I C 1838/16
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowódka, spółka G. (...) z siedzibą w K., wniosła pozew przeciwko Bankowi (...) S.A. z siedzibą w W., domagając się ustalenia, że pobrane przez bank od kredytobiorcy B. C. kwoty tytułem zwrotu składki ubezpieczeniowej za ubezpieczenie kredytów hipotecznych oraz tzw. prowizji za podwyższone ryzyko stanowią bezpodstawne wzbogacenie banku i podlegają zwrotowi kredytobiorcy. Powódka argumentowała, że ma interes prawny w ustaleniu, ponieważ wpływa to na jej własną odpowiedzialność wobec kredytobiorcy w innym toczącym się postępowaniu, a także powoływała się na abuzywny charakter postanowień umowy kredytowej. Bank wniósł o oddalenie powództwa, podnosząc brak legitymacji procesowej powódki, która nie była stroną umowy kredytowej, oraz kwestionując jej interes prawny. Sąd, analizując stan faktyczny, ustalił, że umowa kredytu hipotecznego została zawarta między B. C. a Bankiem (...) S.A. Sąd oddalił powództwo, uznając, że powódka nie posiada legitymacji procesowej czynnej do wystąpienia z takim żądaniem, ponieważ nie była stroną umowy kredytowej i nie pozostawała z bankiem w żadnym stosunku prawnym wymagającym ustalenia. Ponadto, sąd stwierdził brak interesu prawnego powódki w ustaleniu, gdyż ustalenie takie nie wywołałoby skutków prawnych w jej sytuacji. Sąd rozważył również zarzut abuzywności, ale uznał go za marginalny w obliczu braku legitymacji i interesu prawnego powódki. O kosztach postępowania orzeczono na zasadach odpowiedzialności strony przegrywającej.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaUzasadnienie braku legitymacji procesowej i interesu prawnego w sprawach o ustalenie, gdy powód nie jest stroną umowy.
Dotyczy specyficznej sytuacji, w której spółka próbuje kwestionować warunki umowy kredytowej zawartej przez konsumenta z bankiem.
Zagadnienia prawne (2)
Czy spółka, która nie jest stroną umowy kredytowej, posiada interes prawny do żądania ustalenia, że pobrane przez bank od kredytobiorcy kwoty stanowią bezpodstawne wzbogacenie banku?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, spółka nie posiada interesu prawnego do żądania takiego ustalenia.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że legitymacja procesowa do wytoczenia powództwa o ustalenie przysługuje stronom umowy kredytowej. Powódka, nie będąc stroną umowy, nie pozostawała z pozwanym bankiem w żadnym stosunku prawnym, który wymagałby ustalenia. Brak interesu prawnego wynikał z faktu, że oczekiwane rozstrzygnięcie nie wywołałoby skutków prawnych w stosunkach między stronami.
Czy postanowienia umowy kredytowej dotyczące ubezpieczenia pomostowego i prowizji za podwyższone ryzyko mają charakter abuzywny?
Odpowiedź sądu
Sąd uznał tę kwestię za marginalną w kontekście braku legitymacji i interesu prawnego powódki, ale wskazał, że B. C. miał świadomość warunków i godził się na nie, a pobieranie dodatkowych opłat przed wpisem hipoteki nie jest niezgodne z prawem.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że B. C. jako konsument miał możliwość wyboru oferty i świadomie akceptował warunki umowy. Wskazał również, że możliwość pobierania dodatkowych opłat przez banki do czasu ustanowienia zabezpieczenia kredytu hipoteką nie została zanegowana przez Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów, a dysproporcja w okresie pobierania opłat nie zawsze oznacza abuzywność.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| G. , (...) Sp. z o.o. | spółka | powódka |
| Bank (...) S.A. | spółka | pozwany |
| B. C. | osoba_fizyczna | kredytobiorca |
Przepisy (5)
Główne
k.c. art. 189
Kodeks cywilny
Przepis określa materialnoprawne przesłanki zasadności powództwa o ustalenie istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa, wymagając istnienia interesu prawnego po stronie powoda.
Pomocnicze
k.c. art. 22¹
Kodeks cywilny
Definicja konsumenta jako osoby fizycznej dokonującej czynności prawnej niezwiązanej bezpośrednio z jej działalnością gospodarczą lub zawodową.
k.c. art. 385¹ § § 1
Kodeks cywilny
Definicja niedozwolonych postanowień umownych (klauzul abuzywnych) w umowach zawieranych z konsumentami.
k.c. art. 385³
Kodeks cywilny
Katalog niedozwolonych klauzul umownych.
k.p.c. art. 98 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada odpowiedzialności strony przegrywającej za koszty procesu.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Powódka nie posiada legitymacji procesowej czynnej do wytoczenia powództwa, gdyż nie była stroną umowy kredytowej. • Powódka nie posiada interesu prawnego w ustaleniu, że pobrane przez bank kwoty stanowią bezpodstawne wzbogacenie, ponieważ ustalenie to nie wywoła skutków prawnych w jej sytuacji.
Odrzucone argumenty
Pobranie przez bank kwot tytułem składki ubezpieczeniowej i prowizji za podwyższone ryzyko stanowi bezpodstawne wzbogacenie. • Postanowienia umowy kredytowej dotyczące ubezpieczenia pomostowego i prowizji za podwyższone ryzyko są abuzywne.
Godne uwagi sformułowania
legitymacja procesowa stanowi przesłankę materialnoprawną • Sąd z urzędu dokonuje oceny istnienia tej legitymacji w chwili wyrokowania • interes prawny nie może być rozumiany subiektywnie, tj. według odczucia powoda, ale obiektywnie
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Uzasadnienie braku legitymacji procesowej i interesu prawnego w sprawach o ustalenie, gdy powód nie jest stroną umowy."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, w której spółka próbuje kwestionować warunki umowy kredytowej zawartej przez konsumenta z bankiem.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnych kwestii procesowych (legitymacja, interes prawny) oraz potencjalnie abuzywnych klauzul w umowach bankowych, co jest istotne dla prawników specjalizujących się w prawie bankowym i ochrony konsumentów.
“Czy spółka może kwestionować umowę kredytową banku? Sąd wyjaśnia kluczowe przesłanki procesowe.”
Sektor
bankowość
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.