I C 1940/21

Sąd Okręgowy w WarszawieWarszawa2025-01-16
SAOSCywilneodpowiedzialność odszkodowawczaWysokaokręgowy
odszkodowanierentawypadekubezpieczenie OCnastępstwozadośćuczynieniekoszty leczeniautrata zdolności do pracyzwiększone potrzeby

Sąd Okręgowy zasądził od pozwanych na rzecz następców prawnych zmarłego powoda odszkodowania, renty i skapitalizowane odsetki, uwzględniając ograniczenia sumy gwarancyjnej ubezpieczyciela.

Sprawa dotyczyła roszczeń o zapłatę odszkodowania, rent i skapitalizowanych odsetek, dochodzonych przez następców prawnych zmarłego M. T. przeciwko ubezpieczycielowi i sprawcy wypadku. Sąd Okręgowy zasądził na rzecz powodów znaczne kwoty, uwzględniając przy tym ograniczenia sumy gwarancyjnej ubezpieczyciela oraz wypłacone już świadczenia. Rozstrzygnięcie obejmowało odszkodowanie za koszty leczenia, rentę z tytułu utraconych dochodów oraz rentę z tytułu zwiększonych potrzeb.

Sąd Okręgowy w Warszawie rozpoznał sprawę z powództwa następców prawnych zmarłego M. T. przeciwko (...) S.A. i (...) sp. z o.o. o zapłatę odszkodowania, rent i skapitalizowanych odsetek. Sprawa wywodziła się z wypadku komunikacyjnego z 2006 roku, w którym M. T. doznał ciężkich obrażeń. Po śmierci powoda, postępowanie kontynuowali jego żona A. T. (1) oraz dzieci Z. T. i J. T. . Sąd zasądził na rzecz powodów łącznie kilkaset tysięcy złotych tytułem odszkodowania, rent z tytułu utraconych dochodów i zwiększonych potrzeb, a także skapitalizowanych odsetek. Kluczowym elementem rozstrzygnięcia było ustalenie granic odpowiedzialności pozwanych, w szczególności ograniczonej sumy gwarancyjnej ubezpieczyciela (...) S.A. Sąd uwzględnił kwoty już wypłacone przez ubezpieczyciela, rozliczając je z należnymi świadczeniami. Pozwana spółka (...) sp. z o.o. odpowiadała bez ograniczeń. Sąd oddalił powództwo w pozostałym zakresie i wzajemnie zniósł koszty postępowania między stronami.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Sąd zasądził na rzecz powodów określone kwoty tytułem odszkodowania, rent z tytułu utraconych dochodów i zwiększonych potrzeb, a także skapitalizowanych odsetek, uwzględniając ograniczenia sumy gwarancyjnej ubezpieczyciela i wypłacone już świadczenia.

Uzasadnienie

Sąd szczegółowo wyliczył należne świadczenia, opierając się na opiniach biegłych, dokumentach i wcześniejszych rozliczeniach. Kluczowe było ustalenie pozostałej do wypłaty kwoty po uwzględnieniu sumy gwarancyjnej ubezpieczyciela i odpowiedzialności drugiego pozwanego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

zasądzenie

Strona wygrywająca

powodowie

Strony

NazwaTypRola
A. T. (1)osoba_fizycznapowódka
Z. T.osoba_fizycznapowódka
J. T.osoba_fizycznapowód
M. T.osoba_fizycznapowód (zmarły)
(...) sp. z o.o.spółkapozwany
(...) S.A.spółkapozwany

Przepisy (8)

Główne

k.c. art. 444 § 1

Kodeks cywilny

Naprawienie szkody obejmuje wszelkie wynikłe z uszkodzenia ciała lub rozstroju zdrowia koszty, w tym niezbędne i celowe wydatki, koszty transportu, odwiedzin, specjalnego odżywiania, rehabilitacji, aparatury rehabilitacyjnej.

u.u.o. art. 36 § 1

Ustawa o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych

Odszkodowanie ustala się i wypłaca w granicach odpowiedzialności cywilnej posiadacza lub kierującego pojazdem mechanicznym, najwyżej jednak do ustalonej w umowie ubezpieczenia sumy gwarancyjnej. Suma gwarancyjna na każdego poszkodowanego w przypadku szkód na osobie nie może być niższa niż równowartość w złotych 350.000 euro.

Pomocnicze

k.p.c. art. 326 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.c. art. 817 § 1

Kodeks cywilny

Ubezpieczyciel obowiązany jest spełnić świadczenie w terminie trzydziestu dni, licząc od daty otrzymania zawiadomienia o wypadku.

u.u.o. art. 4

Ustawa o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych

Do zobowiązań wynikających z umów ubezpieczenia zawartych przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. stosuje się przepisy dotychczasowe.

k.c. art. 366

Kodeks cywilny

Sąd jest związany prawomocnym rozstrzygnięciem w przedmiocie podstaw odpowiedzialności pozwanych.

u.k.s.s.c. art. 113 § 4

Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych

k.p.c. art. 108 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Roszczenia następców prawnych zmarłego poszkodowanego są uzasadnione i powinny zostać uwzględnione w oparciu o całokształt zgromadzonego materiału dowodowego. Odpowiedzialność ubezpieczyciela jest ograniczona sumą gwarancyjną obowiązującą w dacie zawarcia umowy ubezpieczenia. Wypłacone przez ubezpieczyciela kwoty pomniejszają jego odpowiedzialność do wysokości sumy gwarancyjnej. Roszczenia rentowe i odszkodowawcze są uzasadnione stanem zdrowia poszkodowanego i poniesionymi kosztami.

Odrzucone argumenty

Twierdzenia pozwanego (...) sp. z o.o. o wyczerpaniu sumy gwarancyjnej przez ubezpieczyciela. Argumentacja pozwanego (...) sp. z o.o. dotycząca stosowania przepisów o sumie gwarancyjnej obowiązujących od 2006 roku. Roszczenia powodów w zakresie przekraczającym sumę gwarancyjną ubezpieczyciela.

Godne uwagi sformułowania

spełnienie powyższego świadczenia przez któregokolwiek z pozwanych zwalnia drugiego z odpowiedzialności (in solidum) Sąd jest związany prawomocnym rozstrzygnięciem w tym przedmiocie stosownie do treści art. 366 k.p.c. nie jest zasadne powoływanie się przez ubezpieczyciela na fakt, że do chwili wyrokowania wypłacił on na rzecz następców prawnych M. T. kwotę przekraczającą sumę gwarancyjną określoną w powyższej umowie, bowiem kwoty przyznane i wypłacone wierzycielom nie podlegają w takiej sytuacji sumowaniu.

Skład orzekający

Piotr Królikowski

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalanie granic odpowiedzialności ubezpieczyciela OC w przypadku szkód na osobie, rozliczanie wypłaconych świadczeń z sumą gwarancyjną, zasady ustalania wysokości rent i odszkodowań w sprawach wypadków komunikacyjnych."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu prawnego obowiązującego w dacie zawarcia umowy ubezpieczenia. Konieczność indywidualnej oceny każdego przypadku.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy znaczących kwot odszkodowania i rent po tragicznym wypadku, a także skomplikowanych kwestii prawnych związanych z odpowiedzialnością ubezpieczyciela i rozliczeniem świadczeń.

Sąd zasądził ponad milion złotych odszkodowania i rent po tragicznym wypadku. Kluczowe rozliczenie z ubezpieczycielem.

Dane finansowe

WPS: 2 588 029 PLN

odszkodowanie: 2330,4 PLN

odszkodowanie: 2330,4 PLN

odszkodowanie: 2330,4 PLN

renta z tytułu utraty zdolności do pracy zarobkowej: 25 399,63 PLN

renta z tytułu utraty zdolności do pracy zarobkowej: 25 399,63 PLN

renta z tytułu utraty zdolności do pracy zarobkowej: 25 399,63 PLN

renta z tytułu zwiększonych potrzeb: 124 109,24 PLN

renta z tytułu zwiększonych potrzeb: 124 109,24 PLN

renta z tytułu zwiększonych potrzeb: 124 109,24 PLN

renta z tytułu zwiększonych potrzeb: 53 425,2 PLN

renta z tytułu zwiększonych potrzeb: 53 425,2 PLN

renta z tytułu zwiększonych potrzeb: 53 425,2 PLN

renta z tytułu utraty zdolności do pracy zarobkowej: 10 933,76 PLN

renta z tytułu utraty zdolności do pracy zarobkowej: 10 933,76 PLN

renta z tytułu utraty zdolności do pracy zarobkowej: 10 933,76 PLN

skapitalizowane odsetki od odszkodowania: 447,3 PLN

skapitalizowane odsetki od odszkodowania: 447,3 PLN

skapitalizowane odsetki od odszkodowania: 447,3 PLN

odsetki od rent: 13 360,59 PLN

odsetki od rent: 13 360,59 PLN

odsetki od rent: 13 360,59 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt I C 1940/21 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 16 stycznia 2025 r. Sąd Okręgowy w Warszawie I Wydział Cywilny w składzie: Przewodniczący - sędzia Piotr Królikowski po rozpoznaniu w dniu 16 stycznia 2025 r. w Warszawie na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 326 1 k.p.c. sprawy z powództwa A. T. (1) , Z. T. , J. T. przeciwko (...) sp. z o.o. z siedzibą w P. , (...) i (...) S.A. z siedzibą w W. o zapłatę odszkodowania, rent i skapitalizowanych odsetek 1. zasądza kwotę 2.330,40 (dwa tysiące trzysta trzydzieści złotych 40/100) na rzecz powódki A. T. (1) od pozwanych (...) S.A. z siedzibą w W. oraz (...) sp. z o.o. z siedzibą w P. wraz z odsetkami za opóźnienie liczonymi od dnia 8 maja 2007 r. do 31 grudnia 2015 r. oraz ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 1 stycznia 2016 r. do dnia zapłaty z tym zastrzeżeniem, iż spełnienie powyższego świadczenia przez któregokolwiek z pozwanych zwalnia drugiego z odpowiedzialności (in solidum) – tytułem odszkodowania należnego za szkodę poniesioną przez M. T. ; 2. zasądza kwotę 2.330,40 (dwa tysiące trzysta trzydzieści złotych 40/100) na rzecz powódki Z. T. od pozwanego (...) S.A. z siedzibą w W. oraz (...) sp. z o.o. z siedzibą w P. wraz z odsetkami za opóźnienie liczonymi od dnia 8 maja 2007 r. do 31 grudnia 2015 r. oraz ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 1 stycznia 2016 r. do dnia zapłaty z tym zastrzeżeniem, iż spełnienie powyższego świadczenia przez któregokolwiek z pozwanych zwalnia drugiego z odpowiedzialności (in solidum) – tytułem odszkodowania należnego za szkodę poniesioną przez M. T. ; 3. zasądza kwotę 2.330,40 (dwa tysiące trzysta trzydzieści złotych 40/100) na rzecz powoda J. T. od pozwanego (...) S.A. z siedzibą w W. oraz (...) sp. z o.o. z siedzibą w P. wraz z odsetkami za opóźnienie liczonymi od dnia 8 maja 2007 r. do 31 grudnia 2015 r. oraz ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 1 stycznia 2016 r. do dnia zapłaty z tym zastrzeżeniem, iż spełnienie powyższego świadczenia przez któregokolwiek z pozwanych zwalnia drugiego z odpowiedzialności (in solidum) – tytułem odszkodowania należnego za szkodę poniesioną przez M. T. ; 4. zasądza kwotę 25.399,63 zł (dwadzieścia pięć tysięcy trzysta dziewięćdziesiąt dziewięć złotych 63/100) na rzecz powódki A. T. (1) od pozwanych (...) S. A. z siedzibą w W. oraz (...) sp. z o.o. z siedzibą w P. wraz z odsetkami: a) liczonymi od kwoty 986,00 zł (dziewięćset osiemdziesiąt sześć złotych 00/100) za opóźnienie liczonymi od dnia 6 maja 2008 r. do 31 grudnia 2015 r. oraz ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 1 stycznia 2016 r. do dnia zapłaty, b) liczonymi od kwoty 5.800,00 zł (pięć tysięcy osiemset złotych 00/100) za opóźnienie liczonymi od dnia 6 czerwca 2008 r. do 31 grudnia 2015 r. oraz ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 1 stycznia 2016 r. do dnia zapłaty, c) liczonymi od kwoty 5.800,00 zł (pięć tysięcy osiemset złotych 00/100) za opóźnienie liczonymi od dnia 8 lipca 2008 r. do 31 grudnia 2015 r. oraz ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 1 stycznia 2016 r. do dnia zapłaty, d) liczonymi od kwoty 5.800,00 zł (pięć tysięcy osiemset złotych 00/100) za opóźnienie liczonymi od dnia 6 sierpnia 2008 r. do 31 grudnia 2015 r. oraz ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 1 stycznia 2016 r. do dnia zapłaty, e) liczonymi od kwoty 5.800,00 zł (pięć tysięcy osiemset złotych 00/100) za opóźnienie liczonymi od dnia 9 września 2008 r. do 31 grudnia 2015 r. oraz ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 1 stycznia 2016 r. do dnia zapłaty, f) liczonymi od kwoty 1.213,63 zł (tysiąc dwieście trzynaście złotych 63/100) za opóźnienie liczonymi od dnia 7 października 2008 r. do 31 grudnia 2015 r. oraz ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 1 stycznia 2016 r. do dnia zapłaty,  z tym zastrzeżeniem, iż spełnienie powyższego świadczenia przez któregokolwiek z pozwanych zwalnia drugiego z odpowiedzialności (in solidum) – tytułem renty z tytułu utraty zdolności do pracy zarobkowej należnej M. T. ; 5. zasądza kwotę 25.399,63 zł (dwadzieścia pięć tysięcy trzysta dziewięćdziesiąt dziewięć złotych 63/100) na rzecz powódki Z. T. od pozwanych Towarzystwa (...) S.A. z siedzibą w W. oraz (...) sp. z o.o. z siedzibą w P. wraz z odsetkami: a) liczonymi od kwoty 986,00 zł (dziewięćset osiemdziesiąt sześć złotych 00/100) za opóźnienie liczonymi od dnia 6 maja 2008 r. do 31 grudnia 2015 r. oraz ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 1 stycznia 2016 r. do dnia zapłaty, b) liczonymi od kwoty 5.800,00 zł (pięć tysięcy osiemset złotych 00/100) za opóźnienie liczonymi od dnia 6 czerwca 2008 r. do 31 grudnia 2015 r. oraz ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 1 stycznia 2016 r. do dnia zapłaty, c) liczonymi od kwoty 5.800,00 zł (pięć tysięcy osiemset złotych 00/100) za opóźnienie liczonymi od dnia 8 lipca 2008 r. do 31 grudnia 2015 r. oraz ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 1 stycznia 2016 r. do dnia zapłaty, d) liczonymi od kwoty 5.800,00 zł (pięć tysięcy osiemset złotych 00/100) za opóźnienie liczonymi od dnia 6 sierpnia 2008 r. do 31 grudnia 2015 r. oraz ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 1 stycznia 2016 r. do dnia zapłaty, e) liczonymi od kwoty 5.800,00 zł (pięć tysięcy osiemset złotych 00/100) za opóźnienie liczonymi od dnia 9 września 2008 r. do 31 grudnia 2015 r. oraz ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 1 stycznia 2016 r. do dnia zapłaty, f) liczonymi od kwoty 1.213,63 zł (tysiąc dwieście trzynaście złotych 63/100) za opóźnienie liczonymi od dnia 7 października 2008 r. do 31 grudnia 2015 r. oraz ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 1 stycznia 2016 r. do dnia zapłaty,  z tym zastrzeżeniem, iż spełnienie powyższego świadczenia przez któregokolwiek z pozwanych zwalnia drugiego z odpowiedzialności (in solidum) – tytułem renty z tytułu utraty zdolności do pracy zarobkowej należnej M. T. ; 6. zasądza kwotę 25.399,63 zł (dwadzieścia pięć tysięcy trzysta dziewięćdziesiąt dziewięć złotych 63/100) na rzecz powoda J. T. od pozwanych (...) S.A. z siedzibą w W. oraz (...) sp. z o.o. z siedzibą w P. wraz z odsetkami: a) liczonymi od kwoty 986,00 zł (dziewięćset osiemdziesiąt sześć złotych 00/100) za opóźnienie liczonymi od dnia 6 maja 2008 r. do 31 grudnia 2015 r. oraz ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 1 stycznia 2016 r. do dnia zapłaty, b) liczonymi od kwoty 5.800,00 zł (pięć tysięcy osiemset złotych 00/100) za opóźnienie liczonymi od dnia 6 czerwca 2008 r. do 31 grudnia 2015 r. oraz ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 1 stycznia 2016 r. do dnia zapłaty, c) liczonymi od kwoty 5.800,00 zł (pięć tysięcy osiemset złotych 00/100) za opóźnienie liczonymi od dnia 8 lipca 2008 r. do 31 grudnia 2015 r. oraz ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 1 stycznia 2016 r. do dnia zapłaty, d) liczonymi od kwoty 5.800,00 zł (pięć tysięcy osiemset złotych 00/100) za opóźnienie liczonymi od dnia 6 sierpnia 2008 r. do 31 grudnia 2015 r. oraz ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 1 stycznia 2016 r. do dnia zapłaty, e) liczonymi od kwoty 5.800,00 zł (pięć tysięcy osiemset złotych 00/100) za opóźnienie liczonymi od dnia 9 września 2008 r. do 31 grudnia 2015 r. oraz ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 1 stycznia 2016 r. do dnia zapłaty, f) liczonymi od kwoty 1.213,63 zł (tysiąc dwieście trzynaście złotych 63/100) za opóźnienie liczonymi od dnia 7 października 2008 r. do 31 grudnia 2015 r. oraz ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 1 stycznia 2016 r. do dnia zapłaty,  z tym zastrzeżeniem, iż spełnienie powyższego świadczenia przez któregokolwiek z pozwanych zwalnia drugiego z odpowiedzialności (in solidum) – tytułem renty z tytułu utraty zdolności do pracy zarobkowej należnej M. T. ; 7. zasądza kwotę 124.109,24 zł (sto dwadzieścia cztery tysiące sto dziewięć złotych 24/100) na rzecz powódki A. T. (1) od pozwanych (...) S.A. z siedzibą w W. oraz (...) sp. z o.o. z siedzibą w P. wraz z odsetkami: a) liczonymi od kwoty 7.748,00 zł (siedem tysięcy siedemset czterdzieści osiem złotych 00/100) za opóźnienie liczonymi od dnia 6 czerwca 2007 r. do 31 grudnia 2015 r. oraz ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 1 stycznia 2016 r. do dnia zapłaty, b) liczonymi od kwoty 9.933,33 zł (dziewięć tysięcy dziewięćset trzydzieści trzy złote 33/100) za opóźnienie liczonymi od dnia 6 lipca 2007 r. do 31 grudnia 2015 r. oraz ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 1 stycznia 2016 r. do dnia zapłaty, c) liczonymi od kwoty 9.933,33 zł (dziewięć tysięcy dziewięćset trzydzieści trzy złote 33/100) za opóźnienie liczonymi od dnia 7 sierpnia 2007 r. do 31 grudnia 2015 r. oraz ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 1 stycznia 2016 r. do dnia zapłaty, d) liczonymi od kwoty 9.933,33 zł (dziewięć tysięcy dziewięćset trzydzieści trzy złote 33/100) za opóźnienie liczonymi od dnia 6 września 2007 r. do 31 grudnia 2015 r. oraz ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 1 stycznia 2016 r. do dnia zapłaty, e) liczonymi od kwoty 9.933,33 zł (dziewięć tysięcy dziewięćset trzydzieści trzy złote 33/100) za opóźnienie liczonymi od dnia 6 października 2007 r. do 31 grudnia 2015 r. oraz ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 1 stycznia 2016 r. do dnia zapłaty, f) liczonymi od kwoty 9.933,33 zł (dziewięć tysięcy dziewięćset trzydzieści trzy złote 33/100) za opóźnienie liczonymi od dnia 6 listopada 2007 r. do 31 grudnia 2015 r. oraz ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 1 stycznia 2016 r. do dnia zapłaty, g) liczonymi od kwoty 9.933,33 zł (dziewięć tysięcy dziewięćset trzydzieści trzy złote 33/100) za opóźnienie liczonymi od dnia 6 grudnia 2007 r. do 31 grudnia 2015 r. oraz ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 1 stycznia 2016 r. do dnia zapłaty, h) liczonymi od kwoty 9.933,33 zł (dziewięć tysięcy dziewięćset trzydzieści trzy złote 33/100) za opóźnienie liczonymi od dnia 8 stycznia 2008 r. do 31 grudnia 2015 r. oraz ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 1 stycznia 2016 r. do dnia zapłaty, i) liczonymi od kwoty 9.933,33 zł (dziewięć tysięcy dziewięćset trzydzieści trzy złote 33/100) za opóźnienie liczonymi od dnia 6 lutego 2008 r. do 31 grudnia 2015 r. oraz ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 1 stycznia 2016 r. do dnia zapłaty, j) liczonymi od kwoty 9.933,33 zł (dziewięć tysięcy dziewięćset trzydzieści trzy złote 33/100) za opóźnienie liczonymi od dnia 6 marca 2008 r. do 31 grudnia 2015 r. oraz ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 1 stycznia 2016 r. do dnia zapłaty, k) liczonymi od kwoty 9.933,33 zł (dziewięć tysięcy dziewięćset trzydzieści trzy złote 33/100) za opóźnienie liczonymi od dnia 8 kwietnia 2008 r. do 31 grudnia 2015 r. oraz ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 1 stycznia 2016 r. do dnia zapłaty, l) liczonymi od kwoty 9.933,33 zł (dziewięć tysięcy dziewięćset trzydzieści trzy złote 33/100) za opóźnienie liczonymi od dnia 6 maja 2008 r. do 31 grudnia 2015 r. oraz ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 1 stycznia 2016 r. do dnia zapłaty, m) liczonymi od kwoty 7.094,57 zł (siedem tysięcy dziewięćdziesiąt cztery złote 57/100) za opóźnienie liczonymi od dnia 6 czerwca 2008 r. do 31 grudnia 2015 r. oraz ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 1 stycznia 2016 r. do dnia zapłaty,  z tym zastrzeżeniem, iż spełnienie powyższego świadczenia przez któregokolwiek z pozwanych zwalnia drugiego z odpowiedzialności (in solidum) – tytułem renty z tytułu zwiększonych potrzeb należnej M. T. ; 8. zasądza kwotę 124.109,24 zł (sto dwadzieścia cztery tysiące sto dziewięć złotych 24/100) na rzecz powódki Z. T. od pozwanych (...) S.A. z siedzibą w W. oraz (...) sp. z o.o. z siedzibą w P. wraz z odsetkami: a) liczonymi od kwoty 7.748,00 zł (siedem tysięcy siedemset czterdzieści osiem złotych 00/100) za opóźnienie liczonymi od dnia 6 czerwca 2007 r. do 31 grudnia 2015 r. oraz ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 1 stycznia 2016 r. do dnia zapłaty, b) liczonymi od kwoty 9.933,33 zł (dziewięć tysięcy dziewięćset trzydzieści trzy złote 33/100) za opóźnienie liczonymi od dnia 6 lipca 2007 r. do 31 grudnia 2015 r. oraz ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 1 stycznia 2016 r. do dnia zapłaty, c) liczonymi od kwoty 9.933,33 zł (dziewięć tysięcy dziewięćset trzydzieści trzy złote 33/100) za opóźnienie liczonymi od dnia 7 sierpnia 2007 r. do 31 grudnia 2015 r. oraz ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 1 stycznia 2016 r. do dnia zapłaty, d) liczonymi od kwoty 9.933,33 zł (dziewięć tysięcy dziewięćset trzydzieści trzy złote 33/100) za opóźnienie liczonymi od dnia 6 września 2007 r. do 31 grudnia 2015 r. oraz ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 1 stycznia 2016 r. do dnia zapłaty, e) liczonymi od kwoty 9.933,33 zł (dziewięć tysięcy dziewięćset trzydzieści trzy złote 33/100) za opóźnienie liczonymi od dnia 6 października 2007 r. do 31 grudnia 2015 r. oraz ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 1 stycznia 2016 r. do dnia zapłaty, f) liczonymi od kwoty 9.933,33 zł (dziewięć tysięcy dziewięćset trzydzieści trzy złote 33/100) za opóźnienie liczonymi od dnia 6 listopada 2007 r. do 31 grudnia 2015 r. oraz ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 1 stycznia 2016 r. do dnia zapłaty, g) liczonymi od kwoty 9.933,33 zł (dziewięć tysięcy dziewięćset trzydzieści trzy złote 33/100) za opóźnienie liczonymi od dnia 6 grudnia 2007 r. do 31 grudnia 2015 r. oraz ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 1 stycznia 2016 r. do dnia zapłaty, h) liczonymi od kwoty 9.933,33 zł (dziewięć tysięcy dziewięćset trzydzieści trzy złote 33/100) za opóźnienie liczonymi od dnia 8 stycznia 2008 r. do 31 grudnia 2015 r. oraz ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 1 stycznia 2016 r. do dnia zapłaty, i) liczonymi od kwoty 9.933,33 zł (dziewięć tysięcy dziewięćset trzydzieści trzy złote 33/100) za opóźnienie liczonymi od dnia 6 lutego 2008 r. do 31 grudnia 2015 r. oraz ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 1 stycznia 2016 r. do dnia zapłaty, j) liczonymi od kwoty 9.933,33 zł (dziewięć tysięcy dziewięćset trzydzieści trzy złote 33/100) za opóźnienie liczonymi od dnia 6 marca 2008 r. do 31 grudnia 2015 r. oraz ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 1 stycznia 2016 r. do dnia zapłaty, k) liczonymi od kwoty 9.933,33 zł (dziewięć tysięcy dziewięćset trzydzieści trzy złote 33/100) za opóźnienie liczonymi od dnia 8 kwietnia 2008 r. do 31 grudnia 2015 r. oraz ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 1 stycznia 2016 r. do dnia zapłaty, l) liczonymi od kwoty 9.933,33 zł (dziewięć tysięcy dziewięćset trzydzieści trzy złote 33/100) za opóźnienie liczonymi od dnia 6 maja 2008 r. do 31 grudnia 2015 r. oraz ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 1 stycznia 2016 r. do dnia zapłaty, m) liczonymi od kwoty 7.094,57 zł (siedem tysięcy dziewięćdziesiąt cztery złote 57/100) za opóźnienie liczonymi od dnia 6 czerwca 2008 r. do 31 grudnia 2015 r. oraz ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 1 stycznia 2016 r. do dnia zapłaty,  z tym zastrzeżeniem, iż spełnienie powyższego świadczenia przez któregokolwiek z pozwanych zwalnia drugiego z odpowiedzialności (in solidum) – tytułem renty z tytułu zwiększonych potrzeb należnej M. T. ; 9. zasądza kwotę 124.109,24 zł (sto dwadzieścia cztery tysiące sto dziewięć złotych 24/100) na rzecz powoda J. T. od pozwanych (...) S.A. z siedzibą w W. oraz (...) sp. z o.o. z siedzibą w P. wraz z odsetkami: a) liczonymi od kwoty 7.748,00 zł (siedem tysięcy siedemset czterdzieści osiem złotych 00/100) za opóźnienie liczonymi od dnia 6 czerwca 2007 r. do 31 grudnia 2015 r. oraz ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 1 stycznia 2016 r. do dnia zapłaty, b) liczonymi od kwoty 9.933,33 zł (dziewięć tysięcy dziewięćset trzydzieści trzy złote 33/100) za opóźnienie liczonymi od dnia 6 lipca 2007 r. do 31 grudnia 2015 r. oraz ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 1 stycznia 2016 r. do dnia zapłaty, c) liczonymi od kwoty 9.933,33 zł (dziewięć tysięcy dziewięćset trzydzieści trzy złote 33/100) za opóźnienie liczonymi od dnia 7 sierpnia 2007 r. do 31 grudnia 2015 r. oraz ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 1 stycznia 2016 r. do dnia zapłaty, d) liczonymi od kwoty 9.933,33 zł (dziewięć tysięcy dziewięćset trzydzieści trzy złote 33/100) za opóźnienie liczonymi od dnia 6 września 2007 r. do 31 grudnia 2015 r. oraz ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 1 stycznia 2016 r. do dnia zapłaty, e) liczonymi od kwoty 9.933,33 zł (dziewięć tysięcy dziewięćset trzydzieści trzy złote 33/100) za opóźnienie liczonymi od dnia 6 października 2007 r. do 31 grudnia 2015 r. oraz ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 1 stycznia 2016 r. do dnia zapłaty, f) liczonymi od kwoty 9.933,33 zł (dziewięć tysięcy dziewięćset trzydzieści trzy złote 33/100) za opóźnienie liczonymi od dnia 6 listopada 2007 r. do 31 grudnia 2015 r. oraz ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 1 stycznia 2016 r. do dnia zapłaty, g) liczonymi od kwoty 9.933,33 zł (dziewięć tysięcy dziewięćset trzydzieści trzy złote 33/100) za opóźnienie liczonymi od dnia 6 grudnia 2007 r. do 31 grudnia 2015 r. oraz ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 1 stycznia 2016 r. do dnia zapłaty, h) liczonymi od kwoty 9.933,33 zł (dziewięć tysięcy dziewięćset trzydzieści trzy złote 33/100) za opóźnienie liczonymi od dnia 8 stycznia 2008 r. do 31 grudnia 2015 r. oraz ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 1 stycznia 2016 r. do dnia zapłaty, i) liczonymi od kwoty 9.933,33 zł (dziewięć tysięcy dziewięćset trzydzieści trzy złote 33/100) za opóźnienie liczonymi od dnia 6 lutego 2008 r. do 31 grudnia 2015 r. oraz ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 1 stycznia 2016 r. do dnia zapłaty, j) liczonymi od kwoty 9.933,33 zł (dziewięć tysięcy dziewięćset trzydzieści trzy złote 33/100) za opóźnienie liczonymi od dnia 6 marca 2008 r. do 31 grudnia 2015 r. oraz ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 1 stycznia 2016 r. do dnia zapłaty, k) liczonymi od kwoty 9.933,33 zł (dziewięć tysięcy dziewięćset trzydzieści trzy złote 33/100) za opóźnienie liczonymi od dnia 8 kwietnia 2008 r. do 31 grudnia 2015 r. oraz ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 1 stycznia 2016 r. do dnia zapłaty, l) liczonymi od kwoty 9.933,33 zł (dziewięć tysięcy dziewięćset trzydzieści trzy złote 33/100) za opóźnienie liczonymi od dnia 6 maja 2008 r. do 31 grudnia 2015 r. oraz ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 1 stycznia 2016 r. do dnia zapłaty, m) liczonymi od kwoty 7.094,57 zł (siedem tysięcy dziewięćdziesiąt cztery złote 57/100) za opóźnienie liczonymi od dnia 6 czerwca 2008 r. do 31 grudnia 2015 r. oraz ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 1 stycznia 2016 r. do dnia zapłaty,  z tym zastrzeżeniem, iż spełnienie powyższego świadczenia przez któregokolwiek z pozwanych zwalnia drugiego z odpowiedzialności (in solidum) – tytułem renty z tytułu zwiększonych potrzeb należnej M. T. ; 10. zasądza kwotę 53.425,20 zł (pięćdziesiąt trzy tysiące czterysta dwadzieścia pięć złotych 20/100) na rzecz powódki A. T. (1) od pozwanego (...) sp. z o.o. z siedzibą w P. wraz z odsetkami: a) liczonymi od kwoty 2.838,76 zł (dwa tysiące osiemset trzydzieści osiem złotych 76/100) za opóźnienie liczonymi od dnia 6 czerwca 2008 r. do 31 grudnia 2015 r. oraz ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 1 stycznia 2016 r. do dnia zapłaty, b) liczonymi od kwoty 9.933,33 zł (dziewięć tysięcy dziewięćset trzydzieści trzy złote 33/100) za opóźnienie liczonymi od dnia 8 lipca 2008 r. do 31 grudnia 2015 r. oraz ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 1 stycznia 2016 r. do dnia zapłaty, c) liczonymi od kwoty 9.933,33 zł (dziewięć tysięcy dziewięćset trzydzieści trzy złote 33/100) za opóźnienie liczonymi od dnia 6 sierpnia 2008 r. do 31 grudnia 2015 r. oraz ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 1 stycznia 2016 r. do dnia zapłaty, d) liczonymi od kwoty 9.933,33 zł (dziewięć tysięcy dziewięćset trzydzieści trzy złote 33/100) za opóźnienie liczonymi od dnia 6 września 2008 r. do 31 grudnia 2015 r. oraz ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 1 stycznia 2016 r. do dnia zapłaty, e) liczonymi od kwoty 9.933,33 zł (dziewięć tysięcy dziewięćset trzydzieści trzy złote 33/100) za opóźnienie liczonymi od dnia 7 października 2008 r. do 31 grudnia 2015 r. oraz ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 1 stycznia 2016 r. do dnia zapłaty, f) liczonymi od kwoty 9.933,33 zł (dziewięć tysięcy dziewięćset trzydzieści trzy złote 33/100) za opóźnienie liczonymi od dnia 6 listopada 2008 r. do 31 grudnia 2015 r. oraz ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 1 stycznia 2016 r. do dnia zapłaty, g) liczonymi od kwoty 919,77 zł (dziewięćset dziewiętnaście złotych 77/100) za opóźnienie liczonymi od dnia 6 grudnia 2008 r. do 31 grudnia 2015 r. oraz ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 1 stycznia 2016 r. do dnia zapłaty, – tytułem renty z tytułu zwiększonych potrzeb należnej M. T. w części przekraczającej zakres odpowiedzialności pozwanego (...) S.A. z siedzibą w W. ; 11. zasądza kwotę 53.425,20 zł (pięćdziesiąt trzy tysiące czterysta dwadzieścia pięć złotych 20/100) na rzecz powódki Z. T. od pozwanego (...) sp. z o.o. z siedzibą w P. wraz z odsetkami: a) liczonymi od kwoty 2.838,76 zł (dwa tysiące osiemset trzydzieści osiem złotych 76/100) za opóźnienie liczonymi od dnia 6 czerwca 2008 r. do 31 grudnia 2015 r. oraz ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 1 stycznia 2016 r. do dnia zapłaty, b) liczonymi od kwoty 9.933,33 zł (dziewięć tysięcy dziewięćset trzydzieści trzy złote 33/100) za opóźnienie liczonymi od dnia 8 lipca 2008 r. do 31 grudnia 2015 r. oraz ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 1 stycznia 2016 r. do dnia zapłaty, c) liczonymi od kwoty 9.933,33 zł (dziewięć tysięcy dziewięćset trzydzieści trzy złote 33/100) za opóźnienie liczonymi od dnia 6 sierpnia 2008 r. do 31 grudnia 2015 r. oraz ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 1 stycznia 2016 r. do dnia zapłaty, d) liczonymi od kwoty 9.933,33 zł (dziewięć tysięcy dziewięćset trzydzieści trzy złote 33/100) za opóźnienie liczonymi od dnia 6 września 2008 r. do 31 grudnia 2015 r. oraz ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 1 stycznia 2016 r. do dnia zapłaty, e) liczonymi od kwoty 9.933,33 zł (dziewięć tysięcy dziewięćset trzydzieści trzy złote 33/100) za opóźnienie liczonymi od dnia 7 października 2008 r. do 31 grudnia 2015 r. oraz ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 1 stycznia 2016 r. do dnia zapłaty, f) liczonymi od kwoty 9.933,33 zł (dziewięć tysięcy dziewięćset trzydzieści trzy złote 33/100) za opóźnienie liczonymi od dnia 6 listopada 2008 r. do 31 grudnia 2015 r. oraz ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 1 stycznia 2016 r. do dnia zapłaty, g) liczonymi od kwoty 919,77 zł (dziewięćset dziewiętnaście złotych 77/100) za opóźnienie liczonymi od dnia 6 grudnia 2008 r. do 31 grudnia 2015 r. oraz ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 1 stycznia 2016 r. do dnia zapłaty, – tytułem renty z tytułu zwiększonych potrzeb należnej M. T. w części przekraczającej zakres odpowiedzialności pozwanego (...) S.A. z siedzibą w W. ; 12. zasądza kwotę 53.425,20 zł (pięćdziesiąt trzy tysiące czterysta dwadzieścia pięć złotych 20/100) na rzecz powoda J. T. od pozwanego (...) sp. z o.o. z siedzibą w P. wraz z odsetkami: a) liczonymi od kwoty 2.838,76 zł (dwa tysiące osiemset trzydzieści osiem złotych 76/100) za opóźnienie liczonymi od dnia 6 czerwca 2008 r. do 31 grudnia 2015 r. oraz ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 1 stycznia 2016 r. do dnia zapłaty, b) liczonymi od kwoty 9.933,33 zł (dziewięć tysięcy dziewięćset trzydzieści trzy złote 33/100) za opóźnienie liczonymi od dnia 8 lipca 2008 r. do 31 grudnia 2015 r. oraz ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 1 stycznia 2016 r. do dnia zapłaty, c) liczonymi od kwoty 9.933,33 zł (dziewięć tysięcy dziewięćset trzydzieści trzy złote 33/100) za opóźnienie liczonymi od dnia 6 sierpnia 2008 r. do 31 grudnia 2015 r. oraz ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 1 stycznia 2016 r. do dnia zapłaty, d) liczonymi od kwoty 9.933,33 zł (dziewięć tysięcy dziewięćset trzydzieści trzy złote 33/100) za opóźnienie liczonymi od dnia 6 września 2008 r. do 31 grudnia 2015 r. oraz ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 1 stycznia 2016 r. do dnia zapłaty, e) liczonymi od kwoty 9.933,33 zł (dziewięć tysięcy dziewięćset trzydzieści trzy złote 33/100) za opóźnienie liczonymi od dnia 7 października 2008 r. do 31 grudnia 2015 r. oraz ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 1 stycznia 2016 r. do dnia zapłaty, f) liczonymi od kwoty 9.933,33 zł (dziewięć tysięcy dziewięćset trzydzieści trzy złote 33/100) za opóźnienie liczonymi od dnia 6 listopada 2008 r. do 31 grudnia 2015 r. oraz ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 1 stycznia 2016 r. do dnia zapłaty, g) liczonymi od kwoty 919,77 zł (dziewięćset dziewiętnaście złotych 77/100) za opóźnienie liczonymi od dnia 6 grudnia 2008 r. do 31 grudnia 2015 r. oraz ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 1 stycznia 2016 r. do dnia zapłaty, – tytułem renty z tytułu zwiększonych potrzeb należnej M. T. w części przekraczającej zakres odpowiedzialności pozwanego (...) S.A. z siedzibą w W. ; 13. zasądza kwotę 10.933,76 zł (dziesięć tysięcy dziewięćset trzydzieści trzy złote 76/100) na rzecz powódki A. T. (1) od pozwanego (...) sp. z o.o. z siedzibą w P. wraz z odsetkami: a) liczonymi od kwoty 4.586,37 zł (cztery tysiące pięćset osiemdziesiąt sześć złotych 37/100) za opóźnienie liczonymi od dnia 7 października 2008 r. do 31 grudnia 2015 r. oraz ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 1 stycznia 2016 r. do dnia zapłaty, b) liczonymi od kwoty 5.800,00 zł (pięć tysięcy osiemset złotych 00/100) za opóźnienie liczonymi od dnia 6 listopada 2008 r. do 31 grudnia 2015 r. oraz ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 1 stycznia 2016 r. do dnia zapłaty, c) liczonymi od kwoty 547,39 zł (pięćset czterdzieści siedem złotych 39/100) za opóźnienie liczonymi od dnia 6 grudnia 2008 r. do 31 grudnia 2015 r. oraz ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 1 stycznia 2016 r. do dnia zapłaty, – tytułem renty z tytułu utraty zdolności do pracy zarobkowej należnej M. T. w części przekraczającej zakres odpowiedzialności pozwanego (...) S.A. z siedzibą w W. ; 14. zasądza kwotę 10.933,76 zł (dziesięć tysięcy dziewięćset trzydzieści trzy złote 76/100) na rzecz powódki Z. T. od pozwanego (...) sp. z o.o. z siedzibą w P. wraz z odsetkami: a) liczonymi od kwoty 4.586,37 zł (cztery tysiące pięćset osiemdziesiąt sześć złotych 37/100) za opóźnienie liczonymi od dnia 7 października 2008 r. do 31 grudnia 2015 r. oraz ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 1 stycznia 2016 r. do dnia zapłaty, b) liczonymi od kwoty 5.800,00 zł (pięć tysięcy osiemset złotych 00/100) za opóźnienie liczonymi od dnia 6 listopada 2008 r. do 31 grudnia 2015 r. oraz ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 1 stycznia 2016 r. do dnia zapłaty, c) liczonymi od kwoty 547,39 zł (pięćset czterdzieści siedem złotych 39/100) za opóźnienie liczonymi od dnia 6 grudnia 2008 r. do 31 grudnia 2015 r. oraz ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 1 stycznia 2016 r. do dnia zapłaty, – tytułem renty z tytułu utraty zdolności do pracy zarobkowej należnej M. T. w części przekraczającej zakres odpowiedzialności pozwanego (...) S.A. z siedzibą w W. ; 15. zasądza kwotę 10.933,76 zł (dziesięć tysięcy dziewięćset trzydzieści trzy złote 76/100) na rzecz powoda J. T. od pozwanego (...) sp. z o.o. z siedzibą w P. wraz z odsetkami: a) liczonymi od kwoty 4.586,37 zł (cztery tysiące pięćset osiemdziesiąt sześć złotych 37/100) za opóźnienie liczonymi od dnia 7 października 2008 r. do 31 grudnia 2015 r. oraz ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 1 stycznia 2016 r. do dnia zapłaty, b) liczonymi od kwoty 5.800,00 zł (pięć tysięcy osiemset złotych 00/100) za opóźnienie liczonymi od dnia 6 listopada 2008 r. do 31 grudnia 2015 r. oraz ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 1 stycznia 2016 r. do dnia zapłaty, c) liczonymi od kwoty 547,39 zł (pięćset czterdzieści siedem złotych 39/100) za opóźnienie liczonymi od dnia 6 grudnia 2008 r. do 31 grudnia 2015 r. oraz ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 1 stycznia 2016 r. do dnia zapłaty, – tytułem renty z tytułu utraty zdolności do pracy zarobkowej należnej M. T. w części przekraczającej zakres odpowiedzialności pozwanego (...) S.A. z siedzibą w W. ; 16. zasądza kwotę 447,30 zł (czterysta czterdzieści siedem złotych 30/100) na rzecz powódki A. T. (1) od pozwanych (...) S.A. z siedzibą w W. oraz (...) sp. z o.o. z siedzibą w P. wraz z odsetkami ustawowymi liczonymi od dnia 7 października 2008 r. do dnia 31 grudnia 2015 r. i ustawowymi za opóźnienie od 1 stycznia 2016 r. do dnia zapłaty z tym zastrzeżeniem, iż spełnienie powyższego świadczenia przez któregokolwiek z pozwanych zwalnia drugiego z odpowiedzialności (in solidum) – tytułem skapitalizowanych odsetek od odszkodowania należnego M. T. ; 17. zasądza kwotę 447,30 zł (czterysta czterdzieści siedem złotych 30/100) na rzecz powódki Z. T. od pozwanych (...) S.A. z siedzibą w W. oraz (...) sp. z o.o. z siedzibą w P. wraz z odsetkami ustawowymi liczonymi od dnia 7 października 2008 r. do dnia 31 grudnia 2015 r. i ustawowymi za opóźnienie od 1 stycznia 2016 r. do dnia zapłaty z tym zastrzeżeniem, iż spełnienie powyższego świadczenia przez któregokolwiek z pozwanych zwalnia drugiego z odpowiedzialności (in solidum) – tytułem skapitalizowanych odsetek od odszkodowania należnego M. T. ; 18. zasądza kwotę 447,30 zł (czterysta czterdzieści siedem złotych 30/100) na rzecz powoda J. T. od pozwanych (...) S.A. z siedzibą w W. oraz (...) sp. z o.o. z siedzibą w P. wraz z odsetkami ustawowymi liczonymi od dnia 7 października 2008 r. do dnia 31 grudnia 2015 r. i ustawowymi za opóźnienie od 1 stycznia 2016 r. do dnia zapłaty z tym zastrzeżeniem, iż spełnienie powyższego świadczenia przez któregokolwiek z pozwanych zwalnia drugiego z odpowiedzialności (in solidum) – tytułem skapitalizowanych odsetek od odszkodowania należnego M. T. ; 19. zasądza kwotę 13.360,59 zł (trzynaście tysięcy trzysta sześćdziesiąt złotych 59/100) na rzecz powódki A. T. (1) od pozwanych (...) S.A. z siedzibą w W. oraz (...) sp. z o.o. z siedzibą w P. z tym zastrzeżeniem, iż spełnienie powyższego świadczenia przez któregokolwiek z pozwanych zwalnia drugiego z odpowiedzialności (in solidum) – tytułem odsetek od rent należnych M. T. w części wypłaconej 13 października 2016 r.; 20. zasądza kwotę 13.360,59 zł (trzynaście tysięcy trzysta sześćdziesiąt złotych 59/100) na rzecz powódki Z. T. od pozwanych (...) S.A. z siedzibą w W. oraz (...) sp. z o.o. z siedzibą w P. z tym zastrzeżeniem, iż spełnienie powyższego świadczenia przez któregokolwiek z pozwanych zwalnia drugiego z odpowiedzialności (in solidum) – tytułem odsetek od rent należnych M. T. w części wypłaconej 13 października 2016 r.; 21. zasądza kwotę 13.360,59 zł (trzynaście tysięcy trzysta sześćdziesiąt złotych 59/100) na rzecz powoda J. T. od pozwanych (...) S.A. z siedzibą w W. oraz (...) sp. z o.o. z siedzibą w P. z tym zastrzeżeniem, iż spełnienie powyższego świadczenia przez któregokolwiek z pozwanych zwalnia drugiego z odpowiedzialności (in solidum) – tytułem odsetek od rent należnych M. T. w części wypłaconej 13 października 2016 r.; 22. w pozostałym zakresie powództwo oddala; 23. koszty postępowania pomiędzy stronami wzajemnie znosi; 24. koszty postępowania obciążające powodów poniesione tymczasowo przez Skarb Państwa przejmuje na Skarb Państwa; 25. stwierdza, iż pozwani (...) S.A. z siedzibą w W. oraz (...) sp. z o.o. z siedzibą w P. winni ponieść solidarnie koszty postępowania poniesione tymczasowo przez Skarb Państwa w 48%, pozostawiając ich szczegółowe rozliczenie Referendarzowi Sądowemu. sędzia Piotr Królikowski UZASADNIENIE W dniu 6 października 2008 r. M. T. , wobec ubezwłasnowolnienia całkowitego działający przez opiekuna – żonę A. T. (1) , wniósł pozew o zapłatę in solidum przeciwko (...) S.A. z siedzibą w W. oraz (...) sp. z o.o. w P. (k. 6-26) . Powód wniósł o zasądzenie od pozwanych: ⚫ 1.760.000 zł tytułem zadośćuczynienia w związku z obrażeniami ciała i rozstrojem zdrowia na skutek wypadku powoda z dnia 25 lipca 2006 r. z ustawowymi odsetkami od dnia 7 kwietnia 2007 r. do dnia zapłaty, przy wskazaniu iż kwota należnego zadośćuczynienia to 2.000.000 zł, zaś żądanie pomniejszono o wypłacona powodowi kwotę 240.0000 zł z tego tytułu; ⚫ 96.170,34 zł tytułem odszkodowania za poniesione koszty w okresie od wypadku do 28 lutego 2007 r. wraz z ustawowymi odsetkami od 28 lutego 2007 r. do dnia zapłaty; ⚫ 60.988,20 zł miesięcznie renty z tytułu zwiększonych potrzeb i utraconego wynagrodzenia począwszy od 1 marca 2007 r. do dnia zapłaty płatnej do 5 dnia każdego miesiąca wraz z ustawowymi odsetkami na wypadek opóźnienia w płatności którejkolwiek z rat; ⚫ odsetek zaległych od odsetek liczonych od kwoty 320.481,79 zł liczonych od dnia wytoczenia pozwu do dnia zapłaty; ⚫ zwrot kosztów procesu; oraz o ustalenie odpowiedzialności pozwanych na przyszłość za skutki wypadku, które mogą ujawnić się w powoda w przyszłości a nie występują na chwilą orzekania. Postanowieniem z dnia 26 listopada 2008 r. Sąd Okręgowy w Warszawie zabezpieczył powództwo nakazując pozwanym (...) S.A. z siedzibą w W. oraz (...) S.A. z siedzibą w P. wypłatę na rzecz powoda M. T. kwotę 40.308,24 zł tytułem zabezpieczenia roszczenia o rentę z tytułu utraconych zarobków płatnej z góry do 5go dnia każdego miesiąca, z tym zastrzeżeniem iż spełnienie świadczenia przez jednego z pozwanych zwalnia drugiego do wysokości zapłaty. (k. 111) W dniu 3 grudnia 2008 r. powód M. T. zmarł (akt zgonu k. 139) . Skutkowało to uchyleniem postanowienia o zabezpieczeniu (postanowienie k. 169), zawieszeniem postępowania i jego podjęciem z udziałem następców prawnych powoda: A. T. (1) , J. T. i Z. T. (postanowienia k. 205 i 206) . W odpowiedzi na pozew (k. 141 - 147) z dnia 19 grudnia 2008 r. pozwana (...) S.A. wniosła o oddalenie powództwa w całości oraz zwrot kosztów procesu. Pozwana, w uzasadnieniu, podniosła iż postępowanie karne jest w toku, a wina kierowcy zatrudnionego przez nią budzi wątpliwości, bowiem wyrokiem z 29 października 2008 r. T. K. został uniewinniony przez Sąd Rejonowy w Pruszkowie. Wprawdzie wyrok ten jest nieprawomocny, ale potwierdza on zasadność stanowiska ubezpieczyciela co do przyczynienia się powoda do powstania szkody, a wytoczone powództwo jest co najmniej przedwczesne. Podniósł także, iż roszczenia powoda są wygórowane i niewykazane, zaś kwoty wypłacone przez ubezpieczyciela kompensują krzywdę powoda w całości, zakwestionował także podstawę do zasądzenia odsetek na rzecz powoda, jak i wysokość dochodzonego odszkodowania ponad wypłacone przez ubezpieczyciela, podkreślił przy tym, iż ubezpieczyciel zaspokaja i uznał w całości (w wykazanym zakresie) roszczenie rentowe, a kwota zgłoszona w pozwie jest zawyżona. W odpowiedzi na pozew (...) S.A. (k. 175 – 176) wniosła o oddalenie powództwa wskazując, iż nie kwestionuje podstaw swej odpowiedzialności, jednakże wypłacone kwoty 240.000 zł tytułem zadośćuczynienia, 77.825,60 zł tytułem renty z tytułu zwiększonych potrzeb i 189756,80 zł tytułem renty z tytułu utraconych dochodów wyczerpują w całości roszczenia powoda, który dalej idących kwot nie wykazał. W związku ze śmiercią powoda – M. T. w dniu 3 grudnia 2008 r., do sprawy wstąpili, jako następcy prawni, nabywający po 1/3 udziału w spadku, żona A. T. (1) i dzieci Z. T. oraz J. T. . Powodowie zmodyfikowali pozew w zakresie zadośćuczynienia do kwoty 500.000 zł i cofając je ponad tę kwotę. Wyrokiem częściowym z 28 października 2016 r. Sąd Okręgowy w Warszawie o sygn. akt XXV C 710/09 zasądził na rzecz następców prawnych M. T. : A. T. (1) , Z. T. i J. T. od (...) Spółki Akcyjnej z siedzibą w W. oraz (...) Spółki Akcyjnej z siedzibą w P. in solidum kwotę 200.000 zł wraz z odsetkami ustawowymi od dnia 8 maja 2007 r. do dnia 31 grudnia 2015 r. oraz odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 1 stycznia 2016 r. do dnia zapłaty oraz ustawowe odsetki od kwoty 60 000 zł (sześćdziesiąt tysięcy złotych) od dnia 8 maja 2007r do dnia 31 grudnia 2015 r. i odsetkami za opóźnienie od dnia 1 stycznia 2016r do dnia 13 października 2016r - tytułem zadośćuczynienia należnego M. T. z tytułu obrażeń doznanych w wypadku komunikacyjnym w dniu 25 lipca 2006 r. Dalej idące roszczenie w zakresie żądania zapłaty zadośćuczynienia Sąd oddalił, nie rozstrzygając o pozostałych roszczeniach dochodzonych przez M. T. , a następnie podtrzymywanych przez jego następców. Apelacje od tego wyroku zostały oddalone przez Sąd Apelacyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 15 października 2018 r. o sygn. akt VI ACa 37/17, przy zniesieniu kosztów postępowania apelacyjnego między stronami. Orzeczenia te uwzględniały okoliczność wypłaty na rzecz powodów kwoty 60.000 zł tytułem zadośćuczynienia w dniu 13 października 2016 r. przez pozwane (...) S.A. Strona powodowa modyfikowała pozew i stanowisko w toku postępowania, by ostatecznie w piśmie procesowym (k. 2523-2529) datowanym na 5 lutego 2024 r. wniosła o zasądzenie od pozwanych in solidum na rzecz A. T. (1) , Z. T. i J. T. : a) kwoty 6.991,19 zł tytułem odszkodowania wraz z ustawowymi odsetkami od dnia wniesienia pozwu do 31 grudnia 2015 r. oraz ustawowymi odsetkami za opóźnienie od 1 stycznia 2016 r. do dnia zapłaty; b) ustawowych odsetek od kwoty 26.633,08 zł od dnia wniesienia pozwu do 31 grudnia 2015 r. oraz ustawowych odsetek za opóźnienie od tej kwoty od 1 stycznia 2016 r. do dnia zapłaty tj. 13 października 2016 r.; c) skapitalizowanych odsetek od kwoty 96.179,34 zł za okres od 7 kwietnia 2007 r. do dnia wniesienia pozwu w kwocie 16.604,53 zł; d) renty za marzec 2007 r. w kwocie 40.261,15 zł z ustawowymi odsetkami od 6 marca 2007 r. do dnia zapłaty; e) renty za kwiecień 2007 r. w kwocie 40.261,15 zł z ustawowymi odsetkami od 6 kwietnia 2007 r. do dnia zapłaty; f) renty w kwocie 40.634,25 zł za okres od maja 2007 r. do 3 grudnia 2008 r. wraz z ustawowymi odsetkami od dnia wymagalności każdej raty, tj. 5 dnia każdego miesiąca do dnia zapłaty; g) odsetek należnych od kwot wypłaconych 13 października 2016 r. w łącznej wysokości 42.076,96 zł; h) kosztów zastępstwa procesowego w wysokości 6-krotności stawki minimalnej, uwzględniając okoliczność iż pozwani kwestionowali swa odpowiedzialność co do zasady, a tym samym przegrali sprawę w tym zakresie w całości; i) cofnęli powództwo wraz ze zrzeczeniem się roszczenia w zakresie żądania zapłaty zadośćuczynienia co do kwoty 1.260.000 zł; j) cofnęli powództwo w zakresie kwot wpłaconych 11 października 2016 r. w związku z uznaniem i zaspokojeniem roszczenia przez (...) S.A. ; k) cofnęli ze zrzeczeniem się roszczenia roszczeń ponad dochodzone kwoty wskazane w pkt a-h. Cofnięcie pozwu skutkowało umorzeniem postępowania w tym zakresie prawomocnym postanowieniem z dnia 26 sierpnia 2024 r. (k. 2567). Pozwana (...) S.A. w ostatnim zajętym stanowisku w sprawie (k. 2268 – 69), wypełniając zobowiązanie nałożone przez Sąd wskazała kwoty które wypłaciła powodom, podkreślając iż każda z tych kwot pomniejsza sumę gwarancyjną. Pomimo zobowiązania Sądu pozwana wyliczając kwoty wypłacone na rzecz poszczególnych powodów (łącznie po 1.166.224,22 zł na rzecz J. T. i Z. T. oraz 670.464,29 zł na rzecz A. T. (2) ) wskazała kwoty nie objęte niniejszym postępowaniem, a wynikające z wyroków w sprawie o sygn. akt XXV C 1319/11 która dotyczyła roszczeń powodów nie wynikających z dziedziczenia po M. T. lecz przysługujących im samodzielnie. Pozwany (...) sp. z o.o. podkreślał, iż z roszczeń nadal dochodzonych w niniejszym postępowaniu pozwany ubezpieczyciel wypłacił na rzecz powodów kwotę 443.434,21 zł co zaspokaja w pełni te roszczenia. Nadto w zakresie żądania zapłaty zadośćuczynienia ponad kwotę objętą wyrokiem częściowym i wypłaconą przez pozwaną (...) S.A. powodowie są stroną przegrywającą sprawę w 72% i obecne cofnięcie pozwu w tym zakresie nie ma wpływu na tę okoliczność. Pozwany wskazywał na niejasność stanowiska powodów, ich błędy w obliczeniach oraz brak oparcia żądań w zebranym materiale dowodowym. Podnosił, iż suma gwarancyjna w niniejszej sprawie winna wynosić 1.500.000 euro na zdarzenie i odrębnej sumie 300.000 euro w zakresie szkody na mieniu, co prowadzić musi do wniosku, iż nie została ona wyczerpana. W ocenie pozwanego dla ustalenia wartości odpowiedzialności pozwanego nie jest dzień zawarcia umowy a objęcia ubezpieczeniem pojazdów pozwanej (...) . Sąd ustalił następujący stan faktyczny: Dnia 25 lipca 2006 r. T. K. , kierując samochodem ciężarowym V. (...) o nr rej. (...) z naczepą nr rej. (...) , należącym do pozwanej (...) Sp. z. o.o. , jadąc ulicą (...) w P. lewym pasem ruchu, zjechał na przeciwległy pas ruchu, przekraczając pas chodnika dzielący obie jezdnie i uderzył w prawy bok samochodu R. o nr rej. (...) , kierowany przez M. T. - ur. (...) Bezpośrednią przyczyną wypadku było wjechanie samochodu ciężarowego na przeciwległy pas ruchu, którym prawidłowo poruszał się samochód kierowany przez M. T. . Zachowanie M. T. jako kierującego było prawidłowe, nie przyczynił się do zaistnienia wypadku i nie miał możliwości uniknięcia wypadku (zeznania świadka T. K. k. 520-522, zeznania świadka G. N. k. 634-635, zeznania świadka B. P. k. 660, zeznania świadka M. B. k. 667-668, opinia biegłego z zakresu rekonstrukcji wypadków J. J. k. 703-738, 847-853, opinia biegłego z zakresu rekonstrukcji wypadków S. M. k. 1090-1132). (...) oraz (...) S.A. łączy stosunek ubezpieczeniowy na podstawie umowy ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej obejmującej samochód ciężarowy biorący udział w przedmiotowym wypadku o nr rej. (...) . T. K. był zatrudniony w pozwanej spółce i kierując samochodem podczas wypadku wykonywał czynności służbowe. Umowa ubezpieczenia została zawarta w dniu 30 grudnia 2005 r. i obejmowała okres od 1 stycznia 2006 r. do 31 grudnia 2006 r. ( umowa generalna k. 858 – 861 wraz z załącznikiem nr 1 k. 862 - 865 ). Bezpośrednio po wypadku M. T. został przewieziony do Szpitala (...) w W. . W chwili przyjęcia do szpitala był nieprzytomny, uzyskał 4 pkt w skali GCS. Jego stan był bardzo ciężki, był nieprzytomny. W wyniku wypadku doznał urazu wielonarządowego, w tym ciężkiego urazu czaszki z pourazowym, wielomiejscowym uszkodzeniem ośrodkowego układu nerwowego, z długotrwałą utratą przytomności, zaburzeniami oddechowymi, krwotokiem podpajęczynówkowym i do przestrzeni płynowych, krwiakami, a w okresie późniejszym wodnikami mózgu, co spowodowało powstanie u niego porażenia czterokończynowego, zespołu psychoorganicznego, zaburzeń mowy o typie dyzartrii, zaburzeń endokrynologicznych. Trwały uszczerbek na jego zdrowiu wynosił 100 %. Kolejno przebywał na Oddziale Intensywnej Terapii do 23 sierpnia 2006 r. oraz na Oddziale Neurologicznym (...) Szpitala (...) w W. do 11 września 2006 r. (epikryza pobytu w Oddziale Intensywnej Terapii k. 103, karta informacyjna k. 106, zeznania świadka M. Ł. k. 306-311, 357-361, opinia biegłego z zakresu neurologii R. K. k. 1159-1165). Następnie został przewieziony do Szpitala (...) w B. , gdzie było kontynuowano leczenie do 28 października 2006 r. (karta informacyjna leczenia szpitalnego historia choroby (...) k. 104-105). Ponownie krótko przebywał w B. w Szpitalu (...) na przełomie maja i czerwca 2007 r. Następnie leczenie M. T. było kontynuowane w warunkach domowych. Początkowo funkcjonował jedynie w pozycji leżącej, nie mógł poruszać się samodzielnie, a jedynie przy pomocy osób trzecich i na wózku inwalidzkim. Nie odżywiał się samodzielnie, miał problemy z połykaniem, karmienie doustne trwało wiele godzin. Występował u niego brak koordynacji ruchowej, brak wzajemnej stabilności tułowia względem kończyn, brak kontaktu werbalnego i słownego. Wymagał on opieki lekarskiej, rehabilitacji ruchowej, pomocy logopedycznej, a także stymulacji psychologicznej. Powód w znacznym zakresie korzystał z rehabilitacji finansowanej samodzielnie, już w trakcie pobytu w Szpitalu (...) w W. korzystał z usług rehabilitacyjnych opłacanego masażysty. Zajęcia rehabilitacyjne odbywały się codziennie, a ich rodzaj, intensywność, zakres (w tym zastosowanie toksyny botulinowej zmniejszającej spastyczność mięśni) były adekwatne do potrzeb powoda i miały związek z urazem którego doznał wskutek wypadku za który pozwani ponoszą odpowiedzialność. Powód mógł w części realizować rehabilitację w ramach NFZ, jednakże nie realizowałaby ona w pełni jego potrzeb z uwagi na czas oczekiwania, zakres ograniczony do 80 dni w roku i godziny dziennie, ograniczony zakres rehabilitacji w domu. Brak rehabilitacji ponad tę refundowaną przez NFZ groził m. in. nieodwracalnymi zmianami w korze mózgowej powoda, zanikiem siły mięśniowej i w konsekwencji pogłębieniem deficytów ruchomości, ryzykiem zmian zwyrodnieniowych, pogorszeniem ukrwienia kończyn, niewydolnością oddechową i sercowo – naczyniową. Zakupiony dla powoda sprzęt rehabilitacyjny w postaci rotora, materaca przeciwodleżynowego, fotela masującego, poduszki przeciwodleżynowej, lampy do leczenia światłem, maty do magnetoterapii, piłek i wałków rehabilitacyjnych, maty do ćwiczeń, elektrostymulatora, łóżka z regulowana wysokością było celowe i uzasadnione stanem zdrowia powoda. W trakcie trwania rehabilitacji kontakt z M. T. uległ poprawie. Zaczął używać prostych słów, wypowiadać proste zdania. Stan świadomości, funkcje pamięci, logicznego myślenia i koncentracji również uległy poprawie. Wraz z poprawą utraconych funkcji, M. T. bardziej zdawał sobie ze skutków wypadku, a co za tym idzie odczuwał utratę normalnego funkcjonowania, co rodziło problemy emocjonalne. Jego stan fizyczny w trakcie rehabilitacji stopniowo zmieniał się, poprawiło się napięcie mięśniowe, co umożliwiło rozpoczęcie nauki siedzenia, zmiany pozycji, obrócenia się z pleców na bok, pionizacji. Za usługi rehabilitanta, logopedy, fizjoterapeutki czy neuropsychologa powód płacił z własnych środków, nie za wszystkie usługi otrzymywał faktury czy rachunki. Jego żona A. T. (1) cały czas opiekowała się mężem, wspierała proces leczenia. Uczestniczyła w czynnościach wykonywanych przez rehabilitantów, pielęgniarki. Zażywał leki związane z jego stanem psychicznym, wydatki z tym związane były uzasadnione i miały związek z jego stanem zdrowia wynikającym z wypadku. Sama karmiła męża, wykonywała czynności higieniczne. Również dzieci M. T. angażowały się i próbowały nawiązać kontakt z ojcem. Rokowania co do poprawy stanu jego zdrowia były niepewne. Powód wymagał poza okresami pobytu w Szpitalach 24 godzinnej opieki osób trzecich, w tym w zakresie czynności higienicznych, profilaktyki przeciwodleżynowej, czynnościach fizjologicznych, przemieszczaniu się i w trakcie zajęć w wodzie potrzebował pomocy dwóch opiekunów, a w zakresie przygotowywania posiłków, karmienia, sprzątania, robienia zakupów, w trakcie rehabilitacji i załatwianiu spraw urzędowych wystarczała pomoc jednego opiekuna. De facto powód wymagał by jedna osoba aktywnie go wspierała przez całą dobę a druga w ramach czuwania, tylko w sytuacjach gdy była potrzebna. Koszt takiej opieki to 20 zł za godzinę. Uzasadnione koszty rehabilitacji powoda wyniosły: za marzec 2007 r. 14.508,98 zł, za kwiecień 2007 r. 15.138,20 zł, za maj 2007 r. 16.108,98 zł, za czerwiec 2007 r. 12.408,20 zł, za lipiec 2007 r. 15.521,14 zł, za sierpień 2007 r. 14.241,14 zł, za wrzesień 2007 r. 14.798,98 zł, za październik 2007 r. 13.826,98 zł, za listopad 2007 r. 13.893,98 zł, za grudzień 2007 r. 13.061,98 zł, za styczeń 2008 r. 14.721,98 zł, za luty 2008 r. 16.191,98 zł, za marzec 2008 r. 22.446,12 zł, za kwiecień 2008 r. 12.750 zł, za maj 2008 r. 16.356,12 zł, za czerwiec 2008 r. 20.595 zł, za lipiec 2008 r. 14.640 zł, za sierpień 2008 r. 14.240 zł, za wrzesień 2008 r. 19.495 zł, za październik 2008 r. 12.000 zł, i za listopad 2008 r. 16.390 zł. (zaświadczenie z (...) k. 108-109, 286, zaświadczenie ze Szpitala (...) w B. k. 303-304, zeznania świadka M. Ł. k. 306-311, 357-361, zeznania świadka J. S. k. 377-380, zeznania świadka A. B. k. 454-458, zeznania świadka E. C. k. 490-492, zeznania świadka M. P. k. 545-547, zeznania świadka M. M. k. 547-550, opinia biegłego z zakresu rehabilitacji J. Ś. k. 1231-1242, 1496-1499, opinia biegłego z zakresu rehabilitacji A. W. k. 2292 – 2347 wraz z opinią uzupełniającą k. 2435 – 2455 i ustną opinia uzupełniającą k. 2507 - 2508, opinia biegłego z zakresu psychiatrii M. O. k. 1405-1426 wraz z opiniami uzupełniającymi k. 2374 - 2381, 2412 - zeznania powódki A. T. (1) k. 1945-1947). Decyzją Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 24 lipca 2007 r., M. T. został uznany za całkowicie niezdolnego do pracy i w związku z tym została przyznana mu renta (decyzja k. 396-401). Przed wypadkiem M. T. był zatrudniony jako prezes zarządu w (...) Sp. z. o.o. na podstawie umowy cywilnoprawnej. Przysługiwało mu z tego tytułu wynagrodzenie w wysokości 19 000 zł miesięcznie brutto tj. 15.266,90 zł netto, w lipcu każdego roku otrzymywał premię jednorazowa w wysokości 45.600 zł brutto czyli 36.594 zł netto. Premię w 2006 r. otrzymał w całości, zaś za 2007 r. nie otrzymał jej wcale. Nadto otrzymywał 1.000 zł brutto na podstawie umowy o pracę czyli 713,77 zł netto z tytułu zatrudnienia w spółce (...) sp. z o.o. Był również wspólnikiem w firmach developerskich ale nie skutkowało to osiągnięciem przezeń przychodu. Łącznie powód zarobiłby od 25 lipca 2006 r. 3.608,54 zł, od sierpnia do grudnia 2006 r. po 15.980,60 zł miesięcznie, zaś od stycznia 2007 r. do listopada 2008 r. po 19.030,17 zł miesięcznie, w grudniu do dnia śmierci zarobiłby 1.841,63 zł – wszystkie powyższe kwoty są kwotami netto. Począwszy od maja 2007 r. do listopada 2008 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych wypłacał mu rentę z tytułu niezdolności do pracy i dodatek pielęgnacyjny w łącznej wysokości 1.644,43 zł netto miesięcznie, zaś za grudzień 2007 r. w kwocie 159,14 zł. Także od maja 2007 r. pozwana (...) S.A. wypłacała mu rentę z tytułu utraconych dochodów w kwocie 10.940,80 zł. Za okres po śmierci powoda wypłaciła jeszcze 21.881,60 zł (wskutek wypłacania z góry kwot za 3 miesięczne okresy). Tytułem renty wynikającej ze zwiększonych potrzeb M. T. od maja 2007 r. do kwietnia 2008 r. wypłacała po 2.088 zł, zaś od maja 2008 r. po 3.720 zł, za okres po śmierci powoda wypłaciła jeszcze 7.440 zł z tego tytułu. Kwota 2.088 zł została uzupełniona przez pozwana (...) S.A. o kwoty po 1.632 zł miesięcznie wypłacone na podstawie decyzji z 20 marca 2008 r. w formie jednorazowego przelewu kwoty 19.584 zł. Kwoty wypłacane przez ubezpieczyciela zakładały 20% przyczynienie się poszkodowanego do powstania szkody. Łącznie powodowie otrzymali tytułem renty za utracony dochód przez M. T. – z uwzględnieniem wpłat po wykonaniu przez biegłą opinii kwotę 258 082,31 zł, zaś tytułem renty z tytułu zwiększonych potrzeb – także z uwzględnieniem wpłat po sporządzeniu opinii kwotę 96 080,56 zł. Tytułem odszkodowania tj. wydatków na koszty leczenia za okres do końca lutego 2007 r. różnica pomiędzy kwotami uznanymi a wypłaconymi na rzecz powodów wynosi 8 259,56 zł, przy uwzględnieniu wpłat dokonanych po sporządzeniu przez biegłą opinii. (zaświadczenie (...) Sp. z. o.o. k. 395, umowa zlecenia k. 1054, opinia biegłej B. D. k. 1534 – 1568 wraz z opinią uzupełniającą k. 1747 - 1757, decyzja (...) S.A. z 29 października 2007 r. k. 75 -76, decyzja (...) S.A. z 31 stycznia 2008 r. k. 82 – 83, rozliczenie powodów kwot wpłaconych przez (...) k. 2545, rozliczenie wypłaconych kwot przez (...) S.A. (...) - 69). Od dnia wypadku pozwana (...) S.A wypłaciła na rzecz M. T. , po jego śmierci do rąk jego następców prawnych następujące kwoty: a) 23 maja 2007 r. 40.000 zł zaliczona w 30.000 zł jako zadośćuczynienie i 10.000 zł tytułem odszkodowania; b) 20 lipca 2007 r. 50.000 zł tytułem zadośćuczynienia; c) 2 listopada 2007 r. 40.000 zł tytułem utraconych dochodów i 18.792 zł tytułem renty na zwiększone potrzeby; d) 21 grudnia 2007 r. 48.044,62 zł z czego 35.542,22 zł zaliczono na poczet odszkodowania za koszty leczenia, a 12.364,80 zł na pokrycie kosztów opieki na powodem za okres od listopada 2006 r. do kwietnia 2007 r. (przy czym ponieważ renta z tego tytułu dochodzona i wypłacana jest od marca to na jej poczet zaliczono 4.167,48 zł, a pozostałą część na poczet odszkodowania); e) 24 grudnia 2007 r. kwotę 160.000 zł tytułem zadośćuczynienia; f) 6 lutego 2008 r. 91.289,60 zł tytułem utraconych dochodów; g) 12 lutego 2008 r. kwotę 6.264 zł tytułem zwiększonych potrzeb powoda, z czego 4.176 zł na rentę a 2.088 zł tytułem odszkodowania za okres przed marcem 2007 r.; h) 27 marca 2007 r. 19.584 zł tytułem renty wynikającej ze zwiększonych potrzeb M. T. ; i) 24 kwietnia 2008 r. 10.009,60 zł tytułem kosztów opieki, zaliczona w kwocie 6.673,06 zł jako odszkodowanie za okres od listopada 2006 r. do lutego 2007 r. a za dalszy okres w kwocie 3.336,54 zł jako renta; j) 24 kwietnia 2008 r. 10.940,84 zł tytułem utraconych dochodów przez M. T. ; k) 24 kwietnia 2008 r. 11.160 zł tytułem zwiększonych potrzeb powoda; l) 13 czerwca 2008 r. 21.881,56 zł tytułem utraconych przez powoda dochodów; m) 8 sierpnia 2008 r. 11.160 zł tytułem zwiększonych potrzeb powoda; n) 5 listopada 2008 r. 11.160 zł tytułem zwiększonych potrzeb powoda; o) nadto powodom wypłacono dwukrotnie kwoty po 32.822,40 zł tytułem renty na poczet utraconych dochodów; p) 28 października 2018 r. wypłacono 3 krotnie kwotę 66.666 zł tytułem zadośćuczynienia w części przypadającej na każdego z powodów – w ramach realizacji wyroku częściowego wydanego w niniejszej sprawie; q) 11 października 2016 r. wpłacono 60.000 zł tytułem zadośćuczynienia, 11.385,55 zł i 34,40 zł tytułem odszkodowania za koszty leczenia, 3.091,20 zł i 2502,40 zł tytułem zwrotu kosztów opieki (z czego odpowiednio 2.060,80 zł i 1.668,26 zł jako odszkodowanie za okres sprzed marca 2007 r. i 1.030,40 zł i 834,14 zł jako renta), 10.680 zł tytułem zwiększonych potrzeb oraz 28.325,51 zł i 11.484,13 zł tytułem odpowiednio renty i odszkodowania za utracone dochody. (okoliczności niesporne, przyznane lub ustalone stosownie do treści art. 229, 230 i 233 § 2 k.p.c. – wynikające z analizy pism k. 2268, 2523 i 2541). W tym zakresie wypadnie wskazać, iż na końcowym etapie postępowania, po przyjęciu przez pozwanego ubezpieczyciela iż jego odpowiedzialność się wyczerpała Sąd dwukrotnie wezwał pozwanego (zarządzenia k. 2230 i 2262) do wskazania kwot wypłaconych na rzecz powodów pomniejszających sumę gwarancyjną w niniejszej sprawie, a które dotyczą roszczeń ze sprawy XXV C 1319/11. Pozwany w odpowiedzi wskazywał, iż wszystkie wypłacone kwoty na rzecz powodów pomniejszają sumę gwarancyjną, także te wynikające z roszczeń osobiście przysługujących powodom i w istocie utrudniał ustalenie stanu faktycznego w sprawie. Wobec faktu, iż powodowie we wskazanych pismach procesowych potwierdzili otrzymanie kwot, wskazali sposób ich zaliczenia na poszczególne świadczenia i sposób ten koresponduje z decyzjami pozwanego i jego twierdzeniami oraz co istotne nie był przedmiotem podważania w dalszym toku postępowania przez ubezpieczyciela - Sąd uznał iż w tym zakresie między stronami nie ma sporu i na podstawie w/w przepisów k.p.c. uznał, że takie wpłaty miały miejsce (pozwany nie wykazał realizacji wszystkich z nich za pomocą dokumentów) i taki był ich tytuł. Podkreślić wypadnie, iż to na pozwanym spoczywał ciężar wykazania spełnienia świadczenia i związanego z tym wygaśnięcia jego odpowiedzialności, poprzestanie na twierdzeniach które w sposób oczywisty nie mają oparcia w prawie i są sprzeczne z treścią art. 36 ust. 1 pkt 1 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych (którą to cytował w błędnym, korzystnie dla siebie zmanipulowanym brzmieniu k 845 akt sprawy) w brzmieniu obowiązującym w dacie zawarcia umowy ubezpieczenia pojazdu który spowodował wypadek. Na podstawie powyższego, opierając się także na opinii biegłej B. D. w zakresie w jakim obejmowała ona wpłaty dokonane przed jej sporządzeniem Sąd ustalił, iż pozwana (...) S.A. do zamknięcia rozprawy w niniejszej sprawie wypłaciła na rzecz powodów: - tytułem zadośćuczynienia 499.998 zł (kwota ta wynika z wpłacania na rzecz powodów po 66.666 zł tytułem uzupełnienia zadośćuczynienia stąd nie składa się na równe 500.000 zł, składają się na nią kwoty wskazane w pkt a, b, e, q, p tj. 30.000 zł + 50.000 zł + 160.000 zł + 60.000 zł + 3*66.666 zł) – pozostałe kwoty zaliczane przez pozwanego na ten tytuł stanowią w istocie zapłatę zobowiązań odsetkowych z tego tytułu i nie pomniejszają sumy gwarancyjnej limitującej odpowiedzialność pozwanego z tytułu roszczeń należnych poszkodowanemu M. T. ; - tytułem renty za utracony przez powoda dochód 258.082,31 zł (na tę kwotę składają się kwoty wskazane w pkt c, f, j, l, o, q tj. 40.000 zł + 91.289,60 zł + 10.940,84 zł + 21.881,56 zł + 2*32.822,40 zł + 28.325,51 zł); - tytułem renty na zwiększone potrzeby powoda 96.080,56 zł (na tę kwotę składają się kwoty wskazane w pkt c, d, g, h, i, k, m, n, q tj. 18.792 zł + 4.167,48 zł + 4.176 zł + 19.584 zł + 3.336,54 zł + 3*11.160 zł + 1.030,40 zł + 834,14 zł + 10.680 zł); - tytułem odszkodowania 89.271,34 zł ((na tę kwotę składają się kwoty wskazane w pkt a, d, g, i, q tj. 10.000 zł + 43.877,14 zł + 2.088 zł + 6.673,06 zł + 11.385,55 zł + 24,40 zł + 2.060,80 zł + 1.668,26 zł 11.484,13 zł – Sąd przy tym za powodami zaliczał kwoty wypłacone z tytułu utraconych dochodów i zwiększonych potrzeb powoda przed marcem 2007 r. jako kwoty wypłacone tytułem odszkodowania. Odjęcie sumy w/w kwot od kwoty odpowiedzialności wskazanej przez pozwane (...) SA tj. 1.398.950 zł daje kwotę 455.517,79 zł i jest to część sumy gwarancyjnej która nie została uiszczona przez pozwana na zaspokojenie roszczeń powodów wynikających z ich spadkobrania przysługujących pierwotnie M. T. . Pozwana (...) sp. z o.o. przed wytoczeniem niniejszego powództwa, nie zajęła ostatecznego stanowiska co do żądanych kwot i nie wypłaciła poszkodowanemu żadnych z żądanych roszczeń (okoliczność bezsporna, pismo pozwanego (...) S.A. z dnia 3 lipca 2008 r. k. 91). M. T. zmarł w dniu 3 grudnia 2008 r. (odpis skrócony aktu zgonu k. 139). Przez cały okres od dnia wypadku do dnia zgonu był narażony na znacznego stopnia cierpienia fizyczne i psychiczne. Przez cały ten okres wymagał stałej opieki pielęgniarskiej, przeciwodleżynowej, pielęgnacji związanej z karmieniem, połykaniem pokarmów, śliny, rehabilitacji, psychoterapii. Spadek nabyli po nim z dobrodziejstwem inwentarza w częściach równych tj. po 1/3 żona A. T. (1) , syn J. T. i córka Z. T. (opinia biegłego z zakresu neurologii R. K. k. 1159-1165, postanowienie stwierdzające nabycie spadku k. 200). Powyższe Sąd ustalił na podstawie okoliczności bezspornych, uprzednio powołanych dokumentów, jak również zeznań powódki A. T. (1) oraz świadków: T. K. , G. N. , B. P. , M. B. , M. Ł. , J. S. , A. B. , E. C. , M. P. , M. M. , oraz opinii biegłych sądowych: z zakresu rekonstrukcji wypadków J. J. i S. M. , z zakresu neurologii R. K. , z zakresu rehabilitacji J. Ś. , z zakresu psychiatrii M. O. , z zakresu neurologii R. K. . Sąd poczynił następującą ocenę materiału dowodowego. Dołączone do akt sprawy dokumenty urzędowe w pełni zasługują na wiarę, albowiem zostały wydane przez uprawnione do tego organy, w zakresie ich kompetencji i nie były przez strony kwestionowane. Korzystają zatem z domniemania zgodności z prawdą tego, co zostało w nich urzędowo zaświadczone. Za wiarygodne Sąd uznał także dokumenty prywatne, z uwzględnieniem, że stanowią one jedynie dowód złożenia oświadczenia w nich zawartego. Sąd również nie znalazł podstaw do odmówienia im wiary. Zeznania w/w świadków oraz powódki, były zgodne i spójne oraz znalazły swoje odbicie w materiale dowodowym zgormadzonym w sprawie. Pozwoliły one na poczynienie ustaleń w zakresie stanu powoda po wypadku, przebiegu procesu jego leczenia i rehabilitacji, jego potrzeb w tym zakresie i sposobu ich finansowania – także w zakresie nie mającym potwierdzenia w zgromadzonej dokumentacji. Biegli sądowi powołani w niniejszej sprawie, posiadający doświadczenie oraz odpowiednią wiedzę, udzielili rzeczowej i wyczerpującej odpowiedzi na pytania zadane przez Sąd, a co za tym idzie sporządzone przez nich opinie stanowiły podstawę do poczynienia ustaleń przez tutejszy Sąd. Oceniając opinię biegłego A. W. Sąd oparł się na pierwszych wskazanych przezeń kosztach uzasadnionych świadczeń na rzecz powoda. W drugiej opinii biegły obniżył je ograniczając się jedynie do znajdujących się w aktach sprawy faktur, tymczasem roszczenie w tym zakresie nie ma charakteru odszkodowawczego a rentowy, w związku z czym obejmuje wszelkie uzasadnione koszty leczenia i rehabilitacji powoda które powstały wskutek wypadku, a nie zwrot poniesionych kosztów leczenia. Skoro biegły merytorycznie uznał je za uzasadnione to winny one być rekompensowane w ramach renty, więc zmiana stanowiska przez biegłego stanowi jedynie modyfikację związaną z zarzutami strony pozwanej i kwestia oceny prawnej a nie merytorycznej roszczeń. Sąd zważył co następuje: W ocenie Sądu, powództwo w zakresie podtrzymywanym ostatecznie przez powodów zasługiwało na uwzględnienie jedynie w części. W pierwszej kolejności wypadnie wskazać, iż kwestia podstaw odpowiedzialności pozwanych oraz braku przyczynienia się M. T. do wypadku została prawomocnie rozstrzygnięta wyrokiem częściowym z 28 października 2016 r., od którego apelacje zostały oddalone przez Sad Apelacyjny w Warszawie wyrokiem o sygn. akt VI ACa 38/17 z 15 października 2018 r. Do rozstrzygnięcia pozostała kwestia wysokości świadczeń rentowych oraz odszkodowawczego przysługujących M. T. do chwili jego śmierci oraz granic odpowiedzialności pozwanego (...) S.A. w kontekście wypłaconych już na rzecz powodów kwot. Odnosząc się do drugiej z tych kwestii wypadnie powtórzyć za stanowiskiem Sądu Apelacyjnego wyrażonym w uzasadnieniu powyższego wyroku, iż umowa ubezpieczeniowa pomiędzy pozwanymi, z której wynika odpowiedzialność ubezpieczyciela została zawarta 30 grudnia 2005 r. Zgodnie z wówczas obowiązującym brzmieniem art. 36 ust. 1 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych odszkodowanie ustala się i wypłaca w granicach odpowiedzialności cywilnej posiadacza lub kierującego pojazdem mechanicznym, najwyżej jednak do ustalonej w umowie ubezpieczenia sumy gwarancyjnej. Suma gwarancyjna, w przypadku szkód na osobie, nie może być niższa niż równowartość w złotych 350.000 euro na każdego poszkodowanego. Sąd Apelacyjny wskazał więc według jakiego stanu prawnego należy oceniać granice odpowiedzialności ubezpieczyciela w niniejszej sprawie, a odmienne stanowisko pozwanego (...) w tym zakresie jest tylko polemiką z tym stanowiskiem. Sąd I instancji jest związany prawomocnym rozstrzygnięciem w tym przedmiocie stosownie do treści art. 366 k.p.c. , bowiem kwestia ta została prawomocnie rozstrzygnięta między tymi samymi stronami (w ramach niniejszego procesu), a nadto w całości je podziela. Podkreślić wypadnie, iż od 1 stycznia 2004 r. do 31 grudnia 2005 r. zgodnie z art. 36 ust. 1 ustawy z dnia 23 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych odszkodowanie ustala się i wypłaca w granicach odpowiedzialności cywilnej posiadacza lub kierującego pojazdem mechanicznym, najwyżej jednak do ustalonej w umowie ubezpieczenia sumy gwarancyjnej. Suma gwarancyjna nie może być niższa niż równowartość w złotych w przypadku szkód na osobie - 350 000 euro na każdego poszkodowanego, zaś w przypadku szkód w mieniu - 200 000 euro w odniesieniu do jednego zdarzenia, którego skutki są objęte ubezpieczeniem bez względu na liczbę poszkodowanych - ustalana przy zastosowaniu kursu średniego ogłaszanego przez Narodowy Bank Polski obowiązującego w dniu wyrządzenia szkody. Stan ten uległ zmianie od 1 stycznia 2006 r. wskutek uchwalenia ustawy o zmianie ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych, ustawy o działalności ubezpieczeniowej oraz ustawy o pośrednictwie ubezpieczeniowym z dnia 8 lipca 2005 r. (Dz.U. Nr 167, poz. 1396) która modyfikowała zasady odpowiedzialności uniezależniając je od ilości poszkodowanych w zdarzeniu przy podniesieniu kwoty odpowiedzialności do 1.500.000 euro. W art. 4 ustawy zmieniającej wskazano, iż do zobowiązań wynikających z umów ubezpieczenia zawartych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe. Przepis ten jest jasny, jednoznaczny i nie wymaga wykładni pozajęzykowej – wskazuje, że decydująca jest dacia zawarcia umowy, a nie rozpoczęcia ochrony ubezpieczeniowej jak chciałby tego pozwany (...) sp. z o.o. Taka też granica odpowiedzialności jest wskazana w umowie zawartej przez strony, co wskazuje zarówno na zgodny zamiar stron jak i okoliczność, że wysokość składki była kalkulowana przez ubezpieczyciela z uwzględnieniem tych wartości, a nie obowiązujących od 1 stycznia 2006 r. W dalszej kolejności wypadnie wskazać, iż granice odpowiedzialności są inne dla szkód na osobie, a inne dla szkód na mieniu. W ocenie Sądu orzekającego w niniejszej sprawie wszystkie roszczenia które pozostały do rozstrzygnięcia tj. odszkodowanie związane z poniesionymi kosztami leczenia i rehabilitacji powoda M. T. , renta z tytułu utraconych dochodów oraz renta z tytułu zwiększonych potrzeb mają charakter osobowy, bowiem wynikają z naruszenia integralności cielesnej M. T. , a nie z uszkodzenia mienia. Strona pozwana utożsamia szkodę na osobie z szkodą niemajątkową, a szkodę na mieniu z szkoda majątkową co jest pozbawione jakichkolwiek podstaw prawnych. Źródłem utraty dochodów przez poszkodowanego w wypadku powoda są obrażenia ciała których doznał w wyniku wypadku, stąd jest to szkoda na osobie i pomniejsza granicę odpowiedzialności wskazaną w art. 36 ust 1 pkt 1 ustawy tj. 350.000 euro ale wyłącznie w zakresie pierwotnego powoda w niniejszej sprawie tj. M. T. . Przeliczając granicę odpowiedzialności wg kursu obowiązującego na dzień zdarzenia 3,9228 zł za euro otrzymujemy granicę odpowiedzialności w kwocie 1.372.980,00 zł (3,9228 * 350.000), a więc niższą niż wskazana przez pozwaną (k. 844) w kwocie 1.398.950 zł. Skoro ustawa stanowi, iż suma gwarancyjna ma być „nie niższa” niż kwota w niej wskazana to przyjęcie na siebie przez pozwaną (...) S.A. odpowiedzialność w nieznacznie wyższym zakresie należy uznać za dopuszczalne, stąd Sąd przyjął tę kwotę w dalszych wyliczeniach. Nie jest zasadne powoływanie się przez ubezpieczyciela na fakt, że do chwili wyrokowania wypłacił on na rzecz następców prawnych M. T. kwotę przekraczającą sumę gwarancyjną określoną w powyższej umowie, bowiem kwoty przyznane i wypłacone wierzycielom nie podlegają w takiej sytuacji sumowaniu. Każdy z powodów jest w rozumieniu wyżej powołanego przepisu poszkodowanym i występuje ze swoim roszczeniem (nie dotyczy to niniejszej sprawy, w której powodowie wstąpili do postępowania jako następcy prawni zmarłego powoda i z tego tytułu przysługuje im pro partem odrębna kwota 350.000 euro w oderwaniu od kwot przysługującym im jako pokrzywdzonym). Wobec każdego z poszkodowanych osobno pozwana ponosi odpowiedzialność do sumy gwarancyjnej. Jak wskazano we wcześniejszej części uzasadnienia przy powyżej opisanych założeniach, przy uwzględnieniu wszystkich wpłat dokonanych przez pozwaną tytułem należności głównych pozwana do daty wyrokowania nie wyczerpała sumy gwarancyjnej i odpowiada jeszcze do kwoty 455.517,79 zł. (1.398.950 zł – 499.998 zł – 443.434,21 zł). W zakresie żądania odszkodowania Sąd miał na względzie, iż brzmienie art. 444 § 1 k.c. wyznacza granicę rozmiaru szkody powstałej w wyniku uszkodzenia ciała lub wywołania rozstroju zdrowia. Ustawodawca wprost określił, że naprawienie szkody obejmuje wszelkie wynikłe z tego tytułu koszty. Obowiązek kompensaty kosztów obejmuje wszelkie koszty wywołane uszkodzeniem ciała lub rozstrojem zdrowia, a więc wszystkie niezbędne i celowe wydatki, bez względu na to, czy podjęte działania przyniosły poprawę zdrowia (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 9 stycznia 2008 r., sygn. akt II CSK 425/07). W judykaturze i piśmiennictwie wskazuje się, że poszkodowany może domagać się kompensaty wszelkich kosztów, a więc także: kosztów transportu, kosztów odwiedzin osób bliskich (por. wyrok SN z dnia 7 października 1971 r., II CR 427/71, OSP 1972, z. 6, poz. 108), kosztów szczególnego odżywiania i pielęgnacji w okresie rekonwalescencji (por. uchwała SN (7) z dnia 19 czerwca 1975 r., PRN 2/75, OSNC 1976, nr 4, poz. 70; wyrok SN z dnia 21 maja 1973 r., II CR 194/73, OSP 1974, z. 4, poz. 83), kosztów nabycia specjalistycznej aparatury rehabilitacyjnej, kosztów przyuczenia do wykonywania nowego zawodu (przez jednorazowe albo okresowe świadczenie; por. wyrok SN z dnia 10 lutego 1970 r., II CR 7/70, LEX nr 6672), zwrotu utraconych zarobków. Takie szerokie ujmowanie obowiązku odszkodowawczego słusznie spotkało się z aprobatą części doktryny, zważywszy na funkcje przypisywane kompensacie uszczerbków na osobie (por. M. Safjan (w:) K. Pietrzykowski, Komentarz, t. I, 2011, art. 444, nb 8; A. Śmieja (w:) System prawa prywatnego, t. 6, s. 713–715). Z kolei roszczenia rentowe mają kompensować utratę zdolności do pracy i konieczność zaspokojenia zwiększonych potrzeb poszkodowanego. W tym wypadku nie chodzi o zwrot poniesionych wydatków (których pokrzywdzony mógł nie ponieść np. wskutek braków finansowych) lecz kompensata zwiększonych potrzeb, tak by pokrzywdzony mógł je zaspokajać ze świadczenia rentowego. Stąd Sąd uwzględnił wszystkie świadczenia które były uzasadnione stanem zdrowia powoda, biorąc jego stan próby leczenia metodami nowatorskimi takimi jak zastrzyk botulinowy także są w pełni usprawiedliwione, a biorąc pod uwagę okoliczność ilości zabiegów, wizyt lekarskich to oczywistym jest także, iż wiązały się one z kosztami także w zakresie dojazdów. Tytułem odszkodowania powodowie domagali się ostatecznie zasądzenia 6.991,19 zł, wskazując, iż jest im ono należne w łącznej kwocie 96.170,31 zł, a wobec zapłaty na ich rzecz z tego tytułu 89.179,12 zł dochodzą różnicy między tymi kwotami i cofają pozew w pozostałym zakresie. Jak wynika z opinii biegłej B. D. różnica pomiędzy kwotami uznanymi a wypłaconymi na rzecz powodów za okres do marca 2007 r. wynosi 23.472,75 zł (tabela k. 1547 – 1557 – różnica między kwotami wskazanymi w kolumnach H, I). Po sporządzeniu opinii wypłacono na ich rzecz jeszcze tytułem odszkodowania 15.213,19 zł. Tym samym nie uiszczone odszkodowanie to różnica pomiędzy w/w kwotami i nieznacznie przenosi ona dochodzoną przez powodów kwotę. Stąd Sąd uznał roszczenie w zakresie odszkodowania za usprawiedliwione w całości i zasądził je dzieląc na 3 - stosownie do udziałów każdego z powodów z odsetkami od 8 maja 2007 r., Sąd tak jak w wyroku częściowym uznał za zasadne zasądzenie odsetek od dnia, w którym upłynął trzydziestodniowy termin na spełnienie świadczenia, licząc od dnia zgłoszenia szkody co nastąpiło 7 kwietnia 2007 r. (zgodnie z art. 817 § 1 k.c. , ubezpieczyciel obowiązany jest spełnić świadczenie w terminie trzydziestu dni, licząc od daty otrzymania zawiadomienia o wypadku). Rozstrzygnięcie w tym zakresie znalazło swoją podstawę w pkt 1, 2 i 3 wyroku. Uwzględniając okoliczność wymagalność powyższej kwoty w całości pomniejszyła ona sumę gwarancyjną do kwoty 448.526,60 zł (455.517,79-6.991,19 zł). Strona powodowa ostatecznie domagała się zasądzenia renty z tytułu utraconych dochodów za okres od 1 marca 2007 r. do dnia 3 grudnia 2008 r. tj. dnia śmierci M. T. . Powód w tym okresie mógł liczyć na dochód w kwocie 19.030,17 zł, który należy pomniejszyć o kwotę wypłacanych mu przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych świadczeń tj. 1.644,43 zł neto. W związku z powyższym w ocenie Sądu orzekającego w niniejszej sprawie winna zostać ustalona na kwotę 17.400 zł miesięcznie – jest to różnica w/w kwot po zaokrągleniu do pełnej kwoty, co w ocenie Sądu jest w pełni dopuszczalne, bowiem ustalenie utraconego przez powoda dochodu ma i tak charakter szacunkowy. Tym samym za okres dochodzony pozwem powodowi winna zostać wypłacona kwota 367.082,48 zł na którą składa się 365 400,00 zł za okres od marca 2007 r. do listopada 2008 r. (17 400*21 miesięcy) i 1 682,48 zł za 3 dni grudnia 2008 r. na które składa się 3/31 każdej z podstaw dochodu uzyskiwanego przez powoda pomniejszone o wypłacone mu świadczenie za ten okres (1477,44 zł +295,11 zł +69,07 zł -159,14zł). Według powodów wypłacono im z tego tytułu kwotę 258 082,31 zł (k. 2545), jest to kwota zbieżna ze wskazaną przez pozwanego ubezpieczyciela i nie została nigdy przezeń zakwestionowana. Kwota ta obejmuje swym zakresem rentę za okres od marca 2007 r. do kwietnia 2008 r. i częściowo za maj 2008 r. (258 082,31 zł : 17 400 zł = 14,83 miesiąca) – przy zaliczeniu uiszczanych kwot na najdalej wymagalne roszczenia. Nie uiszczona na rzecz powodów pozostała więc kwota za maj 2008 r. wynosząca 2.958 zł (0,17*17.400 zł, wobec okoliczność iż za 0,83 maja pozwana zapłaciła) co po podziale na 3 powodów w częściach równych stosownie do ich udziałów spadkowych daje po 986 zł, stąd orzeczono jak w pkt 4a, 5a i 6a wyroku. Za okres od czerwca do września 2008 r. zasądzono in solidum od obu pozwanych rentę w pełnej wysokości tj. 17 400 zł podzieloną na 3 na każdego z powodów tj. po 5 800 zł – stąd rozstrzygnięcie jak w pkt 4 b-e, 5 b-e i 6 b-e wyroku. Odsetki przyjęto zgodnie z datą wymagalności renty na 5 dzień każdego miesiąca, uwzględniając dni wolne od pracy przypadające na dzień wymagalności poszczególnych rat. Do zasądzenia z tytułu tej renty za cały okres objęty pozwem jest kwota 109.000,17 zł (367.082,48 zł – 258.082,31 zł). Odnosząc się do renty z tytułu zwiększonych potrzeb wypadnie wskazać, iż powód wymagał całodobowej opieki, jak wynika z opinii biegłego wymagał wsparcia osoby trzeciej przy każdej najprostszej czynności, a przy niektórych z uwagi na swoją masę i rozmiar oraz trudność unoszenia bezwładnego mężczyzny dwóch osób. Koszt takiej opieki został ustalony na 20 zł za godzinę, a więc 480 zł za dobę i 14.400 zł miesięcznie. (24*20 zł*30 dni). Oprócz tego powód wskutek obrażeń doznanych w wypadku wymagał zakupu specjalistycznych sprzętów, rehabilitacji, wsparcia logopedy. Uzasadnione koszty rehabilitacji powoda wyniosły: za marzec 2007 r. 14.508,98 zł, za kwiecień 2007 r. 15.138,20 zł, za maj 2007 r. 16.108,98 zł, za czerwiec 2007 r. 12.408,20 zł, za lipiec 2007 r. 15.521,14 zł, za sierpień 2007 r. 14.241,14 zł, za wrzesień 2007 r. 14.798,98 zł, za październik 2007 r. 13.826,98 zł, za listopad 2007 r. 13.893,98 zł, za grudzień 2007 r. 13.061,98 zł, za styczeń 2008 r. 14.721,98 zł, za luty 2008 r. 16.191,98 zł, za marzec 2008 r. 22.446,12 zł, za kwiecień 2008 r. 12.750 zł, za maj 2008 r. 16.356,12 zł, za czerwiec 2008 r. 20.595 zł, za lipiec 2008 r. 14.640 zł, za sierpień 2008 r. 14.240 zł, za wrzesień 2008 r. 19.495 zł, za październik 2008 r. 12.000 zł, i za listopad 2008 r. 16.390 zł. Łącznie więc wyniosły one w okresie od marca 2007 r. do końca listopada 2008 r. 323.334,76 zł, co po podzieleniu na 21 miesięcy daje 15.396,89 zł – w zaokrągleniu 15.400 zł. W konsekwencji powodowi należna była renta z tytułu zwiększonych potrzeb w wysokości 29.800 zł miesięcznie (15.400 zł + 14.400 zł), zaś za grudzień 2008 r. 2.883,87 zł (3/31*29.800), łącznie 628.683,87 zł (21*29.800 zł + 2.883,87 zł). Z tego pozwany (...) S.A. zaspokoił kwotę 96.080,56 zł (tabela k. 2545, kwota ta nie została zakwestionowana przez ubezpieczyciela), pozostało więc do zaspokojenia 532 603,31 zł, zaś uiszczona kwota obejmuje należną rentę za okres od marca do maja i częściowo za czerwiec 2007 r. (96.080,56 zł : 29.800 zł = 3,22 miesiąca). – przy zaliczeniu uiszczonych kwot na najdalej wymagalne roszczenia. Nie uiszczona na rzecz powodów kwota za czerwiec 2007 r. to 23.244 zł (0,78*29.800 zł wobec okoliczności iż za 0,22 czerwca pozwana zapłaciła), co po podziale na 3 powodów w częściach równych stosownie do ich udziałów spadkowych daje po 7.748 zł, stąd orzeczono jak w pkt 7a, 8a i 9a wyroku. Za okres od lipca 2007 r. do maja 2008 r. zasądzono in solidum od obu pozwanych pełną rentę z tytułu zwiększonych potrzeb tj. 29.800 zł podzieloną na 3 na każdego z powodów co dało po 9.933,33 zł – stąd rozstrzygnięcie jak w pkt 7 b-l, 8 b-l, 9 b-l wyroku. Odsetki przyjęto zgodnie z datą wymagalności renty na 5 dzień każdego miesiąca, uwzględniając dni wolne od pracy przypadające na dzień wymagalności poszczególnych rat. Do zasądzenia z tytułu tej renty za cały okres objęty pozwem jest kwota 532.603,31 zł (628.683,87 zł – 96.080,56 zł). Porównując kwotę nieuiszczoną tytułem obu rent 641.603,48 zł (109.000,17 zł + 532.603,31 zł) z pozostałą po zasądzeniu odszkodowania kwotą sumy gwarancyjnej 448.526,60 zł stwierdzić wypadnie, iż wystarcza ona na zaspokojenie roszczeń powodów w 69,91% i w takiej proporcji Sąd przypisał ją do obu świadczeń by ustalić kiedy doszło do wyczerpania sumy gwarancyjnej w zakresie każdego z nich. Nie zmienia to zakresu odpowiedzialności pozwanych i służy tylko technicznemu rozliczeniu poszczególnych roszczeń, także w zakresie odsetek matematycznie pozostaje to bez wpływu na ostateczny zakres odpowiedzialności pozwanych, bowiem kwoty tej odpowiedzialności są takie same. Pozwany ubezpieczyciel odpowiada więc w zakresie renty z tytułu utraconych dochodów do kwoty 76.198,89 zł (109.000,17 zł * 0,6991), zaś w zakresie renty z tytułu zwiększonych potrzeb do kwoty 372.327,71 zł (532.603,31 zł * 0,6991). Zsumowanie tych kwot daje pozostałą do rozliczenia sumę gwarancyjną (448 526,60 zł = 76.198,89 zł + 372.327,71 zł), co potwierdza prawidłowość tak przyjętego sposobu rozliczenia. W konsekwencji należało zasądzić na rzecz każdego powodów stosownie do ich udziałów w spadku od obu pozwanych in solidum kwoty po 25.399,63 zł (76.198,89 zł : 3) tytułem renty z tytułu utraconych dochodów – o czym orzeczono w pkt 4, 5 i 6 wyroku oraz po 124.109,24 zł (372.327,71 zł : 3) tytułem renty z tytułu zwiększonych potrzeb M. T. – o czym orzeczono w pkt 7, 8 i 9 wyroku. Ustalenia te prowadzą do wniosku, iż pozwany ubezpieczyciel ponosił odpowiedzialność z tytułu renty wyrównującej utracony dochód powoda w kwocie po 1.213,63 zł (25.399,63 zł – 986 zł – 4*5.800 zł) za październik 2008 r. względem każdego z powodów, stąd rozstrzygnięcie zawarte w pkt 4f, 5f, 6f wyroku, zaś w zakresie renty z tytułu zwiększonych potrzeb w kwocie po 7.094,57 zł (124.109,24 zł – 7.748 zł – 11*9.933,33 zł - po zaokrągleniu groszy nie podzielnych przez 3) za czerwiec 2008 r. względem każdego z powodów, stąd rozstrzygnięcie zawarte w pkt 7m, 8m, 9m wyroku. Wobec wyczerpania się sumy gwarancyjnej odpowiedzialność pozwanego ubezpieczyciela za pozostałe kwoty wygasła, natomiast pozwana (...) sp. z o.o. odpowiada za utracony dochód i zwiększone potrzeby M. T. bez ograniczeń. W konsekwencji w pozostałym zakresie brak jest podstaw do przypisania odpowiedzialności in solidum obu pozwanym i należało te roszczenia zasądzić tylko od pozwanej (...) sp. z o.o. z siedzibą w P. . W zakresie renty z tytułu utraty zdolności zarobkowej M. T. pozostała do zasądzenia kwota 32 801,28 zł (109.000,17 zł – 76.198,89 zł), co po podzieleniu jej stosownie do udziałów powodów daje po 10.933,76 zł dla każdego z nich, stąd orzeczono jak w pkt 13, 14 i 15 wyroku. Na kwotę tą złożyła się część renty za październik 2008 r. w kwocie 4.586,37 zł (5.800 zł – 1.213,63 zł), renta za listopad 2008 r. i za 3 dni grudnia 2008 r. w kwocie 547,39 zł w związku z czym zasądzono odsetki jak w pkt 13a - c, 14a - c, 15a – c wyroku. Z kolei w zakresie renty z tytułu zwiększonych potrzeb M. T. pozostała do zasądzenia kwota 160.275,60 zł (532.603,31 zł – 372.327,71 zł), co podzieleniu jej na 3 stosownie do udziału powodów w spadku po M. T. daje po 53.425,20 zł dla każdego z nich w związku z czym orzeczono jak w pkt 10, 11 i 12 wyroku. Na kwotę tę składa się część renty za czerwiec 2008 r. w zakresie w którym nie odpowiada ubezpieczyciel (9.933,33 zł – 7.094,57 zł), renta za okres od lipca do listopada 2008 r. (5*9.933,33) i 919,77 zł renty za 3 dni grudnia 2008 r. w związku z czym orzeczono jak w pkt 10a – g, 11a-g, 12a-g wyroku. Powodowie domagali się także zasądzenia skapitalizowanych do dnia wniesienia pozwu odsetek należnych od odszkodowania wypłaconego M. T. należnych za okres od 7 kwietnia 2007 r. do dnia wniesienia pozwu. W tym zakresie wypadnie powtórzyć, iż o zwłoce pozwanej (...) S.A. można mówić najwcześniej od 8 maja 2007 r., tj. po upływie 30 dni od dnia zgłoszenia szkody, nadto w okresie pomiędzy 7 kwietnia 2007 r. a dniem wniesienia pozwu 6 października 2007 r. powód sukcesywnie zgłaszał roszczenia i składał faktury dokumentujące wydatki w tym zakresie i były one zaspokajane przez pozwanego, w związku z czym w ocenie Sądu w przeważającej mierze roszczenie to nie zostało przez powodów wykazane, za wyjątkiem kwoty odszkodowania wypłaconego powodom w październiku 2016 r. w kwocie 15.213,19 zł którą Sąd omyłkowo pomniejszył o 6.991,19 zł przyjmując iż od tej kwoty zasądzono odsetki w pkt 1-3 wyroku, podczas gdy kwota ta nie została nigdy zapłacona na rzecz powodów więc nie było podstaw do takiego działania. W związku z powyższym Sąd uznał za uzasadnione skapitalizowanie odsetek ustawowych tylko od kwoty 8.222 zł miast 15.213,19 zł, które za okres od 8 maja 2007 r. do 6 października 2007 r. dało kwotę 1.341,88 zł, jej podzielenie stosownie do udziałów poszczególnych powodów w spadku doprowadziło do rozstrzygnięcia zawartego w pkt 16, 17 i 18 wyroku. W dalszej kolejności powodowie wnieśli o zapłatę skapitalizowanych odsetek od kwoty wpłaconej przez pozwaną (...) S.A. w dniu 13 października 2016 r. tytułem rent za okres od marca 2007 r. do grudnia 2008 r., które łącznie złożyły się na kwotę 42.076,96 zł. Rozstrzygając w tym zakresie Sąd wziął pod uwagę iż 13 października pozwana wpłaciła na rzecz powodów tytułem renty na zwiększone potrzeby kwoty 10.680 zł, 1.030,40 zł i 834,14 zł oraz tytułem renty z tytułu utraconego dochodu 28.325,51 zł, a więc łącznie 40.870,05 zł. Były to kwoty zaliczone na poczet renty za ostatnie okresy za które zapłaciła (...) S.A. , a więc za czerwiec 2007 r. i maj 2008 r., w związku z czym Sąd uznał za dopuszczalne ich naliczanie dopiero od 6 czerwca 2008 r. kiedy to pozwana była niewątpliwie w zwłoce co do całej tej kwoty - do dnia zapłaty 13 października 2016 r. co dało łączną kwotę odsetek ustawowych 40.870,05 zł i po podziale stosownie do udziałów w spadku na 3 dało zasądzoną kwotę 13.360,59 zł. Powodowie nie domagali się zasądzenia odsetek od tych kwot, w związku z czym orzeczono jak w pkt 19, 20, 21 wyroku. Dalej idące powództwo w zakresie rent i odsetek Sąd oddalił z przyczyn wskazanych powyżej. Orzekając o kosztach postępowania Sąd ustalił iż powodowie wygrali sprawę w 48%, zaś pozwani w 52%, (ostateczny w. p.s. w sprawie wyniósł 2.588.029 zł, powodowie wygrali 500.000 zł tytułem zadośćuczynienia, 40.081,77 zł odsetek od rent wypłaconych 13 października 2016 r., 1.341,90 zł odsetek od odszkodowania wypłaconego 13 października 2016 r., 532.603,30 zł tytułem renty na zwiększone potrzeby, 109.000,20 zł tytułem renty z tytułu utraconych dochodów oraz kwotę 56.083,24 zł uiszczoną w 2016 r. po śmierci powoda, gdy doszło do spełnienia świadczenia po wytoczeniu powództwa. Jednocześnie Sąd uznał, iż pozwani nie przegrali sprawy w zakresie dobrowolnie uiszczanych roszczeń przed i po wytoczeniu powództwa. Łącznie więc powodowie wygrali co do kwoty 1.246.102 zł co daje niewiele ponad 48% całej dochodzonej kwoty) w związku z czym Sąd przyjął, że każda ze stron uległa w sprawie w połowie co uzasadniało rozstrzygnięcie zawarte w pkt 23 wyroku. Uwzględniając charakter roszczeń dochodzonych przez powodów ich aktualną sytuację rodzinną i okoliczność długotrwałości niniejszego postępowania Sąd orzekł jak w pkt 24 wyroku na podstawie art. 113 ust. 4 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, zaś rozstrzygnięcie zawarte w pkt 25 znajduje swą podstawę w art. 108 § 1 k.p.c. w zw. z art. 113 ust. 1 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych. sędzia Piotr Królikowski

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI