I C 1896/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowód, Bank (...) S.A., wniósł o zasądzenie od pozwanej E. R. kwoty 186.999,99 zł z tytułu zwrotu udostępnionego kapitału kredytu, argumentując, że umowa została uznana za nieważną, a pozwana otrzymała zwrot części wpłat. Pozwana wniosła o oddalenie powództwa, podnosząc zarzut potrącenia i kwestionując zasadność roszczenia banku. Sąd Okręgowy ustalił, że umowa kredytu była nieważna, co zostało prawomocnie przesądzone w innej sprawie. Rozliczenie stron nastąpiło na podstawie przepisów o bezpodstawnym wzbogaceniu. Sąd, opierając się na wyroku TSUE w sprawie I C 396-24, uznał, że bank może dochodzić zwrotu kapitału jedynie w części, w jakiej nie został on zaspokojony przez spłaty dokonane przez pozwaną, uwzględniając również kwotę wypłaconą pozwanej na mocy wyroku Sądu Apelacyjnego. Po dokonaniu bilansu świadczeń, Sąd zasądził od pozwanej na rzecz powoda kwotę 41.983,17 zł, uznając, że w tej części kapitał nie został zaspokojony. W pozostałym zakresie powództwo oddalono. Sąd nie uznał skuteczności złożonych przez pozwaną oświadczeń o potrąceniu. Rozstrzygnięto również o kosztach postępowania, stosunkowo je rozdzielając.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaRozliczenia stron w przypadku stwierdzenia nieważności umów kredytowych, zastosowanie wykładni TSUE w sprawach konsumenckich, ocena skuteczności potrącenia.
Orzeczenie opiera się na specyficznej wykładni TSUE i może być stosowane w podobnych sprawach dotyczących kredytów indeksowanych lub denominowanych, gdzie stwierdzono nieważność umowy.
Zagadnienia prawne (2)
Jaka jest podstawa prawna i zakres rozliczenia stron w przypadku stwierdzenia nieważności umowy kredytu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Rozliczenie stron następuje na podstawie przepisów o bezpodstawnym wzbogaceniu (art. 405 k.c. i nast.) oraz świadczeniu nienależnym (art. 410 k.c.), z uwzględnieniem wykładni TSUE, zgodnie z którą przedsiębiorca może żądać zwrotu jedynie kwoty udostępnionego kapitału, która nie została zaspokojona przez spłaty konsumenta.
Uzasadnienie
Sąd oparł się na wyroku TSUE, który ogranicza możliwość dochodzenia przez bank zwrotu nominalnej kwoty kredytu do kwoty faktycznie niespłaconej przez konsumenta, uwzględniając jednocześnie zwrot części wpłat na rzecz konsumenta.
Czy złożone przez pozwaną oświadczenia o potrąceniu były skuteczne?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, złożone przez pozwaną oświadczenia o potrąceniu nie były skuteczne. Pierwsze oświadczenie z dnia 23.11.2023 r. było nieskuteczne z uwagi na brak pełnomocnictwa i złożenie przed prawomocnym rozstrzygnięciem w sprawie o nieważność umowy. Drugie oświadczenie z dnia 13.05.2025 r. było nieskuteczne, ponieważ wierzytelności stron uległy wzajemnej kompensacji na skutek przesłankowego ustalenia nieważności umowy, co uniemożliwiło skuteczne potrącenie.
Uzasadnienie
Sąd szczegółowo analizuje przesłanki skuteczności potrącenia wskazane w art. 498 k.c. i stwierdza, że w obu przypadkach pozwana nie wykazała spełnienia tych przesłanek.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Bank (...) Spółka Akcyjna | spółka | powód |
| E. R. | osoba_fizyczna | pozwana |
Przepisy (10)
Główne
k.c. art. 410
Kodeks cywilny
Przepis reguluje zwrot świadczenia nienależnego, który w przypadku nieważności umowy kredytu stanowi podstawę rozliczeń stron.
k.c. art. 405
Kodeks cywilny
Przepis stanowi podstawę rozliczeń stron w przypadku bezpodstawnego wzbogacenia, nakazując zwrot uzyskanej korzyści.
Pomocnicze
k.p.c. art. 177 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.c. art. 498 § § 1
Kodeks cywilny
Przepis określa przesłanki skuteczności potrącenia wierzytelności.
k.c. art. 455
Kodeks cywilny
Przepis określa termin spełnienia świadczenia, gdy nie jest oznaczony ani nie wynika z właściwości zobowiązania.
k.c. art. 481 § § 1
Kodeks cywilny
Przepis reguluje zasądzenie odsetek za opóźnienie.
k.p.c. art. 365
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 366
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 100
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 98 § § 1 1
Kodeks postępowania cywilnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Nieważność umowy kredytu jako przesłanka rozliczeń na gruncie przepisów o bezpodstawnym wzbogaceniu. • Zastosowanie wykładni TSUE ograniczającej możliwość dochodzenia przez bank zwrotu kapitału do kwoty faktycznie niespłaconej. • Nieskuteczność oświadczeń o potrąceniu złożonych przez pozwaną.
Odrzucone argumenty
Roszczenie banku o zwrot całej nominalnej kwoty kredytu. • Skuteczność oświadczeń o potrąceniu złożonych przez pozwaną.
Godne uwagi sformułowania
Przesłankowo została ustalona nieważność umowy kredytu. • Rozliczenie stron następuje w oparciu o przepisy o bezpodstawnym wzbogaceniu. • Przedsiębiorca ma prawo żądać od konsumenta zwrotu całej nominalnej kwoty udzielonego kredytu, niezależnie od kwoty spłat dokonanych przez konsumenta i niezależnie od pozostałej do spłaty kwoty. • W przypadku bezpodstawnego wzbogacenia należy mieć na uwadze, że strona powołująca się na te przepisy może żądać korzyści, a więc tego co druga strona uzyskała ponad to co jej przysługiwało.
Skład orzekający
Juliusz Ciejek
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Rozliczenia stron w przypadku stwierdzenia nieważności umów kredytowych, zastosowanie wykładni TSUE w sprawach konsumenckich, ocena skuteczności potrącenia."
Ograniczenia: Orzeczenie opiera się na specyficznej wykładni TSUE i może być stosowane w podobnych sprawach dotyczących kredytów indeksowanych lub denominowanych, gdzie stwierdzono nieważność umowy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii rozliczeń po stwierdzeniu nieważności umowy kredytowej, z silnym wpływem orzecznictwa TSUE na polskie sądy, co jest istotne dla wielu konsumentów i banków.
“TSUE zmienia zasady gry: Bank nie odzyska pełnego kapitału z nieważnego kredytu!”
Dane finansowe
WPS: 186 999,99 PLN
zwrot kapitału: 41 983,17 PLN
Sektor
bankowość
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.