I C 184/20
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd oddalił powództwo syndyka masy upadłości o zwrot wynagrodzenia wypłaconego pracownikowi dzień po ogłoszeniu upadłości, uznając, że pracownik działał w dobrej wierze i świadczenie czyniło zadość zasadom współżycia społecznego.
Syndyk masy upadłości spółki w upadłości dochodził zwrotu kwoty 3.003,78 zł, która została wypłacona pracownikowi jako wynagrodzenie za marzec 2017 roku, dzień po ogłoszeniu upadłości spółki. Pracownik przeznaczył środki na bieżące potrzeby. Sąd oddalił powództwo, argumentując, że pracownik mógł pozostawać w usprawiedliwionym przekonaniu, że wynagrodzenie zostało wypłacone zasadnie, a żądanie zwrotu sprzeciwiałoby się zasadom współżycia społecznego.
Powód, syndyk masy upadłości spółki z o.o., wniósł o zasądzenie od pozwanego O. M. kwoty 3.003,78 zł tytułem zwrotu wynagrodzenia za marzec 2017 roku. Środki te zostały przelane na rachunek pozwanego dzień po ogłoszeniu upadłości spółki. Pozwany przeznaczył je na bieżące potrzeby. Sąd Rejonowy dla Warszawy Pragi – Południe w Warszawie, po rozpoznaniu sprzeciwu pozwanego od nakazu zapłaty, oddalił powództwo. Sąd oparł swoje rozstrzygnięcie na przepisach Kodeksu cywilnego dotyczących bezpodstawnego wzbogacenia (art. 409, 410 § 2 k.c. w zw. z art. 300 k.p.) oraz zasadach współżycia społecznego (art. 411 pkt 1 i 2 k.c.). Kluczowe dla rozstrzygnięcia było ustalenie, że pozwany, otrzymując wynagrodzenie w sposób typowy dla poprzednich miesięcy, mógł pozostawać w usprawiedliwionym przekonaniu o jego zasadności i nie miał świadomości nienależności świadczenia przed otrzymaniem wezwania do zwrotu. Sąd uznał, że żądanie zwrotu wynagrodzenia w takiej sytuacji sprzeciwiałoby się zasadom współżycia społecznego i poczuciu sprawiedliwości, a tym samym powództwo jako niezasadne podlegało oddaleniu.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, syndyk nie może żądać zwrotu wynagrodzenia w takiej sytuacji.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że pracownik mógł pozostawać w usprawiedliwionym przekonaniu o zasadności wypłaty wynagrodzenia, a żądanie zwrotu sprzeciwiałoby się zasadom współżycia społecznego i poczuciu sprawiedliwości, zwłaszcza gdy sposób i termin wypłaty nie odbiegały od standardowych.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalenie powództwa
Strona wygrywająca
Pozwany O. M.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Syndyk masy upadłości (...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w upadłości | instytucja | powód |
| O. M. | osoba_fizyczna | pozwany |
Przepisy (11)
Główne
k.c. art. 409
Kodeks cywilny
Obowiązek zwrotu wygasa, jeżeli korzyść została zużyta w sposób, który uniemożliwia wzbogacenie, chyba że osoba uzyskująca korzyść powinna liczyć się z obowiązkiem jej zwrotu.
k.c. art. 410 § 2
Kodeks cywilny
Zakres obowiązku zwrotu wzbogacenia nie może być interpretowany w sposób rozszerzający, szczególnie w stosunkach pracowniczych.
k.c. art. 411 § 1
Kodeks cywilny
Nie można żądać zwrotu świadczenia, jeżeli spełniający świadczenie wiedział, że nie był do świadczenia zobowiązany, chyba że spełnienie nastąpiło w wykonaniu nieważnej czynności prawnej.
k.c. art. 411 § 2
Kodeks cywilny
Nie można żądać zwrotu świadczenia, jeżeli świadczenie zostało spełnione zadość zasadom współżycia społecznego.
Pomocnicze
k.p.c. art. 148 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd może rozpoznać sprawę na posiedzeniu niejawnym, gdy pozwany uznał powództwo lub gdy po złożeniu pism i dokumentów sąd uzna, że przeprowadzenie rozprawy nie jest konieczne.
k.p.c. art. 217 § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd może pominąć wniosek dowodowy, gdy okoliczności sprawy zostały dostatecznie wyjaśnione.
Dz. U. z 2019 r., poz. 1469 art. 11 § 1 pkt 3
Ustawa o zmianie ustawy – Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw
Przepis art. 217 § 3 k.p.c. znajduje zastosowanie w przedmiotowej sprawie.
Pr.up. art. 7 § 1
Prawo upadłościowe
Z dniem ogłoszenia upadłości upadły traci prawo zarządu oraz możliwość korzystania z mienia wchodzącego do masy upadłości i rozporządzania nim.
Pr.up. art. 77 § 1
Prawo upadłościowe
Czynności prawne upadłego dotyczące mienia wchodzącego do masy upadłości są nieważne.
k.c. art. 7
Kodeks cywilny
Domniemanie dobrej wiary.
k.p. art. 300
Kodeks pracy
W sprawach nieunormowanych przepisami prawa pracy stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu cywilnego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Pracownik działał w dobrej wierze i mógł pozostawać w usprawiedliwionym przekonaniu o zasadności wypłaty wynagrodzenia. Żądanie zwrotu wynagrodzenia w opisanych okolicznościach sprzeciwiałoby się zasadom współżycia społecznego i poczuciu sprawiedliwości. Sposób i termin wypłaty wynagrodzenia nie odbiegały znacząco od standardowych, co wzmacnia domniemanie dobrej wiary pracownika.
Odrzucone argumenty
Wypłata wynagrodzenia nastąpiła po ogłoszeniu upadłości spółki, co czyniło ją nieważną czynnością prawną. Syndyk masy upadłości ma prawo do zwrotu wszelkich świadczeń nienależnie wypłaconych z majątku upadłego.
Godne uwagi sformułowania
obowiązek zwrotu wygasa, jeżeli korzyść została zużyta w ten sposób, że brak wzbogacenia, chyba że osoba, która korzyść uzyskała powinna liczyć się z obowiązkiem jej zwrotu zakres obowiązku zwrotu wzbogacenia – w szczególności w stosunkach pracowniczych – nie może być interpretowany w sposób rozszerzający Pozwany mógł pozostawać w usprawiedliwionym przekonaniu, że wynagrodzenie zostało wypłacone zasadnie i zgodnie z prawem żądanie zwrotu sprzeciwiałoby się poczuciu sprawiedliwości świadczenie polegające na uiszczeniu wynagrodzenia za pracę, które zostało wypłacone dzień po ogłoszeniu upadłości, w sytuacji gdy termin oraz sposób jego zapłaty nie odbiegają znacznie od wynagrodzenia uiszczonego w miesiącu poprzedzającym, jest spełnieniem świadczenia, które czyni zadość zasadom współżycia społecznego
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zwrotu świadczeń po ogłoszeniu upadłości, zwłaszcza wynagrodzenia za pracę, z uwzględnieniem dobrej wiary pracownika i zasad współżycia społecznego."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji pracownika, który otrzymał wynagrodzenie dzień po ogłoszeniu upadłości, a sposób wypłaty nie odbiegał od standardowego. Może być mniej miarodajne w przypadkach oczywistej nienależności świadczenia lub złej wiary pracownika.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, że nawet po ogłoszeniu upadłości, pracownik może zachować prawo do otrzymanego wynagrodzenia, jeśli działał w dobrej wierze i nie miał świadomości problemów finansowych firmy. Jest to ciekawy przykład zastosowania zasad współżycia społecznego w prawie.
“Czy pracownik musi zwrócić wynagrodzenie wypłacone dzień po ogłoszeniu upadłości firmy?”
Dane finansowe
WPS: 3003,78 PLN
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt I C 184/20 UZASADNIENIE Powód Syndyk masy upadłości (...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w upadłości z siedzibą w W. wniósł o zasądzenie od Pozwanego O. M. kwoty 3.003,78 zł wraz z odsetkami i kosztami procesu ( pozew – k. 1-3 ). Referendarz Sądowy w Sądzie Rejonowym Lublin – Zachód w Lublinie postanowieniem z dnia 12 sierpnia 2019 roku przekazał sprawę do Sądu Rejonowego dla Warszawy Pragi – Południe w Warszawie ( postanowienie – k. 3v ). Sąd Rejonowy dla Warszawy Pragi – Południe w Warszawie nakazem zapłaty z dnia 27 listopada 2019 roku nakazał Pozwanemu aby zapłacił na rzecz Powoda kwotę 3.003,78 zł wraz z odsetkami i kosztami procesu w terminie dwóch tygodni od doręczenia nakazu albo wniósł w tymże terminie sprzeciw ( nakaz zapłaty – k. 25 ). Pozwany O. M. wniósł sprzeciw od wyżej opisanego nakazu zapłaty, zaskarżając go w całości oraz wniósł o oddalenie powództwa w całości i zasądzenie kosztów procesu ( sprzeciw od nakazu zapłaty – k. 30-32 ). Sąd Rejonowy ustalił następujący stan faktyczny: Sąd Rejonowy dla m.st. Warszawy w Warszawie postanowieniem z dnia 12 kwietnia 2017 roku, sygn. akt X GU 403/17 ogłosił upadłość (...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. ( postanowienie – k. 10 ). (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w upadłości z siedzibą w W. dnia 13 kwietnia 2017 roku przelała na rachunek bankowy O. M. kwotę 3.003,78 zł tytułem wynagrodzenia za marzec 2017 roku. O. M. przeznaczył wskazaną kwotę na zaspokojenie bieżących potrzeb ( potwierdzenie przelewu – k. 15, k. 33, k. 34, pismo – k. 35-38, decyzja – k. 39 ). Syndyk masy upadłości (...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. pismami z dnia 19 grudnia 2017 roku i 5 grudnia 2018 roku wezwał O. M. do zwrotu kwoty 3.003,78 zł. Wcześniej O. M. nie miał świadomości obowiązku zwrotu wskazanej kwoty ( pismo – k. 16-19, k. 20-22, k. 35-38 ). Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy, bowiem zostały one sporządzone w prawidłowej formie, przez uprawnione osoby, zaś ich wiarygodność ani autentyczność nie były kwestionowane przez strony postępowania, również Sąd nie znalazł ku temu podstaw. Sąd na podstawie art. 217 § 3 k.p.c. (który znajduje zastosowanie w przedmiotowej sprawie na podstawie art. 11 ust. 1 pkt 3) ustawy z dnia 4 lipca 2019 roku o zmianie ustawy – Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw, Dz. U. z 2019 r., poz. 1469 ze zm.) pominął wniosek dowodowy z zeznań świadka J. K. , albowiem okoliczności sprawy zostały dostatecznie wyjaśnione. Zauważyć należy, że świadek miał zostać przesłuchany na okoliczność braku świadomości u Pozwanego nieprawidłowości wypłaconego wynagrodzenia oraz uzyskania informacji o obowiązku zwrotu kwoty dnia 19 grudnia 2017 roku. Z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy wynika bowiem jednoznacznie, że kwota, której zwrotu dochodzi Powód stanowiła wynagrodzenie za pracę, zaś ani termin jej uiszczenia ani tytuł przelewu nie różniły się istotnie od wynagrodzenia wypłaconego w miesiącu poprzednim ( k. 15, k. 33, k. 34 ). Ponadto Pozwany został wezwany do zwrotu przedmiotowej kwoty pismem z dnia 19 grudnia 2017 roku ( k. 16 ), na co O. M. zwracał uwagę w pismach kierowanych do Syndyka i Sędziego komisarza ( k. 35-37 ), a żadne okoliczności nie wskazują, że mógł być świadomy nieprawidłowości w wypłaceniu wynagrodzenia przed wskazaną datą. Sąd Rejonowy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 148 1 § 1 k.p.c. sąd może rozpoznać sprawę na posiedzeniu niejawnym, gdy pozwany uznał powództwo lub gdy po złożeniu przez strony pism procesowych i dokumentów, w tym również po wniesieniu zarzutów lub sprzeciwu od nakazu zapłaty albo sprzeciwu od wyroku zaocznego, sąd uzna – mając na względzie całokształt przytoczonych twierdzeń i zgłoszonych wniosków dowodowych – że przeprowadzenie rozprawy nie jest konieczne. Zdaniem Sądu, przeprowadzenie rozprawy w niniejszej sprawie nie było konieczne, bowiem okoliczności sprawy nie budzą wątpliwości, zatem zasadnym było skierowanie sprawy na posiedzenie niejawne celem wydania wyroku. Zgodnie z art. 75 § 1 Pr.up. z dniem ogłoszenia upadłości upadły traci prawo zarządu oraz możliwość korzystania z mienia wchodzącego do masy upadłości i rozporządzania nim, zaś czynności prawne upadłego dotyczące mienia wchodzącego do masy upadłości są nieważne (art. 77 § 1 Pr.up.). Syndyk masy upadłości (...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w upadłości z siedzibą w W. domaga się zwrotu od O. M. kwoty 3.003,78 zł uiszczonej tytułem wynagrodzenia dzień po ogłoszeniu upadłości (...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w upadłości z siedzibą w W. na rachunek bankowy Pozwanego. Zdaniem Sądu, żądanie zwrotu wskazanej kwoty nie jest zasadne, albowiem obowiązek zwrotu wygasa, jeżeli korzyść została zużyta w ten sposób, że brak wzbogacenia, chyba że osoba, która korzyść uzyskała powinna liczyć się z obowiązkiem jej zwrotu ( art. 409 k.c. zw. z art. 410 § 2 k.c. w zw. z art. 300 k.p. ), przy czym zakres obowiązku zwrotu wzbogacenia – w szczególności w stosunkach pracowniczych – nie może być interpretowany w sposób rozszerzający (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 27 maja 1999 r., I PKN 78/99). Biorąc pod uwagę, że O. M. otrzymał wynagrodzenie za pracę, zaś sposób jego zapłaty nie różnił się znacząco od wynagrodzenia otrzymanego w miesiącu poprzednim uznać należy, iż Pozwany mógł pozostawać w usprawiedliwionym przekonaniu, że wynagrodzenie zostało wypłacone zasadnie i zgodnie z prawem (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 7 sierpnia 2001 r., I PKN 408/00). Żądanie zwrotu wynagrodzenia może zatem być uzasadnione jedynie wtedy, gdy pracownik miał świadomość nienależności świadczenia, a zatem w sytuacji, gdyby możliwe było przypisanie mu złej wiary (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 9 stycznia 2007 r., II PK 138/06), a zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie pozwala na poczynienie ustaleń, które obalałyby domniemanie dobrej wiary Pozwanego (por. art. 7 k.c. w zw. z art. 300 k.p. ). Zgodnie z art. 411 pkt 1) k.c. nie można żądać zwrotu świadczenia jeżeli spełniający świadczenie wiedział, że nie był do świadczenia zobowiązany, chyba że spełnienie świadczenia nastąpiło (…) w wykonaniu nieważnej czynności prawnej. Powołany przepis – co do zasady – nie wyłącza możliwości żądania zwrotu świadczenia wypłaconego po ogłoszeniu upadłości. Jednak w ocenie Sądu, obowiązek zwrotu nie powstaje, jeżeli szczególne okoliczności sprawy przemawiają za przyjęciem, że spełnienie świadczenia było zgodne z zasadami współżycia społecznego, a żądanie zwrotu sprzeciwiałoby się poczuciu sprawiedliwości (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 27 maja 2015 r., II CSK 412/14; R. Trzaskowski, Kodeks cywilny. Komentarz. Tom III. Zobowiązania. Część ogólna , red. J. Gudowski, Lex 2018, uwagi do art. 411, pkt 11). W konsekwencji, nie jest wyłączona odmowa zwrotu świadczenia – uzyskanego po ogłoszeniu upadłości – jeżeli spełnienie świadczenia czyniło zadość zasadom współżycia społecznego, tj. zgodnie z art. 411 pkt 2) k.c. (zob. część motywacyjna wyroku Sądu Najwyższego z dnia 18 lipca 2004 r., sygn. IV CSK 684/13 i wyroku Sądu Najwyższego z dnia 22 kwietnia 2016 r., II CSK 333/15). Zdaniem Sądu, świadczenie polegające na uiszczeniu wynagrodzenia za pracę, które zostało wypłacone dzień po ogłoszeniu upadłości, w sytuacji gdy termin oraz sposób jego zapłaty nie odbiegają znacznie od wynagrodzenia uiszczonego w miesiącu poprzedzającym, jest spełnieniem świadczenia, które czyni zadość zasadom współżycia społecznego, a zatem żądanie jego zwrotu od pracownika przez Syndyka masy upadłości nie jest uzasadnione. W konsekwencji, powództwo jako niezasadne podlegało oddaleniu. ZARZĄDZENIE odpis wyroku wraz z pisemnym uzasadnieniem doręczyć Pełnomocnikowi Powoda adw. B. T. .
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI