I C 1744/16

Sąd Okręgowy w KrakowieKraków2017-01-20
SAOSAdministracyjnezamówienia publiczneWysokaokręgowy
zamówienia publiczneprzetarglicytacja elektronicznawadiumzmiana warunkówobowiązki zamawiającegozwrot wadiumgmina

Sąd Okręgowy w Krakowie zasądził od Gminy Miejskiej Kraków na rzecz Przedsiębiorstwa Budowlano- (...) zwrot wadium w wysokości 80 000 zł, uznając, że zatrzymanie go przez gminę było bezzasadne z powodu wadliwej procedury zmiany warunków zamówienia publicznego.

Powód, Przedsiębiorstwo Budowlano- (...), domagał się zwrotu wadium w wysokości 80 000 zł, które zostało zatrzymane przez Gminę Miejską Kraków po wygraniu przez powoda licytacji elektronicznej na roboty budowlane. Powód odmówił podpisania umowy, ponieważ gmina jednostronnie zmieniła warunki zamówienia poprzez e-maile, nie publikując tych zmian zgodnie z prawem zamówień publicznych. Sąd uznał, że zmiany te nie były wiążące dla powoda, a brak zawarcia umowy nastąpił z przyczyn leżących po stronie zamawiającego, co skutkowało obowiązkiem zwrotu wadium.

Powód, J. S. – Przedsiębiorstwo Budowlano – (...) w K., wystąpił przeciwko Gminie M. K. z żądaniem zapłaty kwoty 80 000 zł tytułem zwrotu wadium, które zostało zatrzymane przez pozwaną. Sprawa dotyczyła przetargu na "Stabilizację osuwiska wraz z zabezpieczeniem i odbudową ul. (...) w K.". Powód wygrał licytację elektroniczną, jednak odmówił podpisania umowy, ponieważ gmina przesłała mu istotne zmiany dotyczące przedmiotu zamówienia drogą e-mailową, nie publikując ich w Biuletynie Zamówień Publicznych ani na stronie, na której prowadzono licytację. Sąd Okręgowy w Krakowie, analizując przepisy ustawy Prawo zamówień publicznych, uznał, że zmiany warunków zamówienia muszą być dokonywane w formie przewidzianej prawem, tj. poprzez publikację w Biuletynie Zamówień Publicznych. Skoro gmina nie dopełniła tego obowiązku, zmiany te nie były wiążące dla powoda. W związku z tym, brak zawarcia umowy nastąpił z przyczyn leżących po stronie zamawiającego (gminy), co wykluczało możliwość zatrzymania wadium na podstawie art. 46 ust. 5 pkt 3 Pzp. Sąd zasądził od Gminy Miejskiej Kraków na rzecz powoda kwotę 80 000 zł wraz z odsetkami oraz koszty procesu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, jednostronna zmiana warunków zamówienia publicznego dokonana drogą e-mailową i nieopublikowana zgodnie z wymogami ustawy Prawo zamówień publicznych nie stanowi podstawy do zatrzymania wadium.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że zmiany w zamówieniu publicznym muszą być dokonywane w formie przewidzianej prawem, tj. poprzez publikację w Biuletynie Zamówień Publicznych. Zmiany dokonane jedynie drogą e-mailową, bez publikacji, nie są wiążące dla wykonawcy. Brak zawarcia umowy z powodu nieuznawania tych zmian przez wykonawcę następuje z przyczyn leżących po stronie zamawiającego, co wyklucza możliwość zatrzymania wadium.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

zasądzenie zwrotu wadium

Strona wygrywająca

J. S. - Przedsiębiorstwo Budowlano- (...)

Strony

NazwaTypRola
J. S. - Przedsiębiorstwo Budowlano- (...)spółkapowód
Gmina M. K.organ_państwowypozwany

Przepisy (10)

Główne

Pzp art. 46 § ust. 5 pkt 3

Ustawa Prawo zamówień publicznych

Zatrzymanie wadium jest możliwe tylko wtedy, gdy zawarcie umowy stało się niemożliwe z przyczyn leżących po stronie wykonawcy. W tym przypadku przyczyna leżała po stronie zamawiającego z powodu wadliwej procedury zmiany warunków zamówienia.

Pomocnicze

Pzp art. 46 § ust. 1

Ustawa Prawo zamówień publicznych

Zamawiający ma obowiązek zwrócić wadium, jeśli nie ma podstaw do jego zatrzymania.

Pzp art. 74 § ust. 1

Ustawa Prawo zamówień publicznych

Definicja licytacji elektronicznej.

Pzp art. 75 § ust. 1

Ustawa Prawo zamówień publicznych

Wszczęcie licytacji elektronicznej wymaga zamieszczenia ogłoszenia w Biuletynie Zamówień Publicznych, na stronie internetowej zamawiającego oraz na stronie prowadzenia licytacji.

Pzp art. 77

Ustawa Prawo zamówień publicznych

Komunikacja między zamawiającym a wykonawcami w trakcie licytacji odbywa się drogą elektroniczną.

Pzp art. 11 § ust. 1

Ustawa Prawo zamówień publicznych

Ogłoszenia o zamówieniu zamieszcza się w Biuletynie Zamówień Publicznych.

Pzp art. 11c

Ustawa Prawo zamówień publicznych

Zmiany w zamówieniu podlegają odpowiednio przepisom dotyczącym ogłoszeń.

Pzp art. 12a § ust. 3

Ustawa Prawo zamówień publicznych

Informacja o zmianach w ogłoszeniu musi być zamieszczona na stronie internetowej po jej publikacji w Biuletynie Zamówień Publicznych.

k.c. art. 455

Kodeks cywilny

Roszczenie bezterminowe powinno być spełnione niezwłocznie po wezwaniu dłużnika do wykonania.

k.p.c. art. 98

Kodeks postępowania cywilnego

Rozstrzygnięcie o kosztach procesu na rzecz strony wygrywającej.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zmiany warunków zamówienia publicznego dokonane drogą e-mailową i nieopublikowane w Biuletynie Zamówień Publicznych nie są wiążące dla wykonawcy. Brak zawarcia umowy z powodu nieuznawania przez wykonawcę nieopublikowanych zmian następuje z przyczyn leżących po stronie zamawiającego. Przesłanki zatrzymania wadium należy interpretować ścieśniająco.

Odrzucone argumenty

Zatrzymanie wadium było uzasadnione na podstawie art. 46 ust. 5 pkt 3 Pzp, ponieważ wykonawca ponosi odpowiedzialność za niezawarcie umowy, nawet niezależnie od winy. Powód powinien był uwzględnić informacje zawarte w e-mailach przy kalkulacji ceny.

Godne uwagi sformułowania

Przesłanki dotyczące prawa zatrzymania wadium należy interpretować ścieśniająco. Nie jest dopuszczalne stosowanie analogii. Przystępujący musi wiedzieć jakie grożą mu sankcje jeżeli nie dojdzie do zawarcia umowy. Musi wiedzieć, kiedy może stracić wadium. Wszczęcie tej licytacji polega na zamieszczeniu ogłoszenie o zamówieniu w Biuletynie Zamówień Publicznych, na swojej stronie internetowej oraz stronie, na której będzie prowadzona licytacja.

Skład orzekający

Zygmunt Drożdżejko

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Prawa zamówień publicznych dotyczących obowiązku publikacji zmian w zamówieniu oraz podstaw zatrzymania wadium."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego trybu licytacji elektronicznej i procedury zmiany warunków zamówienia.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak istotne jest przestrzeganie formalnych procedur w zamówieniach publicznych i jakie mogą być konsekwencje ich zaniedbania, nawet w przypadku wygrania przetargu. Jest to praktyczny przykład dla firm uczestniczących w przetargach.

Gmina straciła 80 000 zł wadium przez jeden błąd w procedurze przetargowej!

Dane finansowe

WPS: 80 000 PLN

zwrot wadium: 80 000 PLN

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 20 stycznia 2017 r. Sąd Okręgowy w Krakowie I Wydział Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący : SSR del. Zygmunt Drożdżejko Protokolant: osobiście po rozpoznaniu w dniu 20 stycznia 2017 r. w Krakowie na posiedzeniu niejawnym sprawy z powództwa J. S. - Przedsiębiorstwo Budowlano- (...) przeciwko Gminie M. K. o zapłatę I. zasądza od strony pozwanej Gminy M. K. na rzecz powoda J. S. - Przedsiębiorstwa Budowlano- (...) kwotę 80 000 zł (osiemdziesiąt tysięcy złotych) z odsetkami w wysokości ustawowej od dnia 2.09.2014r. do dnia 31.12.2015r., a od dnia 1.01.2016 do dnia zapłaty z odsetkami w wysokości ustawowej za opóźnienie; II. zasądza od strony pozwanej Gminy M. K. na rzecz powoda J. S. - Przedsiębiorstwa Budowlano- (...) kwotę 11 217 zł (jedenaście tysięcy dwieście siedemnaście złotych) tytułem kosztów procesu. Sygn. akt I C 1744/16 UZASADNIENIE wyroku z dnia 5 stycznia 2017 r. Powód J. S. – Przedsiębiorstwo Budowlano – (...) w K. wystąpił przeciwko Gminie M. K. o zapłatę kwoty 80 000 zł wraz z odsetkami ustawowymi od dnia 2.09.2014r. do dnia zapłaty oraz o zasądzenie kosztów procesu. W uzasadnieniu zostało wskazane, że powód prowadzi działalność gospodarczą. W dniu 30.06.2014r. wziął udział w licytacji elektronicznej zorganizowanej przez stronę pozwaną. Zadaniem do wykonania była „Stabilizacja osuwiska wraz z zabezpieczeniem i odbudowa ul. (...) w K. na dz. Nr (...) P. w km od 0+816,6 do 0+901”. Licytację wygrał powód. Ogłoszenie zostało opublikowane w biuletynie Zamówień Publicznych, nr ogłoszenia (...) (...) Zgodnie z ogłoszeniem termin składania wniosków o dopuszczenie do udziału w postępowaniu upływał w dniu 23 czerwca 2014r. o godz.10.00. Natomiast w dniu 24 czerwca został wysłany do uczestników e-mail informujący o zmianie przedmiaru robót. Kolejny e-mail informujący o zmianie przedmiotu robót został skierowany w dniu 26.06.2014r. Z uwagi na powyższe, pomimo wygrania licytacji powód nie podpisał umowy, jednocześnie oświadczył, że jest gotowy podpisać umowę zgodną z treścią ogłoszenia zamieszczonego na stronie www.zikit.pl w dniu 13.06.2014r. Powód związany był treścią ogłoszenia zamieszczonego na stronie internetowej. W dniu 15.07.2014r. strona pozwana powiadomiła powoda o zatrzymaniu wadium wskazując podstawę art. 46 ust4a lub ust5 pkt 1, 2 i 3 ustawy „ prawo zamówień publicznych ”. Wadium w imieniu powoda wpłacił zakład (...) SA . Po zatrzymaniu wadium przez Gminę, (...) SA , zażądało od powoda jego zwrotu. Powód zwrócił wadium, które wynosiło 80 000 zł. Wskazany stan faktyczny nie daje podstaw do zatrzymania wadium, a wiec powinno ono zostać zwrócone. Pozwany wniósł o oddalenie powództwa. W uzasadnieniu podniesiono, że art. 46 ust 5 pkt 3 ustawy „ prawo zamówień publicznych ” związany jest z wykonawcą, z jego działaniami, jak i zaniechaniami, które doprowadziły do sytuacji w której niemożliwe jest zawarcie umowy. Zwrot jaki zawiera art. 46 ust5 pkt 3 ustawy „ prawo zamówień publicznych ” dotyczy przyczyn leżących po stronie wykonawcy i należy go rozumieć szerzej niż wyłącznie z winy wykonawcy, gdyż przesłankę utraty wadium stanowi taki przypadek, uniemożliwiający zawarcie umowy, za który wykonawca ponosi odpowiedzialność niezależnie od zawinienia. Sąd ustalił następujący stan faktyczny: Strona pozwana Gmina M. K. zamieściła w Biuletynie Zamówień Publicznych w dniu 13.06.2014r. ogłoszenie o zamówieniu publicznym. Było to ogłoszenie o licytacji elektronicznej. Zadaniem do wykonania była „Stabilizacja osuwiska wraz z zabezpieczeniem i odbudowa ul. (...) w K. na dz. Nr (...) P. w km od 0+816,6 do 0+90. Znak sprawy (...) ”. W ogłoszeniu została wskazana strona internetowa –https://licytacja.uzp.gov.pl – na prowadzenie licytacji. Termin do składania wniosków do udziału w licytacji upływał 23.06.2014r. godzina 10.00. Powód złożył wniosek w terminie. W dniu 24.06.2014r. zamawiający przesłał powodowi na jego adres e-mail istotne zmiany dotyczące warunków przetargu. Dotyczyło to przedmiaru robót. W dniu 26.02.2014r. przesłano powodowi na jego adres e-mail kolejne istotne zmiany dotyczące warunków przetargu. Informacje z dnia 23.06.2014r. oraz z dnia 26.02.2014r. nie zostały zamieszczone na stronie – https://licytacja.uzp.gov.pl (strona na której miała być prowadzona licytacja), ani w biuletynie zamówień publicznych. Licytacja została otwarta 30.06.2014r. o godz. 11.00 i została zamknięta w dniu 30.06.2014r. o godz.12.00. Licytację wygrał powód tj. J. S. prowadzący działalność gospodarczą pod firmą Przedsiębiorstwo Budowlano- (...) (...) Zamawiający Gmina M. K. pismem z dnia 10.07.2014r. wezwała powoda do zawarcia umowy. Powód pismem z dnia 11.07.2014r. poinformował pozwanego, że może zawrzeć umowę ale na warunkach, które zostały zamieszczone na stronie internetowej w dniu 13.06.2014r. Wskazał, że nie można w inny sposób niż w trybie ogłoszenia o licytacji elektronicznej wprowadzać zmian do zamówienia. Pozwany pismem z dnia 15.07.2014r. poinformował powoda o zatrzymaniu wadium w wysokości 80 000 zł z przyczyn leżących po stronie wykonawcy. Strona pozwana upatruje tej przyczyny w fakcie, że powód nie chciał zawrzeć umowy na warunkach wynikających z maili z dnia 24.06.2014r. i z dnia 26.06.2014r. W jego ocenie powód kalkulując cenę powinien uwzględnić te informacje. Jako podstawę prawną wskazano art.46 ust 5 pkt 3 ustawy „ Prawo zamówień publicznych ”. Dowód: wydruki komputerowe dotyczące licytacji k.10-14,35-45, pismo z dnia 11.07.2014r. k.15-16, pismo z dnia 15.07.2014r. k.17,pismo (...) .U. S.A. k.18, przelew k.19, pismo z 11.08.2014r. k.20-22, protokół k.23 Ocena dowodów: Sąd dał wiarę dokumentom, albowiem nikt nie kwestionował ich prawdziwości. Sąd zważył co następuje: Roszczenie jest uzasadnione. Zgodnie z art. 46 ust 5 pkt 3 ustawy „ Prawo zamówień publicznych ” zamawiający zatrzymuje wadium wraz z odsetkami, jeżeli zawarcie umowy w sprawie zamówienia publicznego stało się niemożliwe z przyczyn leżących po stronie wykonawcy. Zgodnie z art. 46 ust 1 ustawy „ Prawo zamówień publicznych ” zamawiający zwraca wadium wszystkim wykonawcom niezwłocznie po wyborze oferty najkorzystniejszej lub unieważnieniu postępowania, z wyjątkiem wykonawcy, którego oferta została wybrana jako najkorzystniejsza, z zastrzeżeniem ust. 4a. Na wstępie należy zaznaczyć, że przesłanki dotyczące prawa zatrzymania wadium należy interpretować ścieśniająco. Nie jest dopuszczalne stosowanie analogii. Przesłanki zwrotu wadium należy interpretować rozszerzająco. Wynika to z faktu, że do zatrzymania wadium dochodzi w sytuacji gdy z jakichś przyczyn nie dojdzie do zawarcia umowy. Przystępujący musi wiedzieć jakie grożą mu sankcje jeżeli nie dojdzie do zawarcia umowy. Musi wiedzieć, kiedy może stracić wadium. To jest bowiem podstawą do podejmowanych przez niego decyzji. Wprawdzie przepisy wprost nie nakazują zwrotu wadium w przypadku jeżeli nie dojdzie do zawarcia umowy z przyczyn leżących po stronie zamawiającego, ale art. 46 ust 1 należy interpretować w ten sposób, że zamawiający ma obowiązek jego zwrotu w każdej sytuacji w której brak podstaw do zatrzymania wadium. W przedmiotowej sprawie pozwany wskazał jako podstawę zatrzymania wadium przyczyny leżące po stronie wykonawcy. Strona pozwana upatruje tej przyczyny w fakcie, że powód nie chciał zawrzeć umowy na warunkach wynikających z maili z dnia 24.06.2014r. i z dnia 26.06.2014r. W jego ocenie powód kalkulując cenę powinien uwzględnić te informacje. Jako podstawę prawną wskazano art.46 ust 5 pkt 3 ustawy „ Prawo zamówień publicznych ”. Pozwany argumentuje, że „przyczyny leżące po stronie wykonawcy” należy rozumieć szerzej niż wina. Powód z kolei twierdzi, że był związany jedynie treścią zamówienia zamieszczonego na stronach internetowych. Istota sporu sprowadza się więc do ustalenia jakie znaczenie ma fakt poinformowania o zmianie zamówienia w drodze e-mail i nie zamieszczeniu tej informacji na stronie gdzie zostało zamieszczone zamówienie publiczne w drodze licytacji elektronicznej. Na wstępie należy wskazać, że ustawa „ prawo zamówień publicznych ” wprowadza specyficzny typ licytacji, a mianowicie „licytację elektroniczną”. Licytacja elektroniczna to tryb udzielenia zamówienia, w którym za pomocą formularza umieszczonego na stronie internetowej, umożliwiającego wprowadzenie niezbędnych danych w trybie bezpośredniego połączenia z tą stroną, wykonawcy składają kolejne korzystniejsze oferty (postąpienia), podlegające automatycznej klasyfikacji (art.74.1 ustawy). Wszczęcie tej licytacji polega na zamieszczeniu ogłoszenie o zamówieniu w Biuletynie Zamówień Publicznych, na swojej stronie internetowej oraz stronie, na której będzie prowadzona licytacja (art. 75.1. ustawy). Zamawiający i wykonawcy od momentu otwarcia do momentu zamknięcia licytacji przekazują wnioski, oświadczenia i inne informacje drogą elektroniczną (art.77 ustawy). Jak wynika zatem z tych przepisów licytacja musi być zamieszczona w Biuletynie Zamówień Publicznych. Wszelkie ogłoszenia o których mowa w ustawie zamieszcza się w Biuletynie Zamówień Publicznych (art.11.1.1) ustawy). Zamawiający może dokonywać zmian w zamówieniu, przy czym do zmian stosuje się odpowiednio art.11 a (art.11c. ustawy). Skoro samo ogłoszenie zamieszcza się w Biuletynie to również jego zmiana musi być dokonana w Biuletynie. Zmiana również jest ogłoszeniem. O tym, że zmiana musi być zamieszczona w Biuletynie świadczy również art. 12a.3 ustawy, który stanowi, że „zamawiający niezwłocznie po zamieszczeniu zmiany treści ogłoszenia o zamówieniu w Biuletynie Zamówień Publicznych lub jej przekazaniu Urzędowi Publikacji Unii Europejskiej zamieszcza informację o zmianach na stronie internetowej”. Ponadto zgodnie z art.11c w przypadku zmiany ogłoszenia, art.11 a stosuje się odpowiednio, a art.11a. ustawy stanowi, że zamawiający jest obowiązany udokumentować: zamieszczenie ogłoszenia w Biuletynie Zamówień Publicznych, w szczególności przechowywać dowód jego zamieszczenia (art.11a.1)) lub publikację ogłoszenia w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej, w szczególności przechowywać dowód przekazania tego ogłoszenia Urzędowi Publikacji Unii Europejskiej (art.11a.1)). Po co miałby zamawiający przechowywać dowody zamieszczenia zmiany ogłoszenia, gdyby nie musiał ich dokonywać. Odesłanie do tego artykułu nie miałoby sensu. Jak wynika z ustalonego stanu faktycznego, zmiany wynikające z e-maila z 24.06.2014r. i z dnia 26.06.2014r. nie zostały zamieszczone w biuletynie. Są to zmiany istotne i dotyczyły zakresu zamówienia. Tych maili nie sposób również traktować jako maili składanych w trybie art.77 ustawy, albowiem ten artykuł ma zastosowanie do komunikacji od momentu otwarcia licytacji do czasu jej zakończenia. Jak wynika z ustalonego stanu faktycznego licytacja została otwarta 30.06.2014r. o godz.11.00, a zamknięta 30.06.2014r. o godz.12.00. W tym okresie nie było pomiędzy stronami żadnych maili. Biorąc powyższe pod uwagę należy stwierdzić, że zmiany wynikające z maili z dnia 23.06.2014r. oraz z dnia 26.02.2014r nie były wiążące dla powoda i nie miał on obowiązku zawierania umowy przy ich uwzględnieniu. Skoro strona pozwana nie zgodziła się na zawarcie z powodem umowy na warunkach – bez zmian wynikających z maili – to należy przyjąć, że doszło do nie zawarcia umowy z przyczyn leżących po stronie zamawiającego czyli pozwanego. Brak jest więc podstaw do zatrzymania wadium i dlatego należało zasądzić jego zwrot. Roszczenie o zwrot wadium jest roszczeniem bezterminowym. Zgodnie z art. 455 kc jeżeli termin spełnienia świadczenia nie jest oznaczony ani nie wynika z właściwości zobowiązania, świadczenie powinno być spełnione niezwłocznie po wezwaniu dłużnika do wykonania. Powód pismem z dnia 11.08.2014r. wezwał pozwanego do zwrotu wadium w terminie 21 dni. Pismo doręczono pozwanemu w dniu 11.08.2014r. (data wpływu pisma do urzędu na pieczęci). Termin zapłaty upływał w dniu 1.09.2014r. Odsetki należą się więc od 2.09.2014r. Są to odsetki ustawowe za opóźnienie. Do 31.12.2015r. w nomenklaturze kodeksu cywilnego istniały tylko odsetki ustawowe, umowne i maksymalne. Od 1.01.2016r. istnienie w rozróżnienie na odsetki ustawowe i odsetki ustawowe za opóźnienie. Stąd do 31.12.2015r. sąd zasądził odsetki ustawowe, a za okres od 1.01.2016r. odsetki ustawowe za opóźnienie. O kosztach procesu sąd orzekł na zasadzie art. 98 kpc . W skład zasądzonych kosztów wchodzi opłata od pozwu – 4000 zł, opłata skarbowa od pełnomocnictwa – 17 zł, wynagrodzenie pełnomocnika w wysokości 7200 zł. Wynagrodzenie pełnomocnika ustalono na zasadzie § 2.6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości „w sprawie opłat za czynności radców prawnych” w brzmieniu na dzień wniesienia pozwu, a to w związku z § 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości zmieniającego rozporządzenie w sprawie opłat za czynności radców prawnych z dnia 3 października 2016 r. Mając powyższe na uwadze orzec należało jak w sentencji wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI