I C 1817/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła roszczeń L. G. przeciwko Skarbowi Państwa o zapłatę odszkodowania i zadośćuczynienia w związku z decyzją z 4 sierpnia 2017 r., która obniżyła jej emeryturę z ponad 7.000 zł do około 1.800 zł miesięcznie na podstawie tzw. ustawy dezubekizacyjnej. Decyzja ta została następnie prawomocnie uchylona przez Sąd Apelacyjny, przywracając świadczenie do pierwotnej wysokości. W wyniku jednorazowej wypłaty wyrównania za lata 2017-2022 (299.451,04 zł brutto), powódka poniosła nadmierne obciążenie podatkowe i składką zdrowotną, co stanowiło szkodę majątkową w wysokości 47.981 zł. Ponadto, wadliwa decyzja spowodowała u powódki krzywdę moralną, w tym poczucie stygmatyzacji, utratę godności, konieczność sprzedaży mieszkania i obniżenie standardu życia. Sąd Okręgowy w Olsztynie, opierając się na przepisach o odpowiedzialności Skarbu Państwa (art. 417 k.c. i 417¹ k.c. w zw. z art. 77 Konstytucji RP) oraz opinii biegłego, uznał roszczenie za zasadne. Zasądził na rzecz powódki kwotę 107.981 zł, w tym 47.981 zł tytułem odszkodowania za szkodę majątkową oraz 60.000 zł (po 30.000 zł za skutki materialne i moralne) tytułem zadośćuczynienia za krzywdę. Sąd przyznał również powódce zwrot kosztów procesu w wysokości 12.317 zł, a także odstąpił od obciążenia pozwanego nieuiszczonymi kosztami sądowymi ze względu na szczególne okoliczności sprawy.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie odpowiedzialności Skarbu Państwa za szkody i krzywdę wynikające z wadliwych decyzji administracyjnych, nawet jeśli wydane na podstawie ustawy, która została później uznana za niezgodną z prawem lub uchyloną. Interpretacja przepisów o odszkodowaniu i zadośćuczynieniu w kontekście tzw. ustawy dezubekizacyjnej.
Konkretne okoliczności sprawy, indywidualny przebieg służby powódki, specyfika ustawy dezubekizacyjnej.
Zagadnienia prawne (3)
Czy Skarb Państwa ponosi odpowiedzialność za szkodę majątkową i krzywdę niemajątkową wynikającą z wydania wadliwej decyzji administracyjnej, która została następnie prawomocnie uchylona?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, Skarb Państwa ponosi odpowiedzialność na podstawie art. 417 k.c. i 417¹ k.c. w zw. z art. 77 ust. 1 Konstytucji RP, jeśli szkoda została wyrządzona przez niezgodne z prawem działanie lub zaniechanie przy wykonywaniu władzy publicznej, a wadliwość decyzji została stwierdzona.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że decyzja obniżająca emeryturę, mimo oparcia na ustawie, była sprzeczna z prawem materialnym i naruszała konstytucyjne prawo powódki do zabezpieczenia społecznego. Bezprawność działania organu polegała na naruszeniu tych praw oraz zasad proporcjonalności i sprawiedliwości społecznej. Odpowiedzialność państwa ma charakter obiektywny i nie zależy od winy funkcjonariusza.
Jaka jest wysokość odszkodowania i zadośćuczynienia należnego za szkodę majątkową (nadpłata podatku) i krzywdę moralną (stygmatyzacja, sprzedaż mieszkania) spowodowane wadliwą decyzją administracyjną?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Sąd zasądził łącznie 107.981 zł, w tym 47.981 zł tytułem odszkodowania za szkodę majątkową oraz 60.000 zł tytułem zadośćuczynienia za krzywdę moralną.
Uzasadnienie
Szkoda majątkowa została wyliczona jako różnica między faktycznie zapłaconym podatkiem a podatkiem, który powódka zapłaciłaby, gdyby świadczenia były wypłacane terminowo. Krzywda moralna została oceniona przez pryzmat cierpień psychicznych, naruszenia godności, stygmatyzacji społecznej, utraty bezpieczeństwa i konieczności reorganizacji życia.
Od kiedy należą się odsetki ustawowe za opóźnienie od zasądzonej kwoty?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Odsetki ustawowe za opóźnienie należą się od dnia 11 sierpnia 2023 r.
Uzasadnienie
Roszczenie stało się wymagalne z dniem 11 sierpnia 2023 r., po upływie 7-dniowego terminu na spełnienie świadczenia od daty doręczenia wezwania do zapłaty (3 sierpnia 2023 r.). Wcześniejsze żądanie odsetek było przedwczesne.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| L. G. | osoba_fizyczna | powódka |
| Skarb Państwa - Dyrektor Zakładu Emerytalno-Rentowego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji z siedzibą w W. | organ_państwowy | pozwany |
Przepisy (9)
Główne
k.c. art. 417 § 1
Kodeks cywilny
Skarb Państwa ponosi odpowiedzialność za szkodę wyrządzoną przez niezgodne z prawem działanie lub zaniechanie przy wykonywaniu władzy publicznej.
k.c. art. 417 § 1
Kodeks cywilny
Jeżeli szkoda została wyrządzona przez wydanie prawomocnego orzeczenia lub ostatecznej decyzji, jej naprawienia można żądać po stwierdzeniu we właściwym postępowaniu niezgodności z prawem tego orzeczenia lub decyzji.
Konstytucja RP art. 77 § 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Każdy ma prawo do wynagrodzenia szkody wyrządzonej przez niezgodne z prawem działanie organu władzy publicznej.
Pomocnicze
k.c. art. 361 § 2
Kodeks cywilny
Naprawienie szkody obejmuje straty, które poszkodowany poniósł, oraz korzyści, które mógłby osiągnąć, gdyby mu szkody nie wyrządzono.
k.c. art. 445 § 1
Kodeks cywilny
W wypadkach przewidzianych w artykule poprzedzającym sąd może przyznać poszkodowanemu odpowiednią sumę tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę.
k.c. art. 448
Kodeks cywilny
W razie naruszenia dobra osobistego sąd może przyznać temu, kto doznaje naruszenia, odpowiednią sumę pieniężną tytułem zadośćuczynienia.
k.p.c. art. 100
Kodeks postępowania cywilnego
W razie uwzględnienia powództwa w przeważającej części, sąd przyznał powódce pełen zwrot poniesionych przez nią kosztów.
k.p.c. art. 102
Kodeks postępowania cywilnego
W ocenie Sądu, w niniejszej sprawie zachodzą szczególnie uzasadnione okoliczności, uzasadniające odstąpienie od obciążenia pozwanego nieuiszczonymi kosztami sądowymi.
k.c. art. 481 § 1
Kodeks cywilny
Jeżeli dłużnik opóźnia się ze spełnieniem świadczenia pieniężnego, wierzyciel może żądać odsetek ustawowych za czas trwania opóźnienia.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Bezprawność decyzji administracyjnej obniżającej emeryturę, potwierdzona prawomocnym uchyleniem. • Istnienie szkody majątkowej w postaci nadpłaty podatku dochodowego. • Istnienie krzywdy niemajątkowej wynikającej z naruszenia dóbr osobistych (godność, dobre imię, poczucie bezpieczeństwa). • Związek przyczynowy między wadliwą decyzją a poniesioną szkodą i krzywdą. • Konstytucyjne prawo do wynagrodzenia szkody wyrządzonej przez niezgodne z prawem działanie organu władzy publicznej.
Odrzucone argumenty
Argument pozwanego o działaniu w granicach prawa i stosowaniu przepisów ustawy dezubekizacyjnej. • Argument pozwanego o braku podstaw do zasądzenia zadośćuczynienia za krzywdę spowodowaną decyzją administracyjną.
Godne uwagi sformułowania
Decyzja ta została następnie uchylona prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w (...), które przywróciły świadczenie do wysokości sprzed obniżki. • Skutkiem jednorazowej wypłaty tej kwoty było jednak nadmierne obciążenie podatkiem dochodowym i składką zdrowotną, które przewyższało należności, jakie powódka musiałaby uiścić, gdyby świadczenia były wypłacane terminowo. • Powódka swoje żądanie wywodziła z faktu, iż decyzją z dnia 4 sierpnia 2017 r. (...) obniżył jej emeryturę z kwoty ponad 7.000 zł do kwoty 1.800 zł miesięcznie. • W ocenie Sądu, przedstawiona opinia cechuje się wysokim poziomem merytorycznym i nie została skutecznie zakwestionowana przez żadną ze stron postępowania. • W realiach niniejszej sprawy przesłanka bezprawności została spełniona. • Bezspornie powódka wykazała istnienie szkody majątkowej w wysokości 47.981 zł, wynikającej z nadmiernego obciążenia podatkowego. • W niniejszej sprawie decyzja administracyjna, choć formalnie oparta na ustawie, została prawomocnie uchylona jako sprzeczna z prawem, a jej skutki zarówno finansowe, jak i osobiste zostały szczegółowo udokumentowane.
Skład orzekający
Beata Bihuń
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie odpowiedzialności Skarbu Państwa za szkody i krzywdę wynikające z wadliwych decyzji administracyjnych, nawet jeśli wydane na podstawie ustawy, która została później uznana za niezgodną z prawem lub uchyloną. Interpretacja przepisów o odszkodowaniu i zadośćuczynieniu w kontekście tzw. ustawy dezubekizacyjnej."
Ograniczenia: Konkretne okoliczności sprawy, indywidualny przebieg służby powódki, specyfika ustawy dezubekizacyjnej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy tzw. ustawy dezubekizacyjnej, która budzi wiele kontrowersji i dotyka grupy osób o specyficznej historii zawodowej. Pokazuje, jak wadliwe decyzje administracyjne mogą mieć dalekosiężne skutki dla życia obywateli, zarówno materialne, jak i emocjonalne.
“Emerytura obniżona o 5 tys. zł przez wadliwą decyzję. Sąd przyznał ponad 100 tys. zł odszkodowania.”
Dane finansowe
WPS: 107 981 PLN
odszkodowanie i zadośćuczynienie: 107 981 PLN
zwrot kosztów procesu: 12 317 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.