I C 179/15

Sygn. akt I C 179/15 WYROK W IMIENIU RZECZPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 1 września 2015 roku Sąd Rejonowy Gdańsk -Północ w Gdańsku, Wydział I Cywilny w składzie : Przewodniczący SSR (...) Protokolant sekr. sąd. (...) po rozpoznaniu w dniu 1 września 2015 roku sprawy z powództwa Z. B. przeciwko (...) w W. o zapłatę I. oddala zarzut niedopuszczalności drogi sądowej, II. oddala powództwo, III. odstępuje od obciążania powódki kosztami procesu. Sygn. akt I C (...) UZASADNIENIE Z. B. domagała się zasądzenia od pozwanej (...) w W. kwoty 1.598 zł tytułem bezpodstawnego wzbogacenia wraz z odsetkami ustawowymi od dnia 03.02.2015 r. do dnia zapłaty, wraz z kosztami procesu, w tym kosztami zastępstwa procesowego. W uzasadnieniu powódka wskazała, iż kwota 1.598 zł została wyegzekwowana na wniosek pozwanej w toku postępowania administracyjnego od powódki na podstawie tytułów wykonawczych. Kwota ta obejmowała należności za nieuregulowane opłaty z tytułu abonamentu za okres od stycznia 2009 r. do marca 2014 r. Powódka argumentowała, iż w 2001 r. ukończyła 60 lat, posiada prawo do emerytury w wysokości 1.244,97 zł w związku z tym z mocy prawa jest zwolniona z ww. opłaty. W odpowiedzi na pozew (...) w W. podniosła o zarzut niedopuszczalności drogi sądowej, ewentualnie wniosła o oddalenie powództwa oraz o zasądzenie kosztów procesu według norm przepisanych. W uzasadnieniu przyznała, iż w stosunku do powódki toczyła egzekucja administracyjna na podstawie tytułów wykonawczych wystawionych przez pozwaną, w związku z brakiem opłat abonamentowych, w tym za okres od stycznia 2009 r. do marca 2014 r. Wskazywała, iż powódka powinna była w toku postępowania egzekucyjnego podnosić zarzut zwolnienia z obowiązku ponoszenia opłat abonamentowych. Powołując się na art. (...) ustawy o opłatach abonamentowych wskazywała, iż przedmiotowe zwolnienie przysługuje dopiero od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym złożono w placówce pocztowej operatora wyznaczonego oświadczenie o spełnieniu warunków do korzystania z tych zwolnień i przedstawiono dokumenty potwierdzające uprawnienie do tych zwolnień. Zwolnienie bowiem nie przysługuje z mocy prawa. Podniosła również, iż powódka dopiero w październiku 2014 r. dopełniła ww. obowiązku. Zatem w spornym okresie zwolnienie powódce nie przysługiwało, o czym została poinformowana w piśmie z dnia 29.12.2014 r. znak: (...) :- (...) . Sąd ustalił następujący stan faktyczny: Na podstawie tytułów wykonawczych (...) , (...) , (...) , (...) , (...) , (...) , (...) , (...) , (...) , (...) , (...) , (...) , (...) , (...) , (...) , (...) na rzecz wierzyciela (...) w W. w ramach postępowania egzekucyjnego została wyegzekwowana kwota 1.598 zł z tytułu nieuregulowania opłat abonamentowych za okres od stycznia 2009 r. do marca 2014 r. okoliczność bezsporna, nadto dowód: akta (...) w G. W 2001 r. Z. B. ukończyła 60 lat. Od 2008 r. nie dokonywała opłat abonamentu. Jedynym źródłem dochodu powódki jest emerytura w wysokości 1.244,97 zł. okoliczność bezsporna, Sąd zważył, co następuje: Sąd oparł swe ustalenia na podstawie dokumentów prywatnych oraz urzędowych, w tym na aktach (...) w G. , załączonych do akt sprawy. Ich prawdziwość i autentyczność nie była kwestionowana przez żadną ze stron. W związku z tym Sąd również nie widząc podstaw do kwestionowania prawdziwości dokumentów, uznał je w całości za wiarygodne i oparł na nich swoje ustalenia. W pierwszej kolejności należy odnieść się do podniesionego przez pozwanego zarzuty niedopuszczalności drogi sądowej. Zgodnie z art. (...) Sąd odrzuci pozew jeżeli droga sądowa jest niedopuszczalna. Droga sądowa jest pozytywną przesłanką procesową, czyli okolicznością umożliwiającą rozpoznanie danej sprawy przez sąd. Pojęcie drogi sądowej w najszerszym znaczeniu unormowane jest w art. (...) . Stanowi on, że ustawa nie może nikomu zamykać drogi sądowej dochodzenia naruszonych wolności lub praw. Na mocy tego przepisu każdy ma więc prawo do wystąpienia o rozpoznanie sprawy do sądu państwowego. Przy czym zgodnie z art. (...) , wymiar sprawiedliwości w Polsce sprawują Sąd Najwyższy, sądy powszechne, sądy administracyjne oraz sądy wojskowe. Droga sądowa w sprawach cywilnych regulowana jest w przepisach kodeksu postępowania cywilnego i obejmuje postępowanie przed sądami powszechnymi i (...) . Kodeks postępowania cywilnego ustanawia w tym zakresie domniemanie drogi sądów powszechnych, która, co do zasady, przysługuje we wszystkich sprawach cywilnych. Niedopuszczalność drogi sądowej zachodzi tylko wyjątkowo – gdy przewidują to wyraźnie przepisy szczególne. Niedopuszczalność drogi sądowej może być bezwzględna, względna lub czasowa. Niedopuszczalność bezwzględna drogi sądowej występuje wówczas, gdy dana sprawa w ogóle nie może być załatwiona przez sąd powszechny. Niedopuszczalność względna ma miejsce, gdy sprawa cywilna może być zgodnie z wyborem strony poddana pod kompetencje sądu lub innego organu. Z czasową niedopuszczalnością drogi sądowej mamy do czynienia wówczas, gdy przepis procedury cywilnej wymaga, by przed wszczęciem postępowania przed sądem została wyczerpana droga innej procedury. Pozew lub wniosek wszczynający postępowanie w sprawie, dla której droga sądowa jest niedopuszczalna, nie może zostać rozpoznany przez sąd, wobec czego podlega odrzuceniu. W niniejszym postępowaniu powódka domagała się zwrotu kwoty 1.598 zł na podstawie art. (...) z tytułu bezpodstawnego wzbogacenia, wskazując, iż świadczenie to jest świadczeniem nienależnym. Przenosząc powyższe rozważania na grunt przedmiotowej sprawy wskazać należy, iż w ocenie Sądu dla dochodzenia ww. należności droga sądowa jest dopuszczalna, nie zachodzi bowiem żadna z ww. przesłanek, dających podstawę do stwierdzenia niedopuszczalności drogi sądowej. Z tych względów Sąd na mocy art. (...) a contrario oddalił zarzut niedopuszczalności drogi sądowej. Powyższe nie zmienia jednak faktu, iż powództwo nie było zasadne. W myśl art. (...) . kto bez podstawy prawnej uzyskał korzyść majątkową kosztem innej osoby, obowiązany jest do wydania korzyści w naturze, a gdyby to nie było możliwe, do zwrotu jej wartości. Zgodnie z art. (...) przepisy artykułów poprzedzających stosuje się w szczególności do świadczenia nienależnego. Świadczenie jest nienależne, jeżeli ten, kto je spełnił, nie był w ogóle zobowiązany lub nie był zobowiązany względem osoby, której świadczył, albo jeżeli podstawa świadczenia odpadła lub zamierzony cel świadczenia nie został osiągnięty, albo jeżeli czynność prawna zobowiązująca do świadczenia była nieważna i nie stała się ważna po spełnieniu świadczenia (...) Powódka zarówno w toku procesu, ani na etapie postępowania przedprocesowego nie kwestionowała faktu, iż nie uiszczała opłat abonamentowych, skutkiem czego zostały wystawione tytuły wykonawcze, na podstawie których prowadzona była egzekucja administracyjna. Kwota objęta żądaniem pozwu została wyegzekwowana w toku postępowania egzekucyjnego. Pozwana zasadnie podnosiła, iż strona powodowa winna była na etapie ww. postępowania zwalczać przedmiotowe tytuły, czego jednak nie uczyniła. W związku z faktem, iż powódka nie podważyła tytułów wykonawczych, w związku z tym egzekucja zakończyła się wyegzekwowaniem łącznie kwoty 1.598 zł. Innymi słowy opłaty z tytułu zaległego abonamentu radiowo - telewizyjnego zostały wyegzekwowane w oparciu o przepisy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Z tych względów Sąd uznał, że w stosunku do uiszczonej przez powódkę na rzecz pozwanej kwoty nie zachodzi żadna z okoliczności wskazanych w art. (...) w szczególności wskazać należy, iż okoliczność, na która powódka się powołuje („świadczenie jest nienależne, jeżeli kto je spełnił, nie był w ogóle zobowiązany”) nie została przez nią w toku niniejszego postępowania wykazana. Na marginesie wskazać należy, iż istotnie zgodnie z art. (...) ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych ( (...) ) zwalnia się od opłat abonamentowych osoby, które ukończyły 60 lat oraz mają ustalone prawo do emerytury, której wysokość nie przekracza miesięcznie kwoty 50% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w roku poprzedzającym, ogłaszanego przez (...) , jednakże stosownie do treści ust. 3 ww. artykułu zwolnienia określone w ust. 1 przysługują od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym złożono w placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe (...) oświadczenie o spełnianiu warunków do korzystania z tych zwolnień i przedstawiono dokumenty potwierdzające uprawnienie do tych zwolnień. W niniejszej sprawie powódka nawet nie twierdziła, że złożyła takie oświadczenie, co więcej przyznała, iż takiego oświadczenia nie złożyła, bowiem nie miała wiedzy, iż takie oświadczenie należy złożyć. Wobec powyższego (...) na podstawie art. (...) a contrario , oddalił powództwo, o czym orzekł w pkt I wyroku. Jednocześnie (...) na podstawie art. (...) . odstąpił od obciążania powódki kosztami niniejszego postępowania. W ocenie Sądu dla rozstrzygnięcia o kosztach postępowania znaczenie ma ogólna sytuacja powódki, jest ona osobą samotną, utrzymuje się jedynie z emerytury. Sąd odstępując od obciążania powódki kosztami miał na uwadze również, iż powszechne w społeczeństwie jest przekonanie, że emeryci są zwolnieni od opłat z tytułu abonamentu radiowo - telewizyjnego z mocy prawa. Natomiast wiedza o konieczności spełnienia warunku – złożenia stosownego oświadczenia w tym przedmiocie nie jest wiedzą powszechną. ZARZĄDZENIE 1. (...) , 2. (...) 3. (...)