I C 188/20

Sąd Rejonowy w ŁomżyŁomża2020-05-29
SAOSCywilneprawo rzeczoweNiskarejonowy
dożywocienieruchomośćwydanie lokalusłużebność mieszkaniaspadekkoszty procesu

Sąd nakazał pozwanej wydanie części nieruchomości, odmawiając jej prawa do zajmowania pomieszczeń wykraczających poza zakres umowy dożywocia.

Powódki wniosły o nakazanie pozwanej wydania części nieruchomości, twierdząc, że zajmuje ona pomieszczenia wykraczające poza zakres wynikający z umowy dożywocia. Pozwana zaprzeczyła, twierdząc, że zwolniła sporne pomieszczenia. Sąd, analizując umowę dożywocia i poprzednie orzeczenia, ustalił, że pozwanej przysługuje prawo do korzystania tylko z dwóch izb i łazienki. Dowody wykazały, że pozwana nadal zajmuje dodatkowe pomieszczenia, co uzasadniało nakazanie ich wydania.

Powódki M. P. (1) i K. P. domagały się od pozwanej H. P. wydania środkowego pokoju na parterze oraz pomieszczenia kuchennego w piwnicy, twierdząc, że pozwana zajmuje te pomieszczenia bez tytułu prawnego, wykraczając poza zakres umowy dożywocia. Umowa z 1994 roku przenosiła własność gospodarstwa rolnego na syna stron, S. P., w zamian za służebność mieszkania polegającą na prawie do korzystania z dwóch izb po stronie południowej domu i wspólnej łazienki, a także inne świadczenia. Po śmierci S. P. i jego siostry, prawa spadkowe nabyły powódki. Poprzedni wyrok sądu zamienił część świadczeń z umowy dożywocia na rentę, zachowując prawo do mieszkania. Sąd ustalił, że pozwanej przysługuje prawo do dwóch izb i łazienki. Jednakże pozwana zajmowała również sporne pomieszczenia. Mimo twierdzeń pozwanej o zwolnieniu pomieszczeń, dowody (oświadczenie elektryka, zeznania powódki) wskazywały, że pozwana nadal z nich korzystała (np. przez meble, przygotowywanie posiłków w piwnicznej kuchni). Sąd uznał, że pozwana nie wykazała tytułu prawnego do spornych pomieszczeń i nakazał ich wydanie, zasądzając jednocześnie od pozwanej zwrot kosztów procesu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, pozwanej przysługuje prawo do korzystania jedynie z dwóch izb po stronie południowej domu i wspólnej łazienki, a nie do środkowego pokoju na parterze ani kuchni w piwnicy.

Uzasadnienie

Sąd oparł się na treści umowy dożywocia i prawomocnym wyroku zmieniającym świadczenia, który precyzyjnie określił zakres uprawnień pozwanej. Dowody zebrane w sprawie (oświadczenie elektryka, zeznania powódki) potwierdziły, że pozwana nadal korzysta ze spornych pomieszczeń, mimo braku tytułu prawnego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

nakazanie wydania lokalu

Strona wygrywająca

M. P. (1) i K. P.

Strony

NazwaTypRola
M. P. (1)osoba_fizycznapowódka
K. P.osoba_fizycznapowódka
H. P.osoba_fizycznapozwana
S. P.osoba_fizycznazmarły mąż/syn
M. P. (2)osoba_fizycznazmarły mąż
A. P.osoba_fizycznazmarła córka

Przepisy (3)

Główne

k.c. art. 222 § 1

Kodeks cywilny

Pomocnicze

k.p.c. art. 98

Kodeks postępowania cywilnego

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie art. 7 § 1

Argumenty

Skuteczne argumenty

Pozwana zajmuje pomieszczenia wykraczające poza zakres umowy dożywocia. Pozwana nadal faktycznie korzysta ze spornych pomieszczeń, mimo braku tytułu prawnego.

Odrzucone argumenty

Pozwana zwolniła sporne pomieszczenia i są one do dyspozycji powódek.

Godne uwagi sformułowania

Sąd Rejonowy w Łomży prawomocnym wyrokiem z dnia 18.04.2019 r. sygn.. akt I C 1809/18 zamienił świadczenia z prawa dożywocia, za wyjątkiem zapewnienia mieszkania, energii elektrycznej i wywozu śmieci... Pozwana H. P. oprócz 2 izb zajmuje także środkowy pokój, położony od strony wschodniej na parterze oraz pomieszczenie kuchenne w pomieszczeniu piwnicznym od strony południowo zachodniej, przedmiotowego budynku mieszkalnego. Zdaniem Sądu twierdzenia pozwanej nie polegają na prawdzie albowiem jak wynika z oświadczenia... nie udostępniono jednego pokoju...

Skład orzekający

Małgorzata Jędrzejewska

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Niska

Powoływalne dla: "Interpretacja zakresu służebności mieszkania wynikającej z umowy dożywocia i ochrony posiadania nieruchomości."

Ograniczenia: Sprawa oparta na specyficznych okolicznościach faktycznych i treści konkretnej umowy dożywocia oraz poprzedniego orzeczenia.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje typowy konflikt rodzinny dotyczący nieruchomości i praw wynikających z umów dożywocia, co jest częstym problemem prawnym.

Rodzinny spór o pokój: Czy prawo dożywocia pozwala na zajmowanie więcej niż ustalono?

Dane finansowe

zwrot kosztów procesu: 457 PLN

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt I C 188/20 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 29 maja 2020 r. Sąd Rejonowy w Łomży I Wydział Cywilny w składzie: Przewodniczący: SSR Małgorzata Jędrzejewska Protokolant: Marzena Kozikowska po rozpoznaniu w dniu 29 maja 2020 r. w Łomży sprawy z powództwa M. P. (1) i K. P. przeciwko H. P. o opróżnienie lokalu mieszkalnego I. Nakazuje pozwanej H. P. aby wydała powódkom M. P. (1) i K. P. środkowy pokój, położony od strony wschodniej na parterze oraz pomieszczenie kuchenne w pomieszczeniu piwnicznym od strony południowo zachodniej, budynku mieszkalnego poł. na nieruchomości poł. w (...) , składającej się z działek gruntu, oznaczonych numerami geodezyjnymi: (...) , dla której w Sądzie Rejonowym w Łomży prowadzona jest księga wieczysta nr (...) . II. Zasądza od pozwanej H. P. na rzecz powódek M. P. (1) i K. P. kwotę 457 zł tytułem zwrotu kosztów procesu. UZASADNIENIE Powódki M. P. (1) i K. P. wniosły o nakazanie pozwanej H. P. aby wydała na ich rzecz środkowy pokój, położony od strony wschodniej na parterze oraz pomieszczenie kuchenne w pomieszczeniu piwnicznym, od strony południowo zachodniej, budynku mieszkalnego poł. na nieruchomości poł. w (...) , składającej się z działek gruntu, oznaczonych numerami geodezyjnymi: (...) , dla której w Sądzie Rejonowym w Łomży prowadzona jest księga wieczysta nr (...) oraz zasądzenie kosztów procesu. W uzasadnieniu pozwu wskazały, iż na mocy umowy dożywocia z dnia 20.12.1994 r. pozwana H. P. i jej zmarły mąż M. P. (2) przenieśli na rzecz swojego syna S. P. gospodarstwo rolne w zamian za prawo do bezpłatnego i dożywotniego korzystania przez nich z 2 izb od strony południowej domu i wspólnej łazienki. W dniu 14.08.2017 r. zmarł S. P. , po którym prawa spadkowe nabyły powódki jako żona i córka oraz nieżyjąca córka A. P. po 1/3 części. Tym samym wstąpiły w prawa i obowiązki wynikające z umowy dożywocia. Na mocy wyroku Sądu Rejonowego w Łomży z dnia 18.04.2019 r. sygn. akt I C 1809/18 zmieniono świadczenia z prawa dożywocia za wyjątkiem zapewnienia mieszkania i wywozu śmieci na rentę w kwocie po 545 zł miesięcznie. W dniu 10.09.2029 r. zmarł M. P. (2) . Pozwana pomimo prawa do zajmowania 2 izb i łazienki zajmuje większą część domu, w tym środkowy pokój, położony od strony wschodniej na parterze oraz pomieszczenie kuchenne w pomieszczeniu piwnicznym, od strony południowo zachodniej, do czego nie przysługuje jej tytuł prawny. Pozwana H. P. w odpowiedzi na pozew nie uznała powództwa, wnosząc o jego oddalenie. W uzasadnieniu odpowiedzi na pozew wskazała, iż nie zajmuje środkowego pokoju, położonego od strony wschodniej na parterze i pomieszczenia kuchennego w pomieszczeniu piwnicznym od strony południowo zachodniej, które zostały przez nią zwolnione zgodnie z żądaniem powódek i są do ich do dyspozycji. Sąd Rejonowy w Łomży ustalił i zważył co następuje: W dniu 20.12.1994 r. w formie aktu notarialnego, sporządzonego w Kancelarii Notarialnej w Ł. przed Notariuszem Z. P. nr aktu Rep. (...) M. S. i H. M. małżonkowie P. przenieśli umową dożywocia na rzecz swojego syna S. P. prawo własności zabudowanego gospodarstwa rolnego, składającego się z działek gruntu, położonych we wsi O. , oznaczonych numerami geodezyjnymi: (...) o powierzchni 17,7750 ha oraz w miejscowości P. o nr (...) i powierzchni 3,6840 ha, dla których w Sądzie Rejonowym w Łomży prowadzona była księga wieczysta Kw nr (...) . W zamian za to S. P. ustanowił na rzecz swoich rodziców dożywocie, w szczególności służebność mieszkania polegającą na prawie do bezpłatnego korzystania z 2 izb po stronie południowej domu i wspólnej łazienki. Zobowiązał się ponadto do dostarczania im wyżywienia, ubrania, światła i opału oraz odpowiedniej pomocy i pielęgnowania w chorobie. Miał też im wyprawić na własny koszt pogrzeb po ich śmierci (umowa k.-10-11). W dniu 14.08.2017 r. zmarł S. P. . W dniu 20.11.2017 r. w Kancelarii Notarialnej w M. Notariusz K. T. sporządził akt poświadczenia dziedziczenia po S. P. , zarejestrowany w Rejestrze Spadkowym, prowadzonym przez Krajową Radę Notarialną pod numerem (...) , w którym stwierdził, iż spadek po S. P. na podstawie ustawy nabyły: żona M. P. (1) i córki K. P. oraz A. P. po 1/3 każda z nich (akt k.-12-13). W dniu 28.03.2018 r. zmarła A. P. . W dniu 4.04.2018 r. w Kancelarii Notarialnej w M. Notariusz K. T. sporządził akt poświadczenia dziedziczenia po niej, zarejestrowany w Rejestrze Spadkowym, prowadzonym przez Krajową Radę Notarialną pod numerem (...) , w którym stwierdził, iż spadek po A. P. na podstawie ustawy nabyły matka M. P. (1) i siostra K. P. po ½ części (akt k.-14-15). Sąd Rejonowy w Łomży prawomocnym wyrokiem z dnia 18.04.2019 r. sygn. akt I C 1809/18 zamienił świadczenia z prawa dożywocia, za wyjątkiem zapewnienia mieszkania, energii elektrycznej i wywozu śmieci, ustanowione na rzecz H. M. i M. S. małżonków P. , a obciążające wcześniej S. P. na podstawie umowy o dożywocie, zawartej w dniu 20.12.1994 r. w Kancelarii Notarialnej Notariusza Z. P. w Ł. Rep. (...) - a aktualnie jego spadkobierców M. P. (1) i małoletnią K. P. - na dożywotnie renty w wysokości po 545 zł na rzecz każdego z powodów, płatne solidarnie przez M. P. (1) i K. P. do 10-tego dnia każdego miesiąca, począwszy od następnego miesiąca po uprawomocnieniu się niniejszego orzeczenia wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie w przypadku uchybienia terminowi płatności którejkolwiek z rat (wyrok akta sprawy I C 1809/18). W dniu 9.09.2019 r. zmarł M. P. (2) (ksero odpisu aktu zgonu k.-18). Pozwana H. P. oprócz 2 izb zajmuje także środkowy pokój, położony od strony wschodniej na parterze oraz pomieszczenie kuchenne w pomieszczeniu piwnicznym od strony południowo zachodniej, przedmiotowego budynku mieszkalnego (oświadczenie k.-51, zdjęcia k.-52-53). Pismem z dnia 30.10.2019 r. powódka M. P. (1) wypowiedziała pozwanej użyczenie przedmiotowych pomieszczeń (wypowiedzenie k.-19). Pozwana pismem z dnia 14.11.2019 r. ustosunkowała się do powyższego wypowiedzenia (pismo k.-20). Powódka M. P. (1) pismem z dnia 27.11.2019 r. wezwała pozwaną do wydania spornych pomieszczeń w terminie 2 tygodni (pismo k.-22). W dniu 14.05.2020 r. powódka M. P. (1) wraz z elektrykiem H. K. udała się do przedmiotowego budynku mieszkalnego w celu przeprowadzenia badania i przeglądu instalacji eklektycznej. Pozwana nie udostępniła powódce spornego środkowego pokoju, położonego od strony wschodniej na parterze (oświadczenie k.-51). W ocenie Sądu bezspornym w niniejszej sprawie pozostaje fakt, iż na podstawie umowy o dożywocie z dnia 20.12.1994 r. Rep. (...) M. S. i H. M. małżonkowie P. przenieśli na rzecz swojego syna S. P. prawo własności zabudowanego gospodarstwa rolnego, składającego się z działek gruntu, położonych we wsi O. , oznaczonych numerami geodezyjnymi: (...) o powierzchni 17,7750 ha oraz w miejscowości P. o nr (...) i powierzchni 3,6840 ha, dla których w Sądzie Rejonowym w Łomży prowadzona była księga wieczysta Kw nr (...) . W zamian za to S. P. ustanowił na rzecz swoich rodziców dożywocie, w szczególności służebność mieszkania polegającą na prawie do bezpłatnego korzystania z 2 izb po stronie południowej domu i wspólnej łazienki (umowa k.-10-11). Sąd Rejonowy w Łomży prawomocnym wyrokiem z dnia 18.04.2019 r. sygn.. akt I C 1809/18 zamienił świadczenia z prawa dożywocia, za wyjątkiem zapewnienia mieszkania, energii elektrycznej i wywozu śmieci, ustanowione na rzecz H. M. i M. S. małżonków P. , a obciążające wcześniej S. P. na podstawie umowy o dożywocie, zawartej w dniu 20.12.1994 r. w Kancelarii Notarialnej Notariusza Z. P. w Ł. Rep. (...) - a aktualnie jego spadkobierców M. P. (1) i małoletnią K. P. - na dożywotnie renty w wysokości po 545 zł na rzecz każdego z powodów. Pozwanej zatem przysługuje prawo do korzystania z 2 izb po stronie południowej domu i wspólnej łazienki. H. P. jednakże oprócz ww. pomieszczeń korzysta także ze środkowego pokoju, położonego od strony wschodniej na parterze oraz pomieszczenia kuchennego, w pomieszczeniu piwnicznym od strony południowo zachodniej, budynku mieszkalnego. Pozwana w odpowiedzi na pozew wskazała, iż nie korzysta ze spornych pomieszczeń, które zostały przez nią zwolnione zgodnie z żądaniem powódek i są do ich do dyspozycji. Zdaniem Sądu twierdzenia pozwanej nie polegają na prawdzie albowiem jak wynika z oświadczenia, sporządzonego przez H. K. , właściciela firmy (...) z dnia 14.05.2020 r. w tym dniu, w czasie badania i przeglądu w przedmiotowym budynku mieszkalnym, poł. w (...) nie udostępniono jednego pokoju, znajdującego się na parterze za pokojami zajmowanymi przez H. P. w celu dokonania oględzin instalacji eklektycznej. Pokoju nie udostępniła córka pozwanej A. S. (oświadczenie k.-51). Ponadto z uzasadnienia odpowiedzi na pozew wynika, iż w spornych pomieszczeniach znajdują się meble pozwanej, co uniemożliwia korzystanie w pełni z tych pomieszczeń przez powódki. Powódka M. P. (1) podczas przesłuchania w charakterze strony zeznała, iż pozwana w kuchni znajdującej się w pomieszczeniu piwnicznym nadal przyrządza sobie posiłki pomimo, iż w jednej z 2 izb, przysługujących jej na mocy umowy dożywocia ma urządzony aneks kuchenny, na potwierdzenie czego złożyła 2 zdjęcia, z których bezsprzecznie wynika, iż pozwana ma możliwość przygotowywania sobie posiłków w przysługującym jej pomieszczeniu i nie ma zatem potrzeby korzystania ze spornej kuchni. Ponadto jak wynika z zeznań powódki, pozwana nie ma również potrzeby korzystania z tego spornego pomieszczenia w celu przejścia do kotłowni, albowiem jest do niej bezpośrednie wejście z parteru budynku. Zatem biorąc powyższe pod uwagę w ocenie Sądu pozwana nie wykazała aby przysługiwał jej tytuł prawny do przedmiotowych pomieszczeń a także aby przysługiwało jej skuteczne względem powódek uprawnie do władania nimi. Powódki zaś wykazały, iż sporne pomieszczania nadal pozostają w posiadaniu pozwanej albowiem znajdują się tam jej meble i sprzęty. Z tego też względu Sąd na podstawie art. 222§1 kc orzekł jak w pkt. I wyroku. O kosztach procesu Sąd orzekł na podstawie art. 98 kpc i § 7 pkt. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22.10.2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. 2015, poz. 1800), na które składa się opłata od pozwu w kwocie 200 zł i wynagrodzenie adwokata w kwocie 240 zł plus opłata skarbowa od pełnomocnictwa w kwocie 17 zł. W ocenie Sądu nakład pracy pełnomocnika powódek oraz charakter sprawy, która nie należy do spraw skomplikowanych ani pod względem merytorycznym ani prawnym nie uzasadniało przyznania wynagrodzenia pełnomocnikowi powódek w kwocie 1.100 zł, zgodnie ze spisem kosztów. Bowiem nakład pracy pełnomocnika powódek ograniczył się do sporządzenia i wniesienia pozwu oraz udziału w jednym terminie rozprawy, na który nie przeprowadzono żadnych dowodów osobowych w postaci zeznań świadków, a jedynie wysłuchano informacyjnie powódkę i przesłuchano ją w charakterze strony.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI