I C 1896/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy zasądził od pozwanej na rzecz banku część kwoty udostępnionego kapitału kredytu, uwzględniając częściowo powództwo o zapłatę po stwierdzeniu nieważności umowy kredytowej.
Bank dochodził zwrotu kapitału kredytu w kwocie 186.999,99 zł od pozwanej po tym, jak umowa kredytowa została uznana za nieważną, a pozwanej zasądzono zwrot części wpłat. Pozwana kwestionowała roszczenie, powołując się na potrącenie i wcześniejsze rozliczenia. Sąd, opierając się na orzecznictwie TSUE i przepisach o bezpodstawnym wzbogaceniu, zasądził od pozwanej na rzecz banku kwotę 41.983,17 zł, uznając, że w tej części kapitał nie został zaspokojony.
Powód, Bank (...) S.A., wniósł o zasądzenie od pozwanej E. R. kwoty 186.999,99 zł z tytułu zwrotu udostępnionego kapitału kredytu, argumentując, że umowa została uznana za nieważną, a pozwana otrzymała zwrot części wpłat. Pozwana wniosła o oddalenie powództwa, podnosząc zarzut potrącenia i kwestionując zasadność roszczenia banku. Sąd Okręgowy ustalił, że umowa kredytu była nieważna, co zostało prawomocnie przesądzone w innej sprawie. Rozliczenie stron nastąpiło na podstawie przepisów o bezpodstawnym wzbogaceniu. Sąd, opierając się na wyroku TSUE w sprawie I C 396-24, uznał, że bank może dochodzić zwrotu kapitału jedynie w części, w jakiej nie został on zaspokojony przez spłaty dokonane przez pozwaną, uwzględniając również kwotę wypłaconą pozwanej na mocy wyroku Sądu Apelacyjnego. Po dokonaniu bilansu świadczeń, Sąd zasądził od pozwanej na rzecz powoda kwotę 41.983,17 zł, uznając, że w tej części kapitał nie został zaspokojony. W pozostałym zakresie powództwo oddalono. Sąd nie uznał skuteczności złożonych przez pozwaną oświadczeń o potrąceniu. Rozstrzygnięto również o kosztach postępowania, stosunkowo je rozdzielając.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Rozliczenie stron następuje na podstawie przepisów o bezpodstawnym wzbogaceniu (art. 405 k.c. i nast.) oraz świadczeniu nienależnym (art. 410 k.c.), z uwzględnieniem wykładni TSUE, zgodnie z którą przedsiębiorca może żądać zwrotu jedynie kwoty udostępnionego kapitału, która nie została zaspokojona przez spłaty konsumenta.
Uzasadnienie
Sąd oparł się na wyroku TSUE, który ogranicza możliwość dochodzenia przez bank zwrotu nominalnej kwoty kredytu do kwoty faktycznie niespłaconej przez konsumenta, uwzględniając jednocześnie zwrot części wpłat na rzecz konsumenta.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
częściowe uwzględnienie powództwa
Strona wygrywająca
Bank (...) Spółka Akcyjna
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Bank (...) Spółka Akcyjna | spółka | powód |
| E. R. | osoba_fizyczna | pozwana |
Przepisy (10)
Główne
k.c. art. 410
Kodeks cywilny
Przepis reguluje zwrot świadczenia nienależnego, który w przypadku nieważności umowy kredytu stanowi podstawę rozliczeń stron.
k.c. art. 405
Kodeks cywilny
Przepis stanowi podstawę rozliczeń stron w przypadku bezpodstawnego wzbogacenia, nakazując zwrot uzyskanej korzyści.
Pomocnicze
k.p.c. art. 177 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.c. art. 498 § § 1
Kodeks cywilny
Przepis określa przesłanki skuteczności potrącenia wierzytelności.
k.c. art. 455
Kodeks cywilny
Przepis określa termin spełnienia świadczenia, gdy nie jest oznaczony ani nie wynika z właściwości zobowiązania.
k.c. art. 481 § § 1
Kodeks cywilny
Przepis reguluje zasądzenie odsetek za opóźnienie.
k.p.c. art. 365
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 366
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 100
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 98 § § 1 1
Kodeks postępowania cywilnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Nieważność umowy kredytu jako przesłanka rozliczeń na gruncie przepisów o bezpodstawnym wzbogaceniu. Zastosowanie wykładni TSUE ograniczającej możliwość dochodzenia przez bank zwrotu kapitału do kwoty faktycznie niespłaconej. Nieskuteczność oświadczeń o potrąceniu złożonych przez pozwaną.
Odrzucone argumenty
Roszczenie banku o zwrot całej nominalnej kwoty kredytu. Skuteczność oświadczeń o potrąceniu złożonych przez pozwaną.
Godne uwagi sformułowania
Przesłankowo została ustalona nieważność umowy kredytu. Rozliczenie stron następuje w oparciu o przepisy o bezpodstawnym wzbogaceniu. Przedsiębiorca ma prawo żądać od konsumenta zwrotu całej nominalnej kwoty udzielonego kredytu, niezależnie od kwoty spłat dokonanych przez konsumenta i niezależnie od pozostałej do spłaty kwoty. W przypadku bezpodstawnego wzbogacenia należy mieć na uwadze, że strona powołująca się na te przepisy może żądać korzyści, a więc tego co druga strona uzyskała ponad to co jej przysługiwało.
Skład orzekający
Juliusz Ciejek
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Rozliczenia stron w przypadku stwierdzenia nieważności umów kredytowych, zastosowanie wykładni TSUE w sprawach konsumenckich, ocena skuteczności potrącenia."
Ograniczenia: Orzeczenie opiera się na specyficznej wykładni TSUE i może być stosowane w podobnych sprawach dotyczących kredytów indeksowanych lub denominowanych, gdzie stwierdzono nieważność umowy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii rozliczeń po stwierdzeniu nieważności umowy kredytowej, z silnym wpływem orzecznictwa TSUE na polskie sądy, co jest istotne dla wielu konsumentów i banków.
“TSUE zmienia zasady gry: Bank nie odzyska pełnego kapitału z nieważnego kredytu!”
Dane finansowe
WPS: 186 999,99 PLN
zwrot kapitału: 41 983,17 PLN
Sektor
bankowość
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt: I C 1896/23 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 22 lipca 2025 r. Sąd Okręgowy w Olsztynie I Wydział Cywilny w składzie: Przewodniczący: sędzia Juliusz Ciejek Protokolant: starszy sekretarz sądowy Anna Kosowska po rozpoznaniu w dniu 22 lipca 2025 r. w Olsztynie na rozprawie sprawy z powództwa Banku (...) Spółki Akcyjnej z siedzibą w G. przeciwko E. R. o zapłatę I. zasądza od pozwanej na rzecz powoda kwotę 41.983 zł 17 gr (czterdzieści jeden tysięcy dziewięćset osiemdziesiąt trzy złote siedemnaście groszy) z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 18 listopada 2023 r. do dnia zapłaty, II. w pozostałym zakresie powództwo oddala, III. zasądza od powoda na rzecz pozwanej tytułem zwrotu kosztów procesu kwotę 540 zł 88gr (pięćset czterdzieści złotych osiemdziesiąt osiem groszy) z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się orzeczenia do dnia zapłaty. Sygn. akt I C 1896/23 UZASADNIENIE Pozwem wniesionym w dniu 22.11.2024 r. przeciwko E. R. powód Bank (...) Spółka Akcyjna z siedzibą w G. , wniósł o zasądzenie od pozwanej na rzecz powoda kwoty 186.999,99 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od dnia 18 listopada 2023 r. do dnia zapłaty, z tytułu zwrotu udostępnionego pozwanej na podstawie umowy kredytu. Ponadto, powód wniósł o zasądzenie od pozwanej na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa procesowego według norm przepisanych, z uwzględnieniem uiszczonych opłat skarbowych od złożonych dokumentów pełnomocnictw. Na podstawie art. 177 § 1 k.p.c. powód wniósł o zawieszenie niniejszego postępowania do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia sprawy toczącej się przed Sądem Apelacyjnym w B. pod sygn. akt (...) w sprawie z powództwa kredytobiorczyni przeciwko bankowi. W uzasadnieniu powód wskazał, że jego poprzednik prawny zawarł z pozwaną umowę kredytu nr (...) . Kredyt został udostępniony pozwanej i przez nią wykorzystany. Umowa była przez strony wykonywana w niezakłócony sposób i zgodnie z jej treścią przez wiele lat. Pozwana wystąpiła jednak z powództwem, które opierała na twierdzeniach o abuzywności postanowień umowy kredytu dotyczących jego indeksacji oraz zasad rozliczania dokonywanych przez nią spłat. W toku postępowania pozwana podniosła zarzut nieważności umowy kredytu. Sprawa z powództwa kredytobiorczyni obecnie toczy się przed Sądem II instancji. Obowiązek zwrotu przez kredytobiorczynię kwoty udostępnionego kapitału znajduje uzasadnienie w przepisach o świadczeniu nienależnym ( art. 410 k.c. ) oraz bezpodstawnym wzbogaceniu ( art. 405 k.c. i nast.). (pozew k. 4-10) W odpowiedzi na pozew pozwana E. R. wniosła o oddalenie powództwa w całości oraz zasądzenie od powoda na rzecz pozwanej zwrotu kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu przyznała, że zawarła z poprzednikiem prawnym powoda umowę kredytu i wytoczyło powództwo, w którym kwestionowała jej ważność. Sąd rozpoznający sprawę zasądził na jej rzecz różnicę pomiędzy spłaconą przez nią kwotą rat, a kwotą udostępnionego kapitału. W toku postępowania przed Sądem Apelacyjnym w Białymstoku pozwana złożyła zarzut potrącenia w zakresie kwoty udostępnionego kapitału. Powód zaś wypłacił pozwanej należność wynikającą z nadpłaconej kwoty ponad udostępniony kapitał. W ocenie pozwanej powód bezzasadnie wytoczył niniejsze powództwo, ponieważ stronom przysługiwały roszczenia pieniężne, które nadawały się do potrącenia. (odpowiedź na pozew k. 61-62) Sąd ustalił następujący stan faktyczny: Powód Bank (...) S.A. z siedzibą w G. jest następcą prawnym (...) Bank S.A. z siedzibą w G. . (dowód: odpis KRS dot. powoda – k. 14-22, okoliczność bezsporna) W dniu 14 sierpnia 2006 r. pozwana zawarła z (...) Bank Spółka Akcyjna z siedzibą w G. – umowę kredytu nr (...) sporządzoną w dniu 31.07.2006 r. Zgodnie z § 1 ust.1 umowy bank udzielił pozwanej kredytu w kwocie 187.000 zł indeksowanego kursem (...) , zastrzegając w zdaniu drugim tego ustępu, że w dniu wypłaty saldo jest wyrażone w walucie do której indeksowany jest kredyt według kursu kupna waluty do której indeksowany jest kredyt, podanego w tabeli kursów kupna/sprzedaży dla kredytów hipotecznych udzielanych przez (...) Bank S.A. , opisanej szczegółowo w § 17, następnie saldo walutowe przeliczane jest dziennie na złote polskie według kursu sprzedaży waluty do której indeksowany jest kredyt, podanego w tabeli kursów kupna/sprzedaży dla kredytów hipotecznych udzielanych przez (...) Bank S.A. , opisanej szczegółowo w § 17. Zgodnie z § 1 ust.2 kredyt przeznaczony był na spłatę zobowiązań pozwanej tj. zaciągniętych kredytów mieszkaniowych. Oprocentowanie kredytu jest zmienne i ulega zmianie w tym samym dniu kalendarzowym, w jakiej nastąpiła wypłata pierwszej transzy Kredytu najbliższego miesiąca następującego po ostatniej zmianie indeksu L3 (§ 8 ust. 1 umowy). Szczegółowy sposób wyliczenia indeksu L3 został określony w § 8 ust. 2 umowy. Oprocentowanie kredytu na dzień sporządzania umowy wynosiło 3,230 % w skali roku i stanowi sumę marży Banku w wysokości 0,910 % oraz aktualnie obowiązującego indeksu L3 oraz 0,95 punktu procentowego do czasu przedstawieniu w Banku odpisu z Księgi Wieczystej dla każdej z nieruchomości (§ 2 ust. 1 i ust. 2 umowy). Umowa przewidywała, że kredyt zostanie wypłacony w transzach po spełnieniu warunków w niej określonych i po złożeniu pisemnego wniosku o wypłatę lub po otrzymaniu telefonicznej dyspozycji wypłaty, przelewem na rachunek wskazany przez kredytobiorcę (§ 7 ust. 1-2 umowy). Zgodnie z § 7 ust. 2 Umowy zastrzeżono, że każdorazowo wypłacona kwota złotych polskich zostanie przeliczona na walutę do której indeksowany jest kredyt według kursu kupna waluty kredytu podanego w tabeli kursów kupna/sprzedaży dla kredytów hipotecznych udzielanych przez (...) Bank S.A. obowiązującego w dniu dokonania wypłaty przez Bank. Wszelkie opłaty i prowizje podawane są w walucie, do której indeksowany jest kredyt, a ich zapłata odbywa się poprzez doliczenie opłaty do raty, chyba że strony podejmą odmienne ustalenia w tym zakresie (§ 9 ust. 7 umowy). Spłata kredytu wraz z odsetkami miała następować w równych 360 miesięcznych ratach kapitałowo-odsetkowych, nie później niż w tym samym dniu kalendarzowym każdego miesiąca, w którym nastąpiła wypłata pierwszej transzy kredytu. Rozliczenie każdej wpłaty dokonanej przez kredytobiorcę, miało następować z datą wpływu środków do banku, według kursu sprzedaży waluty dla której jest indeksowany kredyt, podanego w tabeli kursów kupna/sprzedaży dla kredytów hipotecznych udzielanych przez (...) Bank S.A. obowiązującego w dniu wpływu środków do banku (§ 1 ust. 5 umowy, § 10 ust. 1 oraz § 10 ust. 8 umowy). W § 17 umowy wskazano zaś, że: 1. do rozliczenia transakcji wypłat i spłat kredytu stosowane są odpowiednio kursy kupna/sprzedaży dla kredytów hipotecznych udzielanych przez (...) Bank S.A. walut zawartych w ofercie banku obowiązujące w dniu dokonania transakcji, 2. kursy kupna określa się jako średnie kursy złotego do danych walut ogłoszone w tabeli kursów średnich NBP minus marża kupna, 3. kursy sprzedaży określa się jako średnie kursy złotego do danych walut ogłoszone w tabeli kursów średnich NBP plus marża sprzedaży, 4. do wyliczenia kursów kupna/sprzedaży dla kredytów hipotecznych udzielanych przez (...) Bank S.A. stosuje się kursy złotego do danych walut ogłoszone w tabeli kursów średnich NBP w danym dniu roboczym skorygowane o marże (...) Bank S.A. , 5. obowiązujące w danym dniu roboczym kursy kupna/sprzedaży dla kredytów hipotecznych udzielanych przez (...) Bank S.A. walut zawartych w ofercie Banku określane są przez Bank po godz. 15:00 poprzedniego dnia roboczego i wywieszane są w siedzibie Banku oraz publikowane są na stronie internetowej (...) Bank S.A. (www.gemoneybank.pl). W § 11 ust. 4 umowy zostało zawarte oświadczenie kredytobiorczyni, że postanowienia niniejszej umowy zostały z nią indywidualnie uzgodnione. (dowód: umowa kredytu k. 23-32) Na wniosek pozwanej kredyt został wypłacony w kwocie 186.999,99 zł. (dowód: wnioski o wypłatę k. 41, 43, potwierdzenie transakcji – k. 42, 44, zestawienie transakcji k. 45-47) Pozwana w okresie od 02.10.2006 r. do 07.04.2014 r. dokonała wpłat na rzecz powoda z tytułu spłaty rat kredytu w kwocie 283.158,17 zł oraz 2,32 CHF. (dowód: zestawienie transakcji k. 45-47, historia transakcji – k. 48-49) Przed Sądem Okręgowym w O. , I Wydziałem Cywilnym toczyło się postępowanie z powództwa E. R. przeciwko Bankowi (...) S.A. z siedzibą w G. , w którym to powódka kwestionowała ważność umowy i żądała zapłaty z tego tytułu. Sąd Okręgowy w (...) ( (...) ) oddalił powództwo w całości. Sąd Apelacyjny w B. w dniu 28.11.2023 r. zmienił zaskarżony wyrok w ten sposób, że zasądził od banku na rzecz kredytobiorczyni kwotę 138.141 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 28.11.2023 r. do dnia zapłaty. W uzasadnieniu wyroku Sąd Apelacyjny w B. wskazał, że przesłankowo została ustalona nieważność umowy kredytu. Z tego względu kredytobiorczyni przysługiwała kwota 138.141 zł jako część uiszczonych przez kredytobiorczynią wpłat na rzecz banku w ramach wykonania nieważnej umowy kredytu. (dowód: pismo procesowe powódki – k. 33-40, wyrok SA B. z dnia 28.11.2023 r. wraz z uzasadnieniem – k. 72-119, protokół rozprawy z dnia 01.12.2021 r. – k. 99-100v., wyrok SO O. z dnia 06.04.2022 r. wraz z uzasadnieniem – k. 101-110v) Powód zrealizował wyrok Sądu Apelacyjnego w B. z dnia 28.11.2023 r. w dniu 14.12.2023 r. i zapłacił na rzecz pozwanej kwotę 138.779,67 zł tytułem należności głównej wraz z odsetkami oraz 12.841,76 zł tytułem zwrotu kosztów procesu. (dowód: potwierdzenie przelewów – k. 120-121) Powód pismem z dnia 27.10.2023 r. wezwał pozwaną do zapłaty kwoty 186.999,99 zł która odpowiada nominalnej wysokości spełnionego przez Bank na rzecz pozwanej świadczenia w postaci udostępnionego kapitału w PLN. Wyznaczony został termin 14 dni na spełnienie świadczenia od dnia otrzymania wezwania. Pozwana odebrała pismo w dniu 03.11.2023 r. (dowód: wezwanie do zapłaty z dnia 27.10.2023 r. – k. 50) Pozwana pismem z dnia 23.11.2023 r. złożyła oświadczenie o potrąceniu wierzytelności jej przysługującej w kwocie 138.141 zł z tytułu spłaty rat kredytu z wierzytelnością powoda z tytułu udostępnionego kredytu w kwocie 186.9999,99 zł. (dowód: oświadczenie o potrąceniu z dnia 23.11.2023 r. wraz z potwierdzeniem nadania i doręczenia – k. 64-67v.) Pozwana pismem z dnia 07.05.2025 r. wezwała powoda do zapłaty na jej rzecz kwoty 145.017,26 zł z tytułu raty kapitałowej wpłaconej w dniu 04.04.2014 r. w terminie 2 dni od dnia otrzymania pisma. Następnie pozwana złożyła powodowi w dniu 13.05.2025 r. oświadczenie o potrąceniu wierzytelności jej przysługującej w kwocie 145.017,26 zł z tytułu części raty kapitałowej wpłaconej w dniu 04.04.2014 r. z wierzytelnością powoda w kwocie 186.999,99 zł tytułem wypłaconej kwoty kredytu. (dowód: wezwania do zapłaty z dnia 07.05.2025 r. wraz z potwierdzeniem nadania – k. 125-126, oświadczenie o potrąceniu z dnia 13.05.2025 r. wraz z potwierdzeniem nadania – k. 127-128) Sąd zważył, co następuje: Roszczenie powoda o zapłatę z tytułu udostępnionego kapitału podlegało uwzględnieniu w części. Z uwagi na fakt, że umowa kredytu łącząca strony jest nieważna, strony powinny zwrócić sobie uzyskaną bezprawnie korzyść. Sąd dokonał ustaleń faktycznych w sprawie w oparciu o załączone do akt i niekwestionowane przez strony dokumenty. W niniejszej sprawie okoliczności faktyczne nie były sporne, a jedynie występował spór co do prawa – czy i w jakiej kwocie przysługuje powodowi roszczenie o zwrot udostępnionego kapitału oraz czy złożone oświadczenia o potrąceniu były skuteczne. Sąd nie uwzględnił wniosku dowodowego stron o dopuszczenie dowodu z przesłuchania stron. W świetle prawomocnego rozstrzygnięcia o ustalenia nieważności umowy o kredyt nr (...) wnioskowany dowód miał zostać przeprowadzony na fakty bezsporne. W tej sprawie Sąd uznał, że zgromadzone w sprawie dowody, w pełni pozwalają na rozstrzygnięcie niniejszej sprawy, zaś wniosek o dopuszczenie dowodu z przesłuchania stron potraktował, z uwagi na powyższe, jako nieistotny dla rozstrzygnięcia sprawy. Powód domagał się zasądzenia od pozwanej kwoty 186.999,99 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi po dniu doręczenia pozwu do dnia zapłaty. Powód żądanie opierał na tym, że w wyniku postępowania sądowego toczącego się przed Sądem Okręgowym w O. ( (...) ), a następnie Sądem Apelacyjnym w B. ( (...) ) przesłankowo ustalono, iż umowa kredytu łącząca strony jest nieważna i zasądzono z tego tytułu na rzecz pozwanej kwotę 138.141 zł. Sąd orzekający w niniejszej sprawie na podstawie art. 365 i 366 k.p.c. jest związany prawomocnym wyrokiem wydanym przez Sąd Okręgowy w O. i Sąd Apelacyjny w B. w zakresie zasądzonej na rzecz pozwanej kwoty. Bezsporne w niniejszej sprawie było to, że umowa kredytu hipotecznego nr (...) jest nieważna. Powyższa okoliczność została prawomocnie przesądzona przez Sąd powszechny. Wobec czego rozliczenie stron następuje w oparciu o przepisy o bezpodstawnym wzbogaceniu - regulujące zwrot uzyskanej korzyści, co prowadzi do konieczności zbilansowania wzajemnych świadczeń. Dotychczas w sprawach rozpoznanych w tym składzie Sądu do rozliczeń między stronami miała zastosowanie uchwała Sądu Najwyższego z dnia 7.05.2021 r. w sprawie (...) , w której stwierdzono, że w przypadku następczej nieważności umowy kredytowej po obu jej stronach powstają odrębne roszczenia o zwrot świadczeń nienależnie spełnionych. Ostatecznie zatem świadczenia te podlegają zwrotowi niezależnie od siebie, bez konieczności badania z urzędu, czy ich wzajemna wysokość prowadzi do powstania stanu wzbogacenia, który byłby miarą zwrotu różnicy między tymi świadczeniami. Jednak w dniu 19.06.2025 r. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej wydał wyrok w sprawie I C 396-24 zgodnie, z którym „Artykuł 7 ust. 1 dyrektywy Rady 93/13/EWG z dnia 5 kwietnia 1993 r. w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich należy interpretować w ten sposób, że: stoi on na przeszkodzie orzecznictwu krajowemu, zgodnie z którym w przypadku gdy warunek umowy kredytu uznany za nieuczciwy prowadzi do nieważności tej umowy, przedsiębiorca ma prawo żądać od konsumenta zwrotu całej nominalnej kwoty udzielonego kredytu, niezależnie od kwoty spłat dokonanych przez konsumenta w wykonaniu tej umowy i niezależnie od pozostałej do spłaty kwoty .” Wyłącznie (...) ma uprawnienie do wykładni przepisów prawa europejskiego w tym dyrektywy konsumenckiej. Jego wykładnia jest wiążąca dla sądów powszechnych i Sądu Najwyższego. Z tej przyczyny, w ocenie Sądu, zasadny będzie zwrot kredytobiorcom dopiero kwoty uzyskanej przez bank ponad wypłacony kapitał, a więc realnie uzyskaną korzyść. Należy mieć na względzie treść przepisu art. 405 k.c. który stanowi, że kto bez podstawy prawnej uzyskał korzyść majątkową kosztem innej osoby, obowiązany jest do wydania korzyści w naturze, a gdyby to nie było możliwe, do zwrotu jej wartości. Wprost w tym przepisie wskazano, że ustawodawca usankcjonował zwrot korzyści, a więc to co druga strona uzyskała ponad to co zobowiązana była świadczyć . Podkreślić należy, że w tym przepisie nie zostało użyte sformułowanie „zwrot świadczenia” czy też „zwrócić drugiej stronie wszystko, co otrzymała od niej na mocy umowy” tak jak ma to miejsce w przypadku odstąpienia od umowy w przepisach art. 494 k.c. czy 496 k.c. Jeżeli zamiarem ustawodawcy byłoby również w przypadku zastosowaniu art. 405 k.c. w zw. z art. 410 k.c. zwrot wszystkich należności wówczas w przepisie wskazano by na zwrot świadczenia, a nie zwrot korzyści. W przypadku bezpodstawnego wzbogacenia należy mieć na uwadze, że strona powołująca się na te przepisy może żądać korzyści, a więc tego co druga strona uzyskała ponad to co jej przysługiwało. Wobec tego, kredytobiorcy mogą żądać od banku wyłącznie kwot uiszczonych ponad udostępniony kapitał. Zaś bank kwoty udostępnionego kapitału ale wyłącznie w takiej części w jakiej nie została ona dotychczas zaspokojona przez kredytobiorców, w toku realizacji nieważnej umowy. Przenosząc powyższe uwagi na grunt niniejszej sprawy, powód mógł dochodzić w sprawie wyłącznie kwoty stanowiącej różnicę pomiędzy sumą kwoty udostępnionego kapitału i wierzytelności wynikającej z wyroku w sprawie z powództwa kredytobiorczyni, a kwotą którą otrzymał od pozwanej w ramach wykonywania nieważnej umowy. Powód żądał zwrotu kwoty 186.999,99 zł tytułem wypłaconego kapitału. Wskazać należy, że powód na rzecz pozwanej wypłacił kwotę kapitału w kwocie 186.999,99 zł oraz uiścił kwotę 138.141 zł z tytułu realizacji wyroku zasądzającego na rzecz pozwanej zwrot części uiszczonych rat. Zatem powód uiścił na rzecz pozwanej kwotę 325.140,99 zł. Pozwana zaś w okresie od 02.10.2006 r. do 07.04.2014 r. dokonała wpłat na rzecz powoda z tytułu spłaty rat kredytu w kwocie 283.158,17 zł. Porównanie powyższych kwot, przy zastosowaniu teorii salda, bezsprzecznie wskazuje na to, że udostępniony przez powoda kapitał nie został całkowicie zaspokojony przez spłaty dokonane przez pozwaną z uwagi na wykonanie wyroku Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z dnia 28.11.2023 r. Pozwana powinna zwrócić powodowi kwotę 41.983,17 zł tytułem zwrotu udostępnionego kapitału (325.140,99 zł - 283.158,17 zł) ponieważ w tej części wierzytelność powoda nie została zaspokojona. Z tego względu, w ocenie Sądu powód nie wykazał, że przysługuje mu wyższa kwota niż 41.983,17 zł, zaś pozwana udowodniła, że roszczenie powoda w pozostałym zakresie zostało w całości zaspokojone. Odnieść należy się do złożonych przez pozwaną oświadczeń z dnia 23.11.2023 r. oraz z dnia 13.05.2025 r. o potrąceniu wzajemnych wierzytelności. Zgodnie z art. 498 § 1 k.c. „Gdy dwie osoby są jednocześnie względem siebie dłużnikami i wierzycielami, każda z nich może potrącić swoją wierzytelność z wierzytelności drugiej strony, jeżeli przedmiotem obu wierzytelności są pieniądze lub rzeczy tej samej jakości oznaczone tylko co do gatunku, a obie wierzytelności są wymagalne i mogą być dochodzone przed sądem lub przed innym organem państwowym.”. Pierwsze z złożonych oświadczeń zostało zakwestionowane przez powoda. Wskazał on, że do oświadczenie nie zostało dołączone pełnomocnictwo materialnoprawne uprawniające do składnia tego rodzaju oświadczenia woli. Pozwana nie wykazała aby takie pełnomocnictwo zostało dołączone do pisma. Ponadto, oświadczenie zostało złożone przed wydaniem wyroku przez Sąd Apelacyjnego w Białymstoku z dnia 28.11.2023 r., zaś bank kwestionował zasadność żądania kredytobiorczyni. Wobec tego, w ocenie Sądu nie doszło do skutecznego złożenia oświadczenia o potrąceniu w dniu 23.11.2023 r. Natomiast odnosząc się do złożonego przez pozwaną drugiego oświadczenia tj. z dnia 13.05.2025 r. wskazać należy, że ono również nie było skuteczne, jednak z innych względów. Zgodnie z cytowanym wyżej przepisem mogą zostać potrącone wierzytelności – jednak warunek ten nie jest spełniony w niniejszym stanie faktycznym. Wierzytelność powoda w kwocie 145.017,26 zł z tytułu udostępnionego kapitału oraz wierzytelność pozwanej w takiej samej kwocie z tytułu spłaty rat kapitałowo-odsetkowych na dzień składania oświadczenia o potrąceniu nie istniała (obie wierzytelności uległy wzajemnej kompensacji na skutek przesłankowego ustalenia nieważności umowy). Wobec tego pozwana nie mogła złożyć skutecznego oświadczenia o potrąceniu wierzytelności powoda z tytułu udostępnionego kredytu, innej zaś wierzytelności banku do potrącenia nie wskazała. Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 410 § 2 k.c. w zw. z art. 405 k.c. , Sąd zasądził od pozwanej na rzecz powoda kwotę 41.983,17 tytułem zwrotu kapitału udostępnionego pozwanej, o czym orzekł jak w punkcie I sentencji wyroku, zaś w pozostałym zakresie powództwo o zapłatę oddalił jako nieudowodnione, o czym orzekł jak w punkcie II sentencji wyroku. Powód wniósł o zasądzenia odsetek ustawowych za opóźnienie od żądanej kwoty od dnia 18.11.2023 r. do dnia zapłaty i to żądanie zostało uwzględnione w całości. Zgodnie z art. 455 k.c. jeżeli termin spełnienia świadczenia nie jest oznaczony ani nie wynika z właściwości zobowiązania, świadczenie powinno być spełnione niezwłocznie po wezwaniu dłużnika do wykonania. W niniejszej sprawie przed wytoczeniem powództwa powód wezwał pozwaną do spełnienia świadczenia wyznaczając termin 14 dni na zapłatę. Pozwana odebrała wezwanie w dniu 03.11.2023 r. wobec tego ostatni dzień na spełnienie świadczenia upłynął z końcem dnia 17.11.2023 r. Z tego względu pozwana pozostawała w opóźnieniu w spełnieniu świadczenia od dnia 18.11.2023 r. i od tego dnia Sąd zasądził odsetki za opóźnienie od kwoty 41.983,17 zł. W związku z tym, Sąd na podstawie art. 481 § 1 k.c. zasądził odsetki za opóźnienie od kwoty 41.983,17 zł. od dnia 18.11.2023 r. do dnia zapłaty, o czym orzekł w punkcie I sentencji wyroku . Przechodząc do kosztów procesu Sąd Okręgowy dokonał ich stosunkowego rozdzielenia wedle odpowiedzialności za wynik sprawy na podstawie art. 100 k.p.c. Powód w niniejszej sprawie poniósł następujące koszty: - opłata od pozwu – 9.350 zł - wynagrodzenie profesjonalnego pełnomocnika – 5.400 zł, - opłata skarbowa od pełnomocnictwa – 17 zł łącznie: 14.767 zł. Pozwana poniosła następujące koszty: - wynagrodzenie profesjonalnego pełnomocnika – 5.400 zł, - opłata skarbowa od pełnomocnictwa – 17 zł łącznie: 5.417 zł. Wynagrodzenie pełnomocnika powoda ustalono na podstawie § 2 pkt 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie, zaś pełnomocnika pozwanej na podstawie § 2 pkt 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych. Powód domagał się kwoty 186.999,99 zł, a roszczenie zostało uwzględnione w zakresie kwoty 41.983,17 zł. Powód wygrał zatem proces w 22,45 %, pozwana zaś w 77,55 %. Powodowi przysługuje względem pozwanej prawo żądania kwoty 3.660 zł, Pozwanej przysługuje względem powoda prawo żądania kwoty 4.200,88 zł. Mając na uwadze powyższe, Sąd dokonał potrącenia kwoty, którą powód winien zwrócić pozwanej tytułem kosztów postępowania tj. kwoty 4.200,88 zł z kwotą, którą pozwana winna zwrócić powodowi tytułem kosztów postępowania, tj. kwoty 3.660 zł. W wyniku powyższego pozwanej pozostała do zapłaty na rzecz pozwanej kwota 540,88 złotych (4.200,88 zł - 3.660 zł) tytułem kosztów procesu, o czym Sąd orzekł na podstawie wskazanego wyżej przepisu w punkcie III sentencji wyroku. O odsetkach od kosztów procesu orzeczono zgodnie z treścią art. 98 § 1 1 k.p.c.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI