny jest prowadzony przez nieruchomości osoby trzeciej. Wbrew twierdzeniom Pani pozwanej zawartych w apelacji nie ma też podstaw do uwzględnienia zarzutu naruszenia zasad współżycia społecznego przez Pana powoda. Ta kwestia, czyli możliwość powoływania się na zasady współżycia społecznego w stosunkach przeciwko właś..., i, w roszcze..., w procesach przeciwko właścicielowi nieruchomości była przez wiele lat bardzo kontrowersyjna i ostatecznie, w ostatnich latach dominuje stanowisko, że zastosowanie artykułu 5 -go Kodeksu cywilnego , jako podstawy do oddalenia powództwa windykacyjnego, czy też powództwa negatoryjnego, co do zasady jest niedopuszczalne. Tak Sąd Najwyższy wyra..., wskazywał w, w orzeczeniach z 22 listopada 94 roku w sprawie II CRN 128/94, jak również w wyroku 3 października 2000 roku, sygnatura akt I CKN 287 za dwa tysiące, za rok dwa tysią..., dwutysięczny i Sąd Najwyższy w tych orzeczeniach wskazuje, że jedynie w wyjątkowych sytuacjach możliwe byłoby oddalenie powództwa na podstawie artykułu 5 -go, no w sytuacji jakichś szczególnych, nie..., indywidualnych przesłanek, tutaj akurat w tym jednym orzeczeniu mówi się o stosunkach rodzinnych, niepełnosprawności, czyli takich warunkach, w których konieczna jest też no pewnego rodzaju opieka i można byłoby mówić o nadużyciu zasad współżycia społecznego. Jedynym możliwym odstępstwem od niestosowania artykułu 5 -go w ocenie Sądu Najwyższego, który to pogląd Sąd w tym składzie podziela, jest możliwość odroczenia wykonania tych czynności, o który, których żąda właściciel nieruchomości. A zatem jest udzielony termin do z..., wykonania określonych p..., prac, a nie jest to tryb natychmiastowy. Ponieważ Sąd ma świadomość tego, że w istocie konieczne będzie podjęcie szeregu czynności, które będą zmierzały do wykonania orzeczenia Sądu. Biorąc to wszystko pod uwagę Sąd Okręgowy w Łodzi apelację oddalił w całości, na podstawie artykułu 385 Kodeksu postępowania cywilnego . O kosztach postępowania apelacyjnego orzekł na podstawie artykułu 99 kpc w związku z artykułem 98 i 108 paragraf 1 kpc , oraz paragrafem 6-tym i paragrafem 12-tym ustęp 1 punkt 1 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu , które to rozporządzenie jest opublikowane w Dzienniku Ustaw numer 163 pozycja 1349 z kolejnymi zmianami. K. F.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI