I C 188/20
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd nakazał pozwanej wydanie części nieruchomości, odmawiając jej prawa do zajmowania pomieszczeń wykraczających poza zakres umowy dożywocia.
Powódki wniosły o nakazanie pozwanej wydania części nieruchomości, twierdząc, że zajmuje ona pomieszczenia wykraczające poza zakres wynikający z umowy dożywocia. Pozwana zaprzeczyła, twierdząc, że zwolniła sporne pomieszczenia. Sąd, analizując umowę dożywocia i poprzednie orzeczenia, ustalił, że pozwanej przysługuje prawo do korzystania tylko z dwóch izb i łazienki. Dowody wykazały, że pozwana nadal zajmuje dodatkowe pomieszczenia, co uzasadniało nakazanie ich wydania.
Powódki M. P. (1) i K. P. domagały się od pozwanej H. P. wydania środkowego pokoju na parterze oraz pomieszczenia kuchennego w piwnicy, twierdząc, że pozwana zajmuje te pomieszczenia bez tytułu prawnego, wykraczając poza zakres umowy dożywocia. Umowa z 1994 roku przenosiła własność gospodarstwa rolnego na syna stron, S. P., w zamian za służebność mieszkania polegającą na prawie do korzystania z dwóch izb po stronie południowej domu i wspólnej łazienki, a także inne świadczenia. Po śmierci S. P. i jego siostry, prawa spadkowe nabyły powódki. Poprzedni wyrok sądu zamienił część świadczeń z umowy dożywocia na rentę, zachowując prawo do mieszkania. Sąd ustalił, że pozwanej przysługuje prawo do dwóch izb i łazienki. Jednakże pozwana zajmowała również sporne pomieszczenia. Mimo twierdzeń pozwanej o zwolnieniu pomieszczeń, dowody (oświadczenie elektryka, zeznania powódki) wskazywały, że pozwana nadal z nich korzystała (np. przez meble, przygotowywanie posiłków w piwnicznej kuchni). Sąd uznał, że pozwana nie wykazała tytułu prawnego do spornych pomieszczeń i nakazał ich wydanie, zasądzając jednocześnie od pozwanej zwrot kosztów procesu.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, pozwanej przysługuje prawo do korzystania jedynie z dwóch izb po stronie południowej domu i wspólnej łazienki, a nie do środkowego pokoju na parterze ani kuchni w piwnicy.
Uzasadnienie
Sąd oparł się na treści umowy dożywocia i prawomocnym wyroku zmieniającym świadczenia, który precyzyjnie określił zakres uprawnień pozwanej. Dowody zebrane w sprawie (oświadczenie elektryka, zeznania powódki) potwierdziły, że pozwana nadal korzysta ze spornych pomieszczeń, mimo braku tytułu prawnego.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
nakazanie wydania lokalu
Strona wygrywająca
M. P. (1) i K. P.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. P. (1) | osoba_fizyczna | powódka |
| K. P. | osoba_fizyczna | powódka |
| H. P. | osoba_fizyczna | pozwana |
| S. P. | osoba_fizyczna | zmarły mąż/syn |
| M. P. (2) | osoba_fizyczna | zmarły mąż |
| A. P. | osoba_fizyczna | zmarła córka |
Przepisy (3)
Główne
k.c. art. 222 § 1
Kodeks cywilny
Pomocnicze
k.p.c. art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie art. 7 § 1
Argumenty
Skuteczne argumenty
Pozwana zajmuje pomieszczenia wykraczające poza zakres umowy dożywocia. Pozwana nadal faktycznie korzysta ze spornych pomieszczeń, mimo braku tytułu prawnego.
Odrzucone argumenty
Pozwana zwolniła sporne pomieszczenia i są one do dyspozycji powódek.
Godne uwagi sformułowania
Sąd Rejonowy w Łomży prawomocnym wyrokiem z dnia 18.04.2019 r. sygn.. akt I C 1809/18 zamienił świadczenia z prawa dożywocia, za wyjątkiem zapewnienia mieszkania, energii elektrycznej i wywozu śmieci... Pozwana H. P. oprócz 2 izb zajmuje także środkowy pokój, położony od strony wschodniej na parterze oraz pomieszczenie kuchenne w pomieszczeniu piwnicznym od strony południowo zachodniej, przedmiotowego budynku mieszkalnego. Zdaniem Sądu twierdzenia pozwanej nie polegają na prawdzie albowiem jak wynika z oświadczenia... nie udostępniono jednego pokoju...
Skład orzekający
Małgorzata Jędrzejewska
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Niska
Powoływalne dla: "Interpretacja zakresu służebności mieszkania wynikającej z umowy dożywocia i ochrony posiadania nieruchomości."
Ograniczenia: Sprawa oparta na specyficznych okolicznościach faktycznych i treści konkretnej umowy dożywocia oraz poprzedniego orzeczenia.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje typowy konflikt rodzinny dotyczący nieruchomości i praw wynikających z umów dożywocia, co jest częstym problemem prawnym.
“Rodzinny spór o pokój: Czy prawo dożywocia pozwala na zajmowanie więcej niż ustalono?”
Dane finansowe
zwrot kosztów procesu: 457 PLN
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt I C 188/20 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 29 maja 2020 r. Sąd Rejonowy w Łomży I Wydział Cywilny w składzie: Przewodniczący: SSR Małgorzata Jędrzejewska Protokolant: Marzena Kozikowska po rozpoznaniu w dniu 29 maja 2020 r. w Łomży sprawy z powództwa M. P. (1) i K. P. przeciwko H. P. o opróżnienie lokalu mieszkalnego I. Nakazuje pozwanej H. P. aby wydała powódkom M. P. (1) i K. P. środkowy pokój, położony od strony wschodniej na parterze oraz pomieszczenie kuchenne w pomieszczeniu piwnicznym od strony południowo zachodniej, budynku mieszkalnego poł. na nieruchomości poł. w (...) , składającej się z działek gruntu, oznaczonych numerami geodezyjnymi: (...) , dla której w Sądzie Rejonowym w Łomży prowadzona jest księga wieczysta nr (...) . II. Zasądza od pozwanej H. P. na rzecz powódek M. P. (1) i K. P. kwotę 457 zł tytułem zwrotu kosztów procesu. UZASADNIENIE Powódki M. P. (1) i K. P. wniosły o nakazanie pozwanej H. P. aby wydała na ich rzecz środkowy pokój, położony od strony wschodniej na parterze oraz pomieszczenie kuchenne w pomieszczeniu piwnicznym, od strony południowo zachodniej, budynku mieszkalnego poł. na nieruchomości poł. w (...) , składającej się z działek gruntu, oznaczonych numerami geodezyjnymi: (...) , dla której w Sądzie Rejonowym w Łomży prowadzona jest księga wieczysta nr (...) oraz zasądzenie kosztów procesu. W uzasadnieniu pozwu wskazały, iż na mocy umowy dożywocia z dnia 20.12.1994 r. pozwana H. P. i jej zmarły mąż M. P. (2) przenieśli na rzecz swojego syna S. P. gospodarstwo rolne w zamian za prawo do bezpłatnego i dożywotniego korzystania przez nich z 2 izb od strony południowej domu i wspólnej łazienki. W dniu 14.08.2017 r. zmarł S. P. , po którym prawa spadkowe nabyły powódki jako żona i córka oraz nieżyjąca córka A. P. po 1/3 części. Tym samym wstąpiły w prawa i obowiązki wynikające z umowy dożywocia. Na mocy wyroku Sądu Rejonowego w Łomży z dnia 18.04.2019 r. sygn. akt I C 1809/18 zmieniono świadczenia z prawa dożywocia za wyjątkiem zapewnienia mieszkania i wywozu śmieci na rentę w kwocie po 545 zł miesięcznie. W dniu 10.09.2029 r. zmarł M. P. (2) . Pozwana pomimo prawa do zajmowania 2 izb i łazienki zajmuje większą część domu, w tym środkowy pokój, położony od strony wschodniej na parterze oraz pomieszczenie kuchenne w pomieszczeniu piwnicznym, od strony południowo zachodniej, do czego nie przysługuje jej tytuł prawny. Pozwana H. P. w odpowiedzi na pozew nie uznała powództwa, wnosząc o jego oddalenie. W uzasadnieniu odpowiedzi na pozew wskazała, iż nie zajmuje środkowego pokoju, położonego od strony wschodniej na parterze i pomieszczenia kuchennego w pomieszczeniu piwnicznym od strony południowo zachodniej, które zostały przez nią zwolnione zgodnie z żądaniem powódek i są do ich do dyspozycji. Sąd Rejonowy w Łomży ustalił i zważył co następuje: W dniu 20.12.1994 r. w formie aktu notarialnego, sporządzonego w Kancelarii Notarialnej w Ł. przed Notariuszem Z. P. nr aktu Rep. (...) M. S. i H. M. małżonkowie P. przenieśli umową dożywocia na rzecz swojego syna S. P. prawo własności zabudowanego gospodarstwa rolnego, składającego się z działek gruntu, położonych we wsi O. , oznaczonych numerami geodezyjnymi: (...) o powierzchni 17,7750 ha oraz w miejscowości P. o nr (...) i powierzchni 3,6840 ha, dla których w Sądzie Rejonowym w Łomży prowadzona była księga wieczysta Kw nr (...) . W zamian za to S. P. ustanowił na rzecz swoich rodziców dożywocie, w szczególności służebność mieszkania polegającą na prawie do bezpłatnego korzystania z 2 izb po stronie południowej domu i wspólnej łazienki. Zobowiązał się ponadto do dostarczania im wyżywienia, ubrania, światła i opału oraz odpowiedniej pomocy i pielęgnowania w chorobie. Miał też im wyprawić na własny koszt pogrzeb po ich śmierci (umowa k.-10-11). W dniu 14.08.2017 r. zmarł S. P. . W dniu 20.11.2017 r. w Kancelarii Notarialnej w M. Notariusz K. T. sporządził akt poświadczenia dziedziczenia po S. P. , zarejestrowany w Rejestrze Spadkowym, prowadzonym przez Krajową Radę Notarialną pod numerem (...) , w którym stwierdził, iż spadek po S. P. na podstawie ustawy nabyły: żona M. P. (1) i córki K. P. oraz A. P. po 1/3 każda z nich (akt k.-12-13). W dniu 28.03.2018 r. zmarła A. P. . W dniu 4.04.2018 r. w Kancelarii Notarialnej w M. Notariusz K. T. sporządził akt poświadczenia dziedziczenia po niej, zarejestrowany w Rejestrze Spadkowym, prowadzonym przez Krajową Radę Notarialną pod numerem (...) , w którym stwierdził, iż spadek po A. P. na podstawie ustawy nabyły matka M. P. (1) i siostra K. P. po ½ części (akt k.-14-15). Sąd Rejonowy w Łomży prawomocnym wyrokiem z dnia 18.04.2019 r. sygn. akt I C 1809/18 zamienił świadczenia z prawa dożywocia, za wyjątkiem zapewnienia mieszkania, energii elektrycznej i wywozu śmieci, ustanowione na rzecz H. M. i M. S. małżonków P. , a obciążające wcześniej S. P. na podstawie umowy o dożywocie, zawartej w dniu 20.12.1994 r. w Kancelarii Notarialnej Notariusza Z. P. w Ł. Rep. (...) - a aktualnie jego spadkobierców M. P. (1) i małoletnią K. P. - na dożywotnie renty w wysokości po 545 zł na rzecz każdego z powodów, płatne solidarnie przez M. P. (1) i K. P. do 10-tego dnia każdego miesiąca, począwszy od następnego miesiąca po uprawomocnieniu się niniejszego orzeczenia wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie w przypadku uchybienia terminowi płatności którejkolwiek z rat (wyrok akta sprawy I C 1809/18). W dniu 9.09.2019 r. zmarł M. P. (2) (ksero odpisu aktu zgonu k.-18). Pozwana H. P. oprócz 2 izb zajmuje także środkowy pokój, położony od strony wschodniej na parterze oraz pomieszczenie kuchenne w pomieszczeniu piwnicznym od strony południowo zachodniej, przedmiotowego budynku mieszkalnego (oświadczenie k.-51, zdjęcia k.-52-53). Pismem z dnia 30.10.2019 r. powódka M. P. (1) wypowiedziała pozwanej użyczenie przedmiotowych pomieszczeń (wypowiedzenie k.-19). Pozwana pismem z dnia 14.11.2019 r. ustosunkowała się do powyższego wypowiedzenia (pismo k.-20). Powódka M. P. (1) pismem z dnia 27.11.2019 r. wezwała pozwaną do wydania spornych pomieszczeń w terminie 2 tygodni (pismo k.-22). W dniu 14.05.2020 r. powódka M. P. (1) wraz z elektrykiem H. K. udała się do przedmiotowego budynku mieszkalnego w celu przeprowadzenia badania i przeglądu instalacji eklektycznej. Pozwana nie udostępniła powódce spornego środkowego pokoju, położonego od strony wschodniej na parterze (oświadczenie k.-51). W ocenie Sądu bezspornym w niniejszej sprawie pozostaje fakt, iż na podstawie umowy o dożywocie z dnia 20.12.1994 r. Rep. (...) M. S. i H. M. małżonkowie P. przenieśli na rzecz swojego syna S. P. prawo własności zabudowanego gospodarstwa rolnego, składającego się z działek gruntu, położonych we wsi O. , oznaczonych numerami geodezyjnymi: (...) o powierzchni 17,7750 ha oraz w miejscowości P. o nr (...) i powierzchni 3,6840 ha, dla których w Sądzie Rejonowym w Łomży prowadzona była księga wieczysta Kw nr (...) . W zamian za to S. P. ustanowił na rzecz swoich rodziców dożywocie, w szczególności służebność mieszkania polegającą na prawie do bezpłatnego korzystania z 2 izb po stronie południowej domu i wspólnej łazienki (umowa k.-10-11). Sąd Rejonowy w Łomży prawomocnym wyrokiem z dnia 18.04.2019 r. sygn.. akt I C 1809/18 zamienił świadczenia z prawa dożywocia, za wyjątkiem zapewnienia mieszkania, energii elektrycznej i wywozu śmieci, ustanowione na rzecz H. M. i M. S. małżonków P. , a obciążające wcześniej S. P. na podstawie umowy o dożywocie, zawartej w dniu 20.12.1994 r. w Kancelarii Notarialnej Notariusza Z. P. w Ł. Rep. (...) - a aktualnie jego spadkobierców M. P. (1) i małoletnią K. P. - na dożywotnie renty w wysokości po 545 zł na rzecz każdego z powodów. Pozwanej zatem przysługuje prawo do korzystania z 2 izb po stronie południowej domu i wspólnej łazienki. H. P. jednakże oprócz ww. pomieszczeń korzysta także ze środkowego pokoju, położonego od strony wschodniej na parterze oraz pomieszczenia kuchennego, w pomieszczeniu piwnicznym od strony południowo zachodniej, budynku mieszkalnego. Pozwana w odpowiedzi na pozew wskazała, iż nie korzysta ze spornych pomieszczeń, które zostały przez nią zwolnione zgodnie z żądaniem powódek i są do ich do dyspozycji. Zdaniem Sądu twierdzenia pozwanej nie polegają na prawdzie albowiem jak wynika z oświadczenia, sporządzonego przez H. K. , właściciela firmy (...) z dnia 14.05.2020 r. w tym dniu, w czasie badania i przeglądu w przedmiotowym budynku mieszkalnym, poł. w (...) nie udostępniono jednego pokoju, znajdującego się na parterze za pokojami zajmowanymi przez H. P. w celu dokonania oględzin instalacji eklektycznej. Pokoju nie udostępniła córka pozwanej A. S. (oświadczenie k.-51). Ponadto z uzasadnienia odpowiedzi na pozew wynika, iż w spornych pomieszczeniach znajdują się meble pozwanej, co uniemożliwia korzystanie w pełni z tych pomieszczeń przez powódki. Powódka M. P. (1) podczas przesłuchania w charakterze strony zeznała, iż pozwana w kuchni znajdującej się w pomieszczeniu piwnicznym nadal przyrządza sobie posiłki pomimo, iż w jednej z 2 izb, przysługujących jej na mocy umowy dożywocia ma urządzony aneks kuchenny, na potwierdzenie czego złożyła 2 zdjęcia, z których bezsprzecznie wynika, iż pozwana ma możliwość przygotowywania sobie posiłków w przysługującym jej pomieszczeniu i nie ma zatem potrzeby korzystania ze spornej kuchni. Ponadto jak wynika z zeznań powódki, pozwana nie ma również potrzeby korzystania z tego spornego pomieszczenia w celu przejścia do kotłowni, albowiem jest do niej bezpośrednie wejście z parteru budynku. Zatem biorąc powyższe pod uwagę w ocenie Sądu pozwana nie wykazała aby przysługiwał jej tytuł prawny do przedmiotowych pomieszczeń a także aby przysługiwało jej skuteczne względem powódek uprawnie do władania nimi. Powódki zaś wykazały, iż sporne pomieszczania nadal pozostają w posiadaniu pozwanej albowiem znajdują się tam jej meble i sprzęty. Z tego też względu Sąd na podstawie art. 222§1 kc orzekł jak w pkt. I wyroku. O kosztach procesu Sąd orzekł na podstawie art. 98 kpc i § 7 pkt. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22.10.2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. 2015, poz. 1800), na które składa się opłata od pozwu w kwocie 200 zł i wynagrodzenie adwokata w kwocie 240 zł plus opłata skarbowa od pełnomocnictwa w kwocie 17 zł. W ocenie Sądu nakład pracy pełnomocnika powódek oraz charakter sprawy, która nie należy do spraw skomplikowanych ani pod względem merytorycznym ani prawnym nie uzasadniało przyznania wynagrodzenia pełnomocnikowi powódek w kwocie 1.100 zł, zgodnie ze spisem kosztów. Bowiem nakład pracy pełnomocnika powódek ograniczył się do sporządzenia i wniesienia pozwu oraz udziału w jednym terminie rozprawy, na który nie przeprowadzono żadnych dowodów osobowych w postaci zeznań świadków, a jedynie wysłuchano informacyjnie powódkę i przesłuchano ją w charakterze strony.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI