I C 179/14

Sąd Okręgowy w GliwicachGliwice2014-11-21
SAOSCywilneochrona praw członkowskichŚredniaokręgowy
spółdzielnie mieszkaniowerada nadzorczazakaz konkurencjiprawo spółdzielczeuchwała walnego zgromadzeniakonflikt interesów

Sąd Okręgowy uchylił uchwałę spółdzielni mieszkaniowej w części dotyczącej wyboru członka rady nadzorczej, uznając, że narusza ona zakaz konkurencji.

Powód T.M. zaskarżył uchwałę spółdzielni mieszkaniowej dotyczącą wyboru P.M.(1) na członka rady nadzorczej, argumentując, że P.M.(1) pełni jednocześnie funkcję prezesa innej spółdzielni, co stanowi naruszenie zakazu konkurencji wynikającego z Prawa spółdzielczego i statutu. Pozwana spółdzielnia wniosła o oddalenie powództwa, twierdząc, że nie ma podstaw do przyjęcia sprzeczności uchwały z prawem. Sąd Okręgowy w Gliwicach uchylił zaskarżoną uchwałę w części dotyczącej wyboru P.M.(1), uznając, że jego jednoczesne pełnienie funkcji prezesa konkurencyjnej spółdzielni narusza zakaz konkurencji.

Powód T. M. wniósł o uchylenie uchwały nr (...) Walnego Zgromadzenia Członków Spółdzielni Mieszkaniowej (...) w G., podjętej w dniach (...), w zakresie punktu 9, dotyczącego wyboru P. M. (1) na członka Rady Nadzorczej. Głównym argumentem powoda było naruszenie przepisów o zakazie prowadzenia działalności konkurencyjnej, wynikające z faktu, że P. M. (1) jest jednocześnie prezesem Spółdzielni Mieszkaniowej S. w G. Powód wskazał, że obie spółdzielnie działają na tym samym terenie, mają tożsamy cel i zakres działalności, co prowadzi do konfliktu interesów. Pozwana Spółdzielnia Mieszkaniowa (...) w G. wniosła o oddalenie powództwa, argumentując, że uchwała została podjęta zgodnie z prawem i statutem, a sam fakt pełnienia funkcji we władzach innej spółdzielni nie stanowi automatycznie naruszenia zakazu konkurencji. Sąd Okręgowy w Gliwicach, po analizie materiału dowodowego, ustalił, że P. M. (1) jest prezesem zarządu Spółdzielni Mieszkaniowej S. w G., a obie spółdzielnie działają na tym samym terenie, posiadają nieruchomości w sąsiedztwie i prowadzą tożsamą działalność gospodarczą, w tym wynajem lokali użytkowych. Statut pozwanej spółdzielni (§ 152 ust. 3) oraz Prawo spółdzielcze (art. 56 § 3) zakazują członkom rady i zarządu zajmowania się interesami konkurencyjnymi wobec spółdzielni, w tym uczestniczenia jako członkowie władz w podmiotach prowadzących działalność konkurencyjną. Sąd uznał, że jednoczesne pełnienie funkcji prezesa zarządu konkurencyjnej spółdzielni przez P. M. (1) stanowi naruszenie zakazu konkurencji, ponieważ prowadzi do nieuniknionego konfliktu interesów. Sąd uchylił uchwałę w zaskarżonej części, zasądzając od pozwanej na rzecz powoda zwrot kosztów procesu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, wybór taki narusza zakaz konkurencji, ponieważ prowadzi do nieuniknionego konfliktu interesów.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że jednoczesne pełnienie funkcji prezesa zarządu konkurencyjnej spółdzielni przez kandydata do rady nadzorczej pozwanej spółdzielni, przy tożsamym profilu działalności i obszarze działania obu podmiotów, stanowi naruszenie zakazu konkurencji. Taka sytuacja z definicji prowadzi do konfliktu interesów, co jest sprzeczne z celem art. 56 § 3 Prawa spółdzielczego i § 152 ust. 3 statutu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie uchwały w części

Strona wygrywająca

T. M.

Strony

NazwaTypRola
T. M.osoba_fizycznapowód
Spółdzielnia Mieszkaniowa (...) w G.spółkapozwana
P. M. (1)osoba_fizycznawybrany członek rady nadzorczej

Przepisy (3)

Główne

pr. sp. art. 56 § § 3

Prawo spółdzielcze

Członkowie rady i zarządu nie mogą zajmować się interesami konkurencyjnymi wobec spółdzielni, w szczególności uczestniczyć jako wspólnicy lub członkowie władz przedsiębiorców prowadzących działalność konkurencyjną wobec spółdzielni.

Pomocnicze

pr. sp. art. 42 § § 3

Prawo spółdzielcze

Naruszenie interesów spółdzielni może stanowić podstawę do uchylenia uchwały.

k.p.c. art. 98

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do orzekania o kosztach procesu.

Argumenty

Skuteczne argumenty

P. M. (1) pełni funkcję prezesa zarządu konkurencyjnej spółdzielni. Działalność obu spółdzielni jest tożsama i prowadzone są na tym samym terenie. Jednoczesne pełnienie funkcji narusza zakaz konkurencji z Prawa spółdzielczego i statutu. Sytuacja prowadzi do konfliktu interesów.

Odrzucone argumenty

Uchwała została podjęta przez właściwy organ z zachowaniem trybu. Nie ma podstaw do przyjęcia, że uchwała jest sprzeczna z ustawą lub statutem. Nie można a priori zakładać prowadzenia działalności konkurencyjnej. Pełnienie funkcji we władzach innej spółdzielni nie ogranicza biernego prawa wyborczego.

Godne uwagi sformułowania

nie może budzić wątpliwości, że charakter działalności nowowybranego członka rady wypełnia wszelkie przesłanki uznania za działalność konkurencyjną już sama ta okoliczność z definicji zgodnie z treścią ustawy stanowi działalność konkurencyjną nieuniknionego, biorąc pod uwagę zakres i obszar działania obu spółdzielni, konfliktu interesów już a priori wyklucza jednoczesne sprawowanie obu funkcji

Skład orzekający

Barbara Przybylska

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja zakazu konkurencji dla członków organów spółdzielni mieszkaniowych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji tożsamości działalności i obszaru działania dwóch spółdzielni.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje praktyczne zastosowanie zakazu konkurencji w kontekście spółdzielni mieszkaniowych, co jest istotne dla członków i zarządów takich organizacji.

Czy prezes jednej spółdzielni może zasiadać w radzie nadzorczej innej? Sąd odpowiada: to zakazana konkurencja!

Dane finansowe

zwrot kosztów procesu: 248,05 PLN

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt: I C 179/14 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 21 listopada 2014 roku Sąd Okręgowy w Gliwicach I Wydział Cywilny w składzie: Przewodnicząca: SSO Barbara Przybylska Protokolant: protokolant sądowy Aleksandra Strumiłowska po rozpoznaniu w dniu 21 listopada 2014 roku w Gliwicach sprawy z powództwa T. M. przeciwko Spółdzielni Mieszkaniowej (...) w G. o uchylenie uchwały 1. uchyla Uchwałę nr (...) Walnego Zgromadzenia Członków Spółdzielni Mieszkaniowej (...) w G. w zakresie punktu 9 dotyczącego wyboru P. M. (1) na członka rady nadzorczej Spółdzielni Mieszkaniowej (...) w G. ; 2. zasądza od pozwanej na rzecz powoda kwotę 248,05 (dwieście czterdzieści osiem i 5/100) złotych tytułem zwrotu kosztów procesu. Sygn. akt I C 179/14 UZASADNIENIE Powód T. M. w pozwie przeciwko Spółdzielni Mieszkaniowej (...) w G. wniósł o uznanie za nieważną względnie uchylenie uchwały nr (...) Walnego Zgromadzenia Członków Spółdzielni Mieszkaniowej (...) w G. podjętej w dniach (...) w całości lub w części, tj. w zakresie pkt 9. dotyczącego wyboru P. M. (1) na członka Rady Nadzorczej spółdzielni. W uzasadnieniu podał, że P. M. (1) jest prezesem Spółdzielni Mieszkaniowej S. w G. , a zatem jego wybór narusza przepisy o zakazie prowadzenia działalności konkurencyjnej, o którym mowa w art. 56 § 3 Prawa spółdzielczego oraz § 153 ust. 3 i 4 ppkt a) statutu spółdzielni. Wskazał, że zakres i cel działalności obu spółdzielni, działających na tym samym terenie jest tożsamy. Pozwana wniosła o oddalenie powództwa zarzucając, że uchwała została podjęta przez właściwy organ i z zachowaniem obowiązującego trybu, nie ma podstaw do przyjęcia, że jest sprzeczna z ustawą, postanowieniami statutu lub ma na celu pokrzywdzenie członków spółdzielni. Fakt pełnienia funkcji we władzach innej spółdzielni nie może stanowić podstawy do ograniczenia biernego prawa wyborczego; nie można a priori założyć, że spółdzielnie będą prowadzić względem siebie działalność konkurencyjną, a prezes jednej z nich naruszy w ten sposób zakaz konkurencji. Dopiero gdy taka okoliczność zostałaby stwierdzona, istnieć będzie podstawa do zastosowania konsekwencji przewidzianych w art. 56 § 4 prawa spółdzielczego . Cele wszystkich spółdzielni są takie same, co nie oznacza że prowadzą one z założenia względem siebie działalność konkurencyjną. Sąd ustalił: W dniach (...) odbyło się Walne Zgromadzenie Członków Spółdzielni Mieszkaniowej (...) w G. . Porządek obrad obejmował wybór 9 członków Rady Nadzorczej Spółdzielni. Walne Zgromadzenie podjęło uchwałę (...) którą w punkcie 9 jako członka RN na kadencję w latach 2014-2017 wybrano P. M. (1) ( uchwała nr (...) k. ). P. M. (1) jest Prezesem Zarządu Spółdzielni Mieszkaniowej S. w G. (bezsporne, odpis rejestru k.14). Obydwie spółdzielnie działają na terenie G. , posiadają nieruchomości w bezpośrednim sąsiedztwie, ich cel i przedmiot działalności jest tożsamy, obydwie prowadzą także działalność o charakterze gospodarczym na zasadach rachunku ekonomicznego, polegającą m. in. na wynajmie lokali użytkowych. W pozwanej spółdzielni zasady gospodarki określa Rada Nadzorcza. (bezsporne, statuty spółdzielni k. 36 i 65, wydruki k. 67-71). Statut pozwanej spółdzielni w § 152 ust. 3 stanowi, że członkowie Rady i Zarządu nie mogą zajmować się interesami konkurencyjnymi wobec spółdzielni, w szczególności uczestniczyć jako wspólnicy lub członkowie władz w podmiotach gospodarczych prowadzących działalność konkurencyjna wobec spółdzielni. Naruszenie zakazu konkurencji stanowi podstawę odwołania członka Rady lub Zarządu. W ustępie 4 tego paragrafu zdefiniowano działalność konkurencyjną, jako np. zabieganie o te same tereny inwestycyjne, wynajmowanie na tym samym terenie lokali użytkowych, negocjowanie umów z tymi samymi podmiotami (k. 50). Powyższy stan faktyczny był pomiędzy stronami bezsporny, a potwierdzają go niekwestionowana powołane wyżej dowody. Sąd zważył: Powód ostatecznie domagał się uchylenia uchwały w części, w jakiej dotyczy wyboru P. M. (1) podnosząc, iż wybrany członek Rady prowadzi działalność konkurencyjną wobec Spółdzielni, co pozostaje w sprzeczności z postanowieniami ustawy i statutu. W myśl art. 56 § 3 ustawy Prawo Spółdzielcze , członkowie rady i zarządu nie mogą zajmować się interesami konkurencyjnymi wobec spółdzielni, a w szczególności uczestniczyć jako wspólnicy lub członkowie władz przedsiębiorców prowadzących działalność konkurencyjną wobec spółdzielni. Naruszenie zakazu konkurencji stanowi podstawę odwołania członka rady lub zarządu oraz powoduje inne skutki prawne przewidziane w odrębnych przepisach. Ustawa nie zawiera definicji działalności konkurencyjnej, pozostawiając w tym zakresie swobodę Spółdzielni dla określenia w statucie zakresu tej działalności w stosunku do działalności gospodarczej prowadzonej przez daną spółdzielnię. Jednakże zarówno ustawa, jak i statut pozwanej pod pojęciem działalności konkurencyjnej rozumie przede wszystkim uczestniczenie we władzach podmiotów gospodarczych prowadzących działalność konkurencyjną wobec działalności Spółdzielni oraz działalność polegającą na przykład na zabieganiu o te same tereny inwestycyjne, wynajmowaniu na tym samym terenie lokali użytkowych, negocjowaniu warunków umów z tymi samymi podmiotami świadczącymi usługi . W okolicznościach niniejszej sprawy nie może budzić wątpliwości, że charakter działalności nowowybranego członka rady wypełnia wszelkie przesłanki uznania za działalność konkurencyjną. Jest on bowiem członkiem władz (prezesem zarządu) spółdzielni, położonej w G. , działającej na tym samym terenie, prowadzącej działalność całkowicie pokrywającą się z działalnością pozwanej spółdzielni. Już sama ta okoliczność z definicji zgodnie z treścią ustawy stanowi działalność konkurencyjną i bez żadnych dalszych obwarowań w pełni wyczerpuje przesłankę określoną w art. 56 § 3 ustawy, jak i w § 152 ust. 3 statutu. Nie można zgodzić się z poglądem pozwanej, iż – nie można zakładać, że obydwie spółdzielnie będą prowadzić względem siebie działalność konkurencyjną, a dopiero w razie stwierdzenia naruszenia zakazu konkurencji zastosowanie znajdzie norma art. 56 § 4 pr. sp. Przeciwnie - przyjmuje się powszechnie, że prowadzenie interesów czy działalności pokrywających się z przedmiotem działalności gospodarczej spółdzielni stanowi konkurencję, a jak wynika z ustawy i statutu uczestnictwo w organach tego rodzaju podmiotów wprost stanowi zajmowanie się interesami konkurencyjnymi. Skoro zatem P. M. nie zrzekł się funkcji prezesa innej spółdzielni, jednocześnie kandydując do rady nadzorczej pozwanej, i stan ten nie uległ zmianie do chwili orzekania, to jego wybór z definicji godzi w interesy spółdzielni. Niezależnie bowiem od oceny podejmowanych działań nie ulega wątpliwości, że w tej sytuacji P. M. pozostaje w konflikcie interesów obu podmiotów - występuje jako organ konkurencyjnej spółdzielni, posiadający decydujący wpływ na działania podejmowane przez tę spółdzielnię, a jednocześnie w pozwanej spółdzielni - jako członek Rady Nadzorczej mający realny wpływ na kształt prowadzonej działalności gospodarczej, której zakres w drodze regulaminu ustala to właśnie gremium. Prawidłowe wykonywanie obowiązków w ramach funkcji prezesa zarządu innej spółdzielni musi prowadzić do sprzeczności z prawidłowym wykonywaniem obowiązków jako członka Rady Nadzorczej pozwanej Spółdzielni. Zakładając nawet najlepszą wiarę trudno założyć, że pełniąc obydwie te funkcje przestanie on zajmować się sprawami konkurencyjnej spółdzielni, a – w przypadku konfliktu interesów - dążyć będzie do preferowania interesów pozwanej. Sytuacja takiego nieuniknionego, biorąc pod uwagę zakres i obszar działania obu spółdzielni, konfliktu interesów już a priori wyklucza jednoczesne sprawowanie obu funkcji i temu właśnie ma zapobiec norma art. 56 § 3 prawa spółdzielczego , która wprost o tego rodzaju sytuacji stanowi. Wskazać należy, że ustawa nie wprowadza zakazu kandydowania osobom spełniającym przesłanki z art. 56 §3 pr. sp. , jak czyni to np. § 1 tego przepisu, czy też art. 57. W konsekwencji uchwały w zakresie samego wyboru P. M. nie można uznać za sprzeczną z ustawą, co skutkowałoby jej nieważnością. Tym niemniej wybór dokonany w tej mierze nie tylko jest oczywiście sprzeczny ze statutem pozwanej, ale wypełnia przesłankę z art. 42 § 3 ustawy Prawo spółdzielcze godząc w interesy spółdzielni. Mając powyższe na względzie sąd uznając powództwo za zasadne uchylił uchwałę w zaskarżonej części, o kosztach orzekając na podstawie art. 98 kpc .

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI