I C 180/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła powództwa R. Ż. przeciwko M. N. (1) o zapłatę kwoty 55 773 zł, która miała stanowić udział powoda w cenie sprzedaży nieruchomości, przelanej na konto pozwanej. Sąd Rejonowy w Grodzisku Wielkopolskim oddalił powództwo, uznając, że powód nie wykazał podstawy prawnej roszczenia ani faktu dysponowania przez pozwaną dochodzoną kwotą. Sąd Rejonowy wskazał, że pieniądze te zostały przekazane matce pozwanej, a rozliczenia między spadkobiercami pozostają poza zakresem niniejszego postępowania. Powód zaskarżył wyrok Sądu Rejonowego w części dotyczącej oddalenia powództwa co do kwoty 40 317,50 zł oraz w całości w zakresie kosztów. W apelacji powód zarzucił m.in. błędy w ustaleniach faktycznych dotyczące porozumienia spadkobierców co do podziału spadku i rozliczeń, naruszenie przepisów prawa materialnego (art. 1037 § 1 i 2 KC, art. 405 KC) oraz naruszenie przepisów postępowania (art. 233 § 1 kpc). Sąd Okręgowy w Poznaniu uznał apelację za nieuzasadnioną. Sąd Okręgowy przyjął ustalenia faktyczne Sądu Rejonowego za własne, uznając je za prawidłowe i wyczerpujące. Podkreślono, że powód nie wykazał, aby pozwana dysponowała dochodzoną kwotą, a wręcz przeciwnie – wykazano, że przekazała ją swojej matce. Kwestie dotyczące rozliczeń między spadkobiercami oraz korzystania przez powoda z mieszkania po rodzicach uznano za nieistotne dla oceny zasadności powództwa opartego na umowie przechowania, depozytu nieprawidłowego lub bezpodstawnego wzbogacenia. Sąd Okręgowy oddalił apelację na podstawie art. 385 k.p.c. i zasądził od powoda na rzecz pozwanej zwrot kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu apelacyjnym.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: NiskaPotwierdzenie, że ciężar dowodu w sprawach o zapłatę spoczywa na powodzie, a rozliczenia między osobami trzecimi (niebędącymi stronami postępowania) nie są przedmiotem oceny sądu w danej sprawie.
Sprawa dotyczy specyficznego stanu faktycznego związanego z rozliczeniami rodzinnymi i sprzedażą spadkową, a rozstrzygnięcie opiera się na braku dowodów po stronie powoda.
Zagadnienia prawne (2)
Czy pozwana pozostaje wzbogacona względem powoda o kwotę 40 317,50 zł z tytułu sprzedaży nieruchomości, mimo jej przekazania matce?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, pozwana nie pozostaje wzbogacona, ponieważ wykazała, że przekazała tę kwotę swojej matce, a rozliczenia między matką a powodem pozostają poza zakresem niniejszego postępowania.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że powód nie udowodnił, iż pozwana nadal dysponuje kwotą 40 317,50 zł. Przeciwnie, wykazano, że pozwana przekazała te środki swojej matce, która miała rozliczyć się z powodem. Kwestia rozliczeń między matką a powodem nie była przedmiotem tego postępowania.
Czy porozumienie między spadkobiercami dotyczące podziału spadku i rozliczeń z tytułu korzystania ze spadku, w skład którego wchodzi nieruchomość, mogło być zawarte w formie ustnej lub innej niż akt notarialny?
Odpowiedź sądu
Sąd Okręgowy uznał, że kwestie te nie mają znaczenia dla rozstrzygnięcia o zasadności powództwa o zapłatę, które opierało się na innych podstawach prawnych.
Uzasadnienie
Sąd Rejonowy rozważał te kwestie, ale Sąd Okręgowy stwierdził, że zarzuty apelacji dotyczące naruszenia art. 1037 KC i ustaleń między spadkobiercami wykraczają poza ramy niniejszego postępowania, które dotyczyło roszczenia o zapłatę od pozwanej, która nie była spadkobiercą.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| R. Ż. | osoba_fizyczna | powód |
| M. N. (1) | osoba_fizyczna | pozwana |
Przepisy (8)
Główne
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Pomocnicze
k.c. art. 1037 § § 1
Kodeks cywilny
Niewłaściwe zastosowanie przez Sąd Rejonowy poprzez przyjęcie, że doszło do dokonania przez wszystkich spadkobierców ustaleń co do zasad działu spadku i rozliczeń z tytułu korzystania ze spadku.
k.c. art. 1037 § § 2
Kodeks cywilny
Niewłaściwe zastosowanie przez Sąd Rejonowy poprzez przyjęcie, że umowa dotycząca działu spadku i rozliczeń między spadkobiercami mogła być zawarta w formie innej niż akt notarialny.
k.c. art. 405
Kodeks cywilny
Niezastosowanie przez Sąd Rejonowy, tj. przyjęcie, że Pozwana co do kwoty 40.317,50 zł nie pozostaje wzbogacona względem Powoda i nie jest zobowiązana do zwrotu ww. kwoty.
k.p.c. art. 233 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Naruszenie poprzez przeprowadzenie oceny dowodów w sposób niewszechstronny, z pominięciem zasad logiki i doświadczenia życiowego.
k.p.c. art. 233 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Naruszenie w zw. z art. 227 k.p.c. poprzez przeprowadzenie oceny dowodów w sposób niewszechstronny, z pominięciem zasad logiki i doświadczenia życiowego.
k.p.c. art. 102
Kodeks postępowania cywilnego
Naruszenie poprzez niezastosowanie mimo zaistnienia ku temu przesłanek (w zakresie kosztów postępowania).
k.p.c. art. 98 § § 1 1
Kodeks postępowania cywilnego
Orzeczenie o odsetkach od kosztów postępowania apelacyjnego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Pozwana nie dysponuje dochodzoną kwotą, gdyż przekazała ją swojej matce. • Rozliczenia między matką pozwanej a powodem pozostają poza zakresem niniejszego postępowania. • Powód nie wykazał podstawy prawnej roszczenia ani faktu bezpodstawnego wzbogacenia pozwanej.
Odrzucone argumenty
Zarzuty apelacji dotyczące błędów w ustaleniach faktycznych i naruszenia prawa materialnego (art. 1037 KC, art. 405 KC) w zakresie porozumień między spadkobiercami. • Zarzuty apelacji dotyczące naruszenia przepisów postępowania (art. 233 kpc) w ocenie dowodów. • Zarzut naruszenia art. 102 kpc w zakresie kosztów postępowania.
Godne uwagi sformułowania
Sąd Rejonowy prawidłowo i wyczerpująco ustalił stan faktyczny stanowiący podstawę do merytorycznego rozpoznania powództwa w oparciu o prawidłowo przeprowadzoną ocenę dowodów, stąd Sąd Okręgowy ustalenia te przyjmuje za własne. • Jeżeli chodzi o główne przesłanki oddalenia powództwa to Sąd Rejonowy wskazał, że nie zostało wykazane, ażeby strony łączyła umowa (sąd pierwszej instancji rozważał umowę przechowania i umowę depozytu nieprawidłowego), a w kwestii bezpodstawnego wzbogacenia wskazał, że jeżeli ktoś pieniądze posiada to jest to matka pozwanej, która sama przyznała, że przechowuje je, by dokonać rozliczenia z powodem, a to czy będzie ona zobowiązana do zwrotu tej kwoty ( na rzecz powoda) pozostaje poza oceną sądu w tym postępowaniu. • Tak więc podstawowym obowiązkiem dowodowym powoda było wykazanie, że na koncie pozwanej znajduje się kwota odpowiadająca kwocie dochodzonej pozwem, która wypłynęła na to konto w związku ze sprzedażą przysługującego powodowi udziału w nieruchomościach. Obowiązkowi temu powód nie podołał. • Pozwana udzieliła konta matce i jej rodzeństwu grzecznościowo – i jak wynika z jej zeznań i z zeznań jej matki – świadka M. N. (2) – dysponentem pieniędzy była świadek M. N. (2) i to ona rozliczała się z rodzeństwem, a pozwana nie brała w tych rozliczeniach udziału. […]
Skład orzekający
Maria Antecka
przewodnicząca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Niska
Powoływalne dla: "Potwierdzenie, że ciężar dowodu w sprawach o zapłatę spoczywa na powodzie, a rozliczenia między osobami trzecimi (niebędącymi stronami postępowania) nie są przedmiotem oceny sądu w danej sprawie."
Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznego stanu faktycznego związanego z rozliczeniami rodzinnymi i sprzedażą spadkową, a rozstrzygnięcie opiera się na braku dowodów po stronie powoda.
Wartość merytoryczna
Ocena: 4/10
Sprawa jest typowym przykładem sporu o rozliczenia finansowe po sprzedaży majątku spadkowego, gdzie kluczowe jest udowodnienie własności środków i podstawy prawnej roszczenia. Brak w niej jednak nietypowych faktów czy zaskakujących zwrotów akcji.
Dane finansowe
WPS: 55 773 PLN
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.