I C 182/14
Podsumowanie
Sąd Okręgowy zasądził od pozwanej na rzecz powoda 130 000 zł jako zwrot nienależnego świadczenia wpłaconego na poczet zakupu udziałów w nieruchomości, gdy umowa nie doszła do skutku.
Powód dochodził zwrotu 130 000 zł wpłaconych pozwanej na poczet zakupu jej udziałów w nieruchomości, ponieważ strony nie zawarły ostatecznej umowy sprzedaży. Sąd uznał, że zmiana powództwa była dopuszczalna i zasądził zwrot kwoty jako świadczenie nienależne, odrzucając argumenty pozwanej o niedopuszczalności zmiany powództwa i konieczności zawarcia ugody.
Powód D. J. pierwotnie domagał się zobowiązania pozwanej B. R. do sporządzenia aktu notarialnego przeniesienia udziału w nieruchomości za kwotę 130 000 zł, którą wpłacił. Pozwana twierdziła, że strony umówiły się na 150 000 zł. Sąd Rejonowy w Lęborku przekazał sprawę do Sądu Okręgowego. Powód zmienił żądanie na zapłatę 130 000 zł wraz z odsetkami. Pozwana kwestionowała dopuszczalność zmiany powództwa i proponowała ugodę. Sąd Okręgowy w Słupsku uznał zmianę powództwa za skuteczną i dopuszczalną na podstawie art. 193 § 1 kpc, mimo błędnego wskazania przez powoda art. 194 kpc. Stwierdził, że wobec braku zawarcia umowy sprzedaży, wpłacona kwota stanowi świadczenie nienależne (art. 410 § 2 kc) i podlega zwrotowi. Sąd nie badał wysokości ewentualnej należności pozwanej, będąc związanym żądaniem pozwu (art. 321 kpc). Oddalił wnioski dowodowe pozwanej jako nieprzydatne. Zasądził odsetki na podstawie art. 476 i 481 § 1 kc oraz koszty procesu na podstawie art. 98 kpc.
Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.
SprawdźZagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, zmiana powództwa była dopuszczalna na podstawie art. 193 § 1 kpc, nawet jeśli strona błędnie wskazała podstawę prawną.
Uzasadnienie
Sąd nie jest związany podstawą prawną wskazaną przez stronę, a ocenia dopuszczalność czynności procesowych samodzielnie. Zmiana powództwa w piśmie procesowym była zgodna z art. 193 § 1 kpc.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
zasądzenie kwoty i kosztów
Strona wygrywająca
D. J.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| D. J. | osoba_fizyczna | powód |
| B. R. | osoba_fizyczna | pozwana |
Przepisy (6)
Główne
k.p.c. art. 193 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dopuszczalność zmiany powództwa przez powoda.
k.c. art. 410 § § 2
Kodeks cywilny
Definicja świadczenia nienależnego.
Pomocnicze
k.c. art. 476
Kodeks cywilny
k.c. art. 481 § § 1
Kodeks cywilny
Podstawa orzekania o odsetkach ustawowych.
kpc art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada odpowiedzialności za wynik procesu w zakresie kosztów.
kpc art. 321
Kodeks postępowania cywilnego
Związanie sądu żądaniem pozwu.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zmiana powództwa była dopuszczalna na podstawie art. 193 § 1 kpc. Kwota wpłacona na poczet ceny sprzedaży, gdy umowa nie doszła do skutku, stanowi świadczenie nienależne podlegające zwrotowi na podstawie art. 410 § 2 kc.
Odrzucone argumenty
Zmiana powództwa była niedopuszczalna. Jedynym rozwiązaniem jest ugoda sądowa. Nieruchomość wymaga remontu, a strony umówiły się na inną kwotę.
Godne uwagi sformułowania
Sąd bowiem nie jest związany podstawą prawną wskazaną przez stronę, a dokonuje samodzielnie oceny prawnej podejmowanych przez strony czynności procesowych, mając na uwadze obowiązujący porządek prawny. Wobec braku zawarcia przez strony umowy co do sprzedaży przez pozwaną na rzecz powoda jej udziałów w przedmiotowej nieruchomości odpadła podstawa prawna świadczenia przez powoda na rzecz pozwanej kwoty 130.000 zł. Pozwana winna więc zwrócić powodowi powyższą kwotę jako świadczenie nienależne (art. 410 § 2 kc). Sąd rozpoznawał bowiem sprawę jedynie w ramach zgłoszonego powództwa o zapłatę. Zgodnie zaś z art. 321 kpc Sąd jest związany żądaniem pozwu.
Skład orzekający
Maria Cichoń
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Dopuszczalność zmiany powództwa w trakcie procesu cywilnego oraz zasady zwrotu świadczeń nienależnych w przypadku niezawarcia umowy."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku porozumienia co do ceny i niezawarcia umowy sprzedaży nieruchomości po wpłaceniu zaliczki.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa ilustruje praktyczne problemy związane z umowami przedwstępnymi i zmianą powództwa, co jest częste w praktyce prawniczej.
“Nie doszła umowa? Możesz odzyskać zaliczkę jako świadczenie nienależne!”
Dane finansowe
WPS: 130 000 PLN
zwrot świadczenia: 130 000 PLN
zwrot kosztów procesu: 10 117 PLN
Sektor
nieruchomości
Masz pytanie dotyczące tej sprawy?
Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Sygn. I C 182/14 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 9 grudnia 2014 r. Sąd Okręgowy w Słupsku I Wydział Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący: SSO Maria Cichoń Protokolant: Małgorzata Bugiel po rozpoznaniu w dniu 9 grudnia 2014 r. w Słupsku na rozprawie sprawy z powództwa D. J. przeciwko B. R. o zapłatę 1. zasądza od pozwanej B. R. na rzecz powoda D. J. kwotę 130.000 zł (słownie: sto trzydzieści tysięcy złotych) wraz z ustawowymi odsetkami od dnia 6 października 2014 r. do dnia zapłaty; 2. zasądza od pozwanej B. R. na rzecz powoda D. J. kwotę 10.117 zł (słownie: dziesięć tysięcy sto siedemnaście złotych) tytułem zwrotu kosztów procesu.\ Na oryginale właściwy podpis I C 182/14 UZASADNIENIE Powód D. J. w dniu 19 lutego 2014 r. skierował do Rejonowego w Lęborku wniosek zawierający żądanie zobowiązania pozwanej B. R. do sporządzenia aktu notarialnego (złożenia oświadczenia woli) w przedmiocie przeniesienia na rzecz powoda udziału w nieruchomości położonej w L. przy ul. (...) za kwotę 130.000 zł, którą to kwotę powód uiścił na rzecz pozwanej z tego tytułu. W odpowiedzi na powyższy wniosek pozwana B. R. podniosła, iż jest skłonna zrzec się swoich udziałów w przedmiotowej nieruchomości na rzecz pozwanego, ale nie za kwotę 130.000 zł, którą to kwotę z tego tytułu przelał jej powód. Pozwana podniosła, iż strony umówiły się, że powód uiści z tego tytułu na jej rzecz łączną kwotę 150.000 zł w dwóch ratach: pierwsza w wysokości 100.000 zł do końca lipca 2014 r., a druga w wysokości 50.000 zł do końca października 2014 r. (k. 36 i następne akt). Na rozprawie w dniu 9 maja 2014 r. Sąd Rejonowy w Lęborku skierował sprawę do rozpoznania w trybie procesowym jako sprawę o zobowiązanie do złożenia oświadczenia woli i postanowieniem z tego samego dnia przekazał sprawę do Sądu Okręgowego w Słupsku (k. 60 i 61 akt). Pismem procesowym z dnia 28 sierpnia 2014 r. (k. 75 i następne akt) powód D. J. na podstawie art. 194 kpc zmienił żądanie i wniósł o zasądzenie od pozwanej B. R. na jego rzecz kwoty 130.000 zł wraz z ustawowymi odsetkami od dnia doręczenia niniejszego pisma pozwanej do dnia zapłaty oraz zasądzenie od pozwanej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. W odpowiedzi na to pismo procesowe pozwana B. R. podniosła, iż zmiana powództwa w niniejszej sprawie na podstawie art. 194 kpc jest niedopuszczalna. Jedynym rozwiązaniem sporu pomiędzy stronami jest zawarcie ugody sądowej, w której pozwana przeniosłaby na własność powoda 2/6 udziałów w nieruchomości położonej przy ul. (...) w L. opisanej w księdze wieczystej KW nr (...) ze spłatą ze strony powoda w kwocie 160.000 zł. W przypadku braku zgody powoda na zawarcie ugody pozwana wniosła o oddalenie powództwa oraz złożyła wniosek o przesłuchanie w charakterze świadków: T. Ż. , J. R. , A. R. i D. H. na okoliczności negocjacji prowadzonych powodem w sprawie przeniesienia własności udziałów pozwanej w nieruchomości przy ul. (...) . G. (...) w L. , zakresu remontu poświadczającego podwyższenie wartości nieruchomości po śmierci R. J. , a także stanu nieruchomości w dacie śmierci R. J. i w dacie wyprowadzenia się B. R. w październiku 2013 r. Sąd ustalił i zważył: B. R. i T. J. są współwłaścicielami nieruchomości położonej w L. przy ul. (...) . (...) , obejmującej zabudowaną działkę gruntu nr (...) o obszarze 0,0465 ha, oraz posadowionego na tej działce budynku mieszkalnego, dla której Sąd Rejonowy w Lęborku prowadzi księgę wieczystą KW nr (...) . Udział B. R. w tej nieruchomości wynosi 2/6 części, a T. R. 4/6 części. dowód: odpis zwykły z księgi wieczystej KW nr (...) – k. 7 – 11 akt i 85 akt. Strony niniejszego postępowania w 2013 r. prowadziły między sobą rozmowy w sprawie odkupienia przez powoda D. J. od pozwanej B. R. jej udziałów, czyli 2/3 części w nieruchomości położonej w L. przy ul. (...) . G. (...) . Z tego tytułu powód przelał na konto pozwanej we wrześniu 2013 r. kwotę 100.000 zł, a w grudniu tego samego roku kwotę 30.000 zł. fakt bezsporny Ostatecznie strony nie osiągnęły porozumienia co do kwoty, jaką powód miałby zapłacić pozwanej w zamian za jej udziały w przedmiotowej nieruchomości. fakt bezsporny W ocenie Sądu powództwo zasługuje na uwzględnienie. W pierwszej kolejności należy podnieść, iż powód w sposób skuteczny dokonał zmiany powództwa w piśmie procesowym z dnia 28 sierpnia 2014 r. (k. 75 i następne akt), domagając się – w miejsce pierwotnie zgłoszonego roszczenia w postaci zobowiązania pozwanej do złożenia oświadczenia woli w przedmiocie przeniesienia na rzecz powoda jej udziałów w nieruchomości przy ul. (...) . (...) w L. – żądania zapłaty kwoty 130.000 zł, którą to kwotę powód przekazał pozwanej na poczet ceny za zakup od niej udziałów w tejże nieruchomości. Bez wątpienia w myśl uregulowania zawartego w przepisie art. 193 § 1 kpc zmiana powództwa przez powoda była dopuszczalna. Faktu tego nie zmienia okoliczność, iż powód w piśmie procesowym zawierającym zmianę powództwa błędnie wskazał art. 194 kpc . Sąd bowiem nie jest związany podstawą prawną wskazaną przez stronę, a dokonuje samodzielnie oceny prawnej podejmowanych przez strony czynności procesowych, mając na uwadze obowiązujący porządek prawny. Wobec braku zawarcia przez strony umowy co do sprzedaży przez pozwaną na rzecz powoda jej udziałów w przedmiotowej nieruchomości odpadła podstawa prawna świadczenia przez powoda na rzecz pozwanej kwoty 130.000 zł. Pozwana winna więc zwrócić powodowi powyższą kwotę jako świadczenie nienależne ( art. 410 § 2 kc ). W toku niniejszego postępowania Sąd nie był uprawniony do badania i ustalania wysokości ewentualnej kwoty, jaka należałaby się pozwanej z tytułu spłaty jej udziałów w nieruchomości położonej przy ul. (...) . (...) w L. . Sąd rozpoznawał bowiem sprawę jedynie w ramach zgłoszonego powództwa o zapłatę. Zgodnie zaś z art. 321 kpc Sąd jest związany żądaniem pozwu. Z tych też względów Sąd pominął dowody z zeznań świadków zgłoszonych przez pozwaną w piśmie procesowym z dnia 19 września 2014 r. (k. 89 i następne akt) jako nieprzydatne dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. O odsetkach Sąd orzekł na podstawie art. 476 kc w związku z art. 481 § 1 kc. O kosztach procesu Sąd orzekł na podstawie art. 98 kpc , zgodnie z zasadą odpowiedzialności za wynik procesu. Na koszty procesu składają się: opłata od pozwu – 6.500 zł i wynagrodzenie pełnomocnika powoda – 3.600 zł (§ 6 pkt 6 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (...) Dz.U. z 2013 r., poz. 461) oraz 17 zł – opłata skarbowa od pełnomocnictwa. Na oryginale właściwy podpis
Nie znalazłeś odpowiedzi?
Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.
Rozpocznij analizę