I C 1741/13

Sąd Rejonowy dla Wrocławia-Śródmieścia we WrocławiuWrocław2014-02-06
SAOSCywilneprawo rzeczoweŚredniarejonowy
najemlokal komunalnywstąpienie w stosunek najmuart. 691 k.c.domownikalimentacjawspólne pożycieuchwała rady gminykoszty procesu

Podsumowanie

Sąd oddalił powództwo wnuka zmarłej najemczyni o ustalenie wstąpienia w stosunek najmu lokalu, uznając, że nie spełnia on przesłanek określonych w art. 691 k.c.

Powód domagał się ustalenia, że jest najemcą lokalu po swojej zmarłej babci, która była główną najemczynią. Wskazywał, że mieszkał z nią, był zameldowany i uiszczał czynsz. Gmina wniosła o oddalenie powództwa, argumentując, że powód nie należy do kręgu osób uprawnionych do wstąpienia w stosunek najmu po zmarłym najemcy zgodnie z art. 691 k.c. Sąd oddalił powództwo, stwierdzając, że wnuk nie spełnia przesłanek z art. 691 k.c., w szczególności nie był zobowiązany do alimentacji zmarłej najemczyni, a relacja babcia-wnuk nie jest relacją wspólnego pożycia w rozumieniu przepisów.

Powód Ł. G. wniósł pozew o ustalenie, że jest najemcą lokalu mieszkalnego przy ul. (...) we Wrocławiu, po swojej zmarłej babci E. G., która była główną najemczynią. Powód argumentował, że stale zamieszkiwał z babcią, był tam zameldowany, wskazany w umowie jako osoba uprawniona do zamieszkiwania oraz uiszczał czynsz. Podkreślał, że lokal był zamienny dla innego lokalu komunalnego, w którym również mieszkał z babcią, i że spełnia kryteria do zawarcia umowy najmu określone w uchwale Rady Miejskiej. Gmina W. wniosła o oddalenie powództwa, twierdząc, że powód nie spełnia przesłanek z art. 691 Kodeksu cywilnego, które pozwalają na wstąpienie w stosunek najmu po zmarłym najemcy. Sąd ustalił, że najemczynią była babcia powoda, a powód był w umowie wskazany jako osoba uprawniona do zamieszkiwania, nie jako współnajemca. Powód był zameldowany od 2009 r. i wspierał babcię finansowo. Sąd oddalił powództwo, opierając się na art. 691 k.c., który wymienia krąg osób mogących wstąpić w stosunek najmu (małżonek, dzieci, osoby zobowiązane do alimentacji, konkubent). Sąd uznał, że powód, jako wnuk, nie należy do tego kręgu. Nie wykazano obowiązku alimentacyjnego wobec babci, a wręcz przeciwnie – powód ją wspierał finansowo. Relacja babci i wnuka nie jest traktowana jako wspólne pożycie w rozumieniu przepisów o najmie. Sąd powołał się na uchwały Sądu Najwyższego, które potwierdzają celowe pominięcie dalszych zstępnych niż dzieci w art. 691 k.c. Status powoda jako domownika, a nie współnajemcy, został potwierdzony w umowie. Obowiązek uiszczania czynszu przez dorosłych domowników wynika z art. 688¹ § 1 k.c. Sąd odrzucił również argumentację powoda dotyczącą uchwały Rady Miejskiej, powołując się na uchwałę SN III CZP 37/08, która stwierdza, że takie uchwały nie stanowią podstawy roszczenia o zawarcie umowy najmu. Sąd wskazał, że prawo powoda do mieszkania będzie badane w ewentualnym procesie eksmisyjnym, gdzie sąd zbada jego sytuację w celu ustalenia prawa do lokalu socjalnego. O kosztach procesu orzeczono na podstawie art. 98 kpc, zasądzając od powoda na rzecz pozwanej kwotę 180 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, wnuk zmarłego najemcy nie może wstąpić w stosunek najmu, jeśli nie należy do kręgu osób wskazanych w art. 691 k.c. (małżonek, dzieci, osoby zobowiązane do alimentacji, konkubent).

Uzasadnienie

Sąd oparł się na ścisłym brzmieniu art. 691 k.c., który nie obejmuje wnuków jako osób uprawnionych do wstąpienia w stosunek najmu. Nie wykazano obowiązku alimentacyjnego wobec zmarłej najemczyni, a relacja babcia-wnuk nie jest traktowana jako wspólne pożycie w rozumieniu przepisów. Status powoda jako domownika, a nie współnajemcy, był jasny z umowy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie powództwa

Strona wygrywająca

Gmina W.

Strony

NazwaTypRola
Ł. G.osoba_fizycznapowód
Gmina W.organ_państwowypozwany

Przepisy (5)

Główne

k.c. art. 691 § 1 i 2

Kodeks cywilny

Wskazuje krąg osób (małżonek, dzieci, osoby zobowiązane do alimentacji, konkubent), które wstępują w stosunek najmu po śmierci najemcy. Nie obejmuje dalszych zstępnych, jak wnuki, chyba że spełniają przesłanki obowiązku alimentacyjnego lub wspólnego pożycia.

Pomocnicze

k.c. art. 688¹ § 1

Kodeks cywilny

Nakłada obowiązek uiszczania należności czynszowych na wszystkich dorosłych domowników najemcy.

krio art. 128

Kodeks rodzinny i opiekuńczy

Określa krąg krewnych obciążonych obowiązkiem alimentacyjnym (w linii prostej i rodzeństwo).

krio art. 133 § 2

Kodeks rodzinny i opiekuńczy

Definiuje niedostatek jako przesłankę powstania obowiązku alimentacyjnego.

Ustawa o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego art. 14

Reguluje prawo do otrzymania lokalu socjalnego w przypadku eksmisji.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Powód nie należy do kręgu osób wskazanych w art. 691 k.c. uprawnionych do wstąpienia w stosunek najmu po zmarłym najemcy. Nie wykazano obowiązku alimentacyjnego zmarłej najemczyni wobec powoda. Relacja babcia-wnuk nie jest relacją wspólnego pożycia w rozumieniu art. 691 k.c. Uchwała rady gminy nie stanowi podstawy roszczenia o zawarcie umowy najmu.

Odrzucone argumenty

Powód stale zamieszkiwał z babcią i był tam zameldowany. Powód był wskazany w umowie najmu jako osoba uprawniona do zamieszkiwania. Powód uiszczał należności czynszowe. Powód spełniał kryteria do zawarcia umowy najmu określone w uchwale Rady Miejskiej.

Godne uwagi sformułowania

Nie ulega wątpliwości, że powód nie należy do kręgu osób wymienionych w cytowanym przepisie. Z samego faktu pokrewieństwa nie wynika jednak automatycznie powstanie tego obowiązku. W świetle art. 691 kc przez wspólne pożycie należy rozumieć relację konkubinatu. Uchwała rady gminy (...) nie stanowi podstawy roszczenia o zawarcie umowy najmu lokalu mieszkalnego dla osoby spełniającej kryteria przewidziane w tej uchwale.

Skład orzekający

Paweł Kwiatkowski

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 691 k.c. w kontekście wstąpienia w stosunek najmu przez wnuka oraz znaczenie uchwał rady gminy w sprawach najmu lokali komunalnych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej wnuka zmarłego najemcy i lokalu komunalnego. Interpretacja pojęcia 'wspólnego pożycia' w kontekście art. 691 k.c. jest utrwalona.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu dziedziczenia najmu po bliskich, szczególnie w kontekście lokali komunalnych. Wyjaśnia wąskie ramy prawne wstąpienia w stosunek najmu.

Czy wnuk może odziedziczyć mieszkanie po babci? Sąd wyjaśnia przepisy o najmie.

Dane finansowe

zwrot kosztów procesu: 180 PLN

Sektor

nieruchomości

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Sygnatura akt I C 1741/13 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ W. , dnia 06-02-2014 r. Sąd Rejonowy dla Wrocławia-Śródmieścia we Wrocławiu I Wydział Cywilny w następującym składzie: Przewodniczący:SSR Paweł Kwiatkowski Protokolant:Katarzyna Mulak po rozpoznaniu w dniu 06-02-2014 r. we Wrocławiu sprawy z powództwa Ł. G. przeciwko Gminie W. o ustalenie I. oddala powództwo; II. zasądza od powoda na rzecz strony pozwanej kwotę 180 zł tytułem zwrotu kosztów procesu. I C 1512/13 UZASADNIENIE Pozwem wniesionym w dniu 2 grudnia 2013 r. powód Ł. G. domagał się ustalenia, że jest najemcą lokalu mieszkalnego położonego we W. , przy ul. (...) . W uzasadnieniu pozwu wskazano, że najemcą w/w lokalu była do śmierci w dniu 9 kwietnia 2013 r. babcia powoda E. G. . Powód zamieszkiwał w tym lokalu stale razem z babcią i był tam zameldowany, jak również wskazano go w umowie najmu jako osobę uprawnioną do zamieszkiwania w lokalu. Wskazany lokal był lokalem zamiennym dla innego lokalu komunalnego, w którym powód również mieszkał z babcią. Ponadto na bieżąco uiszczał należności czynszowe. W związku z tym spełnia wszystkie przesłanki do zawarcia umowy najmu wskazane w § 16 uchwały Rady Miejskiej W. nr (...) z 21 kwietnia 2005 r. Powód stwierdził nadto, ze był niewątpliwie współnajemcą w/w lokalu, a pozbawienie go lokalu doprowadzi niesłusznie do pogorszenia jego sytuacji życiowej. Strona pozwana G. W. wniosła o oddalenie powództwa, zarzucając, że powód nie należy do osób wskazanych w art. 691 kc , które mogłyby wstąpić w stosunek najmu po zmarłym najemcy. Sąd ustalił następujący stan faktyczny. Najemcą lokalu mieszkalnego zamiennego położonego we W. , przy ul. (...) była do śmierci w dniu 9 kwietnia 2013 r. babcia powoda Ł. E. G. . W umowie najmu wskazano jako osobę uprawnioną do zamieszkiwania razem z najemca - powoda (dowód: umowa z 7.07.2009 r. – w katach lokalu w załączeniu do akt głównych, odpis aktu zgonu E. G. – k. 7) Powód jest zameldowany w w/w lokalu od 27 października 2009 r., wcześniej zamieszkiwał z babcia w lokalu przy ul. (...) (bezsporne) W ostatnim okresie życia babci powód osiągał od niej wyższe dochody i wspierał ją finansowo. Zarabiał ok. 1600 zł netto. (dowód: przesłuchanie powoda – rozprawa w dniu 6 lutego 2014 r.) Mając powyższe na uwadze, Sąd zważył, co następuje. Powództwo nie zasługiwało na uwzględnienie. W rozpoznawanej sprawie stan faktyczny pomiędzy stronami był zasadniczo bezsporny. Nie ulegało zatem wątpliwości, że powód jako wnuk zmarłego najemcy nie był osoba, która mogła wstąpić w stosunek najmu po śmierci najemcy. Zgodnie z art. 691 § 1 i 2 kc w razie śmierci najemcy lokalu mieszkalnego w stosunek najmu wstępują: małżonek najemcy nie będący współnajemcą lokalu, dzieci najemcy i jego współmałżonka, inne osoby, wobec których najemca był obowiązany do świadczeń alimentacyjnych oraz osoba, która pozostawała faktycznie we wspólnym pożyciu z najemcą, jeżeli stale zamieszkiwały w z najemcą w tym lokalu do chwili jego śmierci. Nie ulega wątpliwości, że powód nie należy do kręgu osób wymienionych w cytowanym przepisie. W szczególności nie wykazano w toku procesu, ażeby zmarła najemczyni była w chwili śmierci zobowiązana do alimentacji powoda. Przeciwnie z zeznań samego powoda wynikało wprost, że to on posiadał wyższe niż babcia dochody i wspierał ją finansowo. Zgodnie z art. 128 krio obowiązek alimentacyjny obciąża wprawdzie krewnych w linii prostej oraz rodzeństwo. Z samego faktu pokrewieństwa nie wynika jednak automatycznie powstanie tego obowiązku. Obowiązek alimentacyjny powstaje tylko wówczas, jeżeli uprawniony znajdzie się w niedostatku w rozumieniu art. 133 § 2 krio , czego w rozpoznawanej sprawie nie próbowano nawet wykazać. Relacja babcia – wnuk nie jest także relacją wspólnego pożycia w rozumieniu cytowanego przepisu. W świetle art. 691 kc przez wspólne pożycie należy rozumieć relację konkubinatu. Ustawodawca wprowadził tę kategorię osób uprawnionych do wstąpienia w stosunek najmu obok ściśle wymienionych kategorii krewnych i powinowatych. Pominięcie w przywołanym przepisie dalszych zstępnych najemcy, niż dzieci, było zabiegiem celowym (por np. uzasadnienie uchwały SN z 21 maja 2002 r. (III CZP 26/02, publ. OSNCP z 2003 r. nr 2, poz. 20) oraz z 20 listopada 2009 r. (III CZP 99/09, publ. OSNCP z 2010 r. nr 5, poz. 74)). Nie było także żadnych podstaw, ażeby powoda traktować jako współnajemcę lokalu. Umowa najmu zajmowanego lokalu nie pozostawiała w tym zakresie wątpliwości. Jedynym najemcą, który podpisał umowę, była babcia powoda, a status powoda był w tej umowie wprost określony. Nie był to status współnajemcy, lecz domownika. To, że powód był zobowiązany do zapłaty czynszu najmu, nie czyniło go najemcą, lecz wynikało z art. 688 1 § 1 kc nakładającego taki obowiązek na wszystkich dorosłych domowników najemcy. Powód podawał nadto, że spełniał kryteria do zawarcia umowy najmu wskazane w § 16 uchwały Rady Miejskiej W. nr (...) z 21 kwietnia 2005 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali komunalnych wchodzących w skład zasobu mieszkaniowego G. W. . Sąd podziela jednak stanowisko wyrażone w uchwale SN z 25 czerwca 2008 r. (III CZP 37/08), w której wskazano, że „uchwała rady gminy podjęta na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 2 i ust. 3 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (jedn. tekst: Dz.U. z 2005 r. Nr 31, poz. 266 ze zm.) nie stanowi podstawy roszczenia o zawarcie umowy najmu lokalu mieszkalnego dla osoby spełniającej kryteria przewidziane w tej uchwale”. Wypada wreszcie zauważyć, że prawo powoda do mieszkania będzie dostatecznie chronione w ewentualnym procesie eksmisyjnym, w którym z urzędu będzie badana jego sytuacja osobista w celu ustalenia prawa do otrzymania lokalu socjalnego (por. art. 14 ustawy o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie kodeksu cywilnego ). G. nie ma natomiast obowiązku wskazywać jako lokal socjalny lokalu dotychczas zajmowanego przez powoda. Wobec powyższego powództwo oddalono, jak w pkt I wyroku. O kosztach procesu orzeczono na podstawie art. 98 kpc , zasądzając na rzecz pozwanego kwotę 180 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę