III CA 1713/15

Sąd Okręgowy
SAOSCywilnepostępowanie cywilneŚredniaokręgowy
pozbawienie wykonalnościnakaz zapłatyprzedawnienietytuł wykonawczyklauzula wykonalnościpowaga rzeczy osądzonejapelacjak.p.c.

Sąd Okręgowy oddalił apelację powódki, uznając, że powództwo o pozbawienie wykonalności nakazu zapłaty nie może służyć ponownemu merytorycznemu rozpoznaniu sprawy zakończonej prawomocnym orzeczeniem, a zarzut przedawnienia powinien być podniesiony w postępowaniu pierwotnym.

Powódka D.S. domagała się pozbawienia wykonalności nakazu zapłaty wydanego przez Sąd Rejonowy, argumentując przedawnienie długu i brak możliwości obrony. Sąd I instancji oddalił powództwo, wskazując, że powództwo oparte na art. 840 k.p.c. nie służy ponownej merytorycznej ocenie prawomocnego orzeczenia. Apelacja powódki została oddalona, gdyż sąd II instancji potwierdził, że zarzut przedawnienia powinien być podniesiony w postępowaniu, w którym wydano nakaz zapłaty, a nie w osobnym procesie o pozbawienie wykonalności.

Powódka D. S. wniosła pozew o pozbawienie wykonalności nakazu zapłaty wydanego przez Sąd Rejonowy Lublin-Zachód, argumentując przedawnienie dochodzonego długu oraz brak możliwości obrony swoich praw. Sąd Rejonowy dla Łodzi-Widzewa w Łodzi oddalił powództwo, uznając, że powództwo oparte na art. 840 § 1 pkt 2 k.p.c. nie może prowadzić do ponownego merytorycznego rozpoznania sprawy zakończonej prawomocnym orzeczeniem. Sąd wskazał, że zarzut przedawnienia powinien być podniesiony w postępowaniu, w którym wydano nakaz zapłaty. Powódka wniosła apelację, zarzucając naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 840 § 1 pkt 1 i 2 k.p.c. Argumentowała, że kwestionuje istnienie obowiązku objętego tytułem wykonawczym z uwagi na przedawnienie, a fakty miały miejsce przed wydaniem nakazu. Sąd Okręgowy oddalił apelację jako bezzasadną, potwierdzając stanowisko sądu pierwszej instancji. Sąd Okręgowy podkreślił, że powództwo przeciwegzekucyjne nie służy merytorycznej weryfikacji orzeczeń sądowych, a zarzut przedawnienia powinien być podnoszony w pierwotnym postępowaniu. Sąd wskazał również, że po wydaniu tytułu wykonawczego, w przypadku powództwa opartego na art. 840 § 1 pkt 2 k.p.c., zastosowanie może mieć jedynie art. 125 § 1 k.c. dotyczący przedawnienia roszczeń stwierdzonych prawomocnym orzeczeniem, a termin ten w niniejszej sprawie nie upłynął.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, powództwo o pozbawienie wykonalności tytułu wykonawczego, będącego orzeczeniem sądu, nie służy ponownej merytorycznej ocenie sprawy. Zarzut przedawnienia powinien być podniesiony w postępowaniu, w którym wydano nakaz zapłaty.

Uzasadnienie

Sąd wskazał, że powództwo oparte na art. 840 k.p.c. nie może prowadzić do ponownego merytorycznego rozpoznania sprawy zakończonej prawomocnym orzeczeniem. Nakaz zapłaty korzysta z powagi rzeczy osądzonej. Zarzut przedawnienia powinien być podniesiony w pierwotnym postępowaniu. Po wydaniu tytułu wykonawczego, w przypadku powództwa opartego na art. 840 § 1 pkt 2 k.p.c., zastosowanie może mieć jedynie art. 125 § 1 k.c. dotyczący przedawnienia roszczeń stwierdzonych prawomocnym orzeczeniem, a termin ten w niniejszej sprawie nie upłynął.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie apelacji

Strona wygrywająca

pozwana (...) Bank Spółka Akcyjna w W.

Strony

NazwaTypRola
D. S.osoba_fizycznapowódka
(...) Bank Spółka Akcyjna w W.spółkapozwana

Przepisy (5)

Główne

k.p.c. art. 840 § § 1 pkt 2

Kodeks postępowania cywilnego

Dłużnik może jedynie wskazywać na zdarzenia powstałe po zamknięciu rozprawy, wskutek których zobowiązanie wygasło lub nie może być egzekwowane, a także podnosić zarzut spełnienia świadczenia, jeżeli nie był on przedmiotem rozpoznania w sprawie.

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd drugiej instancji oddala apelację, jeżeli jest bezzasadna.

Pomocnicze

k.p.c. art. 840 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania cywilnego

Nie ma zastosowania, gdy tytuł egzekucyjny jest orzeczeniem sądu, a dłużnik kwestionuje istnienie obowiązku przed wydaniem tytułu.

k.c. art. 125 § § 1

Kodeks cywilny

Roszczenie stwierdzone prawomocnym orzeczeniem sądu przedawnia się z upływem lat dziesięciu.

k.p.c. art. 98 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Powództwo o pozbawienie wykonalności tytułu wykonawczego, którym jest orzeczenie sądu, nie może służyć ponownemu merytorycznemu rozpoznaniu sprawy. Zarzut przedawnienia powinien być podniesiony w postępowaniu, w którym wydano nakaz zapłaty, a nie w osobnym procesie o pozbawienie wykonalności. Nakaz zapłaty korzysta z powagi rzeczy osądzonej. Sąd w postępowaniu o pozbawienie wykonalności nie bada zarzutów dotyczących stanu sprzed wydania prawomocnego nakazu zapłaty.

Odrzucone argumenty

Powództwo o pozbawienie wykonalności nakazu zapłaty może być podstawą do podniesienia zarzutu przedawnienia roszczenia, które istniało przed wydaniem nakazu. Sąd w postępowaniu o pozbawienie wykonalności powinien badać zarzuty dotyczące stanu prawnego sprzed wydania prawomocnego nakazu zapłaty.

Godne uwagi sformułowania

powództwo o pozbawienie tytułu wykonawczego wykonalności nie może prowadzić do ponownego merytorycznego rozpoznania sprawy zakończonej prawomocnym orzeczeniem sądu nakaz zapłaty wskazany przez powoda korzysta z powagi rzeczy osądzonej zarzut przedawnienia roszczenia objętego tytułem wykonawczym powódka mogła i powinna podnosić w trybie postępowania, w którym doszło do wydania nakazu zapłaty

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ugruntowana interpretacja przepisów dotyczących powództwa o pozbawienie wykonalności tytułu wykonawczego, w szczególności w kontekście zarzutu przedawnienia i powagi rzeczy osądzonej."

Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy tytułem wykonawczym jest orzeczenie sądu (nakaz zapłaty). Nie dotyczy sytuacji, gdy tytułem jest np. bankowy tytuł egzekucyjny bez klauzuli wykonalności.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje ważne zasady procesowe dotyczące powództwa o pozbawienie wykonalności i powagi rzeczy osądzonej, co jest istotne dla praktyków prawa cywilnego.

Czy można podważyć nakaz zapłaty po latach? Sąd wyjaśnia granice powództwa o pozbawienie wykonalności.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt III Ca 1713/15 UZASADNIENIE Powódka D. S. w pozwie wniesionym w dniu 22 września 2014 r. przeciwko pozwanej (...) Bank Spółce Akcyjnej w W. domagała się pozbawienia wykonalności w całości w postaci nakazu zapłaty wydanego przez Sąd Rejonowy Lublin-Zachód w Lublinie wydanym w sprawie o sygn. akt VI Nc-e 1847438/13 podnosząc, że egzekwowany dług już nie istnieje z uwagi na jego przedawnienie. Wskazała także, że nie miała możliwości obrony swoich racji, a o wydanym nakazie zapłaty dowiedziała się od komornika prowadzącego postępowanie egzekucyjne W odpowiedzi na pozew pozwana wniosła o oddalenie powództwa . Wyrokiem z dnia 16 lipca 2015r. Sąd Rejonowy dla Łodzi – Widzewa w Łodzi oddalił powództwo i zasądził od D. S. na rzecz G. (...) Banku kwotę 17 złotych tytułem zwrotu kosztów procesu. Powyższe rozstrzygnięcie Sąd I instancji oparł na następujących ustaleniach : W dniu 18 listopada 2013 r. Sąd Rejonowy Lublin-Zachód w Lublinie Wydział VI Cywilny w sprawie o sygn. akt VI Nc-e1847438/13 wydał nakaz zapłaty na rzecz (...) Bank Spółce Akcyjnej przeciwko D. S. . W dniu 17 stycznia 2014 r. sąd ten nadał nakazowi zapłaty klauzulę wykonalności . Przy takich ustaleniach stanu faktycznego Sąd I instancji wywiódł, że powództwo podlegało oddaleniu jako bezzasadne . W sprawie o pozbawienie tytułu wykonawczego wykonalności, w której tytułem egzekucyjnym jest orzeczenie sądu, dłużnik – zgodnie z art. 840 §1 pkt 2 k.p.c. , może jedynie wskazywać na zdarzenia powstałe po zamknięciu rozprawy, wskutek których zobowiązanie wygasło lub nie może być egzekwowane, a także podnosić zarzut spełnienia świadczenia, jeżeli nie był on przedmiotem rozpoznania w sprawie. Powództwo oparte na art. 840 kpc nie może zatem prowadzić do ponownego merytorycznego rozpoznania sprawy zakończonej prawomocnym orzeczeniem sądu. Nakaz zapłaty wskazany przez powoda korzysta z powagi rzeczy osądzonej, dlatego przy rozstrzyganiu tej sprawy nie podlegają merytorycznej ocenie podniesione przez powódkę twierdzenia i zarzuty odnoszące się do stanu sprzed wydania tego nakazu zapłaty. Po wydaniu tytułu wykonawczego do powództwa z art. 840 §1 pkt 2 k.p.c. może jedynie mieć zastosowanie przepis art. 125 §1 k.c. statuujący zasadę, iż roszczenie stwierdzone prawomocnym orzeczeniem sądu lub innego organu powołanego do rozpoznawania spraw danego rodzaju albo orzeczeniem sądu polubownego, jak również roszczenie stwierdzone ugodą zawartą przed sądem albo przed sądem polubownym albo ugodą zawartą przed mediatorem i zatwierdzoną przez sąd, przedawnia się z upływem lat dziesięciu, chociażby termin przedawnienia roszczeń tego rodzaju był krótszy. W wypadku niniejszej sprawy termin ten nie upłynął. Sąd rozstrzygnął o kosztach procesu w oparciu o art. 98 § 1 k.p.c. zasądzając od powódki, jako strony przegrywającej proces, na rzecz pozwanej, jako przeciwnikowi, kwotę 17 złotych, na którą złożyła się opłata skarbowa od pełnomocnictwa. Apelację od powyższego rozstrzygnięcia wniosła powódka. Skarżąca zarzuciła rozstrzygnięciu naruszenie przepisów postępowania, które miały wpływ na wynik sprawy tj.: art. 840 §1 pkt 2 k.p.c. poprzez jego zastosowanie w sprawie niniejszej, podczas gdy podstawą dochodzenia roszczeń powódki stanowił art. 840 §1 k.p.c. ponieważ nie powołuje się ona na okoliczności, które powstały po wydaniu tytułu egzekucyjnego, a fakty które miały miejsce jeszcze przed tym zdarzeniem; art. 840 § 1 pkt 1 k.p.c. poprzez jego niezastosowanie w zaistniałym stanie faktycznym, podczas gdy powódka kwestionuje w ogóle istnienie swojego obowiązku objętego tytułem wykonawczym z uwagi na przedawnienie. W konkluzji skarżąca wniosła o zmianę zaskarżonego wyroku i uwzględnienie żądania pozwu i zasądzenie od pozwanego na rzecz powódki zwrotu kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Nadto skarżąca wniosła o dopuszczenie dowodu z dokumentów : - sprzeciwie wniesionego przez powódkę w sprawie toczącej się przed Sadem rejonowym Lublin – Zachód w L. w sprawie o sygn.. akt VI Nc-e 1847438/13 oraz postanowienia z dnia 3 sierpnia 2015r. Sądu Rejonowego Lublin – Zachód w Lublinie, VI Wydział Cywilny w przedmiocie odrzucenia sprzeciwu – na okoliczność prób podważenia przez powódkę zapadłego orzeczenia. W odpowiedzi na apelację strona pozwana wniosła o jej oddalenie . Sąd O. gowy zważył , co następuje : Apelacja jest bezzasadna w sposób oczywisty. Podniesiony zarzut naruszenia przez Sąd I instancji przepisu art. 840 § 1 pkt 1 k.p.c. wynika z niezrozumienia przez skarżącą instytucji pozbawienia tytułu wykonawczego wykonalności opisanej w tym przepisie. Stosownie do tej regulacji, dłużnik może w drodze powództwa żądać pozbawienia tytułu wykonawczego wykonalności w całości lub w części, jeżeli przeczy zdarzeniom, na których oparto wydanie klauzuli wykonalności, a w szczególności kwestionuje istnienie obowiązku stwierdzonego tytułem egzekucyjnym niebędącym orzeczeniem sądu. W przedmiotowej sprawie przepis ten nie ma w ogóle zastosowania, bowiem tytuł egzekucyjny – prawomocny nakaz zapłaty, jest orzeczeniem wydanym przez sąd. Wbrew poglądowi prezentowanemu przez skarżącą w apelacji, powództwo przeciwegzekucyjne nie służy do merytorycznej weryfikacji orzeczeń wydanych przez sąd. Zarzut przedawnienia roszczenia objętego tytułem wykonawczym powódka mogła i powinna podnosić w trybie postępowania, w którym doszło do wydania nakazu zapłaty. To, że powódka uchybiła terminowi do wniesienia sprzeciwu od nakazu zapłaty, co skutkowało jego odrzuceniem w żadnym razie nie stwarza dla powódki podstawy do żądania pozbawienia wykonalności tytułu wykonawczego w postaci prawomocnego nakazu zapłaty wydanego w postępowaniu upominawczym, w oparciu o zarzut przedawnienia roszczenia. Aktualny stan prawny nie przewiduje bowiem takiej podstawy. Powództwo oparte na art. 840 k.p.c. nie może prowadzić do ponownego merytorycznego rozpoznania sprawy zakończonej prawomocnym orzeczeniem sądu. Rację ma Sąd I instancji, że nakaz zapłaty wskazany przez powódkę korzysta z powagi rzeczy osądzonej, dlatego przy rozstrzyganiu tej sprawy nie podlegają merytorycznej ocenie podniesione przez powódkę twierdzenia i zarzuty odnoszące się do stanu sprzed wydania tego nakazu zapłaty. Zgodzić w pełni należy się z Sądem I instancji, że w sprawie o pozbawienie tytułu wykonawczego wykonalności, w której tytułem egzekucyjnym jest orzeczenie sądu, dłużnik – zgodnie z art. 840 §1 pkt 2 k.p.c. , może jedynie wskazywać na zdarzenia powstałe po zamknięciu rozprawy, wskutek których zobowiązanie wygasło lub nie może być egzekwowane, a także podnosić zarzut spełnienia świadczenia, jeżeli nie był on przedmiotem rozpoznania w sprawie. Po wydaniu tytułu wykonawczego do powództwa z art. 840 §1 pkt 2 k.p.c. może jedynie mieć zastosowanie przepis art. 125 §1 k.c. statuujący zasadę, iż roszczenie stwierdzone prawomocnym orzeczeniem sądu lub innego organu powołanego do rozpoznawania spraw danego rodzaju albo orzeczeniem sądu polubownego, jak również roszczenie stwierdzone ugodą zawartą przed sądem albo przed sądem polubownym albo ugodą zawartą przed mediatorem i zatwierdzoną przez sąd, przedawnia się z upływem lat dziesięciu, chociażby termin przedawnienia roszczeń tego rodzaju był krótszy. W wypadku niniejszej sprawy termin ten nie upłynął. Mając na uwadze powyższe Sąd Okręgowy oddalił apelację jako bezzasadną na podstawie art. 385 k.p.c.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI