I C 1899/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowódka K. S. domagała się od Skarbu Państwa odszkodowania w kwocie 250.000 zł, twierdząc, że postanowienie Sądu Rejonowego w (...) z dnia 9 maja 2003 r. sygn. akt (...) uniemożliwiło jej wpisanie do księgi wieczystej udziału ½ własności nieruchomości. Mimo że postanowienie to uprawomocniło się, Sąd Rejonowy w kolejnych latach odmawiał wpisu. Powódka argumentowała, że skarga nadzwyczajna wniesiona przez Rzecznika Praw Obywatelskich została odrzucona przez Izbę Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych SN, która nie miała przymiotu niezależnego sądu, co czyniło odrzucenie skargi nieważnym i uniemożliwiało uzyskanie prejudykatu. Pozwany Skarb Państwa wniósł o oddalenie powództwa, zarzucając brak niezgodności z prawem orzeczenia, brak prejudykatu, brak szkody oraz przedawnienie roszczenia. Sąd Okręgowy w Gliwicach oddalił powództwo, uznając roszczenie za przedawnione na podstawie art. 442 kc w brzmieniu obowiązującym do 27.06.2018 r. Sąd wskazał, że roszczenie przedawniło się z dniem 9 maja 2013 r., a brak wiedzy powódki o wadliwości orzeczenia wynikał z jej zaniechania. Ponadto, sąd stwierdził, że powódka nie zaskarżyła pierwotnego postanowienia, co czyni żądanie odszkodowania na podstawie art. 424(1b) kpc bezzasadnym. Sąd podkreślił, że postępowanie o odszkodowanie nie może być trybem wzruszenia prawomocnych orzeczeń.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaUgruntowanie stanowiska o przedawnieniu roszczeń odszkodowawczych związanych z wadliwymi orzeczeniami sądowymi oraz o konieczności wyczerpania środków prawnych przed dochodzeniem odszkodowania.
Dotyczy stanu prawnego obowiązującego przed nowelizacją przepisów dotyczących odpowiedzialności za orzeczenia sądowe oraz specyfiki sprawy związanej z brakiem wpisu do księgi wieczystej.
Zagadnienia prawne (3)
Czy roszczenie o odszkodowanie za szkodę wyrządzoną przez wydanie prawomocnego orzeczenia, którego niezgodność z prawem nie została stwierdzona we właściwym postępowaniu, ulega przedawnieniu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, roszczenie ulega przedawnieniu zgodnie z ogólnymi przepisami o przedawnieniu roszczeń deliktowych.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że roszczenie przedawniło się z upływem 10 lat od dnia zdarzenia wyrządzającego szkodę (9.05.2003 r.), czyli z dniem 9.05.2013 r., zgodnie z art. 442 kc w brzmieniu obowiązującym do 27.06.2018 r. Brak wiedzy powódki o wadliwości orzeczenia wynikał z jej zaniechania.
Czy brak możliwości uzyskania wpisu do księgi wieczystej na podstawie prawomocnego postanowienia sądu stanowi szkodę majątkową uzasadniającą odszkodowanie?
Odpowiedź sądu
Niekoniecznie, zwłaszcza po upływie długiego czasu od orzeczenia i braku jego zaskarżenia.
Uzasadnienie
Sąd zaznaczył, że brak możliwości wpisu nie jest równoznaczny ze szkodą majątkową, szczególnie gdy od orzeczenia minęło ponad 20 lat, a powódka nie zaskarżyła pierwotnego postanowienia.
Czy można dochodzić odszkodowania na podstawie art. 424(1b) kpc, jeśli strona nie skorzystała z przysługujących jej środków prawnych (np. nie zaskarżyła pierwotnego orzeczenia)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, niespełnienie przesłanek z tego przepisu wyłącza możliwość dochodzenia odszkodowania.
Uzasadnienie
Powódka nie zaskarżyła postanowienia Sądu Rejonowego z 9.05.2003 r., co uniemożliwia jej dochodzenie odszkodowania na podstawie art. 424(1b) kpc, gdyż nie skorzystała z przysługujących jej środków prawnych.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| K. S. | osoba_fizyczna | powódka |
| Skarb Państwa - Sąd Rejonowy w (...) | organ_państwowy | pozwany |
Przepisy (7)
Główne
k.c. art. 417 § 1
Kodeks cywilny
Szkoda wyrządzona przez wydanie prawomocnego orzeczenia lub ostatecznej decyzji wymaga stwierdzenia ich niezgodności z prawem, chyba że przepisy odrębne stanowią inaczej.
k.c. art. 442
Kodeks cywilny
Roszczenie o naprawienie szkody wyrządzonej czynem niedozwolonym ulega przedawnieniu z upływem lat trzech od dnia, w którym poszkodowany dowiedział się o szkodzie i o osobie obowiązanej do jej naprawienia, jednak w każdym wypadku z upływem lat dziesięciu od dnia, w którym nastąpiło zdarzenie wyrządzające szkodę.
k.p.c. art. 424 § 1b
Kodeks postępowania cywilnego
Odszkodowania z tytułu szkody wyrządzonej przez wydanie prawomocnego orzeczenia niezgodnego z prawem można domagać się bez uprzedniego stwierdzenia niezgodności orzeczenia z prawem w postępowaniu ze skargi, chyba że strona nie skorzystała z przysługujących jej środków prawnych.
Pomocnicze
k.p.c. art. 424 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy skargi nadzwyczajnej.
k.p.c. art. 100
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada wzajemnego zniesienia lub zasądzenia kosztów postępowania.
k.p.c. art. 235 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy pominięcia dowodu.
k.p.c. art. 224 § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy zamknięcia rozprawy.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Przedawnienie roszczenia na podstawie art. 442 kc. • Niespełnienie przesłanek z art. 424(1b) kpc z uwagi na niezaskarżenie pierwotnego orzeczenia. • Postępowanie o odszkodowanie nie jest trybem wzruszenia prawomocnych orzeczeń.
Odrzucone argumenty
Argumentacja o nieważności postanowienia Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych SN. • Argumentacja o wadliwości orzeczenia Sądu Rejonowego z 2003 r. jako podstawie szkody.
Godne uwagi sformułowania
Postępowanie o zasądzenie odszkodowania nie może stać się nieprzewidzianym w porządku prawnym trybem wzruszenia prawomocnych orzeczeń gdyż zaprzeczałoby to konstytucyjnej zasadzie państwa prawa oraz podległości sędziów ustawom. • Niewykorzystanie więc przez powódkę postępowania odwoławczego wyłącza zarzut bezprawności, ponieważ w postępowaniu o zasądzenie odszkodowania sąd jest związany prawomocnymi orzeczeniami wydanymi w postępowaniu stanowiącym według niej źródło szkody.
Skład orzekający
Wojciech Hajduk
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ugruntowanie stanowiska o przedawnieniu roszczeń odszkodowawczych związanych z wadliwymi orzeczeniami sądowymi oraz o konieczności wyczerpania środków prawnych przed dochodzeniem odszkodowania."
Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego obowiązującego przed nowelizacją przepisów dotyczących odpowiedzialności za orzeczenia sądowe oraz specyfiki sprawy związanej z brakiem wpisu do księgi wieczystej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje złożoność dochodzenia odszkodowania za błędy sądowe i podkreśla znaczenie terminów procesowych oraz wyczerpania środków prawnych, co jest istotne dla praktyków prawa.
“Czy można dostać odszkodowanie za błąd sądu po 20 latach? Gliwicki sąd odpowiada: przedawnione!”
Dane finansowe
WPS: 250 000 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.