Orzeczenie · 2024-02-07

I C 189/21

Sąd
Sąd Okręgowy w Warszawie
Miejsce
Warszawa
Data
2024-02-07
SAOSnieruchomościprawo rzeczoweWysokaokręgowy
nieruchomościodszkodowaniedecyzja dekretowaSkarb Państwaprawo administracyjneprawo cywilnewłasnośćodbudowa budynku

Sprawa dotyczyła roszczenia odszkodowawczego powodów Z. B. (1) i S. B. przeciwko Skarbowi Państwa – Ministrowi Rozwoju i Technologii, wynikającego z wydania niezgodnej z prawem decyzji dekretowej z 1956 roku oraz decyzji utrzymującej ją w mocy z 1964 roku. Decyzje te pozbawiły poprzedników prawnych powodów prawa do nieruchomości przy ul. (...) w Warszawie. Po długotrwałym postępowaniu administracyjnym, w tym stwierdzeniu nieważności wadliwych decyzji przez SKO w 2000 roku, oraz postępowaniach sądowych, Sąd Okręgowy w Warszawie wydał wyrok zasądzający na rzecz powodów łącznie 937 121,06 zł dla Z. B. (1) i 312 373,69 zł dla S. B., wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 25 lutego 2016 roku. Powództwo w pozostałej części zostało oddalone. Sąd uznał, że Skarb Państwa ponosi odpowiedzialność za szkodę wynikłą z wadliwych decyzji administracyjnych, a zarzut przedawnienia roszczenia nie mógł być uwzględniony, zgodnie z wcześniejszymi ustaleniami Sądu Apelacyjnego. Sąd oparł się na opinii biegłego co do wartości nieruchomości i udziałów powodów, uznając, że to pierwotni właściciele partycypowali w kosztach odbudowy budynku, a nie Skarb Państwa. Rozstrzygnięcie o kosztach procesu nastąpiło na korzyść powodów, którzy wygrali sprawę w przeważającej części.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Ustalanie odpowiedzialności Skarbu Państwa za szkody wynikłe z wadliwych decyzji administracyjnych, bieg terminu przedawnienia roszczeń odszkodowawczych w przypadku długotrwałych postępowań administracyjnych, wycena szkody w przypadku utraty prawa do nieruchomości.

Ograniczenia stosowania

Konkretne okoliczności faktyczne sprawy, specyfika przepisów dekretowych i postępowań administracyjnych z tamtego okresu.

Zagadnienia prawne (4)

Czy Skarb Państwa ponosi odpowiedzialność odszkodowawczą za szkodę wynikłą z wydania niezgodnej z prawem decyzji administracyjnej, która pozbawiła poprzedników prawnych powodów prawa do nieruchomości?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, Skarb Państwa ponosi odpowiedzialność odszkodowawczą.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że decyzja SKO stwierdzająca nieważność wadliwych decyzji administracyjnych otwiera drogę do dochodzenia odszkodowania. Odpowiedzialność Skarbu Państwa jest uzasadniona, a źródłem szkody była wadliwa decyzja Ministra Gospodarki Komunalnej.

Czy roszczenie odszkodowawcze oparte na wadliwej decyzji administracyjnej jest przedawnione, biorąc pod uwagę długotrwałe postępowanie administracyjne w sprawie ustanowienia prawa użytkowania wieczystego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, roszczenie nie jest przedawnione.

Uzasadnienie

Sąd Apelacyjny uznał, że powodowie nie mieli możliwości określenia wysokości roszczenia przed zakończeniem postępowania administracyjnego, a podniesienie zarzutu przedawnienia stanowi nadużycie prawa. Dopiero po ostatecznych decyzjach administracyjnych można było dochodzić odszkodowania.

Jak ustalić wysokość szkody poniesionej przez powodów w wyniku utraty prawa do nieruchomości, uwzględniając wartość rynkową lokali i udział w gruncie?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Szkoda została ustalona na podstawie wartości rynkowej lokali mieszkalnych z uwzględnieniem obciążenia ustawowym prawem najmu oraz udziałów powodów w nieruchomości.

Uzasadnienie

Sąd oparł się na opinii biegłego, który wycenił wartość lokali mieszkalnych, uwzględniając obciążenie prawem najmu. Następnie obliczono odszkodowanie na podstawie udziałów powodów w nieruchomości, które wynikały z dziedziczenia i umów.

Od kiedy należy naliczać odsetki ustawowe za opóźnienie od zasądzonego odszkodowania?

Odpowiedź sądu

Odsetki ustawowe za opóźnienie należy naliczać od dnia następującego po dniu sporządzenia odpowiedzi na pozew (25 lutego 2016 roku).

Uzasadnienie

Sąd uznał, że w momencie wydania decyzji stwierdzającej nieważność decyzji odmawiającej ustanowienia prawa własności czasowej (2000 rok), postępowanie administracyjne wciąż trwało. Dopiero po zakończeniu tego postępowania i wydaniu ostatecznych decyzji administracyjnych można było uznać roszczenie za wymagalne.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Zasądzenie odszkodowania
Strona wygrywająca
powodowie Z. B. (1) i S. B.

Strony

NazwaTypRola
Z. B. (1)osoba_fizycznapowódka
S. B.osoba_fizycznapowód
Skarb Państwa – Minister Rozwoju i Technologiiorgan_państwowypozwany

Przepisy (11)

Główne

k.p.a. art. 160 § §1

Kodeks postępowania administracyjnego

Podstawa do dochodzenia odszkodowania za szkodę wynikłą z wydania decyzji z naruszeniem prawa. Przepis uchylony, ale stosowany do zdarzeń powstałych przed jego uchyleniem.

k.c. art. 361 § §1 i §2

Kodeks cywilny

Podstawa do dochodzenia odszkodowania za poniesioną szkodę.

Pomocnicze

k.c. art. 5

Kodeks cywilny

Zastosowanie w celu uznania, że podniesienie zarzutu przedawnienia stanowi nadużycie prawa podmiotowego.

k.p.c. art. 244

Kodeks postępowania cywilnego

Dowodowa moc dokumentów urzędowych.

k.p.c. art. 98 § §1, §1 1 i §3

Kodeks postępowania cywilnego

Zasady zwrotu kosztów procesu.

k.p.c. art. 100

Kodeks postępowania cywilnego

Zasady wzajemnego zniesienia lub zasądzenia kosztów procesu.

Ustawa z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych art. 36 § ust. 3 pkt 3

Określenie podmiotu odpowiedzialnego za naprawienie szkody wynikłej z ostatecznej decyzji administracyjnej.

Ustawa z dnia 17 czerwca 2004 r. o zmianie ustawy - Kodeks cywilny oraz niektórych innych ustaw art. 5

Przepis przejściowy dotyczący stosowania uchylonych przepisów k.p.a.

Ustawa z dnia 30 stycznia 1959 roku – Prawo lokalowe

Przepis dotyczący obciążenia lokali mieszkalnych ustawowym prawem najmu.

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie

Podstawa do ustalenia wysokości kosztów zastępstwa procesowego.

u.k.s.c. art. 113 § ust. 1

Ustawa z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych

Podstawa do nakazania pobrania od strony wydatków tymczasowo poniesionych przez Skarb Państwa.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skarb Państwa ponosi odpowiedzialność za szkodę wynikłą z wadliwej decyzji administracyjnej. • Roszczenie odszkodowawcze nie uległo przedawnieniu z uwagi na długotrwałe postępowanie administracyjne i brak możliwości określenia wysokości szkody. • Koszty odbudowy budynku ponieśli pierwotni właściciele, a nie Skarb Państwa. • Wartość szkody należy ustalić na podstawie wartości rynkowej lokali z uwzględnieniem obciążenia prawem najmu oraz udziałów powodów w nieruchomości.

Odrzucone argumenty

Zarzut przedawnienia roszczenia. • Skarb Państwa nie ponosi odpowiedzialności za odbudowę budynku. • Powodowie nie udowodnili powstania szkody.

Godne uwagi sformułowania

wydanie niezgodnej z prawem decyzji dekretowej • stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnych otwiera drogę do dochodzenia odszkodowania • podniesienie zarzutu przedawnienia roszczenia stanowi w okolicznościach niniejszej sprawy nadużycie prawa podmiotowego • nie sposób przypisać powodom zaniechania w dochodzeniu ich praw

Skład orzekający

Marcin Polit

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalanie odpowiedzialności Skarbu Państwa za szkody wynikłe z wadliwych decyzji administracyjnych, bieg terminu przedawnienia roszczeń odszkodowawczych w przypadku długotrwałych postępowań administracyjnych, wycena szkody w przypadku utraty prawa do nieruchomości."

Ograniczenia: Konkretne okoliczności faktyczne sprawy, specyfika przepisów dekretowych i postępowań administracyjnych z tamtego okresu.

Wartość merytoryczna

Ocena: 8/10

Sprawa dotyczy wieloletniej walki o odszkodowanie za krzywdę wyrządzoną przez państwo w wyniku wadliwych decyzji administracyjnych, co ma silny wymiar ludzki i pokazuje złożoność postępowań reprywatyzacyjnych i odszkodowawczych.

Ponad milion złotych odszkodowania od Skarbu Państwa za błąd urzędników sprzed dekad – sąd rozstrzyga długą batalię o sprawiedliwość.

Dane finansowe

WPS: 4 804 900 PLN

odszkodowanie: 937 121,06 PLN

odszkodowanie: 312 373,69 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst