I C 1916/20
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła powództwa o zapłatę kwoty 3.749,08 zł wniesionego przez wspólników spółki cywilnej (A.Z., A.G., G.C.) przeciwko konsumentowi L.E. z tytułu umowy pożyczki zawartej pierwotnie z inną spółką. Powodowie nabyli wierzytelność na mocy umów przelewu. Pozwany wniósł sprzeciw od nakazu zapłaty, zarzucając niewykazanie roszczenia oraz abuzywność klauzul umownych, w tym wysokiej prowizji. Sąd Rejonowy w Rybniku, po analizie materiału dowodowego, ustalił stan faktyczny, zgodnie z którym umowa pożyczki na kwotę 10.000 zł zawierała klauzulę prowizyjną w wysokości 5.000 zł oraz odsetki, co dawało całkowitą kwotę do zapłaty 11.621,90 zł. Sąd uznał, że prowizja ta, nieuzgodniona indywidualnie z konsumentem i rażąco naruszająca jego interesy oraz sprzeczna z dobrymi obyczajami, miała charakter abuzywny. Sąd podkreślił, że prowizja nie stanowiła świadczenia głównego umowy pożyczki. Ponieważ pozwany wpłacił już łącznie 8.023,48 zł, co przewyższało kapitał pożyczki i należne odsetki po wyeliminowaniu abuzywnej prowizji, sąd oddalił powództwo. Jednocześnie zasądził od powodów na rzecz pozwanego zwrot kosztów procesu.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie abuzywności wysokich prowizji w umowach pożyczek konsumenckich, które nie są indywidualnie uzgodnione i rażąco naruszają interesy konsumenta.
Dotyczy umów zawartych z konsumentami, gdzie postanowienia pochodzą ze wzorca i nie były negocjowane indywidualnie.
Zagadnienia prawne (3)
Czy postanowienie umowne dotyczące pozaodsetkowych kosztów kredytu (prowizji) w umowie pożyczki zawartej z konsumentem, które nie zostało uzgodnione indywidualnie, kształtuje prawa i obowiązki konsumenta w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami i rażąco narusza jego interesy, a jednocześnie nie stanowi głównego świadczenia stron?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, postanowienie umowne dotyczące prowizji w wysokości 5.000 zł przy pożyczce 10.000 zł, nieuzgodnione indywidualnie, było rażąco naruszające interesy konsumenta i sprzeczne z dobrymi obyczajami, a także nie stanowiło świadczenia głównego umowy.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że prowizja była rażąco wysoka, nie odzwierciedlała rzeczywistych kosztów przedsiębiorcy i była narzucona z wzorca umowy, na który konsument nie miał wpływu. Brak dowodu na indywidualne uzgodnienie tej klauzuli oraz jej nieproporcjonalność względem świadczenia głównego (udostępnienie i zwrot kapitału) przesądziły o jej abuzywności.
Czy konsument, który wpłacił kwotę przewyższającą kapitał pożyczki i należne odsetki (po wyeliminowaniu abuzywnych kosztów), jest zobowiązany do dalszych dopłat?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, konsument nie jest zobowiązany do dalszych dopłat, jeśli suma wpłat już przewyższa należność główną wraz z odsetkami.
Uzasadnienie
Po uznaniu klauzuli prowizyjnej za abuzywną, całkowita kwota pożyczki bez tej opłaty była niższa. Pozwany wpłacił już kwotę przekraczającą kapitał i odsetki, co oznaczało całkowite zaspokojenie wierzyciela.
Czy prowizja w umowie pożyczki konsumenckiej stanowi świadczenie główne umowy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, świadczeniem głównym umowy pożyczki jest przeniesienie na własność określonej ilości pieniędzy i zobowiązanie do jej zwrotu.
Uzasadnienie
Sąd powołując się na art. 720 k.c. oraz orzecznictwo, stwierdził, że essentialia negotii umowy pożyczki to kapitał i jego zwrot. Regulacje ustawy o kredycie konsumenckim mają charakter pomocniczy i ochronny, nie rozszerzają definicji świadczenia głównego.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| A. Z. | osoba_fizyczna | powód |
| A. G. | osoba_fizyczna | powód |
| G. C. | osoba_fizyczna | powód |
| L. E. | osoba_fizyczna | pozwany |
| P.U.H. (...) spółka cywilna | spółka | wspólnik spółki cywilnej (powód) |
| (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością | spółka | pierwotny pożyczkodawca |
| J. K. | osoba_fizyczna | cesjonariusz wierzytelności |
Przepisy (6)
Główne
k.c. art. 720
Kodeks cywilny
Definicja umowy pożyczki i jej świadczeń głównych.
k.c. art. 385¹
Kodeks cywilny
Definicja niedozwolonych postanowień umownych (klauzul abuzywnych) w umowach z konsumentami.
u.k.k. art. 3 § 1 i 2 pkt 1
Ustawa o kredycie konsumenckim
Definicja umowy o kredyt konsumencki, w tym umowy pożyczki.
Pomocnicze
k.c. art. 58
Kodeks cywilny
Nieważność czynności prawnej sprzecznej z ustawą lub mającej na celu obejście ustawy.
k.p.c. art. 98 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada odpowiedzialności za wynik procesu i zasądzenie kosztów.
k.p.c. art. 98 § 1¹
Kodeks postępowania cywilnego
Odsetki od kosztów sądowych.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Abuzywność klauzuli prowizyjnej ze względu na rażące naruszenie interesów konsumenta i sprzeczność z dobrymi obyczajami. • Prowizja nie stanowi świadczenia głównego umowy pożyczki. • Pozwany wpłacił kwotę przewyższającą należność główną wraz z odsetkami po wyeliminowaniu abuzywnej prowizji.
Odrzucone argumenty
Roszczenie powodów oparte na umowie pożyczki z uwzględnieniem prowizji i odsetek. • Skuteczność umowy pożyczki i brak abuzywności jej postanowień.
Godne uwagi sformułowania
nie uzgodnione indywidualnie nie wiążą go, jeżeli kształtują jego prawa i obowiązki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy • nie stanowiły postanowienia określającego główne świadczenia stron • nie sposób przyjąć, że racjonalnie ocenione i uzasadnione rzeczywistym nakładem kosztów przedsiębiorcy jest ustalenie opłaty prowizyjnej na poziomie 5.000,00 zł • w ocenie Sądu zmierza do obejścia prawa w zakresie związanym z limitami należności odsetkowych • przerzucenie na niego kwot niebędących realnymi kosztami danej pożyczki, obliczonymi jedynie na maksymalny zysk danego przedsiębiorcy • ryzyko działalności prowadzonej przez przedsiębiorcę w całości przenoszone jest na konsumenta • wymienionej w umowie opłaty prowizyjnej nie sposób uznać za świadczenie główne.
Skład orzekający
Michał Kleeberg
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie abuzywności wysokich prowizji w umowach pożyczek konsumenckich, które nie są indywidualnie uzgodnione i rażąco naruszają interesy konsumenta."
Ograniczenia: Dotyczy umów zawartych z konsumentami, gdzie postanowienia pochodzą ze wzorca i nie były negocjowane indywidualnie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa pokazuje, jak sądy chronią konsumentów przed nieuczciwymi praktykami finansowymi, eliminując wysokie, nieuzasadnione prowizje i pokazując, że nawet w sprawach o zapłatę można wygrać, podnosząc zarzut abuzywności.
“Czy wysoka prowizja w pożyczce to oszustwo? Sąd Rejonowy w Rybniku mówi jasno: tak!”
Dane finansowe
WPS: 3749,08 PLN
Sektor
finanse
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.