I C 190/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowód, M. W. (1), działając jako zarządca sukcesyjny firmy A. W. Firmy (...) w spadku, wniósł pozew przeciwko Gminie K. o zapłatę kwoty 15.276,60 zł tytułem wynajmu sprzętu budowlanego (koparki i ciężarówki) świadczonego jako podwykonawca w ramach zamówienia publicznego na modernizację infrastruktury drogowej. Powód powołał się na przepisy o bezpodstawnym wzbogaceniu. Gmina K. wniosła o odrzucenie pozwu z powodu braku legitymacji biernej lub o oddalenie powództwa, podnosząc, że nie miała wiedzy o świadczeniu usług przez powoda i nie wyraziła na to zgody, a wynagrodzenie zostało wypłacone głównemu wykonawcy. Sąd oddalił wniosek o odrzucenie pozwu, uznając, że roszczenie oparte na bezpodstawnym wzbogaceniu może być kierowane przeciwko gminie. Jednakże, po analizie materiału dowodowego, sąd ustalił, że umowa między Gminą K. a głównym wykonawcą (...) .H.U. (...) zawierała klauzulę zakazującą powierzania prac podwykonawcom bez zgody zamawiającego. Powód nie wykazał, aby został zgłoszony jako podwykonawca ani aby gmina wyraziła zgodę na jego usługi. Zeznania świadków i dokumenty wskazywały, że gmina nie miała wiedzy o udziale powoda w realizacji zamówienia. Sąd uznał, że brak jest podstaw do zastosowania art. 647¹ § 2 k.c. w zw. z art. 465 Prawa zamówień publicznych, a także do uznania, że gmina uzyskała korzyść majątkową kosztem powoda w rozumieniu art. 405 k.c. Powód nie przedstawił umowy z głównym wykonawcą ani dowodów na zlecenie prac przez P. W. (2), który był wspólnikiem spółki działającej przez kuratora. W konsekwencji, sąd oddalił powództwo i zasądził od powoda na rzecz pozwanej zwrot kosztów postępowania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów dotyczących odpowiedzialności zamawiającego wobec nieformalnych podwykonawców w zamówieniach publicznych oraz stosowania przepisów o bezpodstawnym wzbogaceniu w takich sytuacjach.
Sprawa dotyczy specyficznych okoliczności faktycznych, w tym braku formalnego zgłoszenia podwykonawcy i braku zgody zamawiającego. Wynik zależy od ścisłego przestrzegania procedur w zamówieniach publicznych.
Zagadnienia prawne (2)
Czy gmina jako zamawiający w zamówieniu publicznym może być odpowiedzialna wobec podwykonawcy za zapłatę wynagrodzenia na podstawie przepisów o bezpodstawnym wzbogaceniu, jeśli podwykonawca nie został formalnie zgłoszony i zaakceptowany?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, gmina nie ponosi odpowiedzialności wobec podwykonawcy na podstawie przepisów o bezpodstawnym wzbogaceniu, jeśli nie miała wiedzy o świadczeniu usług przez podwykonawcę i nie wyraziła na to zgody, a umowa z głównym wykonawcą wymagała takiego zgłoszenia i zgody.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że kluczowe jest formalne zgłoszenie podwykonawcy i zgoda zamawiającego, które są warunkiem odpowiedzialności zamawiającego w zamówieniach publicznych. Brak tych elementów, w połączeniu z brakiem wiedzy gminy o udziale powoda, uniemożliwia przypisanie gminie bezpodstawnego wzbogacenia kosztem powoda. Powód nie wykazał również zawarcia umowy z głównym wykonawcą ani zlecenie prac przez osobę uprawnioną.
Czy wniosek o odrzucenie pozwu z powodu braku legitymacji biernej jest zasadny, gdy powód dochodzi zapłaty na podstawie przepisów o bezpodstawnym wzbogaceniu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, wniosek o odrzucenie pozwu z powodu braku legitymacji biernej nie jest zasadny, gdy powód opiera swoje roszczenie na przepisach o bezpodstawnym wzbogaceniu, nawet jeśli nie ma bezpośredniego stosunku umownego z pozwanym.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że przepisy o bezpodstawnym wzbogaceniu mogą stanowić podstawę roszczenia przeciwko osobie, która rzekomo odniosła korzyść majątkową, niezależnie od istnienia bezpośredniego stosunku umownego. Dlatego brak legitymacji procesowej w tradycyjnym rozumieniu nie wyklucza możliwości dochodzenia roszczenia na tej podstawie.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. W. (1) – zarządca sukcesyjny A. W. Firmy (...) w spadku | inne | powód |
| Gmina K. | organ_państwowy | pozwana |
Przepisy (6)
Główne
k.c. art. 405
Kodeks cywilny
Kto bez podstawy prawnej uzyskał korzyść majątkową kosztem innej osoby, obowiązany jest do wydania korzyści w naturze, a gdyby to nie było możliwe, do zwrotu jej wartości.
Pomocnicze
k.c. art. 411 § 1
Kodeks cywilny
Jeżeli spełniający świadczenie wiedział, że nie był do świadczenia obowiązany, nie może żądać zwrotu świadczenia.
k.c. art. 647¹ § 2
Kodeks cywilny
Warunkiem skutecznego roszczenia podwykonawcy wobec zamawiającego o zapłatę wynagrodzenia za wykonane roboty budowlane jest wcześniejsze zgłoszenie tego podwykonawcy oraz zakresu powierzonych mu prac i wyrażenie przez zamawiającego (choćby milczącej) zgody.
P.z.p. art. 465
Ustawa Prawo zamówień publicznych
k.p.c. art. 98 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada odpowiedzialności za wynik procesu w zakresie kosztów.
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie art. 2 § pkt 5
Określenie wysokości opłat za czynności radcy prawnego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Powód nie był zgłoszonym podwykonawcą. • Gmina nie miała wiedzy ani świadomości o udziale powoda w realizacji zamówienia. • Gmina nie wyraziła zgody na usługi świadczone przez powoda. • Umowa z głównym wykonawcą wymagała zgody zamawiającego na powierzenie prac podwykonawcom. • Powód nie wykazał zawarcia umowy z głównym wykonawcą ani zlecenie prac przez osobę uprawnioną. • Brak podstaw do uznania bezpodstawnego wzbogacenia gminy kosztem powoda.
Odrzucone argumenty
Roszczenie oparte na przepisach o bezpodstawnym wzbogaceniu. • Świadczenie usług w ramach zamówienia publicznego. • Wykonanie prac budowlanych (wynajem sprzętu).
Godne uwagi sformułowania
nie zasługiwał na podzielenie wniosek strony pozwanej o odrzucenie pozwu z uwagi na brak legitymacji biernej • Powód opiera wszak swoje roszczenie na przepisach o bezpodstawnym wzbogaceniu • firma (...) w spadku z siedzibą w K. nie została zgłoszona jako podwykonawca w ramach wykonania umowy • brak jest podstaw do wywodzenia, aby w sprawie miała zastosowanie regulacja art. 647 1 §2 k.c. w zw. z art. 465 ustawy Prawo zamówień publicznych • pozwana nie miała wiedzy ani świadomości, aby powódka wykonywała jakiekolwiek prace w ramach umowy • brak jest podstaw do wywodzenia, że Gmina K. uzyskała korzyść majątkową kosztem powoda wedle art. 405 k.c. • powód nie zweryfikował osoby P. W. (2) , ani podmiotu, na rzecz którego wymieniony miał działać, co w ocenie Sądu czyni niezasadnym jego roszczenie względem pozwanej Gminy.
Skład orzekający
Marta Płońska
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących odpowiedzialności zamawiającego wobec nieformalnych podwykonawców w zamówieniach publicznych oraz stosowania przepisów o bezpodstawnym wzbogaceniu w takich sytuacjach."
Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznych okoliczności faktycznych, w tym braku formalnego zgłoszenia podwykonawcy i braku zgody zamawiającego. Wynik zależy od ścisłego przestrzegania procedur w zamówieniach publicznych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest przestrzeganie formalnych wymogów w zamówieniach publicznych i jak łatwo można stracić pieniądze, działając 'na gębę' lub bez należytej staranności przy weryfikacji kontrahentów.
“Nie zgłosiłeś podwykonawcy? Możesz stracić setki tysięcy złotych – lekcja z zamówień publicznych.”
Dane finansowe
WPS: 15 276,6 PLN
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.