I C 1788/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowód (...) Bank (...) S.A. domagał się zasądzenia od pozwanego J. K. kwoty 535.500 zł, zabezpieczonej hipoteką na nieruchomości pozwanego. Kredyt pierwotnie zaciągnął J. B., a pozwany J. K. był dłużnikiem rzeczowym. Pozwany uznał powództwo, ale z zastrzeżeniem ograniczenia swojej odpowiedzialności do wartości nieruchomości i sumy hipoteki. Sąd Okręgowy w Warszawie, opierając się na dokumentach i uznaniu powództwa przez pozwanego, ustalił stan faktyczny i uznał powództwo za zasadne. Sąd zasądził od pozwanego na rzecz banku kwotę 535.500 zł z tytułu należności zabezpieczonej hipoteką, zastrzegając pozwanemu prawo do powoływania się w postępowaniu egzekucyjnym na ograniczenie odpowiedzialności do nieruchomości oraz do wysokości sumy hipoteki. Sąd zasądził również od pozwanego na rzecz powoda część kosztów procesu, stosując art. 102 k.p.c. ze względu na szczególny charakter sprawy (odpowiedzialność rzeczowa pozwanego). Wyrokowi w części zasądzającej należność zabezpieczoną hipoteką nadano rygor natychmiastowej wykonalności.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUgruntowanie zasad odpowiedzialności dłużnika rzeczowego w postępowaniu cywilnym, stosowania art. 319 k.p.c. oraz art. 102 k.p.c. w sprawach z odpowiedzialności rzeczowej.
Dotyczy specyficznej sytuacji odpowiedzialności rzeczowej właściciela nieruchomości za dług osoby trzeciej zabezpieczony hipoteką.
Zagadnienia prawne (4)
Czy wierzyciel hipoteczny może dochodzić od właściciela nieruchomości (dłużnika rzeczowego) zapłaty sumy hipoteki z ograniczeniem do przedmiotu hipoteki?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, wierzyciel hipoteczny może żądać od właściciela zapłaty sumy hipoteki z ograniczeniem do przedmiotu hipoteki, co stanowi tzw. obligację realną.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na dominujące poglądy doktryny i orzecznictwo, zgodnie z którymi odpowiedzialność dłużnika rzeczowego ogranicza się do przedmiotu hipoteki. Wierzyciel hipoteczny może dochodzić zaspokojenia z nieruchomości, a właściciel odpowiada rzeczowo.
Czy sąd powinien zastrzec w wyroku prawo dłużnika rzeczowego do powoływania się na ograniczenie odpowiedzialności do wartości nieruchomości w postępowaniu egzekucyjnym?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sąd powinien zastrzec w wyroku prawo dłużnika do powoływania się na ograniczenie odpowiedzialności do wartości obciążonej nieruchomości, zgodnie z art. 319 k.p.c.
Uzasadnienie
Sąd wyjaśnił, że art. 319 k.p.c. jest procesowym instrumentem realizacji ograniczonej odpowiedzialności dłużnika rzeczowego. Zastrzeżenie to zapobiega egzekucji z majątku innego niż obciążony hipoteką i jest konieczne dla prawidłowego ukształtowania tytułu wykonawczego.
Czy wierzyciel hipoteczny może zaspokoić się z nieruchomości w drodze świadczenia w miejsce wykonania (datio in solutum)?
Odpowiedź sądu
Nie, wierzyciel hipoteczny nie może zaspokoić się z nieruchomości w drodze świadczenia w miejsce wykonania, gdyż zaspokojenie następuje według przepisów o sądowym postępowaniu egzekucyjnym (art. 75 ukwh).
Uzasadnienie
Sąd powołał się na utrwalony pogląd, że art. 75 ukwh nie zezwala na zaspokojenie w drodze datio in solutum, a umowa taka byłaby nieważna z mocy art. 58 § 1 k.c.
Czy sąd może odstąpić od obciążenia strony przegrywającej całością kosztów procesu w przypadku odpowiedzialności rzeczowej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sąd może odstąpić od obciążenia strony przegrywającej całością kosztów procesu na podstawie art. 102 k.p.c. w wypadkach szczególnie uzasadnionych, biorąc pod uwagę całokształt okoliczności sprawy.
Uzasadnienie
Sąd uzasadnił zastosowanie art. 102 k.p.c. szczególnym charakterem powództwa (odpowiedzialność rzeczowa pozwanego, który nie był dłużnikiem osobistym) oraz faktem, że pozwany uznał powództwo przy pierwszej czynności procesowej, co mogło wpływać na konieczność ustanowienia pełnomocnika procesowego.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| (...) Bank (...) Spółki Akcyjnej | spółka | powód |
| J. K. | osoba_fizyczna | pozwany |
| J. B. | osoba_fizyczna | kredytobiorca |
Przepisy (9)
Główne
u.k.w.h. art. 65 § 1
Ustawa o księgach wieczystych i hipotece
W celu zabezpieczenia oznaczonej wierzytelności można nieruchomość obciążyć prawem, na mocy którego wierzyciel może dochodzić zaspokojenia z nieruchomości bez względu na to, czyją stała się własnością, i z pierwszeństwem przed wierzycielami osobistymi właściciela nieruchomości (hipoteka).
u.k.w.h. art. 75
Ustawa o księgach wieczystych i hipotece
Zaspokojenie wierzyciela hipotecznego z nieruchomości następuje według przepisów o sądowym postępowaniu egzekucyjnym, chyba że z nieruchomości dłużnika jest prowadzona egzekucja przez administracyjny organ egzekucyjny.
k.p.c. art. 319
Kodeks postępowania cywilnego
Jeżeli pozwany ponosi odpowiedzialność z określonych przedmiotów majątkowych albo do wysokości ich wartości, sąd może, nie wymieniając tych przedmiotów ani ich wartości, uwzględnić powództwo zastrzegając pozwanemu prawo do powołania się w toku postępowania egzekucyjnego na ograniczenie odpowiedzialności.
k.p.c. art. 102
Kodeks postępowania cywilnego
W wypadkach szczególnie uzasadnionych sąd może zasądzić od strony przegrywającej tylko część kosztów albo nie obciążać jej w ogóle kosztami.
Pomocnicze
k.c. art. 453
Kodeks cywilny
Świadczenie w miejsce wykonania (datio in solutum).
k.c. art. 58 § 1
Kodeks cywilny
Czynność prawna sprzeczna z ustawą albo mająca na celu obejście ustawy jest nieważna, chyba że właściwy przepis przewiduje inny skutek, w szczególności ten, że na miejsce nieważnych postanowień czynności prawnej wstępują w razie potrzeby zasady współżycia społecznego.
k.p.c. art. 333 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd nada rygor natychmiastowej wykonalności wyrokowi zaocznemu, wyrokowi nakazującemu wydanie rzeczy lub opróżnienie lokalu, a także wyrokowi uwzględniającemu powództwo o alimenty na podstawie uznania powództwa lub przyznania go przez pozwanego.
k.p.c. art. 213 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd jest związany uznaniem powództwa, chyba że uznanie jest sprzeczne z prawem, zasadami współżycia społecznego albo zmierza do obejścia prawa.
k.p.c. art. 1025 § 5
Kodeks postępowania cywilnego
Wierzytelności zabezpieczone hipoteką korzystają z uprzywilejowania w postępowaniu egzekucyjnym.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Roszczenie powoda wynika z hipoteki umownej ustanowionej na nieruchomości pozwanego. • Pozwany, jako dłużnik rzeczowy, uznał powództwo z ograniczeniem odpowiedzialności do wartości nieruchomości i sumy hipoteki. • Sąd ma obowiązek zastrzec w wyroku prawo dłużnika rzeczowego do powoływania się na ograniczenie odpowiedzialności.
Odrzucone argumenty
Pozwany argumentował, że nie powinien być obciążany kosztami procesu, gdyż nie dał powodu do wytoczenia powództwa i uznał je przy pierwszej czynności. • Pozwany sugerował możliwość ugodowego zakończenia sporu poprzez zapłatę części zadłużenia i zwolnienie hipoteki (datio in solutum).
Godne uwagi sformułowania
wierzyciel hipoteczny może żądać od właściciela zapłaty sumy hipoteki z ograniczeniem do przedmiotu hipoteki • art. 319 k.p.c. jest procesowym instrumentem realizacji ograniczonej odpowiedzialności dłużnika rzeczowego • w wypadkach szczególnie uzasadnionych sąd może zasądzić od strony przegrywającej tylko część kosztów albo nie obciążać jej w ogóle kosztami
Skład orzekający
Agnieszka Sidor-Leszczyńska
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ugruntowanie zasad odpowiedzialności dłużnika rzeczowego w postępowaniu cywilnym, stosowania art. 319 k.p.c. oraz art. 102 k.p.c. w sprawach z odpowiedzialności rzeczowej."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji odpowiedzialności rzeczowej właściciela nieruchomości za dług osoby trzeciej zabezpieczony hipoteką.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje praktyczne zastosowanie przepisów dotyczących odpowiedzialności rzeczowej i ograniczenia odpowiedzialności dłużnika hipotecznego, co jest istotne dla prawników specjalizujących się w prawie rzeczowym i bankowości.
“Odpowiedzialność rzeczowa: Jak chronić majątek przed hipoteką?”
Dane finansowe
WPS: 535 500 PLN
należność główna: 307 671,23 PLN
odsetki umowne: 227 828,77 PLN
zwrot kosztów procesu: 26 795,69 PLN
Sektor
bankowość
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.