I C 1849/15
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowód P. T. wniósł o stwierdzenie nieważności umowy pożyczki gotówkowej zawartej z (...) Bank S.A., twierdząc, że zawarł ją pod wpływem bezprawnej groźby ze strony W. O. (1) i P. O. (1). Osoby te miały wykorzystać jego trudną sytuację materialną, grożąc zaprzestaniem zapłaty wynagrodzenia za pracę, i zmusić go do zawarcia umowy pożyczki w celu przekazania środków na ich rzecz, w zamian za gwarancję zatrudnienia i spłaty pożyczki. Powód wskazał również, że osoby te poświadczyły nieprawdę w zaświadczeniu o jego dochodach. Pozwany Bank wniósł o oddalenie powództwa, sugerując, że powód działał w porozumieniu z osobami trzecimi w celu wyłudzenia pożyczki i posłużył się sfałszowanym dokumentem. Sąd Rejonowy oddalił powództwo, uznając, że powód nie wykazał interesu prawnego w rozumieniu art. 189 k.p.c. Sąd wskazał, że powód już wcześniej złożył pozew o pozbawienie wykonalności tytułu wykonawczego opartego na tej samej umowie pożyczki, a tamto postępowanie pozwoli na pełniejsze rozstrzygnięcie kwestii ważności umowy i wyeliminuje ryzyko naruszenia praw powoda. Sąd podkreślił, że orzeczenie w sprawie o pozbawienie wykonalności ma charakter konstytutywny i wywrze dalej idące skutki niż deklaratywne orzeczenie o nieważności umowy. Sąd odstąpił od obciążenia powoda kosztami postępowania ze względu na jego trudną sytuację materialną i brak rozeznania w przysługujących mu środkach ochrony prawnej.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaUzasadnienie braku interesu prawnego w powództwie o ustalenie, gdy istnieją dalej idące środki ochrony prawnej, zwłaszcza w kontekście postępowań egzekucyjnych.
Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy toczy się już postępowanie egzekucyjne oparte na kwestionowanym tytule wykonawczym.
Zagadnienia prawne (2)
Czy powód ma interes prawny w żądaniu stwierdzenia nieważności umowy pożyczki na podstawie art. 189 k.p.c., gdy istnieje możliwość wytoczenia dalej idącego powództwa o pozbawienie wykonalności tytułu wykonawczego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, powód nie ma interesu prawnego w żądaniu stwierdzenia nieważności umowy pożyczki na podstawie art. 189 k.p.c., ponieważ istnieje dalej idące powództwo o pozbawienie wykonalności tytułu wykonawczego, które zapewni pełniejszą ochronę prawną.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że powództwo o pozbawienie wykonalności tytułu wykonawczego jest środkiem dalej idącym niż powództwo o ustalenie nieważności umowy, ponieważ jego uwzględnienie zniweczy postępowanie egzekucyjne i ureguluje sytuację między stronami na przyszłość. Orzeczenie w sprawie o pozbawienie wykonalności ma charakter konstytutywny, podczas gdy orzeczenie o nieważności umowy ma charakter deklaratywny.
Czy umowa pożyczki została zawarta pod wpływem bezprawnej groźby w rozumieniu art. 87 k.c.?
Odpowiedź sądu
Sąd nie badał merytorycznie tej kwestii z powodu braku interesu prawnego powoda w dochodzeniu roszczenia w tej formie.
Uzasadnienie
Sąd oddalił powództwo a limine z powodu braku interesu prawnego, nie przystępując do badania merytorycznego zarzutów dotyczących wad oświadczenia woli.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| P. T. | osoba_fizyczna | powód |
| (...) Bank S.A. | spółka | pozwany |
| W. O. (1) | osoba_fizyczna | osoba trzecia |
| P. O. (1) | osoba_fizyczna | osoba trzecia |
Przepisy (5)
Główne
k.p.c. art. 189
Kodeks postępowania cywilnego
Powód może żądać ustalenia przez Sąd istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa, gdy ma w tym interes prawny. Interes prawny występuje, gdy istnieje niepewność stanu prawnego lub prawa, a oczekiwane rozstrzygnięcie wywoła takie skutki, że sytuacja prawna powoda zostanie określona jednoznacznie i wyeliminowane zostanie ryzyko naruszenia jego praw. Powództwo o ustalenie jest jedynym możliwym środkiem ochrony, gdy brak możliwości podjęcia akcji dalej idącej.
Pomocnicze
k.c. art. 87
Kodeks cywilny
Kto złożył oświadczenie woli pod wpływem bezprawnej groźby drugiej strony lub osoby trzeciej, ten może uchylić się od skutków prawnych swego oświadczenia, jeżeli z okoliczności wynika, że mógł się obawiać, iż jemu samemu lub innej osobie grozi poważne niebezpieczeństwo osobiste lub majątkowe.
k.p.c. art. 840 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dłużnik może żądać pozbawienia tytułu wykonawczego wykonalności w całości lub w części albo o ograniczenie jej.
k.p.c. art. 365 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Prawomocne orzeczenie sądu wiąże strony oraz sąd, który je wydał, jak również inne sądy oraz inne organy państwowe, a w wypadkach przewidzianych w ustawie także inne osoby.
k.p.c. art. 102
Kodeks postępowania cywilnego
W wypadkach szczególnie uzasadnionych sąd może zasądzić od strony przegrywającej tylko część kosztów albo nie obciążać jej w ogóle kosztami, jeżeli żądanie zostało uwzględnione w części, a obowiązek zwrotu kosztów byłby nadmierny.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak interesu prawnego powoda w wytoczeniu powództwa o ustalenie nieważności umowy pożyczki, gdyż istnieje dalej idące powództwo o pozbawienie wykonalności tytułu wykonawczego. • Powództwo o pozbawienie wykonalności tytułu wykonawczego zapewni pełniejszą ochronę prawną i wywrze dalej idące skutki niż orzeczenie o nieważności umowy. • Orzeczenie w sprawie o pozbawienie wykonalności ma charakter konstytutywny, podczas gdy orzeczenie o nieważności umowy ma charakter deklaratywny.
Odrzucone argumenty
Interes prawny powoda przejawia się w uzyskaniu tytułu egzekucyjnego oraz uporządkowaniu sytuacji prawnej w odniesieniu do przypozwanych. • Ustalenie nieważności umowy pożyczki spowoduje wygaśnięcie roszczeń Banku wobec powoda.
Godne uwagi sformułowania
powód nie wykazał interesu prawnego w żądaniu udzielenia ochrony prawnej w dochodzonej przez niego formie • powództwo o ustalenie nie może zmierzać do uzyskania dowodów, które miałyby być wykorzystane w innym postępowaniu • orzeczenie pozbawiające tytuł wykonawczy wykonalności ma charakter konstytutywny; orzeczenie ustalające nieważność złożonych oświadczeń woli (nieistnienie stosunku prawnego) - deklaratywny
Skład orzekający
Magdalena Hemerling
SSR
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Uzasadnienie braku interesu prawnego w powództwie o ustalenie, gdy istnieją dalej idące środki ochrony prawnej, zwłaszcza w kontekście postępowań egzekucyjnych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy toczy się już postępowanie egzekucyjne oparte na kwestionowanym tytule wykonawczym.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest wybranie właściwego trybu postępowania i wykazanie interesu prawnego, co jest kluczowe dla skutecznej ochrony prawnej. Pokazuje też, jak sądy podchodzą do kwestii nieważności umów i postępowań egzekucyjnych.
“Dlaczego Twoje powództwo o nieważność umowy może zostać oddalone? Kluczowy błąd powoda w tej sprawie.”
Dane finansowe
WPS: 49 942,19 PLN
Sektor
bankowość
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.