I C 1951/17
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowodowie Z. B. i M. B. (1) domagali się od (...) S.A. w W. zasądzenia po 42 500 zł zadośćuczynienia za śmierć matki, M. B. (2), która zginęła w wypadku drogowym 9 grudnia 1999 r. Sprawca wypadku, W. Z., był nietrzeźwy i jechał z nadmierną prędkością. Pozwany ubezpieczyciel wypłacił powodom po 2500 zł, przyjmując 50% przyczynienia się zmarłej do wypadku. Powodowie kwestionowali ten stopień, wskazując na liczne naruszenia przepisów przez kierowcę i dowodząc, że ich matka przyczyniła się do zdarzenia w maksymalnie 25%. Sąd uznał odpowiedzialność ubezpieczyciela, powołując się na utrwalone orzecznictwo Sądu Najwyższego dotyczące zadośćuczynienia za śmierć osoby najbliższej na podstawie art. 448 kc w zw. z art. 24 kc, nawet jeśli zdarzenie miało miejsce przed wejściem w życie art. 446 § 4 kc. Sąd ustalił, że więź rodzinna między powodami a matką była silna, jednak uznał żądania powodów za wygórowane, biorąc pod uwagę wiek ofiary (66 lat), upływ 18 lat od wypadku oraz fakt, że powodowie nie mieszkali już z matką. Ostatecznie sąd zasądził dla każdego z powodów po 30 000 zł zadośćuczynienia, które po uwzględnieniu wypłaconej kwoty i 25% przyczynienia się zmarłej, zostało obniżone do 20 000 zł dla każdego. W pozostałej części powództwo oddalono. Koszty procesu zostały wzajemnie zniesione, z uwagi na częściowe uwzględnienie i oddalenie powództw obu stron.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalanie wysokości zadośćuczynienia za śmierć osoby najbliższej w sprawach sprzed 2008 r., ocena przyczynienia się poszkodowanego, zasady dowodzenia w procesie cywilnym.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i prawnej (sprawa sprzed 2008 r., specyficzne okoliczności wypadku). Interpretacja przepisów procesowych dotyczących dowodów może być bardziej ogólna.
Zagadnienia prawne (4)
Czy w przypadku śmierci osoby najbliższej na skutek wypadku drogowego, który miał miejsce przed wejściem w życie art. 446 § 4 k.c., przysługuje najbliższym członkom rodziny zadośćuczynienie pieniężne za doznaną krzywdę na podstawie art. 448 k.c. w zw. z art. 24 k.c.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, w orzecznictwie Sądu Najwyższego utrwalił się pogląd, że najbliższemu członkowi rodziny zmarłego przysługuje na podstawie art. 448 k.c. w zw. z art. 24 k.c. zadośćuczynienie pieniężne za doznaną krzywdę, gdy śmierć nastąpiła na skutek deliktu, który miał miejsce przed dniem 3 sierpnia 2008 r.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wskazywał, że katalog dóbr osobistych jest otwarty, a więzi rodzinne zapewniają wsparcie materialne i niematerialne. Zerwanie tych więzi na skutek śmierci osoby bliskiej może stanowić naruszenie dóbr osobistych członków rodziny, uzasadniając przyznanie zadośćuczynienia na podstawie art. 448 k.c.
Jaki jest dopuszczalny stopień przyczynienia się zmarłego do powstania szkody w kontekście ustalania wysokości zadośćuczynienia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
W okolicznościach sprawy, przy uwzględnieniu skali niewłaściwych zachowań kierującego pojazdem (stan nietrzeźwości, nadmierna prędkość, wyprzedzanie przed przejściem), przyczynienie się zmarłej do wypadku zostało ocenione na 25%.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że twierdzenia powodów dotyczące zachowania kierowcy (stan nietrzeźwości, prędkość, wyprzedzanie) nie zostały przez pozwanego skutecznie zakwestionowane. Wobec tego, przy skali naruszeń przepisów przez kierowcę, przyjęto, że przyczynienie się zmarłej (przechodzenie na czerwonym świetle) było znacząco mniejsze niż sugerował pozwany.
Jakie czynniki należy uwzględnić przy ustalaniu wysokości zadośćuczynienia za śmierć osoby najbliższej, zwłaszcza po upływie wielu lat od zdarzenia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Przy ustalaniu wysokości zadośćuczynienia należy uwzględnić wiek ofiary, upływ czasu od zdarzenia, który może zacierać negatywne skutki, oraz intensywność więzi rodzinnych, która może być mniejsza w przypadku dorosłych, samodzielnych dzieci.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że żądania powodów były wygórowane, ponieważ od wypadku minęło 18 lat, a zmarła miała 66 lat. Z upływem czasu negatywne skutki zdarzenia mogą się zacierać, a oczekiwany czas utrzymywania relacji z osobą starszą jest krótszy.
Czy sąd może zobowiązać stronę do przedstawienia zbioru dokumentów, takich jak akta szkody?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sąd nie może zobowiązać strony do przedstawienia zbioru bliżej nieoznaczonych dokumentów, składających się na różnego rodzaju akta. Strona wnosząca o dowód z dokumentu musi go należycie oznaczyć i wskazać okoliczności, które zamierza udowodnić.
Uzasadnienie
Ustawa procesowa nie przewiduje dowodu ze zbioru dokumentów. Sąd może żądać przedstawienia konkretnego, oznaczonego dokumentu. Ciężar gromadzenia materiału procesowego spoczywa zasadniczo na stronach, a sąd ma funkcję wspomagającą. Akta szkody stanowią zbiór dokumentów, a nie pojedynczy dokument podlegający dowodowi.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Z. B. | osoba_fizyczna | powód |
| M. B. (1) | osoba_fizyczna | powód |
| (...) S. A. w W. | spółka | pozwany |
| M. B. (2) | osoba_fizyczna | ofiara wypadku |
| W. Z. | osoba_fizyczna | sprawca wypadku |
Przepisy (11)
Główne
k.c. art. 448
Kodeks cywilny
Podstawa do zasądzenia zadośćuczynienia za naruszenie dóbr osobistych, w tym więzi rodzinnych, gdy śmierć nastąpiła na skutek deliktu.
k.c. art. 24
Kodeks cywilny
Przepis dotyczący ochrony dóbr osobistych.
k.c. art. 362
Kodeks cywilny
Przepis dotyczący przyczynienia się poszkodowanego do powstania lub zwiększenia szkody.
k.p.c. art. 100
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis dotyczący wzajemnego zniesienia lub zasądzenia kosztów procesu.
u.u.o. art. 19 § ust. 1
Ustawa z dnia 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych
Prawo poszkodowanego do dochodzenia roszczeń bezpośrednio od ubezpieczyciela.
Pomocnicze
k.c. art. 446 § § 4
Kodeks cywilny
Przepis wprowadzony w 2008 r., przewidujący zadośćuczynienie za śmierć osoby najbliższej. Sąd odniósł się do niego w kontekście spraw sprzed jego wejścia w życie.
k.p.c. art. 230
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis dotyczący uznania za przyznane twierdzeń strony, którym druga strona nie zaprzeczyła.
k.p.c. art. 248
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis dotyczący obowiązku przedstawienia dokumentu na żądanie sądu.
u.u.o. art. 14 § ust. 1
Ustawa z dnia 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych
Termin wypłaty odszkodowania przez ubezpieczyciela.
u.u.o. art. 14 § ust. 2
Ustawa z dnia 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych
Termin wypłaty odszkodowania w przypadku niemożności wyjaśnienia okoliczności.
u.d.u.i.r. art. 29 § ust. 6
Ustawa z dnia 11 września 2015 r. o działalności ubezpieczeniowej i reasekuracyjnej
Obowiązek udostępniania dokumentów przez ubezpieczyciela.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Odpowiedzialność ubezpieczyciela za śmierć osoby najbliższej na podstawie art. 448 k.c. w zw. z art. 24 k.c. • Niewystarczające ustalenie 50% przyczynienia się zmarłej do wypadku przez pozwanego. • Znaczne naruszenia przepisów przez sprawcę wypadku (stan nietrzeźwości, prędkość, wyprzedzanie).
Odrzucone argumenty
Żądanie zadośćuczynienia w wysokości 42 500 zł dla każdego z powodów jako wygórowane. • Przedawnienie roszczenia (niepodniesione przez pozwanego, ale implikowane przez upływ czasu). • Brak konieczności specjalistycznego leczenia psychiatrycznego lub psychologicznego przez powodów jako dowód na brak istotnej krzywdy.
Godne uwagi sformułowania
„wtargnęła na jezdnię przechodząc przez przejście dla pieszych na czerwonym świetle” • „żądania powodów są rażąco wygórowane albowiem od wypadku upłynęło już 18 lat” • „nie każdą więź rodzinną, niejako automatycznie, należy zaliczyć do katalogu dóbr osobistych lecz jedynie taką, której zerwanie powoduje ból, cierpienie, rodzi poczucie krzywdy” • „czas „leczy rany” • „śmierć osoby starszej będzie z reguły źródłem mniejszej krzywdy niż śmierć osoby młodszej” • „ustawa procesowa nie zna tego rodzaju dowodu. Przewiduje ona dowód z dokumentu ale nie dowód ze zbioru, bliżej nie oznaczonych dokumentów”
Skład orzekający
Marek Adamczyk
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalanie wysokości zadośćuczynienia za śmierć osoby najbliższej w sprawach sprzed 2008 r., ocena przyczynienia się poszkodowanego, zasady dowodzenia w procesie cywilnym."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i prawnej (sprawa sprzed 2008 r., specyficzne okoliczności wypadku). Interpretacja przepisów procesowych dotyczących dowodów może być bardziej ogólna.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy emocjonalnego aspektu wypadku drogowego i dochodzenia zadośćuczynienia za śmierć bliskiej osoby, a także zawiera ciekawe rozważania dotyczące dowodów w procesie cywilnym.
“18 lat po wypadku: Sąd zasądził zadośćuczynienie za śmierć matki, ale obniżył kwotę. Kluczowe były wiek ofiary i jej przyczynienie się do tragedii.”
Dane finansowe
WPS: 85 000 PLN
zadośćuczynienie: 20 000 PLN
zadośćuczynienie: 20 000 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.