I C 172/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowód (...) S.A. z siedzibą w W. wniósł pozew o zapłatę kwoty 13.817,56 zł wraz z odsetkami, opierając swoje roszczenie na wekslu własnym in blanco, który zabezpieczał umowę pożyczki zawartą z pozwanym Ł. Z. Pozwany zakwestionował zasadność i wysokość dochodzonego roszczenia, podnosząc zarzuty dotyczące abuzywności klauzul umownych, w szczególności pozaodsetkowych kosztów pożyczki, oraz kwestionując badanie jego zdolności kredytowej. Powód ostatecznie ograniczył swoje żądanie o kwotę 300 zł, która została już przez pozwanego uiszczona. Sąd Rejonowy w Głubczycach, po rozpoznaniu sprawy, umorzył postępowanie w zakresie żądania zasądzenia kwoty 300 zł, a w pozostałym zakresie powództwo oddalił. Uzasadnienie wyroku wskazuje, że sąd, badając stosunek podstawowy (umowę pożyczki), uznał klauzule dotyczące opłaty przygotowawczej (340 zł) i prowizji (pośrednika 485 zł, pożyczkodawcy 8.175 zł) za niedozwolone postanowienia umowne w rozumieniu art. 385¹ k.c. Sąd podkreślił, że pozwany jako konsument nie miał wpływu na treść umowy zawartej na wzorcu powoda, a zastrzeżone koszty pozaodsetkowe, mimo że mieściły się w ustawowym limicie, były rażąco wygórowane i sprzeczne z dobrymi obyczajami, prowadząc do nieuzasadnionej dysproporcji praw i obowiązków na niekorzyść konsumenta. Sąd uznał, że faktycznie udzielony kapitał pożyczki wynosił 9.000 zł, a pozwany wpłacił już łącznie 10.422 zł, co oznacza, że w całości spłacił swoje zobowiązanie. W związku z tym, roszczenie powoda oparte na wekslu, po uwzględnieniu abuzywności klauzul, okazało się bezzasadne.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie konieczności badania stosunku podstawowego przy dochodzeniu roszczeń z weksla zabezpieczającego umowę konsumencką, ocena abuzywności klauzul dotyczących kosztów pożyczki.
Dotyczy umów pożyczek konsumenckich zawieranych na wzorcach umownych, gdzie występują wygórowane koszty pozaodsetkowe.
Zagadnienia prawne (3)
Czy postanowienia umowy pożyczki dotyczące opłaty przygotowawczej i prowizji, zawarte na wzorcu umownym, stanowią niedozwolone postanowienia umowne w rozumieniu art. 385¹ k.c.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, postanowienia umowy pożyczki dotyczące opłaty przygotowawczej i prowizji, zawarte na wzorcu umownym, stanowią niedozwolone postanowienia umowne, ponieważ kształtują prawa i obowiązki konsumenta w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami i rażąco naruszają jego interesy.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że pozwany jako konsument nie miał wpływu na treść umowy zawartej na wzorcu powoda. Zastrzeżone koszty pozaodsetkowe były rażąco wygórowane i sprzeczne z dobrymi obyczajami, prowadząc do nieuzasadnionej dysproporcji praw i obowiązków na niekorzyść konsumenta. Powód nie udowodnił poniesienia kosztów uzasadniających tak wysokie opłaty.
Czy roszczenie dochodzone na podstawie weksla własnego in blanco, zabezpieczającego umowę pożyczki konsumenckiej, podlega badaniu pod kątem abuzywności postanowień umowy pierwotnej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sąd jest zobowiązany do zbadania stosunku podstawowego (umowy pożyczki) w celu ustalenia, czy nie zawiera ona nieuczciwych postanowień, nawet jeśli roszczenie dochodzone jest na podstawie weksla.
Uzasadnienie
W przypadku weksla in blanco zabezpieczającego umowę kredytu konsumenckiego, sąd jest uprawniony i zobowiązany do badania stosunku podstawowego, aby zapewnić zgodność z prawem UE i ochronę konsumenta, zgodnie z orzecznictwem TSUE i SN.
Czy pozwany spłacił w całości swoje zobowiązanie wynikające z umowy pożyczki, uwzględniając jedynie kapitał pożyczki po uznaniu klauzul za abuzywne?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, pozwany spłacił w całości swoje zobowiązanie, które po wyeliminowaniu abuzywnych kosztów wynosiło 9.000 zł, a wpłacona przez niego kwota 10.422 zł przekroczyła tę sumę.
Uzasadnienie
Po uznaniu opłat przygotowawczych i prowizji za niedozwolone, faktyczna kwota pożyczki wynosiła 9.000 zł. Pozwany wpłacił łącznie 10.422 zł, co oznacza, że jego zobowiązanie zostało w całości zaspokojone.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| (...) S.A. | spółka | powód |
| Ł. Z. | osoba_fizyczna | pozwany |
Przepisy (17)
Główne
k.c. art. 385 § 1
Kodeks cywilny
Postanowienia umowy zawieranej z konsumentem nieuzgodnione indywidualnie nie wiążą go, jeżeli kształtują jego prawa i obowiązki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy.
u.k.k. art. 36a
Ustawa o kredycie konsumenckim
Określa maksymalną wysokość pozaodsetkowych kosztów kredytu.
k.c. art. 720 § 1
Kodeks cywilny
Definicja umowy pożyczki.
Pomocnicze
k.p.c. art. 148 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.c. art. 6
Kodeks cywilny
k.c. art. 232
Kodeks cywilny
k.c. art. 385 § 3
Kodeks cywilny
Za nieuzgodnione indywidualnie uważa się te postanowienia umowy, na których treść konsument nie miał rzeczywistego wpływu, w szczególności te przejęte z wzorca.
k.c. art. 385 § 4
Kodeks cywilny
Ciężar dowodu, że postanowienie zostało uzgodnione indywidualnie, spoczywa na tym, kto się na to powołuje.
k.c. art. 61 § 1
Kodeks cywilny
pr. weksl. art. 10
Ustawa Prawo wekslowe
u.k.k. art. 3 § 1
Ustawa o kredycie konsumenckim
u.k.k. art. 3 § 2
Ustawa o kredycie konsumenckim
k.c. art. 353 § 1
Kodeks cywilny
k.c. art. 58 § 2
Kodeks cywilny
Nieważność czynności sprzecznej z zasadami współżycia społecznego.
k.c. art. 482 § 1
Kodeks cywilny
k.p.c. art. 203 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.c. art. 355
Kodeks cywilny
Argumenty
Skuteczne argumenty
Abuzywność klauzul umownych dotyczących opłat przygotowawczych i prowizji. • Brak wpływu konsumenta na treść umowy zawartej na wzorcu. • Naruszenie dobrych obyczajów i rażące naruszenie interesów konsumenta przez wygórowane koszty pozaodsetkowe. • Spłata przez pozwanego kapitału pożyczki w całości.
Odrzucone argumenty
Roszczenie powoda oparte na wekslu jest zasadne i nie podlega badaniu pod kątem umowy pierwotnej. • Koszty pozaodsetkowe mieściły się w ustawowym limicie i były indywidualnie uzgodnione. • Wypowiedzenie umowy było skuteczne.
Godne uwagi sformułowania
Sąd jest uprawniony, a nawet zobowiązany do badania stosunku podstawowego celem ustalenia, czy nie zawiera ona nieuczciwych postanowień. • Dochodzenie należności z weksla w oparciu o sam weksel, bez zbadania deklaracji wekslowej i umowy źródłowej stałoby w sprzeczności z celem istnienia przepisów przewidujących ochronę konsumentów. • Postanowienia umowy zawieranej z konsumentem nie uzgodnione indywidualnie nie wiążą go, jeżeli kształtują jego prawa i obowiązki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy. • Przeniesienie na rzecz pożyczkobiorcy sum pieniężnych, których w rzeczywistości nigdy on nie otrzymuje, a które automatycznie zostają zaliczone na poczet związanych z pożyczką kosztów i opłat lub umów dodatkowych jest sprzeczne z istotą pożyczki.
Skład orzekający
Bartłomiej Wylęgała
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie konieczności badania stosunku podstawowego przy dochodzeniu roszczeń z weksla zabezpieczającego umowę konsumencką, ocena abuzywności klauzul dotyczących kosztów pożyczki."
Ograniczenia: Dotyczy umów pożyczek konsumenckich zawieranych na wzorcach umownych, gdzie występują wygórowane koszty pozaodsetkowe.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa pokazuje, jak sądy chronią konsumentów przed nieuczciwymi praktykami firm pożyczkowych, nawet gdy roszczenie jest oparte na wekslu. Podkreśla znaczenie badania umowy pierwotnej.
“Weksel nie zawsze oznacza przegraną! Sąd badał umowę pożyczki i uznał koszty za abuzywne.”
Dane finansowe
WPS: 13 817,56 PLN
Sektor
finanse
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.