I C 1779/16
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła roszczenia o zadośćuczynienie za śmierć córki powódki, K. S., która zginęła w wypadku drogowym w 2006 roku. Powódka, B. K., dochodziła kwoty 90 000 zł od ubezpieczyciela sprawcy wypadku, argumentując naruszenie dóbr osobistych na podstawie art. 448 k.c. w zw. z art. 24 § 1 k.c. Pozwany ubezpieczyciel wniósł o oddalenie powództwa, podnosząc, że do 3 sierpnia 2008 r. nie istniała podstawa prawna do dochodzenia zadośćuczynienia za śmierć osoby bliskiej, a także że szkoda nie mieści się w zakresie ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej. Sąd, opierając się na orzecznictwie Sądu Najwyższego, uznał, że nawet jeśli wypadek miał miejsce przed wejściem w życie art. 446 § 4 k.c., można dochodzić zadośćuczynienia na podstawie przepisów o ochronie dóbr osobistych, jeśli zerwanie więzi rodzinnych spowodowało krzywdę. Sąd ustalił, że śmierć córki była dla powódki B. K. ogromnym ciosem, powodującym głęboki ból, cierpienie i długotrwałe negatywne skutki, które wykraczały poza normalną żałobę. Mimo śmierci powódki w trakcie postępowania, sąd podjął je z udziałem jej spadkobiercy, R. K. Ostatecznie sąd zasądził od pozwanego na rzecz spadkobiercy kwotę 52 000 zł zadośćuczynienia, uznając ją za odpowiednią do rozmiaru krzywdy, a także zasądził zwrot kosztów procesu.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUzasadnienie możliwości dochodzenia zadośćuczynienia za śmierć osoby bliskiej na podstawie przepisów o ochronie dóbr osobistych w przypadkach sprzed wejścia w życie art. 446 § 4 k.c., a także przejście takiego roszczenia na spadkobierców.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej sprzed nowelizacji kodeksu cywilnego, ale stanowi ważny głos w interpretacji przepisów o ochronie dóbr osobistych i odpowiedzialności ubezpieczycieli.
Zagadnienia prawne (3)
Czy roszczenie o zadośćuczynienie za śmierć osoby bliskiej, które nastąpiło przed wejściem w życie art. 446 § 4 k.c. (przed 3 sierpnia 2008 r.), może być dochodzone na podstawie przepisów o ochronie dóbr osobistych (art. 448 k.c. w zw. z art. 24 § 1 k.c.)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sąd może przyznać najbliższemu członkowi rodziny zmarłego zadośćuczynienie pieniężne za doznaną krzywdę na podstawie art. 448 k.c. w związku z art. 24 § 1 k.c., także wtedy, gdy śmierć nastąpiła przed dniem 3 sierpnia 2008 r. wskutek uszkodzenia ciała lub wywołania rozstroju zdrowia.
Uzasadnienie
Sąd oparł się na ugruntowanym orzecznictwie Sądu Najwyższego, które dopuszcza dochodzenie zadośćuczynienia na podstawie przepisów o ochronie dóbr osobistych w przypadkach śmierci osoby najbliższej przed datą wejścia w życie art. 446 § 4 k.c. Prawo do życia w rodzinie i utrzymania więzi stanowi dobro osobiste podlegające ochronie.
Czy roszczenie o zadośćuczynienie za naruszenie dóbr osobistych związane ze śmiercią bliskiej osoby przechodzi na spadkobierców, jeśli zostało wytoczone przez poszkodowanego za jego życia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, zgodnie z art. 445 § 3 k.c. w zw. z art. 448 k.c., roszczenie o zadośćuczynienie przechodzi na spadkobierców, jeśli zostało uznane na piśmie albo jeśli powództwo zostało wytoczone za życia poszkodowanego.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że pierwotna powódka B. K. wytoczyła powództwo o zadośćuczynienie za życia, co spełnia przesłankę przejścia roszczenia na spadkobiercę zgodnie z przepisami kodeksu cywilnego.
Czy ubezpieczyciel z tytułu odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych jest zobowiązany do wypłaty zadośćuczynienia za naruszenie dóbr osobistych w postaci zerwania więzi rodzinnych w wyniku śmierci osoby bliskiej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, zakład ubezpieczeń jest zobowiązany do zapłaty odszkodowania za szkody wyrządzone osobom trzecim, względem których odpowiedzialność za szkodę ponosi ubezpieczający. Roszczenie o zadośćuczynienie na podstawie art. 448 k.c. mieści się w tym zakresie.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na art. 822 § 1 k.c., zgodnie z którym umowa ubezpieczenia OC zobowiązuje do zapłaty odszkodowania za szkody wyrządzone osobom trzecim. Roszczenie o zadośćuczynienie za naruszenie dóbr osobistych, w tym zerwanie więzi rodzinnych, jest uznawane za szkodę podlegającą kompensacji.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| R. K. | osoba_fizyczna | powód (spadkobierca) |
| Towarzystwo (...) Spółka Akcyjna z siedzibą w W. | spółka | pozwany |
| B. K. | osoba_fizyczna | pierwotna powódka |
| K. S. | osoba_fizyczna | ofiara wypadku (zmarła) |
| A. S. | osoba_fizyczna | sprawca wypadku |
Przepisy (8)
Główne
k.c. art. 448
Kodeks cywilny
Sąd przyznał zadośćuczynienie na podstawie art. 448 k.c. w zw. z art. 24 § 1 k.c. za naruszenie dóbr osobistych w postaci zerwania więzi rodzinnej wskutek śmierci osoby bliskiej, nawet jeśli zdarzenie miało miejsce przed wejściem w życie art. 446 § 4 k.c.
k.c. art. 24 § § 1
Kodeks cywilny
Przepis ten stanowi podstawę ochrony dóbr osobistych, w tym przyznania zadośćuczynienia pieniężnego.
k.c. art. 822 § § 1
Kodeks cywilny
Definiuje umowę ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej, zobowiązując zakład ubezpieczeń do zapłaty odszkodowania za szkody wyrządzone osobom trzecim.
Pomocnicze
k.c. art. 446 § § 4
Kodeks cywilny
Wprowadzony ustawą z dnia 30 maja 2008 r., statuuje roszczenie o zadośćuczynienie dla najbliższych członków rodziny zmarłego za doznaną krzywdę wskutek śmierci osoby najbliższej. Sąd podkreślił, że jego brak nie wyklucza dochodzenia zadośćuczynienia na innej podstawie prawnej przed tą datą.
k.c. art. 922 § § 1
Kodeks cywilny
Określa, że prawa i obowiązki majątkowe zmarłego przechodzą na spadkobierców.
k.c. art. 445 § § 3
Kodeks cywilny
Reguluje przejście roszczenia o zadośćuczynienie na spadkobierców, pod warunkiem jego uznania lub wytoczenia powództwa za życia poszkodowanego.
k.p.c. art. 174 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna postanowienia o zawieszeniu postępowania z uwagi na śmierć strony.
k.p.c. art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada ponoszenia kosztów procesu przez stronę przegrywającą.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Możliwość dochodzenia zadośćuczynienia na podstawie art. 448 k.c. w zw. z art. 24 § 1 k.c. za śmierć osoby bliskiej, która nastąpiła przed wejściem w życie art. 446 § 4 k.c. • Zerwanie więzi rodzinnej w wyniku śmierci córki stanowiło krzywdę podlegającą zadośćuczynieniu. • Roszczenie o zadośćuczynienie przeszło na spadkobiercę, ponieważ powództwo zostało wytoczone za życia pierwotnej powódki. • Odpowiedzialność ubezpieczyciela z tytułu OC obejmuje zadośćuczynienie za naruszenie dóbr osobistych.
Odrzucone argumenty
Brak podstawy prawnej do dochodzenia zadośćuczynienia za śmierć osoby bliskiej przed 3 sierpnia 2008 r. • Szkoda w postaci naruszenia dóbr osobistych nie mieści się w zakresie ubezpieczenia OC. • Żałoba po śmierci córki nie wykraczała poza normalne następstwa śmierci osoby bliskiej. • Powódka nie wykazała, że córka była dla niej osobą najbliższą. • Wysokość dochodzonego roszczenia jest nadmierna.
Godne uwagi sformułowania
nie wyklucza to dochodzenia zadośćuczynienia na innej podstawie prawnej związanej z naruszeniem dobra osobistego jakim jest więź rodzinna • śmierć osoby najbliższej powoduje naruszenie dobra osobistego osoby związanej emocjonalnie ze zmarłym • nie każdą więź rodzinną niejako automatycznie należy zaliczyć do katalogu dóbr osobistych, lecz jedynie taką, której zerwanie powoduje ból, cierpienie, rodzi poczucie krzywdy • następstwa te wykraczały poza normalne następstwa śmierci osoby bliskiej, które ulegają złagodzeniu po przeżyciu żałoby i utrzymywały się aż do śmierci B. K.
Skład orzekający
Marek Jasiński
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie możliwości dochodzenia zadośćuczynienia za śmierć osoby bliskiej na podstawie przepisów o ochronie dóbr osobistych w przypadkach sprzed wejścia w życie art. 446 § 4 k.c., a także przejście takiego roszczenia na spadkobierców."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej sprzed nowelizacji kodeksu cywilnego, ale stanowi ważny głos w interpretacji przepisów o ochronie dóbr osobistych i odpowiedzialności ubezpieczycieli.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy emocjonalnie trudnego tematu śmierci dziecka i możliwości uzyskania zadośćuczynienia za krzywdę psychiczną, nawet w sytuacji, gdy zdarzenie miało miejsce przed wprowadzeniem specyficznych przepisów. Pokazuje to ewolucję prawa i jego elastyczność.
“Czy można dostać zadośćuczynienie za śmierć córki, jeśli wypadek zdarzył się 10 lat temu? Sąd odpowiada.”
Dane finansowe
WPS: 52 000 PLN
zadośćuczynienie: 52 000 PLN
zwrot kosztów procesu: 9817 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.