I C 191/23

S ygn. akt: I C 191/23 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 18 października 2023 roku Sąd Okręgowy w Gliwicach I Wydział Cywilny w składzie: Przewodniczący: SSO Wojciech Hajduk Protokolant: Sandra Conrad po rozpoznaniu w dniu 18 października 2023 roku w Gliwicach na rozprawie sprawy z powództwa (...) z siedzibą w K. przeciwko A. C. o zapłatę oddala powództwo, zasądza od powoda na rzecz pozwanej kwotę 5.400 zł (pięć tysięcy czterysta złotych) tytułem kosztów zastępstwa procesowego. SSO Wojciech Hajduk IC 191/23 UZASADNIENIE Powód (...) w K. domagał się zasądzenia od pozwanej A. C. kwoty 79.246,56 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od kwoty 74.910,10 zł od dnia 9.11.2022 r. Uzasadnił, że w dniu 12.06.2017r. zawarł z pozwaną umowę pożyczki nr (...) . Pozwana nie wywiązała się z warunków umowy w związku z czym umowa została wypowiedziana. Na żądanie pozwu składają się: kapitał w kwocie 74 910,10 zł, odsetki umowne w kwocie 1.402,95zł, oraz odsetki z tytułu karne umowne z tytułu opóźnienia w kwocie 2.933,51zł. Nakazem zapłaty w postepowaniu upominawczym z dnia 9.12.2022 sygn. INc 229/22 uwzględniono żądanie [k-43]. W sprzeciwie od nakazu zapłaty pozwana wniosła o oddalenie powództwa. Przyznała, że zawarła umowę o pożyczki. Zarzuciła niewykazanie wysokości roszczenia oraz wymagalności z uwagi na brak skutecznego wypowiedzenia umowy. Zaprzeczyła by otrzymała wezwanie do zapłaty oraz następnie wypowiedzenie umowy. Dołączone do pozwu dokumenty nie mogą być podstawą ustalenia wysokości zadłużenia, zaś wydruki z aplikacji (...) nie stanowią dowodu doręczenia pism. Ponadto zgodnie z art. 98 Ustawy z dnia 16 kwietnia 2020 r. o szczególnych instrumentach wsparcia w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa nieodebranych pism podlegających doręczeniu za potwierdzeniem odbioru przez operatora pocztowego w rozumieniu Prawa pocztowego, których termin odbioru określony w zawiadomieniu o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru przypadał w okresie stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii, nie można uznać za doręczone w czasie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii oraz przed upływem 14 dni od dnia zniesienia tych stanów. USTALENIA FAKTYCZNE W dniu 16.06.2017r. strony zawarły umowę pożyczki nr (...) na kwotę 124.788zł na okres do 19.06.2025r. Pozwana miała spłacać pożyczkę w miesięcznych ratach kapitałowo odsetkowych po 1.753,77zł przy czym ostania rata miała wynosić 1.754,25zł [ umowa pożyczki (...) , k- 24] . Zgodnie z pkt 32c umowy bank miał prawo wypowiedzenia umowy jeżeli pożyczkobiorca nie spłaca terminowo zobowiązań mimo uprzedniego wezwania do zapłaty lub dopuszcza do powstania zadłużenia przeterminowanego i nie reguluje go w terminie określonym w wezwaniu banku, który nie będzie krótszy niż 14 dni [umowa pkt 32c k-27] . Raty były spłacane terminowo do marca 2020r. W okresie od kwietnia do września 2020 nie były spłacane. Od października 2020r. pozwana ponownie zaczęła spłacać raty lecz w niepełnej wysokości np. w 10.2020 wpłata wyniosła 1.731,70zł, w 11.2020 pozwana wpłaciła 1.731,70zł w 01.2021 wpłacona kwota wyniosła 1689,20zł Ostatnia wpłata miała miejsce w styczniu 2021r. [rozliczenie wpłat k-81-82] . Wobec zaprzestania spłaty powód pismem z dnia 21.11.2021 wezwał pozwaną do zapłaty zaległości informując jednocześnie, że może złożyć wniosek o restrukturyzację zadłużenia [pismo k-35]. Pismo to wysłano bez potwierdzenia odbioru. Z aplikacji internetowej (...) wynika, że doręczono je w dniu 8.12.2021r [k-36]. Pismem z dnia 19.01.2022 powód wypowiedział umowę pożyczki [wypowiedzenie k-37]. Pismo wysłano bez dowodu doręczenia. Z wydruku z aplikacji internetowej (...) wynika, że przesyłka zawierająca wypowiedzenie umowy była awizowana w dniach 4.02.2022 i 16.02.2022r. i nie została odebrana przez pozwaną [k-38]. Na zadłużenie pozwanej składają się niespłacony kapitał w kwocie 74 910,10 zł, odsetki umowne w kwocie 1.402,95zł, oraz odsetki z tytułu karne umowne z tytułu opóźnienia w kwocie 2.933,51zł [wydruk z rozliczenia do umowy k-81-82, wydruk z naliczenie odsetek umownych k- 83, wydruk z naliczenia odsetek za zwłokę k-84] ROZWAŻANIA PRAWNE Powód dochodzi roszczenia z, rozwiązanej na skutek wypowiedzenia, umowy pożyczki. Roszczenie obejmuje kwotę całego niespłaconego kredytu wraz z naliczonymi odsetkami. Zgodnie z art. 69 ust. 1 w zw. z art. 78 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. prawo bankowe (Dz.U.2017.1876 ze zm.) przez umowę pożyczki bank zobowiązuje się oddać do dyspozycji pożyczkobiorcy na czas oznaczony w umowie kwotę środków pieniężnych z przeznaczeniem na ustalony cel, a pożyczkobiorca zobowiązuje się do korzystania z niej na warunkach określonych w umowie, zwrotu kwoty wykorzystanego kredytu wraz z odsetkami w oznaczonych terminach spłaty oraz do zapłaty prowizji od udzielonej Pożyczki. Według art. 75 ust 1 w zw. z art. 78 prawa bankowego w przypadku niedotrzymania przez kredytobiorcę warunków udzielenia pożyczki albo w przypadku utraty przez pożyczkobiorcy zdolności kredytowej bank może obniżyć kwotę przyznanego kredytu albo wypowiedzieć umowę kredytu, o ile ustawa z dnia 15 maja 2015 r. - Prawo restrukturyzacyjne nie stanowi inaczej. Przepis art. 75c ust 1 i 2 prawa bankowego stanowi, że jeżeli kredytobiorca (pożyczkobiorca) opóźnia się ze spłatą zobowiązania z tytułu udzielonego kredytu, bank wzywa go do dokonania spłaty, wyznaczając termin nie krótszy niż 14 dni roboczych, w wezwaniu informuje kredytobiorcę o możliwości złożenia, w terminie 14 dni roboczych od dnia otrzymania wezwania, wniosku o restrukturyzację zadłużenia. W świetle tego przepisu bank nie może swobodnie wypowiedzieć umowy pożyczki w razie zaprzestania spłaty rat. Dokonanie wypowiedzenia nie może być czynnością nagłą, zaskakującą dla nawet jeśli istnieją podstawy do podjęcia takiego działania zgodnie z treścią umowy. Bank jest zobowiązany do uprzedniego wdrożenia tzw. działań upominawczych tzn. do wezwania do zapłaty zaległych rat, spełniającego wymogi art. 75 prawa bankowego . Wypowiedzenie umowy jest najbardziej dotkliwą sankcją, dlatego skorzystanie z niego powinno nastąpić po wyczerpaniu środków mniej dolegliwych, odpowiednich wezwań. Przeciwny wniosek prowadziłby do sytuacji, w której art. 75c prawa bankowego byłby normą iluzoryczną [min. wyrok SA w Białymstoku z 8.08.2019r. IACa 160/19 i wyrok SA w Katowicach z 6.06.2019r. IACa 1132/2018]. Wypowiedzenie umowy bez uprzedniego wezwania do zapłaty jest również sprzeczne z pkt 32c umowy pożyczki. W niniejszej sprawie powód wykazał, że wysłał pozwanej wezwanie do zapłaty z dnia 21.11.2021 z pouczeniem odpowiadającym przepisowi art. 75c prawa bankowego i następnie pismem z 19.01.2022r wysłał wypowiedzenie umowy. jednakże nie można uznać, że przesyłki zostały skutecznie doręczone. Wydruk z aplikacji (...) nie może być uznany za dowód doręczenia pisma zawierającego oświadczenie woli, w przypadku kwestionowania doręczenia przez drugą stronę. Nie wynika z niego komu wydano przesyłkę i czy adresat mógł się zapoznać z jej treścią. Skoro nie wykazano, że doręczono wezwanie do zapłaty wypowiedzenie umowy należy uznać za bezskuteczne. Należy również uznać, że wypowiedzenie umowy nie zostało doręczone w sposób umożliwiający zapoznanie się z jego treścią. Przesyłka zawierająca wypowiedzenie umowy była awizowana w dniach 4.02.2022 i 16.02.2022r. Nie została odebrana przez pozwaną. Zastosowanie będzie miał przepis art. 98 Ustawy z dnia 16 kwietnia 2020 r. o szczególnych instrumentach wsparcia w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa, zgodnie z którym nieodebranych pism podlegających doręczeniu za potwierdzeniem odbioru przez operatora pocztowego w rozumieniu Prawa pocztowego, których termin odbioru określony w zawiadomieniu o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru przypadał w okresie stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii, nie można uznać za doręczone w czasie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii oraz przed upływem 14 dni od dnia zniesienia tych stanów. Awizowanie miało miejsce w czasie pandemii. Ponadto z uwagi na brak zwrotnego dowodu doręczenia, nie wiadomo, czy awizo zostało pozostawione w miejscu zamieszkania pozwanej. Tym samym wypowiedzenie również z tych przyczyn jest bezskuteczne. Tym samym powód nie wykazał podstawy roszczenia. Żądanie pozwu obejmowało zasądzenie długu z tytułu rozwiązanej umowy pożyczki na skutek jej wypowiedzenia. Przy tak ukształtowanej podstawie faktycznej pozwu, gdy poczynione ustalenia nie dają podstaw do uznania skutecznego rozwiązania umowy, niedopuszczalne jest zasądzenie kwoty zaległych rat. Stanowiłoby to wyjście ponad podstawę faktyczną pozwu, którą sąd jest związany. W świetle powyższego wobec niespełnienia przesłanek z art. 75 ust prawa bankowego w zw. z art. 75c w zw. z art. 78 prawa bankowego powództwo oddalono.