I C 1908/12
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd oddalił powództwo banku o zapłatę, uznając umowę kredytu za nieważną z powodu braku świadomości i swobody woli pozwanej przy jej zawieraniu.
Bank dochodził zapłaty 5 869,51 zł od pozwanej J. K., która zawarła umowę kredytu konsolidacyjnego. Pozwana, reprezentowana przez pełnomocnika z urzędu, wniosła o oddalenie powództwa, twierdząc, że zawarła umowę pod groźbą córki i z powodu swojego stanu zdrowia psychicznego nie miała świadomości jej znaczenia. Sąd, opierając się na opiniach biegłych psychologa i psychiatry, ustalił, że pozwana w dacie zawarcia umowy cierpiała na zaburzenia psychiczne wyłączające świadome i swobodne powzięcie decyzji i wyrażenie woli, co skutkowało uznaniem umowy za nieważną i oddaleniem powództwa.
Powództwo (...) Bank S.A. z siedzibą we W. przeciwko J. K. o zapłatę kwoty 5 869,51 zł zostało oddalone przez Sąd Rejonowy w Świdnicy. Bank domagał się zasądzenia należności z tytułu umowy kredytu konsolidacyjnego zawartej w lipcu 2010 roku, która została wypowiedziana z powodu braku spłat. Pozwana J. K. wniosła o oddalenie powództwa, podnosząc, że zawarła umowę pod groźbą córki i z powodu swojego stanu zdrowia psychicznego (leczyła się psychiatrycznie od 5 lat) nie miała pełnej świadomości jej znaczenia. Sąd, analizując materiał dowodowy, w tym dokumentację medyczną pozwanej i opinie biegłych psychologa oraz psychiatry, ustalił, że pozwana w dacie podpisania umowy cierpiała na łagodny stopień otępienia, zaburzenia funkcji poznawczych, w tym myślenia przyczynowo-skutkowego, planowania i przewidywania. Stan ten, zdaniem sądu, wyłączał jej zdolność do świadomego i swobodnego podjęcia decyzji i wyrażenia woli. W konsekwencji, sąd uznał umowę kredytu za nieważną na podstawie art. 82 Kodeksu cywilnego, co skutkowało oddaleniem powództwa. O kosztach postępowania orzeczono na rzecz pozwanej oraz nakazano zwrot wyłożonych przez Skarb Państwa wydatków na opinię biegłych.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, umowa taka jest nieważna na podstawie art. 82 Kodeksu cywilnego.
Uzasadnienie
Sąd oparł się na opiniach biegłych psychologa i psychiatry, które wykazały, że pozwana w dacie zawarcia umowy cierpiała na zaburzenia psychiczne (łagodny stopień otępienia, regres intelektu), które uniemożliwiały jej świadome i swobodne podjęcie decyzji i wyrażenie woli.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalenie powództwa
Strona wygrywająca
J. K.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| (...) Bank S.A. | spółka | powód |
| J. K. | osoba_fizyczna | pozwana |
Przepisy (5)
Główne
k.c. art. 82
Kodeks cywilny
Nieważne jest oświadczenie woli złożone przez osobę, która z jakichkolwiek powodów znajdowała się w stanie wyłączającym świadome albo swobodne powzięcie decyzji i wyrażenie woli. Dotyczy to w szczególności choroby psychicznej, niedorozwoju umysłowego albo innego, chociażby nawet przemijającego, zaburzenia czynności psychicznych.
Pomocnicze
p.b. art. 69 § 1
Prawo bankowe
p.b. art. 69 § 2
Prawo bankowe
k.p.c. art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu § § 6 pkt.4 ) , 15 i 16
Argumenty
Skuteczne argumenty
Pozwana w dacie zawarcia umowy była w stanie wyłączającym świadome i swobodne powzięcie decyzji i wyrażenie woli z powodu choroby psychicznej. Umowa kredytu jest nieważna na podstawie art. 82 k.c.
Godne uwagi sformułowania
pozwana była w depresji a córka jej tę sytuację wykorzystywała pozwana prezentowała proces otępienny o łagodnym nasileniu, o czym świadczą zmiany organiczne mózgu zaburzenia funkcji psychicznych u powódki składające się na obraz zespołu otępiennego łagodnego stopnia, tj. zaburzenia pamięci, spadek innych zdolności poznawczych – sądzenia, myślenia, zmiana zachowań społecznych upośledzały zdolność pozowanej do oświadczenia woli tak znacznie, że uzasadniają przyjęcie że w dniu 13 lipca 2010 roku pozwana była w stanie wyłączającym zdolność do świadomego albo swobodnego podjęcia decyzji i wyrażenia woli.
Skład orzekający
Halina Grzybowska
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Nieważność umowy z powodu braku zdolności do czynności prawnych przy zawieraniu umowy kredytu przez osobę z zaburzeniami psychicznymi."
Ograniczenia: Każda sprawa wymaga indywidualnej oceny stanu psychicznego strony w dacie zawierania umowy, opartej na opiniach biegłych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa pokazuje, jak stan zdrowia psychicznego może wpływać na ważność umów, chroniąc osoby najbardziej narażone przed wykorzystaniem ich słabości.
“Czy umowa podpisana przez osobę chorą psychicznie jest ważna? Sąd Rejonowy w Świdnicy odpowiada: nie!”
Dane finansowe
WPS: 5869,51 PLN
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt I C 1908/12 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 24 czerwca 2014r. Sąd Rejonowy w Świdnicy I Wydział Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący: SSR Halina Grzybowska Protokolant: Magdalena Tobiasz po rozpoznaniu w dniu 24 czerwca 2014r. w Świdnicy na rozprawie sprawy z powództwa (...) Bank S.A. z siedzibą we W. przeciwko J. K. o zapłatę 5.869,51 zł I. oddala powództwo; II. zasądza od strony powodowej na rzecz pozwanej J. K. koszty zastępstwa procesowego udzielonego jej z urzędu przez radcę prawnego G. F. w kwocie 1.200,00 zł; III. nakazuje stronie powodowej, aby uiściła na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego w Ś. kwotę 700,88 zł wyłożoną ze Skarbu Państwa na pokrycie wydatków związanych z opinią biegłych. Sygn. akt I C I C 1908/12 UZASADNIENIE W pozwie wniesionym w dniu 21 sierpnia 2012 roku drogą elektroniczną strona powodowa (...) Bank SA z siedzibą we W. domagała się zasądzenia od pozwanej J. K. kwoty 5 869,51 zł z odsetkami umownymi w wysokości czterokrotności stopy lombardowej NBP liczonymi od kwoty 4 625,35 zł od dnia 21 sierpnia 2012 roku do dnia zapłaty oraz kosztów procesu . W uzasadnieniu żądania podała, ze pozwana zawarła umowę kredytu w dniu 13 lipca 2010 roku na podstawie której miała spłacać kredyt w ratach, ale w związku z rażącym naruszeniem warunków umowy- brakiem spłat , strona powodowa wypowiedziała tę umowę. Sąd Rejonowy Lublin – Zachód w L. , po stwierdzeniu braku podstaw do wydania nakazu zapłaty w elektronicznym postępowaniu upominawczym przekazał pozew tut. Sądowi Rejonowemu do rozpoznania. Pozwana wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu. Podała, że jest wdową , ma rentę w kwocie 900 zł, która jest zajęta przez komornika w związku ze spłatą kredytów zaciągniętych w 4 bankach, w okresie gdy była chora psychicznie a córka z zięciem prowadzili ją do banków by podpisywała umowy, ale pieniędzy tych nie widziała na oczy, podobnie jak kredytu zaciągniętego u strony powodowej. Reprezentowana przez pełnomocnika radcę prawnego wniosła o oddalenie powództwa w całości. Zarzuciła, że zawarła umowę z powodem pod groźba córki, podobnie jak w przypadku wcześniejszych umów kredytowych, nie miała pełnej świadomości z uwagi na swój stan zdrowia psychicznego i obaw spełnienia groźby przez córkę. Pozwana była w depresji a córka jej tę sytuację wykorzystywała . Pozwana leczy się bowiem psychiatrycznie od 5 lat . Sąd ustalił następujący stan faktyczny. Pozwana J. K. urodzona (...) jest wdową. Pozostaje w leczeniu w (...) w Ś. od 12 czerwca 2009 roku z rozpoznaniem organicznych zaburzeń dysocjacyjnych i afektywnych .Poza tym leczy się z powodu schorzeń kręgosłupa i chorób płuc . Na leczenie w (...) została pokierowana z inicjatywy sąsiadki i pracownika socjalnego (...) , do poradni zgłaszała się zawsze z osoba towarzyszącą Dowód: zaświadczenia L. k. 40/., kartoteka leczenia powódki z (...) k. 73. W dniu 13 lipca 2010 roku J. K. podpisała umowę ze stroną powodową o kredyt konsolidacyjny w kwocie 5 446,06 zł. płatny w 60 ratach miesięcznych , przy czym całkowity koszt kredytu stanowił kwotę 3 516,00 zł Dowód: umowa o kredyt konsolidacyjny w kopercie k. 16. Pozwana utrzymuje się z renty pobieranej z ZUS , ostatnio w kwocie 958,58 zł, Świadczenie to jest zajęte przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w Ś. A. S. w sprawach (...) , komornik egzekwuje miesięcznie z tej renty po 239,64 zł Dowód: decyzje ZUS i pisma ZUS do Komornika k. 54-56. Pozwana wykazuje regres intelektualny, deficyty wszystkich funkcji poznawczych, w tym głębokie deficyty dot. myślenia przyczynowo-skutkowego, planowania, przewidywania, uczenia się, kojarzenia, myślenia abstrakcyjnego. Rozumie znaczenie podstawowych norm społecznych, ale utraciła zdolność w zakresie rozumienia bardziej złożonych zasad życia społecznego, czyta powoli ale nie potrafi podać sensu przeczytanych kilku dań zawierających pojęcia abstrakcyjne, czy też pojęcia, które nie są używane na co dzień w mowie potocznej, a badanie testem patologii organicznej wykazały wyraźnie zaznaczone zmiany organiczne Centralnego Układu Nerwowego. Zmiany te są na tyle wyraźnie zaznaczone, że skutkują już regresem intelektu, stąd proces ten istniał już najprawdopodobniej w lipcu 2010 roku. Dowód: opinia biegłego psychologa k. 89- 91. W dacie podpisania umowy ze stroną powodową pozwana prezentowała proces otępienny o łagodnym nasileniu, o czym świadczą zmiany organiczne mózgu,. Regres inteligencji do upośledzenia umysłowego lekkiego, głęboko zaburzone myślenie przyczynowo- skutkowe, planowanie, przewidywanie, wnioskowanie, myślenie abstrakcyjne, osłabienie pamięci . Proces ten choć pozwalał pozwanej samodzielnie funkcjonować w środowisku, ale z pewnymi ograniczeniami a bardziej złożone zadania przekraczały jej możliwości. Zaburzenia funkcji psychicznych u powódki składające się na obraz zespołu otępiennego łagodnego stopnia, tj. zaburzenia pamięci, spadek innych zdolności poznawczych – sądzenia, myślenia, zmiana zachowań społecznych upośledzały zdolność pozowanej do oświadczenia woli tak znacznie, że uzasadniają przyjęcie że w dniu 13 lipca 2010 roku pozwana była w stanie wyłączającym zdolność do świadomego albo swobodnego podjęcia decyzji i wyrażenia woli. Dowód opinia sądowo psychiatryczna sporządzona przez biegłego lekarza sądowego A. H. k. 119-127. Powyższe ustalenia zostały oparte na dokumentach złożonych prze obie strony oraz opinie biegłych psychologa i psychiatry, przy czym żadna ze stron prawdziwości treści dokumentów ani ustaleń i wniosków biegłych zawartych w pisemnych opiniach nie zakwestionowała. Powołana na świadka E. K. , córka powódki skorzystała z prawa odmowy zeznań, a z uwagi na stan zdrowia psychicznego pozwanej, jej pełnomocnik wniósł o pominięcie dowodu z jej przesłuchania. Sąd zważył. Przepis art. 69. 1. Ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku Prawo bankowe ( DZ U z 2012 roku poz. 1376 z późn.zmianami ) stanowi, że przez umowę kredytu bank zobowiązuje się oddać do dyspozycji kredytobiorcy na czas oznaczony w umowie kwotę środków pieniężnych z przeznaczeniem na ustalony cel, a kredytobiorca zobowiązuje się do korzystania z niej na warunkach określonych w umowie, zwrotu kwoty wykorzystanego kredytu wraz z odsetkami w oznaczonych terminach spłaty oraz zapłaty prowizji od udzielonego kredytu. 2. Umowa kredytu powinna być zawarta na piśmie i określać w szczególności: 1) strony umowy; 2) kwotę i walutę kredytu; 3) cel, na który kredyt został udzielony; 4) zasady i termin spłaty kredytu; 4a) w przypadku umowy o kredyt denominowany lub indeksowany do waluty innej niż waluta polska, szczegółowe zasady określania sposobów i terminów ustalania kursu wymiany walut, na podstawie którego w szczególności wyliczana jest kwota kredytu, jego transz i rat kapitałowo-odsetkowych oraz zasad przeliczania na walutę wypłaty albo spłaty kredytu; 5) wysokość oprocentowania kredytu i warunki jego zmiany; 6) sposób zabezpieczenia spłaty kredytu; 7) zakres uprawnień banku związanych z kontrolą wykorzystania i spłaty kredytu; 8) terminy i sposób postawienia do dyspozycji kredytobiorcy środków pieniężnych; 9) wysokość prowizji, jeżeli umowa ją przewiduje; 10) warunki dokonywania zmian i rozwiązania umowy. A stosownie do treści przepisu art. 70.ust. 1. Bank uzależnia przyznanie kredytu od zdolności kredytowej kredytobiorcy. Przez zdolność kredytową rozumie się zdolność do spłaty zaciągniętego kredytu wraz z odsetkami w terminach określonych w umowie. Kredytobiorca jest obowiązany przedłożyć na żądanie banku dokumenty i informacje niezbędne do dokonania oceny tej zdolności. Przepis art. 82 kodeksu cywilnego stanowi, że nieważne jest oświadczenie woli złożone przez osobę, która z jakichkolwiek powodów znajdowała się w stanie wyłączającym świadome albo swobodne powzięcie decyzji i wyrażenie woli. Dotyczy to w szczególności choroby psychicznej, niedorozwoju umysłowego albo innego, chociażby nawet przemijającego, zaburzenia czynności psychicznych. Analiza materiału dowodowego zebranego w sprawie , tj. dokumentacji medycznej pozwanej i opinii biegłych sądowych - psychologa i lekarza psychiatry w zestawieniu z dokumentami potwierdzającymi prowadzenie egzekucji przeciwko pozwanej co najmniej w 3 sprawach potwierdzają wiarygodność twierdzeń pozwanej, że w dacie zawarcia umowy ze stroną powodową tj. w lipcu 2010 roku pozwana , pozostająca w leczeniu poradni zdrowia psychicznego co najmniej od czerwca 209 roku - nie była w stanie swobodnie i świadomie złożyć oświadczenia woli w przedmiocie zawarcia umowy kredytu, przy czym asystowali jej córka z zięciem , a ona tylko podpisywała umowy, nie rozumiejąc znaczenia tak wielu w/w w ustawie warunków , celu i sformułowań zawartych w umowie. W tej sytuacji należało przyjąć, że podpisana przez pozwana w dniu 13 lipca 2-010 roku umowa o kredyt konsolidacyjny jest nieważna, a zatem powództwo podlegało oddaleniu. O kosztach procesu , na które składają się : nieopłacone koszty zastępstwa procesowego udzielonego pozwanej z urzędu , orzeczono na podstawie przepisu art. 98 k .p . c – w związku § 6 pkt.4 ) , 15 i 16 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu ( DZ U nr 163 poz.1349 z późn.zmianami). I C 1908/12 ZARZĄDZENIE (...) (...) (...) H. G.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI