I C 182/14
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowód D. J. pierwotnie domagał się zobowiązania pozwanej B. R. do sporządzenia aktu notarialnego przeniesienia udziału w nieruchomości za kwotę 130 000 zł, którą wpłacił. Pozwana twierdziła, że strony umówiły się na 150 000 zł. Sąd Rejonowy w Lęborku przekazał sprawę do Sądu Okręgowego. Powód zmienił żądanie na zapłatę 130 000 zł wraz z odsetkami. Pozwana kwestionowała dopuszczalność zmiany powództwa i proponowała ugodę. Sąd Okręgowy w Słupsku uznał zmianę powództwa za skuteczną i dopuszczalną na podstawie art. 193 § 1 kpc, mimo błędnego wskazania przez powoda art. 194 kpc. Stwierdził, że wobec braku zawarcia umowy sprzedaży, wpłacona kwota stanowi świadczenie nienależne (art. 410 § 2 kc) i podlega zwrotowi. Sąd nie badał wysokości ewentualnej należności pozwanej, będąc związanym żądaniem pozwu (art. 321 kpc). Oddalił wnioski dowodowe pozwanej jako nieprzydatne. Zasądził odsetki na podstawie art. 476 i 481 § 1 kc oraz koszty procesu na podstawie art. 98 kpc.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaDopuszczalność zmiany powództwa w trakcie procesu cywilnego oraz zasady zwrotu świadczeń nienależnych w przypadku niezawarcia umowy.
Dotyczy specyficznej sytuacji braku porozumienia co do ceny i niezawarcia umowy sprzedaży nieruchomości po wpłaceniu zaliczki.
Zagadnienia prawne (2)
Czy zmiana powództwa z żądania zobowiązania do złożenia oświadczenia woli na żądanie zapłaty kwoty wpłaconej na poczet ceny jest dopuszczalna?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, zmiana powództwa była dopuszczalna na podstawie art. 193 § 1 kpc, nawet jeśli strona błędnie wskazała podstawę prawną.
Uzasadnienie
Sąd nie jest związany podstawą prawną wskazaną przez stronę, a ocenia dopuszczalność czynności procesowych samodzielnie. Zmiana powództwa w piśmie procesowym była zgodna z art. 193 § 1 kpc.
Czy kwota wpłacona na poczet ceny sprzedaży nieruchomości, gdy umowa nie doszła do skutku, stanowi świadczenie nienależne podlegające zwrotowi?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, kwota ta stanowi świadczenie nienależne na podstawie art. 410 § 2 kc i podlega zwrotowi.
Uzasadnienie
Wobec braku zawarcia umowy sprzedaży, odpadła podstawa prawna świadczenia, co czyni je nienależnym.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| D. J. | osoba_fizyczna | powód |
| B. R. | osoba_fizyczna | pozwana |
Przepisy (6)
Główne
k.p.c. art. 193 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dopuszczalność zmiany powództwa przez powoda.
k.c. art. 410 § § 2
Kodeks cywilny
Definicja świadczenia nienależnego.
Pomocnicze
k.c. art. 476
Kodeks cywilny
k.c. art. 481 § § 1
Kodeks cywilny
Podstawa orzekania o odsetkach ustawowych.
kpc art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada odpowiedzialności za wynik procesu w zakresie kosztów.
kpc art. 321
Kodeks postępowania cywilnego
Związanie sądu żądaniem pozwu.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zmiana powództwa była dopuszczalna na podstawie art. 193 § 1 kpc. • Kwota wpłacona na poczet ceny sprzedaży, gdy umowa nie doszła do skutku, stanowi świadczenie nienależne podlegające zwrotowi na podstawie art. 410 § 2 kc.
Odrzucone argumenty
Zmiana powództwa była niedopuszczalna. • Jedynym rozwiązaniem jest ugoda sądowa. • Nieruchomość wymaga remontu, a strony umówiły się na inną kwotę.
Godne uwagi sformułowania
Sąd bowiem nie jest związany podstawą prawną wskazaną przez stronę, a dokonuje samodzielnie oceny prawnej podejmowanych przez strony czynności procesowych, mając na uwadze obowiązujący porządek prawny. • Wobec braku zawarcia przez strony umowy co do sprzedaży przez pozwaną na rzecz powoda jej udziałów w przedmiotowej nieruchomości odpadła podstawa prawna świadczenia przez powoda na rzecz pozwanej kwoty 130.000 zł. • Pozwana winna więc zwrócić powodowi powyższą kwotę jako świadczenie nienależne (art. 410 § 2 kc). • Sąd rozpoznawał bowiem sprawę jedynie w ramach zgłoszonego powództwa o zapłatę. Zgodnie zaś z art. 321 kpc Sąd jest związany żądaniem pozwu.
Skład orzekający
Maria Cichoń
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Dopuszczalność zmiany powództwa w trakcie procesu cywilnego oraz zasady zwrotu świadczeń nienależnych w przypadku niezawarcia umowy."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku porozumienia co do ceny i niezawarcia umowy sprzedaży nieruchomości po wpłaceniu zaliczki.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa ilustruje praktyczne problemy związane z umowami przedwstępnymi i zmianą powództwa, co jest częste w praktyce prawniczej.
“Nie doszła umowa? Możesz odzyskać zaliczkę jako świadczenie nienależne!”
Dane finansowe
WPS: 130 000 PLN
zwrot świadczenia: 130 000 PLN
zwrot kosztów procesu: 10 117 PLN
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.