I C 195/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowód (...) Bank S.A. wniósł pozew przeciwko K. P. o zapłatę kwoty 48 738,70 zł wraz z odsetkami, z ograniczeniem odpowiedzialności do wartości nieruchomości obciążonej hipoteką. Bank wskazał, że pierwotna kredytobiorczyni, A. P., zawarła umowę kredytu w 2013 roku, zabezpieczonego m.in. hipoteką. Po jej śmierci w 2013 roku, bank uznał całość zobowiązania za wymagalną. Spadek po A. P. nabył jej syn, pozwany K. P. Pozwany wniósł o oddalenie powództwa, kwestionując istnienie i wysokość roszczenia, zarzucając m.in. brak zdolności kredytowej kredytobiorczyni, abuzywność klauzul umownych oraz przedawnienie. Sąd ustalił stan faktyczny na podstawie dokumentów i przesłuchania pozwanego. Stwierdził, że umowa kredytowa była ważna, a zarzuty pozwanego dotyczące zdolności kredytowej i abuzywności nie znalazły potwierdzenia. Podkreślono, że nawet przy braku zdolności kredytowej, bank mógł udzielić kredytu pod warunkiem ustanowienia zabezpieczeń, co miało miejsce. Sąd uznał również, że zarzut przedawnienia wierzytelności głównej zabezpieczonej hipoteką nie mógł być skutecznie podniesiony przez właściciela nieruchomości. W konsekwencji, sąd zasądził od pozwanego na rzecz powoda kwotę 48 738,70 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie, ograniczając odpowiedzialność pozwanego do wartości nieruchomości obciążonej hipotecznie. Z uwagi na trudną sytuację materialną pozwanego, sąd, działając na podstawie art. 320 k.p.c., rozłożył zasądzone świadczenie na 61 rat. Ponadto, na podstawie art. 102 k.p.c., sąd odstąpił od obciążania pozwanego kosztami procesu, uznając jego sytuację życiową i postawę w postępowaniu za szczególnie uzasadnione okoliczności.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów dotyczących odpowiedzialności spadkobiercy za długi zabezpieczone hipoteką, dopuszczalności rozkładania zasądzonego świadczenia na raty oraz stosowania art. 102 k.p.c. w przypadku trudnej sytuacji materialnej pozwanego.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i prawnej, w tym przepisów obowiązujących w dacie zawarcia umowy kredytowej. Rozłożenie na raty i odstąpienie od kosztów są zależne od indywidualnej oceny sądu.
Zagadnienia prawne (4)
Czy spadkobierca ponosi odpowiedzialność za długi spadkowe, w tym kredyt zabezpieczony hipoteką, i czy może podnosić zarzuty dotyczące ważności umowy kredytowej zawartej przez spadkodawcę?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, spadkobierca ponosi odpowiedzialność za długi spadkowe, a jako właściciel nieruchomości obciążonej hipoteką może podnosić zarzuty przysługujące dłużnikowi osobistemu, jednakże zarzut przedawnienia wierzytelności głównej zabezpieczonej hipoteką nie jest skuteczny.
Uzasadnienie
Sąd wyjaśnił, że wierzyciel hipoteczny może dochodzić zaspokojenia z nieruchomości niezależnie od ograniczeń wynikających z prawa spadkowego. Właściciel nieruchomości obciążonej hipoteką, nawet niebędący dłużnikiem osobistym, może podnosić zarzuty dotyczące istnienia lub ważności hipoteki, ale zarzut przedawnienia wierzytelności głównej nie jest skuteczny wobec nieruchomości. Zarzuty dotyczące zdolności kredytowej i abuzywności umowy nie znalazły potwierdzenia w materiale dowodowym.
Czy brak zdolności kredytowej kredytobiorcy w momencie zawarcia umowy kredytu zabezpieczonego hipoteką prowadzi do jej nieważności?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, brak zdolności kredytowej nie prowadzi automatycznie do nieważności umowy kredytu zabezpieczonego hipoteką, jeśli bank udzielił kredytu pod warunkiem ustanowienia szczególnego zabezpieczenia.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na przepisy Prawa bankowego, które dopuszczały udzielenie kredytu osobie bez zdolności kredytowej pod warunkiem ustanowienia zabezpieczenia. W analizowanym przypadku ustanowiono szereg zabezpieczeń, w tym hipotekę, co czyniło umowę ważną pomimo potencjalnie niskiej zdolności kredytowej kredytobiorczyni.
Czy sąd może rozłożyć zasądzone świadczenie pieniężne na raty w przypadku trudnej sytuacji materialnej pozwanego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, w szczególnie uzasadnionych wypadkach sąd może rozłożyć zasądzone świadczenie na raty, biorąc pod uwagę sytuację majątkową, rodzinną i zdrowotną pozwanego.
Uzasadnienie
Sąd zastosował art. 320 k.p.c., uznając sytuację pozwanego (bezrobotny, dochody z prac dorywczych, utrzymanie przez partnerkę) za szczególnie uzasadnioną. Rozłożenie spłaty na 61 rat miało na celu umożliwienie dobrowolnego wykonania wyroku i uniknięcie postępowania egzekucyjnego, przy jednoczesnym uwzględnieniu zgody powoda na takie rozwiązanie.
Czy w przypadku przegrania sprawy przez pozwanego, sąd może odstąpić od obciążenia go kosztami procesu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, w wypadkach szczególnie uzasadnionych, sąd może odstąpić od obciążenia strony przegrywającej kosztami procesu, kierując się zasadą słuszności.
Uzasadnienie
Sąd zastosował art. 102 k.p.c., uznając, że obciążenie pozwanego kosztami byłoby sprzeczne z zasadami współżycia społecznego ze względu na jego trudną sytuację materialną, brak złej woli w niespłacaniu kredytu (którego nie zaciągał osobiście) oraz deklarowaną wolę spłaty zadłużenia w ratach.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| (...) Bank S.A. | spółka | powód |
| K. P. | osoba_fizyczna | pozwany |
Przepisy (11)
Główne
pr. bank. art. 69 § 1
Prawo bankowe
u.k.w.i.h. art. 74
Ustawa o księgach wieczystych i hipotece
Pomocnicze
k.c. art. 481 § 1 i 2
Kodeks cywilny
k.p.c. art. 320
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 102
Kodeks postępowania cywilnego
u.k.w.i.h. art. 77
Ustawa o księgach wieczystych i hipotece
k.c. art. 117
Kodeks cywilny
k.c. art. 385¹
Kodeks cywilny
u.k.k. art. 4 § 2 pkt 1
Ustawa o kredycie konsumenckim
u.k.k. art. 9 § 1
Ustawa o kredycie konsumenckim
u.r.p. art. 223
Ustawa o radcach prawnych
Argumenty
Skuteczne argumenty
Roszczenie banku o zwrot kapitału kredytu zabezpieczonego hipoteką jest wymagalne od spadkobiercy. • Zabezpieczenie hipoteczne pozwala na dochodzenie zaspokojenia z nieruchomości niezależnie od ograniczeń odpowiedzialności spadkowej. • Zarzut przedawnienia wierzytelności głównej zabezpieczonej hipoteką nie jest skuteczny wobec nieruchomości. • Umowa kredytu była ważna pomimo potencjalnego braku zdolności kredytowej kredytobiorczyni, gdyż ustanowiono odpowiednie zabezpieczenia. • Pozwany nie wykazał abuzywności klauzul umownych ani naruszenia obowiązków informacyjnych przez bank. • Pozwany zataił informacje o swoim stanie zdrowia w deklaracji ubezpieczeniowej, co uzasadnia odmowę wypłaty świadczenia przez ubezpieczyciela.
Odrzucone argumenty
Nieważność umowy kredytowej z powodu braku zdolności kredytowej kredytobiorczyni. • Abuzywność klauzul umownych i naruszenie obowiązków informacyjnych przez bank. • Przedawnienie roszczenia głównego. • Niewłaściwe rozliczenie wpłat dokonanych przez kredytobiorczynię. • Niewypłacenie świadczenia z ubezpieczenia na życie przez ubezpieczyciela powinno obciążać bank.
Godne uwagi sformułowania
wierzyciel hipoteczny może dochodzić zaspokojenia z nieruchomości obciążonej hipoteką, bez względu na ograniczenie odpowiedzialności dłużnika wynikające z prawa spadkowego • ustawodawca w obowiązującym wówczas stanie prawnym dopuszczał zawarcie ważnej umowy nawet w razie negatywnej oceny zdolności kredytowej kredytobiorcy • w szczególnie uzasadnionych wypadkach sąd może w wyroku rozłożyć na raty zasądzone świadczenie • obciążenie pozwanego kosztami byłoby nie do pogodzenia z zasadami współżycia społecznego
Skład orzekający
Małgorzata Nowicka-Midziak
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących odpowiedzialności spadkobiercy za długi zabezpieczone hipoteką, dopuszczalności rozkładania zasądzonego świadczenia na raty oraz stosowania art. 102 k.p.c. w przypadku trudnej sytuacji materialnej pozwanego."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i prawnej, w tym przepisów obowiązujących w dacie zawarcia umowy kredytowej. Rozłożenie na raty i odstąpienie od kosztów są zależne od indywidualnej oceny sądu.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak dziedziczenie może wiązać się z długami zabezpieczonymi hipoteką i jak sąd może łagodzić skutki dla spadkobiercy w trudnej sytuacji materialnej, co jest interesujące z praktycznego punktu widzenia.
“Dziedziczysz dług? Sąd rozłożył spłatę kredytu hipotecznego na 61 rat!”
Dane finansowe
WPS: 48 738,7 PLN
kapitał kredytu: 48 738,7 PLN
opłaty umowne: 46,1 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.